Uncategorized
For many Jewish teens, COVID broke the synagogue habit
This article was produced as part of JTA’s Teen Journalism Fellowship, a program that works with Jewish teens around the world to report on issues that affect their lives.
(JTA) — Jordy Levy, 18, remembers sitting at the table with his family, enjoying a relaxed Shabbat dinner at his Atlanta home during the pandemic. There was no hassle of getting dressed up, no schlep to synagogue, just hanging out and spending time with his family. In the background, a Facebook livestream of his congregation’s Friday night services played.
This is a scene that has become largely familiar over the course of the pandemic. COVID-19 forced many synagogues to close their doors and move their services and programs to virtual platforms. Many synagogues saw overall engagement grow as a result of this shift.
And yet for many Jewish teens, Levy’s experience was the exception. The technology, which in some ways made connecting with synagogues more convenient, caused a loss of connection among teens that has lingered even now that most congregations are back in person.
“I know a lot of kids just stopped going to synagogue outright because with COVID-19 they were so used to not going,” said Jill Mankosky, 18, a member of the Conservative Agudas Achim Congregation in Alexandria, Virginia. “This year when the High Holiday services were in person again, I noticed a lot of my classmates who would have been there previously pre-COVID-19 were just not there anymore.”
Congregations are now at a crossroads, determining which direction they want to move in next as the world slowly transitions away from the pandemic.
“Return back to normal is a bad way to phrase it because there is really no normal,” said Maya Kamenske, 16, a member of Agudas Achim.
Especially for Conservative congregations like Kamenske’s, the switch to online prayer was a significant one. In 2001, the Conservative movement’s Jewish law committee prohibited counting someone participating in an online manner towards the prayer quorum, or minyan needed for communal prayer. Virtual services initially breached this decision, although the ruling was soon amended to allow virtual Shabbat services during the pandemic.
Teens Jaqui Drobnis, left, and Max Gordon, right, lead a Tu Bishvat seder with a group of first graders at Agudas Achim Congregation in Alexandria, Virginia. (Courtesy of Chaya Silver)
Virtual services increased accessibility by making it simpler for people who would otherwise struggle to be at the congregation to still participate. For example, Jonah Golbus, 17, said that there were times when he was unable to find a ride to his synagogue, Rodef Sholom in San Rafael, California. Now, he does not have to worry about that. Virtual services allow people more flexibility for participation, and can be squeezed more easily into schedules.
“Having [online] High Holiday services as an option for those who [either] can’t or don’t feel up to coming in person is a really good addition that I’m glad we’ve kept,” said Mankosky. “I’m hoping it continues because, for example, when I’m in college, I can’t come back for Rosh Hashanah and Yom Kippur services, but I’d still like to attend the services of [my] synagogue. Having an option to do them on Zoom from my dorm or something would be really helpful.”
Many synagogues saw a definite spike in participation and engagement of their members overall after implementing virtual services made participation simpler. This was not the case for teen programs, though. Many teens interviewed for this article reported that engagement dropped when it went digital.
Kira Rodriguez, a senior in high school and member of the Rodef Sholom congregation, tried to stay involved after Rodef Sholom went virtual, and attended a number of virtual activities for the first few months. Eventually, it just became too much.
“I was just so mentally exhausted from always being on Zoom,” said Rodriguez. “I couldn’t take another two hours of it [for the teen activities].”
Golbus, who struggled to find rides to Rodef Sholom, said that he was never really engaged on Zoom, so he did not attend any of the virtual programming during the pandemic. Now that he has friends who are in-person again, he has become more active in his congregation. Still, the events look different than they used to.
“It’s not as crowded as it used to be,” said Golbus. “There’s less people I know, so there’s less of an incentive on my end to go to these [activities].” He said that it is just less of a habit to go to temple now than it used to be before the pandemic, even if people are slowly reverting back to how it was.
The pandemic-related loss of in-person interactions damaged teens’ social connections within their congregations. While some teens returned to their congregations as they began to open back up, others never did.
Mankosky also blames the decline in participation to her and her peers starting high school and becoming increasingly busy. What is normally a period fraught with change for teens became, in many instances, even more challenging as COVID-19 took its toll. She is not alone in feeling more disconnected from her peers.
Teens from Congregation Rodef Sholom in San Rafael, California enjoyed a kayaking trip as a way to spend time together outdoors. (Courtesy of Rudy Brandt)
“I remember there was a really communal aspect to the congregation before. My religious school class [and I] were really really close. We often invited each other to our birthday parties outside of religious school, even though most of us didn’t even go to class together,“ said Jacob Bensen, 15, about Agudas Achim. ”It was almost like having a second family.” Now, he says, this has fallen to the wayside as the class has mostly lost touch since COVID-19. Most people haven’t put in the effort to reconnect since returning in-person.
Mila Einspruch, 16, had a different experience with Zoom during the pandemic. Prior to COVID-19, she said that she was on the track towards dropping all involvement with her congregation, Temple Sinai, in Oakland, California. With virtual school, Einspruch was unable to hang out with people as she had before. Her Reform congregation had a monthly Zoom club for eighth graders aimed at engaging and conversing. It was such an enjoyable experience that she became more involved in her congregation after it opened back up.
Yet even for those like Einspruch who returned, the community still feels different than it used to.
“Now, everything’s a little bit more fragmented,” said Einspruch. “The biggest thing that’s blocking people from coming [to temple] is just [that] those [social] connections are gone.”
Despite all of this, Rodriguez saw a spike in attendance following COVID-19 at her Reform congregation, Rodef Shalom, as there was a lot of initial excitement to be back in the building together. She said that faded within a couple of months as the initial novelty wore off. Now, there are odd gaps in ages between the teens. There are few freshmen and sophomores that show up, whereas the upperclassmen, like herself, are more likely to participate in activities. A few teens weighed in on why this is happening.
“It feels like there’s this gap of time where I would have started to get more involved after eighth grade into freshman year where there’s this transition of becoming older and going to those activities [beyond religious school], but then that’s when COVID-19 hit for me,” said Adina Golbus, 17, belongs to Rodef Sholom with her brother Jonah. “COVID-19 I think had a part in [me not going to as many activities] because it kind of prevented that transition period.”
All of the trips and activities planned to ease this transition were canceled, exacerbating the rate at which teens stopped being active members in their congregations. Einspruch had a similar experience with the lack of structure.
“Straight out of our bar and bat mitzvahs, there would have been some scaffolding and structure [to motivate teens] to join the teen program,” Einspruch said. COVID-19 dismantled that.
However, Rodriguez said that the number of middle schoolers, particularly seventh graders, has shot up. Einspruch saw the same at Temple Sinai. Neither could point to a reason for the engagement.
Rudy Brandt, the director of youth engagement at Congregation Rodef Sholom, said that the pandemic was particularly tough for teens, so her goal was to design a no-pressure model of youth engagement where teens were able to engage when and how they wanted. To do this, she offered activities across the spectrum, from Get Out the Vote efforts on Zoom to movie conversations to cooking. Much of this is still the case even in-person.
Rodriguez, who also belongs to the Rodef Sholom congregation, said that these programs were particularly successful with the younger teens, and could be a part of why there were so many of them. Despite this, the revamped programming has not seen the same effects with the older kids. In an attempt to communicate and connect more with teens, Brandt and her colleagues have grown their social media footprints.
“[It’s] just kind of meeting teens where they are, trying to put, you know, what’s happening in our spaces in their faces via social media,” Brandt said.
This greater presence has been somewhat successful at encouraging teens to participate in their various youth programs.
“There have been some events that I didn’t go to when I saw [the posts on social media] it was like, I kind of wish I went to that. Maybe I’ll go to the next one,” said Golbus.
Rodef Sholom is not the only congregation that has changed their youth programs to see more engagement. Chaya Silver, the youth director at Agudas Achim Congregation in Alexandria, Va., is currently working on developing a hybrid program for the religious school at her congregation, with the goal of making it more inclusive and flexible for students and their families.
—
The post For many Jewish teens, COVID broke the synagogue habit appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
No Kings But God: What I Learned as Miss Israel in Times Square
Ayelet Raymond. Photo: Instagram
This Passover, as Miss Israel, I found myself in Times Square surrounded by protesters holding signs that read “No Kings.”
I came for a peaceful pro-Israel photoshoot, wearing my Star of David crown — the first ever designed by a beauty queen — but the moment I stepped into the crowd, everything changed.
I suddenly found myself surrounded by hundreds of anti-Israel protesters. People looked at me — at my crown, at my Miss Israel sash — and warned me to be careful showing Jewish symbols. I felt it too. The tension was real. It became a question of safety — do I leave, or do I stay?
I was born in Jerusalem, but have lived in the US for many years. And I will always be so proud to be an Israeli and a Jew.
In that moment, I asked myself: Ma Nishtana — what is different this year in New York, as antisemitism rises more than it ever has before?
Looking around, I thought about the Passover story, where there are two sources of power: Pharaoh and God.
Pharaoh had control, authority, and power over the Jewish people, but his power had limits. He could not stand against God.
In my early education in Jerusalem, in a Bait Yaakov school, I learned a simple truth — God is the King of all kings. That belief has carried the Jewish people through history.
That moment became my lesson of Passover in modern life.
The Jewish people did not leave Egypt when they felt safe or ready. They left with faith. They stepped into the unknown — vulnerable, exposed — and still moved toward freedom.
And here we are in 2026, at a time when antisemitism is rising in New York and all over the world, when being visibly Jewish brings tension.
So I made a choice — not to hide, but to be visibly Jewish without fear, wearing my Star of David crown in one of the most public places in the world.
From Jerusalem, where I was raised, to Times Square, where I stood that day, we end the Passover Seder each year with the words: “L’Shana Haba’ah B’Yerushalayim Habnuya” — Next year in the rebuilt Jerusalem.
We do this because Jewish identity has never depended on comfort — it has always depended on the choice to stand tall for our beliefs and our faith.
Ayelet Raymond is Miss Israel, Miss World Influencer, and Miss World International — the social media personality @KosherBarbie, and a proud voice for Israel.
Uncategorized
A Growing Majority of the World’s Jews Are Israelis
A drone view of Jerusalem with the Knesset, the Israeli parliament, in Jerusalem, Feb. 4, 2025. Photo: REUTERS/Ilan Rosenberg
A Jewish friend of mine made what I thought was an interesting observation the other day. We were chatting about world affairs, and he pointed out that to those who hate Jews, we are all Israelis — that those who carry out antisemitic attacks on Jews in synagogues or at Jewish gatherings, be it in Europe, North America or Australia, make no distinction between Jews and Israelis.
In fact, the distinction between Jews and Israelis has always been a blurred one in the Arab/Muslim world. The original 1988 Hamas policy document, for example, mentions Jews, not Israelis.
One of the October 7 attackers boasted to his parents in a phone recording found after the Hamas attack that he “killed Jews”: “Your son killed Jews … Mom, your son is a hero.” And antisemitism, including Holocaust denial and genocidal threats, has been a cornerstone of Iranian government policy for decades.
A the same time, it occurred to me that when it comes to demographics, a growing majority of the world’s Jews are in fact Israelis.
According to the Israel Central Bureau of statistics (CBS), the world Jewish population is about 15.7 million — still one million less than the pre-Holocaust number. (The numbers can vary, depending on the criteria used to define who is a Jew, but these figures are generally reliable).
Close to one half of the Jews in the world, 7.2 million out of a total Israeli population of over 10 million, now live in Israel. If we add the thousands of Israelis who immigrated from the Former Soviet Union who are not halachically Jewish, the number is even more impressive.
Moreover, the CBS also notes that virtually all of the growth in the world Jewish population is taking place in Israel. This is because the Jewish fertility rate in Israel is much higher than for Diaspora Jews.
Much of what I have said so far is not new. But what is rarely mentioned is the fact that a growing proportion of the Jewish Diaspora is now made up of Israelis.
As in all democratic societies, Israeli citizens are free to come and go, and emigration has always been a feature of Israeli population statistics, even during pre-state Mandatory Palestine. A report by the London-based Institute for Jewish Policy Research, notes that one million Israelis (Israeli nationals, and their children, including those born abroad) now live outside Israel. Two thirds live in the US and Canada, the remaining third in Europe.
While substantial numbers have emigrated to the UK and Germany, others have made their way to smaller countries, countries in which Jewish numbers had been declining because of low birth rates and emigration. Israelis now represent close to half of the Jewish population of Norway and Finland and over 20% of the Jewish communities in Bulgaria, Ireland, Spain and Denmark.
Yet, here is the strange thing. These numbers are somewhat fluid. Some Israelis return, even after an absence of several years. For example, in 2025, 24,500 Israelis returned to Israel. This urge to return is particularly evident during time of war, a period of maximum personal risk. Why? According to Dan Perry of The Jerusalem Post, this need to return during war is based on a mixture of patriotism and Zionist messaging.
I think there is a simpler explanation, especially now. At a time when Jews are under attack everywhere, Israel is the only place where they can fight back.
Jacob Sivak, a Fellow of the Royal Society of Canada, is a retired professor, University of Waterloo.
Uncategorized
Authentic Hasidic tales, translated into Polish
פֿאַר חסידישע מעשׂיות איז שטענדיק פֿאַראַן אַן עולם. אָט, אַ שטײגער, װעט באַלד אַרױס אַ נײַע דײַטשישע איבערזעצונג פֿון דעם פּױלישן שרײַבער סטאַניסלאַװ װינצענטס בעל־שם־טובֿ־לעגענדעס. װעגן דעם האָט זיך אַ מאָל (אױף פּױליש) באַקלאָגט דער ייִדישער קריטיקער בער מאַרק, אַז דװקא די „פֿינצטערע חסידות“ נעמט אױס בײַם ניט־ייִדישן לײענער־עולם.
דאָ ניט לאַנג האָט מען אױך אַרױסגעלאָזט פֿון ס׳נײַ די זכרונות פֿון עסטרײַכישן אױטאָר זאָמאַ (שלמה) מאָרגנשטערן, װאָס דערצײלט װעגן דער חסידישער גאַליציע פֿון זײַנע קינדער־יאָרן.
בנוגע דער באַליבטקײט און דעם כּישוף פֿון חסידיזם האָט װאָלף לאַצקי־באַרטאָלדי, מיט אַ יאָר הונדערט צוריק, געשריבן: „אונדזער ייִדישקײט איז פֿאַרגליװערט, אָבער מיט חסידות קאָן מען נאָך מגייר זײַן. והא ראַיה: משׂכּילים און פֿאַרשײַטע אַפּיקורסים האָבן זיך אומגעקערט צו ייִדישקײט אױפֿן װעג פֿון דער חסידות.“
אױך אין פּױלן איז לעצטנס אַרױס אַ נײַער באַנד חסידישע מעשׂיות. נאָר דאָס איז אַ בוך פֿון אַן אַנדער פֿאַרנעם, פֿון אַן אַנדער מדרגה. דאָ גײט ניט דװקא אין חסידישן ראָמאַנטיזם, נאָר אין אַ זאַמלונג עכטע חסידישע מעשׂיות מכּל־המינים, איבערגעזעצטע אױף פּױליש. אַזאַ כּוללדיקע זאַמלונג באַװײַזט זיך צום ערשטן מאָל אין װאָסער ניט איז לשון.
נאָך אַ חידוש: דער באַנד פֿון כּמעט 1,000 זײַטלעך גײט אַרױס אין דער ערשטער סעריע פֿון דער פּוילישער „נאַציאָנאַלער ביבליאָטעק“. אין דער צװײטער סעריע גיט מען אַרױס װערק פֿון דער „פֿרעמדער“ ליטעראַטור, אין דער ערשטער — װערק פֿון דער פּױלישער ליטעראַטור גופֿא. ס׳איז ניט דאָס ערשטע מאָל װאָס מע נעמט אַרײַן אין דער ערשטער סעריע אױך װערק אָנגעשריבענע לכתּחילה אױף אַן אַנדער שפּראַך. ס׳איז אָבער פֿון די געצײלטע בענד װאָס נעמען אַרײַן ליטעראַטור ניט פֿון קײן קריסטלעכע מחברים, און דערצו פֿון אַ נאַציאָנאַלער מינדערהײט.
ניט געקוקט אױף דעם פֿאַקט װאָס אָט די געקליבענע חסידישע מעשׂיות זאָלן מיט זיך פֿאָרשטעלן אַ חלק פּױלישע קולטור־נחלה, רעכנט מען זיך אָבער ניט מיט קײן מלוכישע גרענעצן. פֿאַרקערט, מע האָט זיך באַמיט צונױפֿזאַמלען מעשׂיות פֿון גאַנץ ייִדישלאַנד, אױך פֿון די „נײַע“ גלותן מעבֿר־לים, און פֿון אַלע תּקופֿות.
אױך זשאַנערן פֿון פֿאַרשײדענע סאָרטן זײַנען דאָ פֿאַראַן: לענגערע דערצײלונגען, כּמו־װיסנשאַפֿטלעכע כראָניקעס און גאָר קורצע מעשׂהלעך. לאָמיר עפּעס פּאָסמאַקעװען פֿון אָט דער פֿיל־מיניקער זאַמלונג.
נאַט אײַך אַ מעשׂה פֿון די סאַמע ערשטע דורות חסידישע גוטע־ייִדן: די הײליקע ברידער ר׳ אלימלך און ר׳ זושע זצ״ל זײַנען אַװעק אָפּריכטן גלות כּדי צוצוציִען ייִדן צו חסידות. זײ האָבן אַזש אָנגעשפּאַרט ביז צו דער דײַטשישער גרענעץ אין קאַטאָװיץ. װען זײ האָבן זיך גענומען גײן װײַטער, האָט זיך אָבער באַװיזן דער שׂטן און געזאָגט זײ: טאָמער װעט איר אַריבער די דײַטשישע גרענעץ, טאָ זײַט װיסן אַז דעמאָלט װעל איך פֿאַרװאַנדלען אַלע ייִדן — אין חסידים. די ברידער האָבן זיך שטאַרק איבערגעשראָקן, אַז זײ האָבן דערזען, װי שלעכט ס׳װעט זײַן פֿאַר דער חסידות, װען די ברײטע מאַסן זאָלן זיך אײַנשליסן אין אירע רײען, װאָרן דעמאָלט װעט די חסידות אין גאַנצן פֿאַרלױרן גײן. און זײ האָבן זיך אומגעקערט אַהײם, אין זײער לאַנד.
טשיקאַװע: יענע ערשטע פֿאַרשפּרײטער פֿון חסידישקײט האָבן גאָר מורא געקראָגן זײער נײַע תּורה זאָל זיך ניט צעשפּרײטן צו פֿיל, כּדי זי זאָל חלילה ניט אָנװערן איר תּמצית. אַנדערש מיט עטלעכע דורות שפּעטער — אַזאַ מין ליטעראַרישער נבֿיא פֿונעם בעל־שם־טובֿס תּורה װי מאַרטין מרדכי בובער האָט דאָך געהאַלטן, אַז דאָס פֿירט דװקא ער צוריק צום לכתּחילהדיקן קװאַל, װען ער האָט ברײט אױפֿגעפּראַלט „די שערי־תּשובֿה פֿון חסידישן ראָמאַנטיזם“. אַזױ צי אַנדערש, האָט די ליטעראַרישע חסידות לױט בובערס און פּרצעס נוסח טאַקע אַנטפּלעקט דעם „נפֿשות־באַשאַפֿנדיקן כּוח“ פֿון דער חסידות (ציטאַטן פֿון לאַצקי־באַרטאָלדי).
די אַרױסגעבער פֿון דער פּױלישער אַנטאָלאָגיע „חסידישע מעשׂיות“, די פֿאָרשער מאַרטשין װאָדזשינסקי און װױטשיעך טװאָרעק, זשאַלעװען ניט קײן כּוחות אױף מפֿרסם צו זײַן דאָס בוך. אַחוץ די געװײנטלעכע מיטלען — ליטעראַרישע אָװנטן, נסיעות אױף ביכער־ירידן, ראַדיאָ־אינטערװיוען און דאָס גלײַכן — לאָזן זײ אַרױס אַ שײנע סעריע פֿילמעלעך מיט מער־װײניקער באַרימטע פּערזענלעכקײטן װאָס לײענען אָדער דערצײלן איבער מעשׂיות פֿון דער אַנטאָלאָגיע.
די אױבן געבראַכטע מעשׂה, למשל, לײענט זײערער אַ קאָלעגע פֿון ברעסלױער אוניװערסיטעט, דער פֿילאָלאָג יאַן מיאָדעק. מיאָדעקן קען אין פּױלן שיִער ניט יעדעס קינד. ער גיט שױן צענדליקער יאָרן עצות װי אַזױ צו רעדן אַ לײַטיש פּױליש. בײַ גלײַך מיט די אַנדערע פֿאָרלײענער, גיט אױך מיאָדעק אַ מאָל צו אַ זאַץ בשעתן לײענען. דער רבי ר׳ אלימלך און זײַן ברודער ר׳ משולם־זושע קערן זיך אום אַהײם, אין זײער לאַנד — קײן פּױלן, הײסט עס, גיט צו מיאָדעק און קוקט דעם צושױער־עולם אין די אױגן אַרײַן.
פֿאַרשטײט זיך אַז די אַרױסגעבער האָבן ניט אײנע אַליין באַװיזן אױפֿטאָן אַזאַ עובֿדה פֿון „אומקערן אַהײם“ די פּױלישע צדיקים מיט זײערע מעשׂיות. זײ האָט געהאָלפֿן אַ גאַנצע בריגאַדע איבערזעצער: צװישן זײ זײַנען דאָ דערפֿאַרענע מיט אַ לאַנגן סטאַזש און אַ נאָמען, נאָר אױך אָנהײבער אינעם פֿאַך, תּלמידים פֿון די אַרױסגעבער, װאָס האָבן זיך אַזױ אַרום געדרוקט צום ערשטן מאָל. צו זאָגן דעם גאַנצן אמת, בין איך הקטן אַלײן בײַגעװען בײַ די ערשטע שטאַפּלען פֿון פּראָיעקט. אַזױ האָב איך געקענט זען אַז מע לאָזט ניט אױף הפֿקר די איבערזעצער, נאָר מע זאָרגט מע זאָל זײ געבן אַן אָרנטלעכן אַרײַנפֿיר אינעם חסידיזם.
דערמיט האָט זיך פֿאַרנומען ניט אַבי װער, נאָר װיכטיקע מומחים, בתוכם די לינגוויסטקע לילי קאַהן װאָס האָט אײַנגעפֿירט דעם עולם אין די כּללים פֿון חסידישן לשון־קודש, צי דער היסטאָריקער גדי סגיבֿ (סאַגיװ) װאָס האָט אָפּגעהאַלטן אַ װאַרשטאַט װעגן חסידישן שטײגער דערצײלן מעשׂיות.
אױך דער פּױלישער לײענער װאָס נעמט אין האַנט אַרײַן דעם באַנד „חסידישע מעשׂיות“, איז זוכה צו אַן אַרײַנפֿיר, װי גאָט האָט געבאָטן. די רעדאַקטאָרן זײַנען מקדים די דערצײלונגען מיט „אַ װאָרט אַפֿריִער“ פֿון אַ צװײ הונדערט זײַטלעך — אַ מין מאָנאָגראַפֿיע פֿאַר זיך און, בײַם הײַנטיקן טאָג, דער סאַמע גרונטיקער טראַקטאַט װעגן חסידיזם װאָס איז פֿאַראַן אױף דער פּױלישער שפּראַך.
די מעשׂיות גײען לױטן כראָנאָלאָגישן סדר. װײַטער האָט מען זײ אײַנגעטײלט לױט געאָגראַפֿיע און טעמעס. לאָמיר צום סוף ברענגען נאָך צװײ בײַשפּילן. אינעם חלק װעגן חורבן און װידערגעבורט געפֿינען מיר אַ מעשׂה — װעגן פּױלישן פּױפּס, יאַן פּאַװעל דעם צװײטן. דער בלאָזשעװער רבי, ר׳ ישׂראל שפּיראָ, גיט דאָרט איבער אַז אַ פּױפּס איז ער געװאָרן — אין זכות פֿון אַן עצה װאָס ער, יאַן פּאַװעל, דעמאָלט אַ יונגער גלח אױפֿן נאָמען קאַראָל װױטילאַ, האָט געעצהט אַ פּאָליאַטשקע פֿון די חסידי־אומות־העולם װאָס האָט אױסבאַהאַלטן אַ ייִדיש ייִנגל פֿון די נאַצישע רוצחים, אַז זי דאַרף איבערגעבן דאָס קינד די אַמעריקאַנער ייִדישע קרובֿים, עס זאָל װאַקסן בײַ די אײגענע און טאַקע אַ ייִדיש קינד.
אַז מע האַלט שױן בײַ חסידישע מעשׂיות װעגן די קאַטױלן, איז אָט נאָך אַן אינטערעסאַנטע דוגמא, אַ מעשׂה װעגן כּוח פֿון דערצײלן מעשׂיות. אַ מאָל איז געװען אַ ייִד, און זײַן װײַב האָט ניט געבױרן קײן קינדער, האָט ער געבעטן אַן עצה בײַ ר׳ מרדכי טשערנאָבליער און ר׳ ישׂראלטשקע רוזשינער זי״ע, װאָס האָבן זיך פּונקט פֿאַרהאַלטן אין אײן שטעטל. דעמאָלט האָט דער רוזשינער רבי איבערגעגעבן אַ מעשׂה, אַ סגולה פֿאַר װײַבער װאָס קענען נעבעך קײן קינדער ניט האָבן.
ס׳האָט געטראָפֿן אין רױם, אַז אַ פֿרומער קריסט האָט געהאַט אַ טאָכטער, װאָס ער האָט זי געלערנט אַלע קאַטױלישע דינים און מנהגים. איז זי אונטערגעװאַקסן אַ געלערנטע. די יונגע פֿרױ האָט אָבער מקנא געװען די גלחים װאָס פֿאַרמאָגן אַ סך כּוח און מאַכט. האָט זי זיך איבערגעטאָן אין מאַנסבילשע קלײדער און איז אַװעק אין טעאָלאָגישן סעמינאַר. זי האָט אַזש אַריבערגעשטיגן אַלעמען דאָרט מיט איר בקיאות און קענטעניש. װען מע האָט געדאַרפֿט צוקלײַבן אַ נײַעם פּױפּס, האָט מען דעריבער אױסגעװײלט זי װי דעם ממלא־מקומו. איז זי אָבער אַראָפּ פֿון גלײַכן װעג און פֿאַרגאַנגען אין טראָגן. פּונקט װען מע האָט געהאַלטן אין פּראַװען אַ גרױסע חגא אױף די גאַסן פֿון שטאָט, האָט זי געקראָגן די װײען און געגאַנגען צו קינד. פֿון דעמאָלט אָן איז מען בודק צי דער מענטש איז ניט אַ מאָל אַ נקבֿה, אײדער מע קלײַבט אים אױס פֿאַר אַ פּױפּס.
בײַם פֿאַרענדיקן די מעשׂה האָט דער רוזשינער באַלד אױסגערופֿן: מזל־טובֿ, דײַן װײַב קומט אַ מזל־טובֿ, זי האָט ערשט געהאַט אַ זון. די דאָזיקע מעשׂה טוט אַ פּעולה, אַפֿילו אַ פּשוטער בשׂר־דם זאָל זי איבערדערצײלן.
אױך דעם פּױלישן לײענער־עולם קומט אַ מזל־טובֿ װאָס ער האָט זוכה געװען צו אַזאַ גאָלדענעם צוגאָב צו דער פּױלישער קולטור־ירושה. ס׳װילט זיך אױך מאַכן אַ שהחיינו לכּבֿוד די חסידישע מעשׂיות װאָס מע האָט זײ אײַנגעבירגערט אינעם פּױלישן ליטעראַרישן קאַנאָן אױף אַזאַ לײַטישן אופֿן.
The post Authentic Hasidic tales, translated into Polish appeared first on The Forward.