Uncategorized
This Jewish temple is providing a home for a historic church in the Village
(New York Jewish Week) — After a six-alarm fire left a historic Manhattan church homeless, a synagogue stepped in to provide a space for church-goers to continue worshiping while they figure out a plan for a new home.
Two years later, the bond between the two congregations has only grown, with a new twist: East End Temple on E. 17th St. is supporting Middle Collegiate Church in its clash with the Landmarks Preservation Commission over plans to rebuild their damaged building in the East Village.
Dec. 5 marked the two-year anniversary of the fire that brought her church to the Reform congregation, or “out of a place in the wilderness,” as the Reverend Dr. Jacqui Lewis told the New York Jewish Week. Lewis said that East End’s Rabbi Josh Stanton was one of the first people who reached out to her after the fire, which started next door and destroyed the 128-year-old sanctuary.
“We just made a covenant to move in there,” Lewis said. “Josh was offering me a tabernacle. This big-hearted rabbi opens the door to a church, in a time of rising antisemitism, that’s just bold, fierce love at work.”
Stanton told the New York Jewish Week that the relationship between the two faith communities “predates the fire itself.”
“The reverend has been a friend and a mentor for years,” Stanton said. “When her community’s building went up in flames, I reached out to her and just said, ‘anything you need, just know that I’m here, know that our community is here.’”
Middle Collegiate Church started using the temple’s space on Easter Sunday that spring. The synagogue’s president Brian Lifsec said he was there on the first day.
“It felt like a tent in the desert for these congregants,” Lifsec said.
It’s not all bleak out there.
I went to church last Sunday, where East End Temple, a Jewish synagogue in the East Village, has been hosting @middlechurch for almost two years after a fire destroyed their historic building. pic.twitter.com/0FjtlXr7TA
— Jacob Henry (@jhenrynews) December 8, 2022
Stanton said that East End Temple covers “upwards of 95% of the cost” for the church to rent the space.
“That’s because of the generosity of our donors,” Stanton said. “And because our community understands that walking the walk of Judaism means reaching out to people who might themselves not be Jewish.”
Lewis is the first woman and first African-American to serve as a senior minister for the Collegiate church system, which dates back to the Reformed Dutch Church congregations that formed in the New York area in the 1600s. She is comfortable leading church services in front of an ark, a menorah and Hebrew scriptures, but aches to get back into her own building.
How and whether she can do that depends in part on the Landmarks Preservation Commission, which is responsible for preserving New York City’s historically significant buildings. It seeks to protect the historic facade made of limestone that remains standing. The church, following an 18-month study by several architectural and engineering firms, says there is too much damage to the existing structure to integrate it into a new home.
“The walls themselves are historic,” Stanton said. “Despite the church’s best efforts, there is no way to keep them safely up. What is so sad and problematic is that from an architectural standpoint, there is nothing they can do.”
Lewis said that the church has spent over $4 million to secure the site, clean up debris, stabilize the facade with stainless steel and paint the bricks so they don’t deteriorate — and it is still not safe to rebuild.
“We did that because we wanted the facade,” Lewis said on Sunday after prayer, as she led some church members to the site of the burnt-down building. “We just can’t afford it. We’re wanting to build a building that is appropriate for this historic neighborhood but also has the capacity for 22nd-century ministry.”
The Reverend Dr. Jacqui Lewis of Middle Collegiate Church leading services at East End Temple. (Courtesy)
In a phone call last week, Lewis said that she doesn’t want this to feel like she’s in “a battle” with the preservation community.
“But some parts of the preservation community are pretty strident about us keeping up the wall,” Lewis said.
The church is waiting on a decision from the commission on Dec. 13, which will decide the fate of their building.
Anthony Donovan, a church member who has lived in Greenwich Village for 31 years, told the New York Jewish Week that “there are deep pockets of real estate that would really love this facade” as part of their own plans.
“Luxury housing would look fantastic behind this facade,” Donovan said. “And they have millions to keep that facade that we don’t have.”
Village Preservation, an activist group opposed to the demolition of the facade, said in an emailed press release that alternatives need to be studied.
“We are urging the Landmarks Preservation Commission not to grant such permission at this time, because we don’t believe there is sufficient documentation that alternatives to preserve the historic facade have been fully explored, nor that there is sufficient evidence at this time to justify the permanent and irreversible removal,” the organization said.
“The facade is on life support,” Lewis said. “We could pull the plug and come back to life. We could have a resurrection. We could have a new life that is both historic and moves into the 22nd century, and that’s what we want to do.”
Assembly member Harvey Epstein, who is Jewish and represents the district, gave testimony supporting the church at a previous hearing with the Landmark Preservation Commission.
“While I understand Landmark’s concerns, I think more important than just what that physical piece is that the actual church and the people behind it get to come back,” Epstein told the New York Jewish Week over the phone.
He added that Rabbi Stanton is an example of someone “living Jewish values everyday” by allowing the church to worship at East End Temple.
“It’s really critical, especially in times where you see an increase in antisemitism, that people who are Christian know that people who are Jewish, while having different religious beliefs, are allies to them as well,” Epstein said.
Stanton said that if it is decided that the walls have to stay up, then the conversation will move into “the realm of heartbreaking decisions.”
“It is not clear if the walls have to stay up, that the church will have to rebuild at all, even if it raises significant funds to do so,” Stanton said. “If they move out of this area, there’s going to be a huge gaping void for hundreds of thousands of New Yorkers. It just wouldn’t be the same.”
The building has served the community since 1892. Before the fire, it served as a community hub for other programs, some run by other synagogues, that include soup kitchens and Alcoholics Anonymous meetings.
The Rev. Dr. Jacqui Lewis of Middle Collegiate Church leads congregants outside the destroyed remains of the previous church building. (Jacob Henry)
It has also played a role in supporting people during the AIDS crisis, helping people pay rent during Covid and more recently, supporting Ukraine in its war with Russia.
Together, the church and synagogue communities also hold a “food for families” program, where members help feed 1,500 families every Sunday.
Edna Benitez, a church-goer who has lived in the Village for 27 years, told the New York Jewish Week that when the fire broke out, the church was housing a Torah for another synagogue, The Shul of New York.
“They had an ancient Torah,” Benitez said. “Our fire destroyed the building, but the Torah stayed. It’s a huge symbol. We’re here two years later celebrating in a temple. We housed the Torah, this incredible, prized possession that meant so much to you, and now you’re housing us.”
Whatever happens with the Landmarks Commission, Lewis said that she expects her partnership with Stanton and East End Temple “to be lifelong.”
“We have so many things to do together,” Lewis said. “I know that we’ll be welcome there, and I also know that they know that we need a bigger space. In the meantime, they’ve been incredible hosts and they are offering us ongoing hospitality.”
Outside the church facade, Stanton spoke out how in a time of troubling antisemitism — fueled by celebrities like Kanye West and Kyrie Irving and propagated by groups like the Black Hebrew Israelite sect — the relationship between his synagogue and the church represents “real life.”
“While antisemitism is on the rise, so too is allyship,” Stanton said. “The Reverend Dr. Jacqui Lewis, who embodies allyship at its best, is one of the people who reaches out every single time that something awful happens to a Jewish community.”
Lewis, who can command a stage (or bimah), led a passionate sermon on Sunday, with the fire on the back of everyone’s mind.
“Could we do a little interior work as we go along this pilgrim’s journey so that we are not accidentally putting fuel on the fire that is raging and burning down the world?” she said.
—
The post This Jewish temple is providing a home for a historic church in the Village appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
New voices in Yiddish: A prose and poetry contest
לכּבֿוד דעם 85סטן יאָר זינט מע האָט פֿאַרלייגט דעם ייִדישן זשורנאַל „אױפֿן שװעל“, וועט די אָרגאַניזאַציע וואָס שטיצט דעם זשורנאַל, די „ייִדיש־ליגע“, דורכפֿירן אַ קאָנקורס פֿון נײַע ייִדיש־שפּראַכיקע לידער און פּראָזע.
אַ זשורי פֿון אָפּגעקליבענע מומחים וועט אָפּשאַצן די אַרבעטן, און די דרײַ בעסטע פֿון ביידע קאַטעגאָריעס וועלן באַלוינט ווערן מיט געלטפּרעמיעס.
די פּראָזע־שאַפֿונגען קענען זײַן ביז 2,500 װערטער, און אַלע אַרײַנגעשיקטע מאַטעריאַלן מוזן זײַן נאָך נישט קיין געדרוקטע. דער טערמין אַרײַנצושיקן די שריפֿטן איז דער 31סטער אָקטאָבער 2026.
די געווינער-ווערק, און בכלל אַן אָפּקלײַב פֿון די אַרײַנגעשיקטע שאַפֿונגען, וועט מען אויך דרוקן אין דעם יובֿל-נומער. „זאָלן אונדזערע לייענערס געניסן פֿון נײַע ליטעראַרישע שאַפֿונגען אויף מאַמע-לשון!“ האָט די שעף־רעדאַקטאָרין פֿון „אויפֿן שוועל“, מרים טרין, געזאָגט.
די שריפֿטן שיקן מען דורך בליצפּאָסט צו info@leagueforyiddish.org.
The post New voices in Yiddish: A prose and poetry contest appeared first on The Forward.
Uncategorized
Jewish languages meet in Birobidzhan
אויף אַן אינטערנאַציאָנאַלן ייִדישן קולטור־פֿעסטיוואַל לעצטנס אין ביראָבידזשאַן האָט מיך, ווי אַ ייִדישיסט, באַזונדערס פֿאַרחידושט די אינערלעכע ייִדישע פֿיל־שפּראַכיקייט.
דער „אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט“ איז פֿאָרגעקומען פֿונעם 6טן ביזן 9טן סעפּטעמבער.
מיט איינעם פֿון די געסט, הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, האָב איך לאַנג געשמועסט וועגן זײַן אייגענער ייִדישער שפּראַך — דזשוהורי, אַ שפּראַך ענלעך אויף פּערסיש. מיט אַנדערע געסט, דרײַ טוניסער ייִדן, וואָס וווינען אין ישׂראל, האָבן מיר גערעדט וועגן זייער מאַמע־לשון, אַ ייִדישן מין אַראַביש. דערצו האָט אַ זינגער און כּלל־טוער, אליעזר (איגאָר) דאַבאַקאַראָו, מיר געזאָגט אַז ער איז אויפֿגעוואַקסן אין סאַמאַרקאַנד, אוזבעקיסטאַן, רעדנדיק אויף בוכאָרי — פּערסיש מיט אַ ייִדישן טעם.
אויף עטלעכע אונטערנעמונגען האָט מען אויך געזונגען לידער אויף העברעיִש. בעת דער שבתדיקער סעודה (כ׳בין אָנגעקומען מיט עטלעכע אַנדערע געסט פֿון פֿריִער, ערבֿ־שבת) האָבן מיר אַרומגערעדט די קשיא, צי איז לשון־קודש אָדער דער מאָדערנער העברעיִש באמת אַ ייִדישע שפּראַך? דער ביראָבידזשאַנער הויפּט־רבֿ אפֿרים קאָלפּאַק, אַ ליובאַוויטשער חסיד, האַלט, אַז נישט. לשון־קודש איז, לויט אים, די געטלעכע שפּראַך, דורך וועלכן דער רבונו־של־עולם האָט באַשאַפֿן די וועלט איידער דער ערשטער ייִד, אַבֿרהם אָבֿינו, איז געבוירן געוואָרן. אַזוי איז די מעשׂה לויט דער ייִדישער מסורה.
די עכטע ייִדישע שפּראַך, אויף וועלכער ייִדן האָבן גערעדט טאָג און נאַכט במשך פֿון דור צו דור, די שפּראַך פֿון די גרעסטע צדיקים און קדושים, איז דווקא ייִדיש. איך בין מסכּים דערמיט, נאָר, פֿאַרשטייט זיך, אַ סך מענטשן האַלטן אַנדערש.
דער ערשטער פֿעסטיוואַל פֿון דעם מין איז אָרגאַניזירט געוואָרן נאָך אין דער סאָוועטישער תּקופֿה, אין 1989; דערנאָך, מיט איבעררײַסן — יעדע צוויי יאָר. דער 13טער אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט איז פֿאָרגעקומען אין 2017. זינט דעמאָלט און ביז איצט האָט מען אים, צוליב פֿאַרשיידענע שוועריקייטן, נישט געקאָנט אָרגאַניזירן.
להיפּוך, האָט די איצטיקע אונטערנעמונג געשטעלט דעם טראָפּ אויף ייִדן אַרום דער וועלט בכלל, אויף פֿאַרשיידענע ייִדישע עדות, לאַוו־דווקא ייִדיש־רעדנדיקע אַשכּנזים. די אויסלענדישע געסט זענען געקומען פֿון ווײַסרוסלאַנד, מדינת־ישׂראל און כינע. ווי געזאָגט, זענען דרײַ פֿון די ישׂראלדיקע באַטייליקטע געבוירן געוואָרן אין טוניס. דערפֿאַר קאָן מען זאָגן, אַז צפֿון־אַפֿריקע איז אויך געווען פֿאָרגעשטעלט.
בסך־הכּל האָט מען דורכגעפֿירט 160 אונטערנעמונגען, על־פּי רובֿ גאַנץ קליינע, און עטלעכע גרויס־מאַסשטאַביקע. צוליב דעם גוטן וואַרעמען וועטער, איז דער אומזיסטער שלוס־קאָנצערט, וווּ ס׳איז אַרויסגעטראָטן דער באַקאַנטער מאָסקווער כאָר בראָש מיט מיכאַיִל טורעצקי, פֿאָרגעקומען אין דרויסן, אויף אַ פּלאַץ לעבן דעם ברעג פֿונעם טײַך ביראַ.
אומגעוויינטלעך איז געווען דאָס פֿאַרזוכן די גרעסטע חלה אין דער וועלט — איבער 12 מעטער (40 פֿוס) די לענג — וואָס די אָרטיקע קולינאַרן האָבן קונציק אויסגעבאַקן אונטער דער השגחה פֿון הרבֿ קאָלפּאַק. צווישן קליינע און פּשוטע אונטערנעמונגען איז געווען אַ וואַרשטאַט ווי צו שרײַבן די ייִדישע אותיות. די הויפּט־רעדאַקטאָרין פֿון „ביראָבידזשאַנער שטערן‟, יעלענע סאַראַשעווסקאַיאַ, האָט מיך געבעטן איר מיטצוהעלפֿן. זי האָט צוגעטראַכט אַ ספּעציעלן פּלאַסטיק־טראַפֿאַרעט (שטענצל־אותיות) מיטן ייִדיש אַלף־בית, טאַקע לויט די ייִוואָ־תּקנות: מיט אַ קמף אונטערן אַלף, צוויי יודן מיט אַ פּתח אאַז״וו), וואָס דערמעגלעכט אָפּצוצייכענען יעדן אות אויף אַ גרינגן אופֿן. זענען מיר געזעסן אין דרויסן מיט אַ טישל און געוויזן יעדן נײַגעריקן פֿאַרבײַגייער, ווי אַזוי עס שרײַבן זיך אויף ייִדיש זייערע נעמען צי אַנדערע פֿראַזעס.
די אַטמאָספֿער איז געווען אַ לוסטיקע און אומפֿאָרמעלע. עטלעכע געסט האָט פֿאַרחידושט די אַלטע סאָוועטישע אַוואַנגאַרד־אַרכיטעקטור, וועלכער ס׳איז טאַקע געווידמעט אַ נײַ בוך, וואָס מע האָט אויך פּרעזענטירט אויפֿן פֿעסטיוואַל. אין דער זעלבער צײַט, איז אין דער שטאָט פֿאָרגעקומען אַ באַשיידענע פּאַראַלעלע אונטערנעמונג: דער פֿעסיטיוואַל פֿון ייִדישע באָבעס — מיט אויסשטעלונגען, פֿאַרמעסטן, קאָנצערטן, אַ יריד פֿון היימגעמאַכטע קליידער און אַנדערע חפֿצים.
וואָס שייך דער שפּראַך בוכאָרי, באַטראַכטן אַ סך בוכאַרישע ייִדן אין קווינס דאָס לשון ווי אַ באַזונדערע שפּראַך. במשך פֿון אַ סך יאָרן האָט מיטן פֿאָרווערטס מיטגעאַרבעט דער בוכאַרישער פֿאָטאָגראַף אַרקאַדי יאַגודאַיעוו, מיט וועלכן איך פֿלעג שמועסן וועגן זײַן מאַמע־לשון. בעצם איז זי סתּם פּערסיש, אָבער מיט אַ צאָל ספּעציפֿיש ייִדישע עלעמענטן.
אַן אַנדער מעשׂה איז דזשוהורי — די שפּראַך פֿון די קאַווקאַזישע באַרג־ייִדן, וואָס האָט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס אין דאַגעסטאַן, איינער פֿון די רוסלענדישע דרומדיקער ראַיאָנען. אָפֿיציעל הייסט ער טאַטיש, ווײַל לויט דער סאָוועטישער טערמינאָלאָגיע איז ער ענלעך אויפֿן מוסולמענישן לשון טאַטיש. דער חילוק צווישן דזשוהורי (וואָס מיינט „ייִדיש‟) און טאַטיש איז אָבער ממשותדיק, הגם נישט אַזוי גרויס, ווי צווישן ייִדיש און דײַטשיש. דאָס איז טאַקע אַ באַזונדער לשון מיט אַן אייגענער ליטעראַטור.
אין דער שטאָט דערבענט, פֿון וואַנען עס איז אָנגעקומען קיין ביראָבידזשאַן הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, גייט אַרויס די צוויי־שפּראַכיקע דזשהורי־רוסישע צײַטונג „וואַטאַן‟ („היימלאַנד‟). איסאַקאַוו איז אויך אַ שוחט, אַ מוהל און אַ באַגאַבטער מאָלער. אַן אויסשטעלונג פֿון זײַנע ווערק איז געווען א טייל פֿונעם פֿעסיטיוואַל. נאָך איין קאַווקאַזישער ייִד, אַלבערט ראַפֿיִעוו, האָט פֿאָרגעשטעלט זײַנע פּרעכטיקע מיזרחדיקע טעפּעכער מיט אַ ייִדישן טעם.
די אינערלעכע ייִדישע פֿאַרשיידנאַרטיקייט איז געווען, לויט מײַן מיינונג, דער וויכטיקסטער מאָמענט פֿון דער אונטערנעמונג. עטלעכע זאַכן וואָס ס׳איז כּדאַי צו דערמאָנען איז, אַז אין רוסלאַנד זענען פֿאַראַן צוויי אָפֿיציעל אָנערקענטע ייִדישע לשונות — ייִדיש און באַרג־ייִדיש (דזשוהורי); אַז אַ סך ספֿרדים רעדן נאָך אַלץ אויף לאַדינאָ אָדער ייִדיש־אַראַבישע דיאַלעקטן, און אַז בײַ די בוכאַרישע ייִדן איז פֿאַראַן אויך אַן אייגענער דיאַלעקט און אַ באַזונדערע קולטור.
בקיצור, ייִדן שטעלן מיט זיך פֿאָר נישט עפּעס אַ מאָנאָטאָנע מאַסע, נאָר אַ בונטן „מערבֿ־מיזרחדיקן‟ טעפּעך פֿון פֿאַרשיידענע עדות מיט זייערע אוניקאַלע לשונות און טראַדיציעס.
The post Jewish languages meet in Birobidzhan appeared first on The Forward.
Uncategorized
The Yeshiva issue that won’t go away
A backroom deal to gut oversight of private schools – specifically to bail out yeshivas that fail to teach basic subjects, condemning tens of thousands of Hasidic students to illiteracy and choking off the chance to participate in broader society – is coming back to haunt its architects. New York’s Governor and the Legislature likely assumed they secured a political win that would quickly fade from public attention.
They were wrong.
The state was forced to justify its actions before a judge in a pair of hearings in April as part of a lawsuit challenging the rollback that was filed last September. As a longtime attorney, I can tell you that the language of small-minded politics translates poorly to the courtroom. The state’s lawyers were forced to advance arguments that legitimize educational denial and forced insularity. And in doing so, they mar our state’s tradition of protecting individual rights.
Renowned education attorney Michael Rebell was leading the suit on behalf of Hasidic and Haredi students who have been harmed by the dismantling of standards. The plaintiffs argue that the state abandoned its obligation to ensure all children receive a “sound basic education,” a constitutional floor for schooling recognized by the Court of Appeals.
To justify the evisceration of standards, the state claims our guarantee of a sound basic education does not apply to students of nonpublic schools. It strikes at the foundation of New York’s educational system, which was codified in the State Constitution’s Education Article through a Constitutional Convention more than 130 years ago.
The Article’s framers made their intention clear: to ensure all children are prepared for engagement in civic life, whether they attended a public or nonpublic school. As one delegate of the Convention avowed, “there can be found no man in this Convention who will say that there are children of the State that ought not to be educated.”
The principle is simple: While parents may choose religious or private education, the state still bears responsibility for ensuring all children receive the basic tools necessary to function as citizens. But to defend last year’s rollback, state lawyers argued that parents are “free to opt out” of public schools, even if the alternative schools deny students the tools to understand the world around them. The state’s position, taken to its logical conclusion, permits nonpublic schools to teach children anything, or nothing at all.
This becomes even more troubling as New York expands support for nonpublic education. Through its recent opt-in to the nonprofit scholarship tax credit program, New York will see billions more dollars in donations toward private school tuition. Establishing baseline standards for curriculum is essential for producing an informed citizenry — that becomes significantly more difficult when our tax system props up institutions without meaningful oversight.
The state’s arguments also undermine New York’s reputation as a national leader in protecting individual rights.
State officials have aggressively defended voting rights protections, reproductive freedom, and anti-discrimination laws against legal attack. As a rogue White House tramples upon our rights, our Governor, Legislature, and Attorney General have gone to great lengths to fortify our protections.
Yet in this case, the state was effectively arguing that tens of thousands of children can be carved out both from the guarantee of a right and the opportunity to participate in society. State lawyers even contended that students denied a basic education possess no actionable deprivation of liberty or property rights.
This is a glaring departure from the contentions our state makes for the preservation of individual liberties against violation from the government. How could we credibly argue, for example, that immigrants should be able to sue ICE agents over due process rights if students can’t sue the state over their constitutional guarantee to an education? It’s a slippery slope: Deny one group legal protection against harm from the state, and you imperil the sanctity of all those protections.
The lawsuit over last year’s budget deal is still ongoing. A decision may come down any time now, but certainly is likely before the end of the year. An appeal by the losing party is all but certain. That means New York’s lawyers may continue to be forced into defending arguments that sanction students’ educational deprivation and societal isolation, and, in the process, irreparably damage our status as a bulwark for individual liberty.
The political architects of this deal may have hoped the issue would quietly disappear. Instead, the consequences are only becoming harder to defend.
The post The Yeshiva issue that won’t go away appeared first on The Forward.
