Uncategorized
Disney+ series ‘A Small Light’ tells the Anne Frank story from the perspective of the woman who hid her
(JTA) — The short life of Anne Frank has inspired generations of filmmakers and television producers. The list of past productions range from “The Diary of Anne Frank” (1959), whose director George Stevens witnessed Nazi occupation as a U.S. army officer, to the Academy Award-winning documentary “Anne Frank Remembered” — featuring the only known footage of Anne — to the Emmy Award-winning dramatized miniseries “Anne Frank: The Whole Story” (2001).
On Monday night, viewers will get another TV version. But “A Small Light,” an eight-episode series premiering on National Geographic and streaming Tuesday on Disney+, tells the story from a new perspective: through the eyes of the woman who hid the Frank family.
Miep Gies was an independent 24-year-old with a busy social calendar and a dance club membership when she began working for Anne Frank’s father Otto in 1933 at Opekta, his successful jam business in Amsterdam. As Jews were rounded up and deported from the Netherlands in 1942, her Jewish boss asked if she would be willing to hide his family in an annex above the office, and she did not hesitate.
“A Small Light” stars Bel Powley as Gies, Joe Cole as her husband Jan Gies and Liev Schreiber as Otto Frank. It’s named for a quote from the real Gies, who once said that she did not like to be called a hero because “even an ordinary secretary or a housewife or a teenager can turn on a small light in a dark room.”
That metaphor had literal meaning for the Frank family and four others in the secret annex, who spent two years in a dark 450-square-foot space behind a hinged bookcase. Gies, her husband and four other employees of Otto Frank secretly kept eight Jews alive while running his business downstairs. Gies brought them food and library books, using black market ration cards and visiting several different grocers to avoid suspicion. Anne Frank said in her diary, “Miep is just like a pack mule, she fetches and carries so much.”
In the series, the “dark room” is seen less than Gies’ frenzied bicycle trips across Amsterdam, as she tries to sustain the appearance of a normal life. Her secret pushes her away from friends and family, while her marriage strains under the weight of ever-looming disaster. The creators of “A Small Light” sought to recreate a hero as a modern, flawed, at times even annoying person.
“She’s not some kind of saint,” executive producer Joan Rater told the Jewish Telegraphic Agency. “She had moods, she had a new marriage, she wanted to hang out with friends. She wanted to take a day off and she couldn’t.”
“I think everyone can relate to Miep,” said Powley, an English-Jewish actress known for starring in several British shows and in American films such as “The King of Staten Island.” “She was just an ordinary person in extraordinary circumstances.”
Although “A Small Light” is rife with tense scenes and suspense, the producers fashioned it with young audiences in mind. The show conspicuously avoids the explicit violence and horror typically expected of its subject matter, leaving out concentration camps and murders. Rater and co-creator Tony Phelan wanted children like their own to watch the series. While they were writing it, their daughter was the same age as Anne was when she was writing her diary.
Some young viewers have seen Anne’s story being swept up in literary purges across U.S. school districts, as part of the debate over what should be taught in American classrooms. Earlier this month, a Florida high school removed an illustrated adaptation of her diary after determining that references to her sexuality were “not age appropriate.” The same edition was previously yanked from a Texas school district, although it was reinstituted after public outcry. Meanwhile, a Tennessee school board banned “Maus,” Art Spiegelman’s Pulitzer Prize-winning graphic novel about his father’s experience in the Holocaust, after objections over curse words and nudity last year.
The name “Anne Frank” has long been synonymous with Holocaust education as her diary remains one of the world’s most-read books, with translations in over 70 languages. But the “relatable” rescuer presents another appealing way to teach children about one of the most wretched chapters in human history, said Brad Prager, a professor of German and film studies at the University of Missouri.
“It is the message that people like to hear,” Prager told the JTA. “If you ask a fourth-grader why we watch TV and movies — well, this is so that you can learn to do the right things, or you can learn that in certain circumstances anyone can be a hero.”
Liev Schreiber plays Otto Frank and Amira Casar plays Edith Frank in “A Small Light.” (National Geographic for Disney/Dusan Martincek)
A broader lens on the Netherlands during World War II is less palatable. The Germans and their Dutch collaborators implemented a highly effective system of persecution: Between 1942 and 1944, about 107,000 Dutch Jews were deported primarily to Auschwitz and Sobibor, then murdered. Only 5,200 of them survived.
Although Gies did everything she could to save the Jews in her care, the unwritten ending to Anne’s diary is well-known. Three days after her last entry in August 1944, Dutch police officers led by SS officer Karl Josef Silberbauer raided the annex. Gies escaped arrest by observing that she and Silberbauer shared a hometown.
“My luck was that the police officer in charge came from Vienna, the same town where I was born,” she said in a 1997 interview with Scholastic. “I noticed this from his accent. So, when he came to interrogate me, I jumped up and said, as cheerfully as I could, ‘You are from Vienna? I am from Vienna too.’ And, although he got very angry initially, it made him obviously decide not to arrest me.”
In a valiant last-ditch effort, Gies walked into the German police office the next day and attempted to buy her friends’ freedom. She was unsuccessful.
Gies found Anne’s notebooks and papers strewn on the annex floor. Without reading them, she gathered and tucked the writings into a drawer, hoping to return them to their owner. Germany had all but lost the war already, with Allied troops less than 250 miles from Amsterdam.
The Franks were packed on the last train ever to leave the Westerbork transit camp for the Auschwitz extermination camp. Otto was separated from his wife Edith and daughters Anne and Margot on the Auschwitz platform. In October, the girls were transported to Bergen-Belsen, and Edith succumbed to starvation in January 1945. Her daughters died of typhus a month later, when Anne was 15 years old.
Some studies have suggested that knowledge about the Holocaust is diminishing. In 2020, the Claims Conference found that 63% of Millenial and Gen Z Americans (ages 18-39) did not know that six million Jews were murdered in the Holocaust. More than 10% did not recall ever hearing about the Holocaust, while 11% believed that Jews caused it. Another Claims Conference survey reported that despite living in the country where Anne hid from the Nazis, a majority of Dutch people did not know the Holocaust took place there.
“In a time that antisemitism is on the rise and there are more displaced people in the world than there ever have been before, it couldn’t be a better time to re-explore this part of history, but through the lens of this ordinary young woman,” said Powley.
While “A Small Light” celebrates the power of the individual, the fate of Anne Frank also represents the failure of the whole world, said Prager. By centering Gies’ perspective, he said, the series risks making Anne a peripheral character in her own brutally aborted story.
“When you decenter Anne Frank, one thing is that you lose the Jewish perspective on the persecution,” he said.
Otto Frank, the sole survivor from the annex, appeared at Jan and Miep Gies’ doorstep after the war and ended up living with them for over seven years. In July 1945, Gies watched as he received the notice that his children were dead.
“He took it in his hands and suddenly he became eerily quiet,” Gies said in an interview for the Anne Frank House. “You cannot explain it, it was a silence that speaks. I looked up. He was white as a sheet. And he handed me the letter.”
Gies read the piece of paper, stood up and opened her desk drawer. “I took all the diaries, with all the separate sheets and everything and handed them over to Mr. Frank,” she said.
She told him, “This is your daughter Anne’s legacy.”
In 2010, Gies died at 100 years old. Every year on Aug. 4 — the day the Franks were arrested — she stayed at home, drew her curtains and did not answer the phone or doorbell.
Powley believes the show’s angle gives a fresh perspective on “your mom’s dusty copy of Anne Frank’s diary.” She approached the role of Gies with a heavy sense of responsibility.
“I feel a deeper connection to this story than I have with other projects,” she said. “This offer came to me on Holocaust Memorial Day and it immediately had that special feeling to it. My grandma, the Jewish matriarch of my family, died during COVID. I feel that she would be proud.”
—
The post Disney+ series ‘A Small Light’ tells the Anne Frank story from the perspective of the woman who hid her appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Trump endorses Brandon Herrera, Texas GOP candidate who owned copy of ‘Mein Kampf’
(JTA) — President Trump on Thursday endorsed Brandon Herrera, the de facto GOP nominee for a Texas congressional district whose past comments about Nazis have drawn scrutiny.
“Brandon is strongly supported by many Highly Respected MAGA Warriors in Texas, and Republicans in the U.S. House,” the president wrote on his social network Truth Social about the gun-enthusiast YouTuber. Trump added that Herrera would “[p]rotect our always under siege Second Amendment” and concluded, “HE WILL NEVER LET YOU DOWN!”
Herrera won his primary race after his opponent, incumbent Rep. Tony Gonzales, admitted to having conducted an affair with a former staffer who later died by suicide. Gonzales withdrew from his reelection bid, which was scheduled for a runoff, as a House investigation opened into his conduct.
Herrera is best known for his Second Amendment advocacy that has included criticizing a gun-control bill drafted in the wake of the 2022 Uvalde school shooting in the district he hopes to lead. His output has also included reviews of Nazi-era weaponry, a recreation of Hitler’s suicide, and the occasional Holocaust joke.
In 2024, on his own podcast, Herrera also discussed owning a copy of “Mein Kampf,” Hitler’s manifesto. The resurfaced clip recently raised eyebrows, though Herrera and the other podcast hosts lauded Dorothy Thompson, an American journalist expelled from Nazi Germany who panned the book in 1939, and joked about his remarks being edited to sound like he was a Nazi. Herrera recently said he didn’t agree with its “teachings.”
During their 2024 matchup, Gonzales had called his opponent a “known neo-Nazi,” which Herrera disputes. Trump’s endorsement of Herrera stands in contrast to the Republican Jewish Coalition, whose spokesperson told Jewish Insider will continue to oppose him.
A spokesperson for Herrera’s campaign rejected accusations of antisemitism in a statement to the Texas Tribune.
“Brandon has never done or said anything antisemitic, and he has earned the support of leaders in the Jewish community,” campaign manager Kimmie Gonzalez told the news outlet. “In Brandon’s work as a historical firearms educator, he has simulated the execution and poisoning of Adolf Hitler. The misleading clip about Brandon’s rare book collection omits his comments ridiculing and condemning Hitler’s book.”
The campaign did not immediately return a Jewish Telegraphic Agency request to specify which Jewish communal leaders are supporting Herrera. Texas’s 23rd Congressional District stretches across the state’s southwestern region and includes parts of San Antonio and the outskirts of El Paso.
With Herrera on the ballot, Democrats, running attorney and former schoolteacher Katy Padilla Stout, see a pickup opportunity in a traditionally red district. Padilla Stout recently opposed Trump’s strikes on Iran, calling the action “a flagrant violation of the U.S. Constitution” in a statement that did not mention Israel. Some Democratic party staffers are already painting her opponent as “Mein Kampf loving Brandon Herrera.”
The post Trump endorses Brandon Herrera, Texas GOP candidate who owned copy of ‘Mein Kampf’ appeared first on The Forward.
Uncategorized
Mourning the victims of the 1911 Triangle Shirtwaist Factory fire
דעם 25סטן מערץ וועט ווערן 105 יאָר זינט דער שרעקלעכער טראַגעדיע — די שׂריפֿה אינעם טרײַענגל־שוירטווייסט־פֿאַבריק, אין 1911. 146 יונגע אַרבעטאָרינס, ס׳רובֿ ייִדישע און איטאַליענישע, זענען אומגעקומען, ווען די טיר, וואָס האָט באַדאַרפֿט בלײַבן אָפֿן זיך צו ראַטעווען אין אַזאַ פֿאַל, האָבן די סוועטשאַפּ־באַלעבאַטים געהאַלטן פֿאַרשלאָסן.
צו יענער צײַט, האָט דער פּאָעט מאָריס ראָזענפֿעלד געאַרבעט אין „פֿאָרווערטס“ סײַ ווי אַ זשורנאַליסט, סײַ ווי אַ פּאָעט. ער איז אָנגעקומען צו דער שׂרפֿה, בעת די טראַגעדיע איז פֿאָרגעקומען און האָט במשך פֿון עטלעכע וואָכן געשריבן עטלעכע אַרטיקלען און לידער וועגן דער טראַגעדיע. מיר דרוקן דאָ אַן אויסצוג פֿון זײַן אַרטיקל, וואָס איז געווען געדרוקט אויף דער ערשטער זײַט פֿונעם „פֿאָרווערטס“, אַ וואָך נאָך דער טראַגעדיע, און אַן אויסצוג פֿון אַ פּאָעמע וואָס ער האָט געשריבן אין אָנדענק פֿון די אומגעקומענע מיידלעך.
זינט עס זײַנען אין ניו־יאָרק איבער הונדערט לעבנס פֿאַרברענט געוואָרן צוליב דער צוגעשלאָסענער טיר, וואָס האָט לויט דעם געזעץ געזאָלט זײַן אָפֿן, קוק איך מיט פֿאַרדאַכט אויף אַ טיר, אויפֿן געזעץ און אויף פֿײַער.
איך באַטראַכט זיי אַלע פֿאַר איבעריקע זאַכן.
וואָס טויג מיר אַ טיר, אַז זי איז פֿאַרשפּאַרט? וואָס טויג דאָס געזעץ ווען מען פֿירט אים נישט דורך? און פֿײַער… יאָ, מיר דאַכט, אַז מענטשן ווייסן נישט וואָס צו טאָן מיט זייער פֿײַער…
איך האָב פֿון אייביק אָן געוווּסט, אַז מיט פֿײַער שפּילט מען זיך נישט. איצט אָבער ציטער איך פֿאַר דעם וואָרט פֿײַער. איך קען קיין נאַכט נישט שלאָפֿן. פֿײַערדיקע חלומות שרעקן מיך, זיי פֿאַרברענען מײַן מנוחה און איך ליג און שוידער.
מיר דאַכט, אַז הימל און ערד האַלטן אין אײַן ברענען, אַז עס פֿלאַקערן די זון, די לבֿנה און די שטערן, אַז די מלאכים שפּרינגען ברענענדיק פֿון די הימלשע פֿענצטער אויף דער ערד און פֿאַלן אַרונטער טויטע… און די אַמבולאַנסן פֿירן זיי אַוועק אין מאָרג (מתים־שטיבל).
מיר דאַכט, אַז גאָט אַליין איז אײַנגעהילט אין אַ פֿײַערדיקן טלית און ברענט. ברענט און גיסט מיט פֿײַערדיקע טרערן, וואָס פֿאַלן אַרײַן און פֿאַרלירן זיך אין זײַן וועלטן־גרויסער, פֿלאַקערדיקער באָרד, און פֿון זײַנע נאָזלעכער זעצט אַ רויך ווי פֿון אַ צוויי וווּלקאַנען.
איך זע ווי די גאַנצע פּמליא־של־מעלה קרימט זיך, דרייט זיך מיט גסיסה־שמערצן אין אַ ים פֿלאַמען, ווי די כּרובֿים און שׂרפֿים און חיות־הקודש צאַפּלען מיט די פֿלאַמענדיקע פֿעדערן, רײַסן זיך די אָנגעצונדענע האָר פֿון די ברענענדיקע קעפּ און קלאַפּן פֿאַרצווייפֿלט מיט די רויטע, פֿײַערדיקע פֿליגל אין אַ שווערער, גרויסער, אײַזערנער טיר און די טיר איז פֿאַרשלאָסן… דער שׂטן האָט איר פֿאַרשלאָסן און באַהאַלטן דעם שליסל…
איך זע ווי די „אופֿנים“ און „גלגלים“, די „הימלשע רעדער“ דרייען זיך און פֿלאַקערן, און מיר דאַכט, אַז דאָס זײַנען שנײַדער־מאַשינען, און אין די ברענענדיקע, צום טויט־שפּרינגנדיקע מלאכים דערקען איך די פּנימער פֿון די פֿאַרשׂרפֿעטע אַרבעטער־מיידלעך, די טעכטער פֿון דער ייִדישער גאַס אין דער בלוטיקער פֿון פֿרויען־יאַקעס פֿון וואַשינגטאָן פּלייס.
איך שרײַ, איך ליאַרעם, איך וויין, איך פֿלוך, איך לאַך און כאַפּ זיך אויף אין היסטעריע.
פֿײַער… פֿײַער…
וואָס איז אייגנטלעך פֿײַער? איז דאָס אַ ברכה? איז דאָס אַ קללה?
די תּורה איז געגעבן געוואָרן אין פֿײַער, די אינקוויזיציע האָט געהערשט אין פֿײַער.
פֿײַער איז די נשמה פֿון דער וועלט. אין פֿײַער גייט אויף דער טאָג און מיט אַ פֿײַער פֿאַרגייט ער.
דאָס לעבן פֿון יעדן באַשעפֿעניש איז פֿײַער.
דער מענטש, אין וועמען זײַן פֿײַער האָט אויסגעברענט, דער האָט אויפֿגעהערט צו „זײַן“.
אַפֿילו די מילב האָט אין זיך אַ קליינעם לאָקאָמאָטיוועלע מיט פֿײַער, וואָס טרײַבט איר דורכן לעבן.
ליבע איז פֿײַער, דענקען — פֿײַער, אַרבעט — פֿײַער, האַס — פֿײַער, ראַכע (נקמה) — פֿײַער. אַלץ איז פֿײַער, אַפֿילו דאָס וואַסער: מיר גיסן אין זיך וואַסער צו פֿאַרלענגערן אונדזער פֿײַער. די דורשטיקע ערד טרינקט וואַסער, כּדי צו האָבן גענוג פֿײַער אַרויסצוגעבן אירע געוויקסן.
איך קען דאָס קלענסטע ליד נישט זינגען, ווען איך זאָל נישט דערפֿילן אין דער נשמה אַ ברען, אַ פֿײַער, דעם הייליקן פֿײַער פֿון שאַפֿן.
איך פֿאַרגעטער דעם פֿײַער, ער איז דער סימבאָל פֿון טעטיקייט, פֿון שטרעבן, פֿון שטײַגן, פֿון גיין אַרויף, הויך, הויך הימלווערטס…
אָבער איך פֿאַרער נאָר אין פֿײַער דאָס שאַפֿערישע און נישט דאָס צעשטערנדיקע. איך בענטש אים ווען ער גיט, אָבער נישט ווען ער נעמט. איך בענטש אים אויפֿן סיני און פֿלוך אים (שעלט אים) אויפֿן שײַטער־הויפֿן.
איצט פֿאַרדאַם איך אים. ער האָט פֿאַרצערט אַ פֿאַבריק מיט אַרבעטער־מיידלעך. ער האָט פֿאַרוואַנדלט ניו־יאָרק אין אַ לוויה־שטאָט און איז געוואָרן די קללה פֿון דער מענטשהייט.
ברעכט אויף די טיר און באַפֿרײַט זיך!
און אָט איז דאָס ליד וואָס משה ראָזענפֿעלד האָט דעמאָלט אָנגעשריבן:
די פֿאַרשלאָסענע טיר (פֿײַער־געדאַנקען איבער פֿאַרברענטע אַרבעטער)
דער פֿײַער בושעוועט אָן שיעור
עס זעצט דער רויך, די העל דערוואַכט.
מען שפּאַרט זיך צו דער רעטונגס־טיר,
אומזיסט! אָ, וויי, זי איז פֿאַרמאַכט!
מען שרײַט, מען ראַנגלט זיך, מען פֿאַלט,
אין טײַוולס בלוטיקן געצעלט.
מען בלײַבט אין זײַן פֿאַרפֿלוכטן גוואַלט,
אַיעדער אויסגאַנג איז פֿאַרשטעלט.
מען לויפֿט, מען ווייס אַליין ניט וווּ,
און יעדע האָפֿענונג איז גענאַרט.
די שווערע גיהנום־טיר איז צו,
דער אַשמדאַי האָט איר פֿאַרשפּאַרט.
ניט רופֿט דעם שוואַרצן שד צום דין!
אַ שאָד די מי, ער איז גערעכט…
צו דער פֿאַרמאַכטער טיר אַהין!..
און אַלע, פּונקט ווי איינער, ברעכט!
מען בלײַבט אין דעם גיהנום־בראַנד
כּל־זמן דער שלאָס איז אים געטרײַ…
קומט אַלע גלײַך, לייגט צו אַ האַנט!
ברעכט אויף די טיר און איר זײַט פֿרײַ…
די העל איז נאָר אַ העל ווי לאַנג
דער שלאָס פֿון טײַוול הענגט אויף איר.
געפֿערלעך איז איר פֿלאַם, איר צוואַנג
נאָר בײַ אַ צוגעמאַכטער טיר…
אַ צווייט ליד וואָס מאָריס ראָזענפֿעלד האָט אָנגעשריבן וועגן דער שׂריפֿה האָט די פֿאָרשערין און זאַמלערין פֿון ייִדישע לידער, חנה מלאָטעק, אָפּגעדרוקט אינעם פֿאָרווערטס אין 2011 — פּונקט הונדערט יאָר נאָך דעם אומגליק, אינעם אַרטיקל, קינות וועגן דעם טרײַענגל־פֿײַער. דאָס ליד געפֿינט זיך אויף דער פּלאַטע „דאָס גאָלדענע לאַנד“ פֿון יאָסל מלאָטעק:
די רויטע בהלה (אויף פֿאַרברענטע פֿאַבריק־מיידלעך אין ניו־יאָרק)
ניט קיין שלאַכט, ניט קיין פֿאַרטײַוולטער פּאָגראָם
האָט אָנגעפֿילט די גרעסטע שטאָט מיט קלאָגן,
די ערד האָט ניט געציטערט אין איר תּהום,
עס האָט קיין בליץ, קיין דונער ניט געשלאָגן;
סע האָבן קיין שוואַרצע וועטער־וואָלקנס ניט געקראַכט,
און קיין קאַנאָנען ניט די לופֿט צעאַקערט —
אָ, ניין! דאָס האָט אַ מוראדיקע העל דערוואַכט,
אַ שקלאַפֿן־נעסט מיט שקלאַפֿן ווילד געפֿלאַקערט,
דאָס האָט דער גאָלד־גאָט מיט אַ בראַנד־געלעכטער
געפֿרעסן אונדזערע זין און טעכטער,
געלעקט די לעבנס מיט זײַנע רויטע צונגען —
זיי זײַנען אין דעם טויט געשפּרונגען,
אין זײַן שויס געדרונגען,
ער האָט זיי געכאַפּט, געלאַכט, געזונגען…
ער האָט זיי פֿאַרשלונגען.
* * *
זיי זײַנען געזעסן אין זייער יאָך פֿאַרטיפֿט,
זייער שווייס האָט געטריפֿט —
אין דעם פֿאַרטויבנדן געזשום
פֿון מאַשינען אַרום, —
ווען צען שטאָק אין דער הויך,
האָט זיי פֿאַרוויקלט דער רויך,
פֿאַרשפּונען דער פֿלאַם,
און אַ גלוטיקער ים
געפֿרעסן, גענאַשט,
פֿאַרקוילט, פֿאַראַשט!
* * *
שוועסטער מײַנע! יונגע שוועסטער!
מײַנע יונגע ברידער!…
טרויערט מײַנע לידער!
יאָמערט און טרויערט!…
זעט ווי עס לויערט
פֿון טונקעלע נעסטער
דעם אַרבעטערס טויט;
ווי ער האַלט זײַן ברויט…
ווי ער גלאָצט בײַ זײַן טיר,
בײַ זײַן אָרעם געצעלט —
וויי, וויי איז מיר!
וויי, וויי דיר, וועלט!
אַ שבת איז דאָס געווען,
אַן אַרבעטערס אַ שבת,
זײַן „קידוש!“… זײַן „הבֿדלה!“…
די רויטע בהלה
איז פּלוצלינג געשען,
געשיקט פֿון דעם רײַכן,
דעם פּרינץ פֿון געלט.
אָ, אָ, וויי אָן אַ גלײַכן!
פֿליסט טרערנטײַכן,
אַ פֿלוך דער אָרדענונג!
אַ פֿלוך דער אומאָרדענונג!
אַ פֿלוך דער וועלט!
* * *
אויף וועמען זאָל מען פֿריִער קלאָגן?
אויף די פֿאַרברענטע?
אויף די ניט־דערקענטע?
אויף די, וואָס קדיש זאָגן?
אויף די פֿאַרקריפּלטע,
פֿון „זײַן“ געטראָגן?
מײַן טרערנטײַך
אויף אײַך אַלעמען גלײַך!
* * *
פֿאַרהיל זיך אין שוואַרצן, דו גאָלדן לאַנד!
צו טיף דײַן פֿאַרברעכן, צו שרעקלעך דײַן שאַנד,
צו טויב דײַן געוויסן, צו בלינד דײַן געזעץ,
צו טײַוולש דײַן „האַווען“, צו בלוטיק דײַן נעץ,
דײַן נעץ, וועלכע פֿאַנגט דײַנע אָרעמע־לייט —
ס׳וועט קומען די צײַט!… ס׳וועט קומען דײַן צײַט!…
* * *
צינדט יאָרצײַט־ליכט אָן אין די ייִדישע גאַסן!
דער בראָך איז דער בראָך פֿון די ייִדישע מאַסן,
פֿון אונדזערע מאַסן פֿאַרחושכט און אָרעם.
ס׳איז אונדזער לוויה, יאָ, — אונדזערע קבֿרים,
ס׳האָט אונדזערע קינדער, וויי, אונדזערע בלומען,
דער פֿײַער פֿון אונדזערע אָרעמס גענומען.
וויי! אונדזערע ליבע פֿאַרשׂרפֿעטע קוילן,
וויי! אונדזערע פֿריידן אַ העלע מיט גרוילן,
וויי! אונדזערע גליקן אַ באַרג מיט אַרונות,
וויי! אונדזערע זיסע — גיהנום זכרונות!…
אַ צווייט ליד וואָס חנה מלאָטעק האָט דעמאָלט געדרוקט הייסט „מאַמעניו, אָדער עלעגיע פֿאַר די טרײַענגל־פֿײַער־קרבנות“, ווערטער פֿון אַנשל שאָר, מוזיק פֿון יוסל רומשינסקי:
עס רײַסט דאָס האַרץ פֿון דער שרעקלעכער פּלאָג,
ס׳ייִדישע פֿאָלק קלאָגט און וויינט, און ברעכט די הענט.
עס ברעכט אויס אַ פֿײַער, אין העלן טאָג
און הונדערטער אַרבעטער, זיי ווערן פֿאַרברענט.
די וואָס זײַנען פֿון פֿײַער אַנטרינען
האָבן שפּרינגענדיק זייער טויט געפֿינען.
די „מאָרג“ איז פֿול,
מען ווערט שיעור דיל,
ווי אַ מאַמע קלאָגט דאָרט אין דער שטיל:
— אוי־וויי, קינדעניו!
רײַסט זיך בײַ די האָר די מאַמעניו,
— צוליב דעם שטיקל ברויט
האָט אַ שרעקלעכער טויט
גערויבט מיר מײַן איינציק קינד;
טויט ליגט מײַן מיידעלע,
תּכריכים ׳שטאָט אַ חופּה־קליידעלע,
וויי איז מײַנע יאָר,
אַ קינד פֿון זעכצן יאָר,
אוי, מאַמע, מאַמע, וויי איז מיר!
חנה מלאָטעק האָט אויך אַרײַנגענומען טייל פֿון אַ ליד וואָס זי האָט באַקומען פֿון איוו סיקולאַר. די ווערטער זײַנען פֿון לויִס גילראָד און די מוזיק — פֿון ד. מייעראָוויץ. דער אָנהייב לייענט זיך אַזוי:
די שטונדע האָט געקלאַפּט,
דער שאַפּ האָט געסטאַפּט
אין דער גרויסער ווייסט־פֿעקטאָרי.
די אַרבעטער, זיי
האָבן געקראָגן די פּיי
און געאײַלט זיך אַהיימגיין פֿאַר פֿרי.
נאָר פּלוצים, אוי־וויי,
אַ שרעק, אַ געשריי,
אַ העלישער פֿײַער ברעכט אויס.
פֿון איבעראַל קומען
פֿאַרצווייפֿלטע שטימען
אַיעדער וויל פֿריִער אַרויס.
פֿײַערלײַט קלינגען,
פֿון צענטן פֿלאָר שפּרינגען
מיידלעך פֿאַר אַנגסט און פֿון נויט.
עס קראַכט אומגעהײַער
דאָס שרעקלעכע פֿײַער
און פֿאַרברענט יונגע לײַבן צום טויט.
The post Mourning the victims of the 1911 Triangle Shirtwaist Factory fire appeared first on The Forward.
Uncategorized
I had a shot and rock ‘n’ roll fame — I chose a lifetime of Shabbat instead
In 1986, saying no was not part of the plan. I was 26, newly signed to Island Records, and for the first time in my life, the machinery of the music business had begun to move in my favor. My songs “Waning Moon,” “I Feel Young Today,” and “1000 Years,” from my second album Gematria, were on the radio and MTV. There was talk of tours, of opening slots with artists like Sting, Joe Cocker and Greg Allman. My job, as everyone understood it, was simple: Say yes. Yes to every opportunity, yes to every kind of exposure, yes to everything that could possibly give my career momentum.
Lou Maglia, the president of Island Records, was an old-school Italian record guy — street-smart, direct and deeply invested in the artists he believed in. I was among his first signings. He had taken me on largely because of an independent record I had made called This Father’s Day, written and recorded as tribute to my dad, who died at 54, just a day after I’d turned 24. He was my mentor and my hero. Those who say his death had much to do with my sudden turn toward observant Judaism are partly right.
The other part is that in seeking a record deal since I was 13, and then finally getting one, I discovered it wasn’t the answer to what I’d actually been searching for, which was a loving family, a clearer understanding of what my life’s purpose might be, and a deeper sense of belonging in my tribe — the Jewish people.
That’s why, one afternoon, when I walked into Lou’s office and closed the door behind me, what I said to him must have sounded incomprehensible.
“Lou, I’m starting to keep this Jewish thing called Shabbos, and I won’t be available to perform on Friday nights anymore.”
He stared at me for a moment, then burst out laughing.
“Ha! Fucking Shabbos. Ok, that’s a good one, I get it. But can we talk about these opening slots?”
It wasn’t a cruel laugh. It was the laugh of a man encountering something he had no category for. In Lou’s world, artists did all kinds of self-destructive things and made radically poor decisions. But remove themselves from the single most important performance night of the week? Never. Ever.
I was, in effect, telling him I had decided to become unavailable for my own ascent.
At the time, I couldn’t have explained my decision in any coherent way. I didn’t have the vocabulary or even the conceptual framework. All I knew was that after my dad’s death something had begun to feel hollow. Not the music. The music was real. It was everything around it. The sense that if I just kept moving forward fast enough, saying yes often enough, I’d arrive at some point where things would finally make sense. They didn’t. (I can state for the record, 40 years later, they still don’t.)
But around that same time, through a chain of introductions, I met the record producer and singer Kenny Vance, of Jay and the Americans fame. Kenny, now my dear friend, had worked with everyone, and he wasn’t shy about mentioning it.
“I used to date Diane Keaton,” he told me. “I know Woody Allen. I was the music director for Saturday Night Live. But tonight, I’m gonna take you to my main connection, a religious Jew in Brooklyn.”
I suspect he thought I’d roll my eyes at the prospect. I did nothing of the sort. I was excited.
Before long, we were crossing the Brooklyn Bridge, the lights of lower Manhattan burning behind us. We arrived at an apartment in Crown Heights where Rabbi Simon Jacobson greeted us. I connected with Simon right off the bat. His eyes reflected a paradox, an awareness that being alive was both a source of great humor and great sadness. Simon told me about his work reconstructing the Lubavitcher Rebbe’s talks from memory, highly complex talks that lasted for hours and drew on thousands of Jewish sources. The scale of it was incomprehensible to me. It belonged to a world governed by entirely different assumptions than my own.
Later that night, after Kenny, who seemed very old — I think he was 40 — got tired and left for his home in Far Rockaway, I asked Simon about the paintings of the Lubavitcher Rebbe hanging on the wall.
“What’s the deal with those pictures?” I said. “They seem sort of cultish to me.”
Simon wasn’t offended. “I enjoy them,” he said. “To me, the Rebbe is like a very inspiring grandfather.”
Makes sense, I thought.
He grew quiet, then continued. “There are people called tzadikim,” he said. “They have no sense of self. They live only to serve others. And they can do anything they wish.”
I knew enough to know he wasn’t using the colloquial tzadik, as in “What a tzadik, that Herb Shapiro. Got me such a deal on my new Firestones.”
“Really?” I asked. “Can they fly?”
Simon looked at me. He became serious.
“I’ve never seen anyone fly. But for a tzadik, flying is no greater miracle than walking.”
The remark just about toppled me. Not because it sounded weird and mystical, but because it cohered with something I had always felt, but had never heard expressed so simply: that walking itself was a miracle. That breathing, eating pancakes, taking a piss, that just being alive, was a miracle.
One could accurately say that I was the fastest person ever to join the “cult.” I went out and bought tzitzit the next day. I began keeping kosher. “One less shrimp,” was how I thought of it. Then came Shabbat observance in my dumpy railroad apartment on 47th and Eighth Avenue in Hell’s Kitchen.
Shabbat, like music, was the space between notes. A kind of purposeful interruption. For one day each week, I stopped. I stopped producing. I stopped striving. Most importantly, I stopped trying to turn success into proof of my worth. It wasn’t only about stopping work. That’s too simple. It was about remembering that I was more than my work. It felt like an authentic subversion of shallow cultural norms, something that instinctively appealed to me. It was the more truthful version of the so-called subversion that rock and roll had always only imitated.
This is why I told Lou Maglia no.
Not because I was certain, but because I had begun to understand that if I lost this, I might lose something far more essential than a career.
My friend, the late Lou Maglia, lapsed Catholic, soulful man that he was, stopped laughing. He saw that I was serious. He didn’t drop me. Far from it. He became my biggest champion. When it would have been only logical for us to play cities like Cleveland and Chicago in support of one of my recordings, Lou even helped finance my tour of the Caucasus in what was then the USSR. (Another story for another time.) He knew that my music wasn’t a posture, but a reflection of my deeply held values.
Hey Lou, if you’re up there listening, thank you. You were a beautiful man with a beautiful spirit.
People sometimes ask me if the cost to my career was worth it. There are two issues I have with the question. First, it assumes the career was the central measure of my life. Second, few ask what I received in return. I have, thank God, been blessed with a beautiful marriage, a tight-knit, loving family, grandchildren, a body of work that I could never have imagined at age 26, and time. I have been able to see the value of time and secure it as my own.
As for music, Shabbat didn’t take any of it away from me. It taught me to hear it better, write it better, and perform it better.
I have never struck a better bargain.
The post I had a shot and rock ‘n’ roll fame — I chose a lifetime of Shabbat instead appeared first on The Forward.