Uncategorized
How a Catholic university amassed a treasure trove of Jewish artifacts from the Bronx
(New York Jewish Week) – A Catholic university may be the unlikeliest place for what may be the largest depository dedicated to the Jewish history of the Bronx.
But at Fordham University — the private, Jesuit institution in the Bronx — decades worth of archival documents and artifacts from the local Jewish community have found a home, thanks to its Jewish studies department.
For the last three years, Fordham has been collecting and cataloging items that detail a once-thriving Jewish community in the Bronx: yearbooks full of Jewish last names, Bar Mitzvah invitations, phonebooks full of Jewish-owned businesses — all the simple transactions that define an era in history.
The archive at Fordham is one of the only physical collections of everyday material from Jewish residents of the borough, according to Magda Teter, the chair of the Center for Jewish Studies at the university, who spearheaded the project.
“It’s not only preserving a piece of New York Jewish history, but also a way of life,” Teter told the New York Jewish Week. “Bringing this voice to the dominant Christian identity of Fordham and teaching about Jews [as a minority] within the dominant cultures is very important.”
A song and dance book in the Fordham University collection features the lyrics for “Hatikvah” and “For He’s a Jolly Good Fellow,” and a “Jewish dictionary.” (Julia Gergely)
During the first half of the twentieth century, Jewish life thrived in the Bronx. There were 260 registered synagogues in 1940, and the borough produced some of the biggest Jewish names in show business, fashion, literature and more: designer Ralph Lauren, politician Bella Abzug, novelist E.L. Doctorow, filmmaker Stanley Kubrick, Miss America Bess Myerson, Nobel Prize-winning chemist Robert Lefkowitz.
At the community’s peak in 1930, the Bronx was approximately 49% Jewish, according to the borough’s official historian, Lloyd Ultan. South of Tremont Avenue, the number reached 80%. Most of the Jewish Bronx was of Eastern European descent; many were first generation Americans whose parents had immigrated and lived on the Lower East Side, but who could now afford to live in less cramped neighborhoods with more trees and wider streets.
Though there is a strong Jewish community in the neighborhood of Riverdale, most of the Jewish community moved out of the Bronx for the suburbs after World War II when mortgages for white would-be homeowners were being subsidized by the government and Blacks and Latinos were steered to Bronx neighborhoods they couldn’t afford or that the city had chosen to neglect. The Jewish population of the Bronx dropped from 650,000 in 1948 to 45,000 in 2003. Many of the synagogues have been converted for other uses, and the physical legacy of the Jewish community there has begun to erode over time, making an archive all the more necessary.
While Teter was always interested in collecting items from the Jewish Bronx, the archive got an unexpected boost from a member of the public. In the spring of 2020, at the height of the pandemic, Fordham hosted a virtual event, “Remnants: Photographs of the Jewish Bronx,” which featured evidence of the area’s faded Jewish history gathered by writer and photographer Julian Voloj. (Voloj is the husband of the New York Jewish Week’s managing editor, Lisa Keys.)
An invitation for the bar mitzvah of Freddie Rothberg, which took place on Oct. 6, 1951 at Beth Hamedrash Hagadol. (Julia Gergely)
In the audience was Ellen Meshnick, who had grown up in New York and now lives in Georgia. Inspired, she offered Fordham a trove of material her parents, Frank and Martha Meshnick, had kept throughout their lives in the Bronx. The boxes included donated yearbooks from Morris High School and Walton High School, songbooks, bar mitzvah invitations, a marriage certificate, receipts for a flower delivery — even a document from the hospital from when she was born — mostly from the 1930s through the 1960s.
The donation significantly bolstered what materials Fordham already had on hand, which included less personal but still unique items like matchbooks from kosher restaurants. Now, Teter is growing the archive through other private donations and occasionally by purchasing materials online — personal family archives, books about Bronx Jewish history, songsheets and the like.
The marriage certificate, or ketubah, recognizing the marriage between Frank Meshnick and Martha Farber on Aug. 23, 1942. The certificate was part of an archive donated to Fordham University by the couple’s daughter Ellen. (Julia Gergely)
“They may not be the most beautiful things, but we are interested in what people actually used and lived with,” Teter said.
Teter said that while the American Jewish Historical Society in Manhattan does collect the types of quotidian and personal items that American Jews kept with them in the last few centuries, they don’t have much that uniquely focuses on Jewish life in the Bronx.
The entire collection is part of a greater effort by Teter, the Jewish studies department and the librarians at Fordham to increase awareness about Judaism and Jewish people. “I will not hide that I think it’s an important way to fight antisemitism — to teach Jewish history and Jewish culture in all its colors and in all its experiences,” she said. “It enriches the students’ appreciation and understanding of Jewish life beyond how Jews are usually portrayed.”
The Jewish studies department at Fordham is relatively new: The college began offering a Jewish studies minor in 2016, and opened the department in 2017. At the time, the highlight of the library’s archives was the Rosenblatt Holocaust collection, which was funded by an alumnus. Since 1992, the library has amassed over 11,000 titles, videos and artifacts on the Holocaust, according to librarian Linda Loschiavo.
When Teter arrived, Loschiavo worked with her to bring in historical Passover haggadahs from all over the world. Fordham now possesses two Italian haggadahs from the 1660s, as well as Jewish artifacts from unexpected places, like playbills from Jewish Bollywood.
Last month the university opened the Henry S. Miller Judaica Research Room on the fourth floor of the campus’ main library — named for Fordham’s first Jewish student, who graduated in 1968. Miller, a leader of a financial restructuring firm, is now a trustee of the college.
Fordham President Tania Tetlow described herself jokingly as “a wannabe Jew” at the room’s unveiling. “I’ve understood how deeply intertwined Judaism and Catholicism are,” she said, “and the connections we have of the deep intellectualism of both faiths, of the desire to study text and the interpretation of text going back for thousands of years, of the love of ritual — and the central place of food and guilt!”
The former Jacob Schiff Center on Valentine Avenue. (Julian Voloj)
“At the moment, we envision that the research room will be a space for exhibitions that would foster the curatorial skills of our students and that will bring Jewish art and artists to campus,” Teter said. “We would now be able to display their art and combine the exhibitions with some items from the Judaica collection.”
The research room is currently displaying Voloj’s Bronx photographs, along with some of the recently acquired local archival materials, curated by sophomore Reyna Stovall, who is interning in Fordham’s Jewish studies department this semester.
“It is really, really rewarding,” said Stovall, who is Jewish. Stovall became involved in the Jewish studies department because of her interest in Holocaust studies, but as she began her internship, she was excited to work on the archives cataloging the once thriving Jewish history of the Bronx.
The yearbook photo of Frank Meshnick (bottom right), who graduated from Morris High School in Morrisania in 1931. (Julia Gergely)
“It’s pretty amazing that they have the collection to begin with,” she added. “It really shows Fordham’s commitment to diversity and inclusivity that they’re willing to take on this massive collection of Judaica, even though that’s not the religion that the school was founded on.”
Teter estimates there are about 300 Jews among the school’s 15,000 undergrads. As a result, the Center for Jewish Studies and the research room offers students from all backgrounds the opportunity to learn more about Judaism — as well as marginalized communities in general, and connect their stories to their own lives.
“Our identity grew to showcase Jewish studies at the intersection and in conversation with other fields and areas of study,” Teter explained.
The Center’s goal, she added, is “to make students, faculty and the public realize that studying Jews is not just for Jews, and that they can learn so much about the areas of their own concern and interest by studying Jews.”
“Something magical happens when you give students the opportunity to work with historical artifacts, and really touch history,” Teter said. “That’s what I think inspired the director of the library to devote that space to that kind of research and to that kind of student experience.”
—
The post How a Catholic university amassed a treasure trove of Jewish artifacts from the Bronx appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Trump endorses Brandon Herrera, Texas GOP candidate who owned copy of ‘Mein Kampf’
(JTA) — President Trump on Thursday endorsed Brandon Herrera, the de facto GOP nominee for a Texas congressional district whose past comments about Nazis have drawn scrutiny.
“Brandon is strongly supported by many Highly Respected MAGA Warriors in Texas, and Republicans in the U.S. House,” the president wrote on his social network Truth Social about the gun-enthusiast YouTuber. Trump added that Herrera would “[p]rotect our always under siege Second Amendment” and concluded, “HE WILL NEVER LET YOU DOWN!”
Herrera won his primary race after his opponent, incumbent Rep. Tony Gonzales, admitted to having conducted an affair with a former staffer who later died by suicide. Gonzales withdrew from his reelection bid, which was scheduled for a runoff, as a House investigation opened into his conduct.
Herrera is best known for his Second Amendment advocacy that has included criticizing a gun-control bill drafted in the wake of the 2022 Uvalde school shooting in the district he hopes to lead. His output has also included reviews of Nazi-era weaponry, a recreation of Hitler’s suicide, and the occasional Holocaust joke.
In 2024, on his own podcast, Herrera also discussed owning a copy of “Mein Kampf,” Hitler’s manifesto. The resurfaced clip recently raised eyebrows, though Herrera and the other podcast hosts lauded Dorothy Thompson, an American journalist expelled from Nazi Germany who panned the book in 1939, and joked about his remarks being edited to sound like he was a Nazi. Herrera recently said he didn’t agree with its “teachings.”
During their 2024 matchup, Gonzales had called his opponent a “known neo-Nazi,” which Herrera disputes. Trump’s endorsement of Herrera stands in contrast to the Republican Jewish Coalition, whose spokesperson told Jewish Insider will continue to oppose him.
A spokesperson for Herrera’s campaign rejected accusations of antisemitism in a statement to the Texas Tribune.
“Brandon has never done or said anything antisemitic, and he has earned the support of leaders in the Jewish community,” campaign manager Kimmie Gonzalez told the news outlet. “In Brandon’s work as a historical firearms educator, he has simulated the execution and poisoning of Adolf Hitler. The misleading clip about Brandon’s rare book collection omits his comments ridiculing and condemning Hitler’s book.”
The campaign did not immediately return a Jewish Telegraphic Agency request to specify which Jewish communal leaders are supporting Herrera. Texas’s 23rd Congressional District stretches across the state’s southwestern region and includes parts of San Antonio and the outskirts of El Paso.
With Herrera on the ballot, Democrats, running attorney and former schoolteacher Katy Padilla Stout, see a pickup opportunity in a traditionally red district. Padilla Stout recently opposed Trump’s strikes on Iran, calling the action “a flagrant violation of the U.S. Constitution” in a statement that did not mention Israel. Some Democratic party staffers are already painting her opponent as “Mein Kampf loving Brandon Herrera.”
The post Trump endorses Brandon Herrera, Texas GOP candidate who owned copy of ‘Mein Kampf’ appeared first on The Forward.
Uncategorized
Mourning the victims of the 1911 Triangle Shirtwaist Factory fire
דעם 25סטן מערץ וועט ווערן 105 יאָר זינט דער שרעקלעכער טראַגעדיע — די שׂריפֿה אינעם טרײַענגל־שוירטווייסט־פֿאַבריק, אין 1911. 146 יונגע אַרבעטאָרינס, ס׳רובֿ ייִדישע און איטאַליענישע, זענען אומגעקומען, ווען די טיר, וואָס האָט באַדאַרפֿט בלײַבן אָפֿן זיך צו ראַטעווען אין אַזאַ פֿאַל, האָבן די סוועטשאַפּ־באַלעבאַטים געהאַלטן פֿאַרשלאָסן.
צו יענער צײַט, האָט דער פּאָעט מאָריס ראָזענפֿעלד געאַרבעט אין „פֿאָרווערטס“ סײַ ווי אַ זשורנאַליסט, סײַ ווי אַ פּאָעט. ער איז אָנגעקומען צו דער שׂרפֿה, בעת די טראַגעדיע איז פֿאָרגעקומען און האָט במשך פֿון עטלעכע וואָכן געשריבן עטלעכע אַרטיקלען און לידער וועגן דער טראַגעדיע. מיר דרוקן דאָ אַן אויסצוג פֿון זײַן אַרטיקל, וואָס איז געווען געדרוקט אויף דער ערשטער זײַט פֿונעם „פֿאָרווערטס“, אַ וואָך נאָך דער טראַגעדיע, און אַן אויסצוג פֿון אַ פּאָעמע וואָס ער האָט געשריבן אין אָנדענק פֿון די אומגעקומענע מיידלעך.
זינט עס זײַנען אין ניו־יאָרק איבער הונדערט לעבנס פֿאַרברענט געוואָרן צוליב דער צוגעשלאָסענער טיר, וואָס האָט לויט דעם געזעץ געזאָלט זײַן אָפֿן, קוק איך מיט פֿאַרדאַכט אויף אַ טיר, אויפֿן געזעץ און אויף פֿײַער.
איך באַטראַכט זיי אַלע פֿאַר איבעריקע זאַכן.
וואָס טויג מיר אַ טיר, אַז זי איז פֿאַרשפּאַרט? וואָס טויג דאָס געזעץ ווען מען פֿירט אים נישט דורך? און פֿײַער… יאָ, מיר דאַכט, אַז מענטשן ווייסן נישט וואָס צו טאָן מיט זייער פֿײַער…
איך האָב פֿון אייביק אָן געוווּסט, אַז מיט פֿײַער שפּילט מען זיך נישט. איצט אָבער ציטער איך פֿאַר דעם וואָרט פֿײַער. איך קען קיין נאַכט נישט שלאָפֿן. פֿײַערדיקע חלומות שרעקן מיך, זיי פֿאַרברענען מײַן מנוחה און איך ליג און שוידער.
מיר דאַכט, אַז הימל און ערד האַלטן אין אײַן ברענען, אַז עס פֿלאַקערן די זון, די לבֿנה און די שטערן, אַז די מלאכים שפּרינגען ברענענדיק פֿון די הימלשע פֿענצטער אויף דער ערד און פֿאַלן אַרונטער טויטע… און די אַמבולאַנסן פֿירן זיי אַוועק אין מאָרג (מתים־שטיבל).
מיר דאַכט, אַז גאָט אַליין איז אײַנגעהילט אין אַ פֿײַערדיקן טלית און ברענט. ברענט און גיסט מיט פֿײַערדיקע טרערן, וואָס פֿאַלן אַרײַן און פֿאַרלירן זיך אין זײַן וועלטן־גרויסער, פֿלאַקערדיקער באָרד, און פֿון זײַנע נאָזלעכער זעצט אַ רויך ווי פֿון אַ צוויי וווּלקאַנען.
איך זע ווי די גאַנצע פּמליא־של־מעלה קרימט זיך, דרייט זיך מיט גסיסה־שמערצן אין אַ ים פֿלאַמען, ווי די כּרובֿים און שׂרפֿים און חיות־הקודש צאַפּלען מיט די פֿלאַמענדיקע פֿעדערן, רײַסן זיך די אָנגעצונדענע האָר פֿון די ברענענדיקע קעפּ און קלאַפּן פֿאַרצווייפֿלט מיט די רויטע, פֿײַערדיקע פֿליגל אין אַ שווערער, גרויסער, אײַזערנער טיר און די טיר איז פֿאַרשלאָסן… דער שׂטן האָט איר פֿאַרשלאָסן און באַהאַלטן דעם שליסל…
איך זע ווי די „אופֿנים“ און „גלגלים“, די „הימלשע רעדער“ דרייען זיך און פֿלאַקערן, און מיר דאַכט, אַז דאָס זײַנען שנײַדער־מאַשינען, און אין די ברענענדיקע, צום טויט־שפּרינגנדיקע מלאכים דערקען איך די פּנימער פֿון די פֿאַרשׂרפֿעטע אַרבעטער־מיידלעך, די טעכטער פֿון דער ייִדישער גאַס אין דער בלוטיקער פֿון פֿרויען־יאַקעס פֿון וואַשינגטאָן פּלייס.
איך שרײַ, איך ליאַרעם, איך וויין, איך פֿלוך, איך לאַך און כאַפּ זיך אויף אין היסטעריע.
פֿײַער… פֿײַער…
וואָס איז אייגנטלעך פֿײַער? איז דאָס אַ ברכה? איז דאָס אַ קללה?
די תּורה איז געגעבן געוואָרן אין פֿײַער, די אינקוויזיציע האָט געהערשט אין פֿײַער.
פֿײַער איז די נשמה פֿון דער וועלט. אין פֿײַער גייט אויף דער טאָג און מיט אַ פֿײַער פֿאַרגייט ער.
דאָס לעבן פֿון יעדן באַשעפֿעניש איז פֿײַער.
דער מענטש, אין וועמען זײַן פֿײַער האָט אויסגעברענט, דער האָט אויפֿגעהערט צו „זײַן“.
אַפֿילו די מילב האָט אין זיך אַ קליינעם לאָקאָמאָטיוועלע מיט פֿײַער, וואָס טרײַבט איר דורכן לעבן.
ליבע איז פֿײַער, דענקען — פֿײַער, אַרבעט — פֿײַער, האַס — פֿײַער, ראַכע (נקמה) — פֿײַער. אַלץ איז פֿײַער, אַפֿילו דאָס וואַסער: מיר גיסן אין זיך וואַסער צו פֿאַרלענגערן אונדזער פֿײַער. די דורשטיקע ערד טרינקט וואַסער, כּדי צו האָבן גענוג פֿײַער אַרויסצוגעבן אירע געוויקסן.
איך קען דאָס קלענסטע ליד נישט זינגען, ווען איך זאָל נישט דערפֿילן אין דער נשמה אַ ברען, אַ פֿײַער, דעם הייליקן פֿײַער פֿון שאַפֿן.
איך פֿאַרגעטער דעם פֿײַער, ער איז דער סימבאָל פֿון טעטיקייט, פֿון שטרעבן, פֿון שטײַגן, פֿון גיין אַרויף, הויך, הויך הימלווערטס…
אָבער איך פֿאַרער נאָר אין פֿײַער דאָס שאַפֿערישע און נישט דאָס צעשטערנדיקע. איך בענטש אים ווען ער גיט, אָבער נישט ווען ער נעמט. איך בענטש אים אויפֿן סיני און פֿלוך אים (שעלט אים) אויפֿן שײַטער־הויפֿן.
איצט פֿאַרדאַם איך אים. ער האָט פֿאַרצערט אַ פֿאַבריק מיט אַרבעטער־מיידלעך. ער האָט פֿאַרוואַנדלט ניו־יאָרק אין אַ לוויה־שטאָט און איז געוואָרן די קללה פֿון דער מענטשהייט.
ברעכט אויף די טיר און באַפֿרײַט זיך!
און אָט איז דאָס ליד וואָס משה ראָזענפֿעלד האָט דעמאָלט אָנגעשריבן:
די פֿאַרשלאָסענע טיר (פֿײַער־געדאַנקען איבער פֿאַרברענטע אַרבעטער)
דער פֿײַער בושעוועט אָן שיעור
עס זעצט דער רויך, די העל דערוואַכט.
מען שפּאַרט זיך צו דער רעטונגס־טיר,
אומזיסט! אָ, וויי, זי איז פֿאַרמאַכט!
מען שרײַט, מען ראַנגלט זיך, מען פֿאַלט,
אין טײַוולס בלוטיקן געצעלט.
מען בלײַבט אין זײַן פֿאַרפֿלוכטן גוואַלט,
אַיעדער אויסגאַנג איז פֿאַרשטעלט.
מען לויפֿט, מען ווייס אַליין ניט וווּ,
און יעדע האָפֿענונג איז גענאַרט.
די שווערע גיהנום־טיר איז צו,
דער אַשמדאַי האָט איר פֿאַרשפּאַרט.
ניט רופֿט דעם שוואַרצן שד צום דין!
אַ שאָד די מי, ער איז גערעכט…
צו דער פֿאַרמאַכטער טיר אַהין!..
און אַלע, פּונקט ווי איינער, ברעכט!
מען בלײַבט אין דעם גיהנום־בראַנד
כּל־זמן דער שלאָס איז אים געטרײַ…
קומט אַלע גלײַך, לייגט צו אַ האַנט!
ברעכט אויף די טיר און איר זײַט פֿרײַ…
די העל איז נאָר אַ העל ווי לאַנג
דער שלאָס פֿון טײַוול הענגט אויף איר.
געפֿערלעך איז איר פֿלאַם, איר צוואַנג
נאָר בײַ אַ צוגעמאַכטער טיר…
אַ צווייט ליד וואָס מאָריס ראָזענפֿעלד האָט אָנגעשריבן וועגן דער שׂריפֿה האָט די פֿאָרשערין און זאַמלערין פֿון ייִדישע לידער, חנה מלאָטעק, אָפּגעדרוקט אינעם פֿאָרווערטס אין 2011 — פּונקט הונדערט יאָר נאָך דעם אומגליק, אינעם אַרטיקל, קינות וועגן דעם טרײַענגל־פֿײַער. דאָס ליד געפֿינט זיך אויף דער פּלאַטע „דאָס גאָלדענע לאַנד“ פֿון יאָסל מלאָטעק:
די רויטע בהלה (אויף פֿאַרברענטע פֿאַבריק־מיידלעך אין ניו־יאָרק)
ניט קיין שלאַכט, ניט קיין פֿאַרטײַוולטער פּאָגראָם
האָט אָנגעפֿילט די גרעסטע שטאָט מיט קלאָגן,
די ערד האָט ניט געציטערט אין איר תּהום,
עס האָט קיין בליץ, קיין דונער ניט געשלאָגן;
סע האָבן קיין שוואַרצע וועטער־וואָלקנס ניט געקראַכט,
און קיין קאַנאָנען ניט די לופֿט צעאַקערט —
אָ, ניין! דאָס האָט אַ מוראדיקע העל דערוואַכט,
אַ שקלאַפֿן־נעסט מיט שקלאַפֿן ווילד געפֿלאַקערט,
דאָס האָט דער גאָלד־גאָט מיט אַ בראַנד־געלעכטער
געפֿרעסן אונדזערע זין און טעכטער,
געלעקט די לעבנס מיט זײַנע רויטע צונגען —
זיי זײַנען אין דעם טויט געשפּרונגען,
אין זײַן שויס געדרונגען,
ער האָט זיי געכאַפּט, געלאַכט, געזונגען…
ער האָט זיי פֿאַרשלונגען.
* * *
זיי זײַנען געזעסן אין זייער יאָך פֿאַרטיפֿט,
זייער שווייס האָט געטריפֿט —
אין דעם פֿאַרטויבנדן געזשום
פֿון מאַשינען אַרום, —
ווען צען שטאָק אין דער הויך,
האָט זיי פֿאַרוויקלט דער רויך,
פֿאַרשפּונען דער פֿלאַם,
און אַ גלוטיקער ים
געפֿרעסן, גענאַשט,
פֿאַרקוילט, פֿאַראַשט!
* * *
שוועסטער מײַנע! יונגע שוועסטער!
מײַנע יונגע ברידער!…
טרויערט מײַנע לידער!
יאָמערט און טרויערט!…
זעט ווי עס לויערט
פֿון טונקעלע נעסטער
דעם אַרבעטערס טויט;
ווי ער האַלט זײַן ברויט…
ווי ער גלאָצט בײַ זײַן טיר,
בײַ זײַן אָרעם געצעלט —
וויי, וויי איז מיר!
וויי, וויי דיר, וועלט!
אַ שבת איז דאָס געווען,
אַן אַרבעטערס אַ שבת,
זײַן „קידוש!“… זײַן „הבֿדלה!“…
די רויטע בהלה
איז פּלוצלינג געשען,
געשיקט פֿון דעם רײַכן,
דעם פּרינץ פֿון געלט.
אָ, אָ, וויי אָן אַ גלײַכן!
פֿליסט טרערנטײַכן,
אַ פֿלוך דער אָרדענונג!
אַ פֿלוך דער אומאָרדענונג!
אַ פֿלוך דער וועלט!
* * *
אויף וועמען זאָל מען פֿריִער קלאָגן?
אויף די פֿאַרברענטע?
אויף די ניט־דערקענטע?
אויף די, וואָס קדיש זאָגן?
אויף די פֿאַרקריפּלטע,
פֿון „זײַן“ געטראָגן?
מײַן טרערנטײַך
אויף אײַך אַלעמען גלײַך!
* * *
פֿאַרהיל זיך אין שוואַרצן, דו גאָלדן לאַנד!
צו טיף דײַן פֿאַרברעכן, צו שרעקלעך דײַן שאַנד,
צו טויב דײַן געוויסן, צו בלינד דײַן געזעץ,
צו טײַוולש דײַן „האַווען“, צו בלוטיק דײַן נעץ,
דײַן נעץ, וועלכע פֿאַנגט דײַנע אָרעמע־לייט —
ס׳וועט קומען די צײַט!… ס׳וועט קומען דײַן צײַט!…
* * *
צינדט יאָרצײַט־ליכט אָן אין די ייִדישע גאַסן!
דער בראָך איז דער בראָך פֿון די ייִדישע מאַסן,
פֿון אונדזערע מאַסן פֿאַרחושכט און אָרעם.
ס׳איז אונדזער לוויה, יאָ, — אונדזערע קבֿרים,
ס׳האָט אונדזערע קינדער, וויי, אונדזערע בלומען,
דער פֿײַער פֿון אונדזערע אָרעמס גענומען.
וויי! אונדזערע ליבע פֿאַרשׂרפֿעטע קוילן,
וויי! אונדזערע פֿריידן אַ העלע מיט גרוילן,
וויי! אונדזערע גליקן אַ באַרג מיט אַרונות,
וויי! אונדזערע זיסע — גיהנום זכרונות!…
אַ צווייט ליד וואָס חנה מלאָטעק האָט דעמאָלט געדרוקט הייסט „מאַמעניו, אָדער עלעגיע פֿאַר די טרײַענגל־פֿײַער־קרבנות“, ווערטער פֿון אַנשל שאָר, מוזיק פֿון יוסל רומשינסקי:
עס רײַסט דאָס האַרץ פֿון דער שרעקלעכער פּלאָג,
ס׳ייִדישע פֿאָלק קלאָגט און וויינט, און ברעכט די הענט.
עס ברעכט אויס אַ פֿײַער, אין העלן טאָג
און הונדערטער אַרבעטער, זיי ווערן פֿאַרברענט.
די וואָס זײַנען פֿון פֿײַער אַנטרינען
האָבן שפּרינגענדיק זייער טויט געפֿינען.
די „מאָרג“ איז פֿול,
מען ווערט שיעור דיל,
ווי אַ מאַמע קלאָגט דאָרט אין דער שטיל:
— אוי־וויי, קינדעניו!
רײַסט זיך בײַ די האָר די מאַמעניו,
— צוליב דעם שטיקל ברויט
האָט אַ שרעקלעכער טויט
גערויבט מיר מײַן איינציק קינד;
טויט ליגט מײַן מיידעלע,
תּכריכים ׳שטאָט אַ חופּה־קליידעלע,
וויי איז מײַנע יאָר,
אַ קינד פֿון זעכצן יאָר,
אוי, מאַמע, מאַמע, וויי איז מיר!
חנה מלאָטעק האָט אויך אַרײַנגענומען טייל פֿון אַ ליד וואָס זי האָט באַקומען פֿון איוו סיקולאַר. די ווערטער זײַנען פֿון לויִס גילראָד און די מוזיק — פֿון ד. מייעראָוויץ. דער אָנהייב לייענט זיך אַזוי:
די שטונדע האָט געקלאַפּט,
דער שאַפּ האָט געסטאַפּט
אין דער גרויסער ווייסט־פֿעקטאָרי.
די אַרבעטער, זיי
האָבן געקראָגן די פּיי
און געאײַלט זיך אַהיימגיין פֿאַר פֿרי.
נאָר פּלוצים, אוי־וויי,
אַ שרעק, אַ געשריי,
אַ העלישער פֿײַער ברעכט אויס.
פֿון איבעראַל קומען
פֿאַרצווייפֿלטע שטימען
אַיעדער וויל פֿריִער אַרויס.
פֿײַערלײַט קלינגען,
פֿון צענטן פֿלאָר שפּרינגען
מיידלעך פֿאַר אַנגסט און פֿון נויט.
עס קראַכט אומגעהײַער
דאָס שרעקלעכע פֿײַער
און פֿאַרברענט יונגע לײַבן צום טויט.
The post Mourning the victims of the 1911 Triangle Shirtwaist Factory fire appeared first on The Forward.
Uncategorized
I had a shot and rock ‘n’ roll fame — I chose a lifetime of Shabbat instead
In 1986, saying no was not part of the plan. I was 26, newly signed to Island Records, and for the first time in my life, the machinery of the music business had begun to move in my favor. My songs “Waning Moon,” “I Feel Young Today,” and “1000 Years,” from my second album Gematria, were on the radio and MTV. There was talk of tours, of opening slots with artists like Sting, Joe Cocker and Greg Allman. My job, as everyone understood it, was simple: Say yes. Yes to every opportunity, yes to every kind of exposure, yes to everything that could possibly give my career momentum.
Lou Maglia, the president of Island Records, was an old-school Italian record guy — street-smart, direct and deeply invested in the artists he believed in. I was among his first signings. He had taken me on largely because of an independent record I had made called This Father’s Day, written and recorded as tribute to my dad, who died at 54, just a day after I’d turned 24. He was my mentor and my hero. Those who say his death had much to do with my sudden turn toward observant Judaism are partly right.
The other part is that in seeking a record deal since I was 13, and then finally getting one, I discovered it wasn’t the answer to what I’d actually been searching for, which was a loving family, a clearer understanding of what my life’s purpose might be, and a deeper sense of belonging in my tribe — the Jewish people.
That’s why, one afternoon, when I walked into Lou’s office and closed the door behind me, what I said to him must have sounded incomprehensible.
“Lou, I’m starting to keep this Jewish thing called Shabbos, and I won’t be available to perform on Friday nights anymore.”
He stared at me for a moment, then burst out laughing.
“Ha! Fucking Shabbos. Ok, that’s a good one, I get it. But can we talk about these opening slots?”
It wasn’t a cruel laugh. It was the laugh of a man encountering something he had no category for. In Lou’s world, artists did all kinds of self-destructive things and made radically poor decisions. But remove themselves from the single most important performance night of the week? Never. Ever.
I was, in effect, telling him I had decided to become unavailable for my own ascent.
At the time, I couldn’t have explained my decision in any coherent way. I didn’t have the vocabulary or even the conceptual framework. All I knew was that after my dad’s death something had begun to feel hollow. Not the music. The music was real. It was everything around it. The sense that if I just kept moving forward fast enough, saying yes often enough, I’d arrive at some point where things would finally make sense. They didn’t. (I can state for the record, 40 years later, they still don’t.)
But around that same time, through a chain of introductions, I met the record producer and singer Kenny Vance, of Jay and the Americans fame. Kenny, now my dear friend, had worked with everyone, and he wasn’t shy about mentioning it.
“I used to date Diane Keaton,” he told me. “I know Woody Allen. I was the music director for Saturday Night Live. But tonight, I’m gonna take you to my main connection, a religious Jew in Brooklyn.”
I suspect he thought I’d roll my eyes at the prospect. I did nothing of the sort. I was excited.
Before long, we were crossing the Brooklyn Bridge, the lights of lower Manhattan burning behind us. We arrived at an apartment in Crown Heights where Rabbi Simon Jacobson greeted us. I connected with Simon right off the bat. His eyes reflected a paradox, an awareness that being alive was both a source of great humor and great sadness. Simon told me about his work reconstructing the Lubavitcher Rebbe’s talks from memory, highly complex talks that lasted for hours and drew on thousands of Jewish sources. The scale of it was incomprehensible to me. It belonged to a world governed by entirely different assumptions than my own.
Later that night, after Kenny, who seemed very old — I think he was 40 — got tired and left for his home in Far Rockaway, I asked Simon about the paintings of the Lubavitcher Rebbe hanging on the wall.
“What’s the deal with those pictures?” I said. “They seem sort of cultish to me.”
Simon wasn’t offended. “I enjoy them,” he said. “To me, the Rebbe is like a very inspiring grandfather.”
Makes sense, I thought.
He grew quiet, then continued. “There are people called tzadikim,” he said. “They have no sense of self. They live only to serve others. And they can do anything they wish.”
I knew enough to know he wasn’t using the colloquial tzadik, as in “What a tzadik, that Herb Shapiro. Got me such a deal on my new Firestones.”
“Really?” I asked. “Can they fly?”
Simon looked at me. He became serious.
“I’ve never seen anyone fly. But for a tzadik, flying is no greater miracle than walking.”
The remark just about toppled me. Not because it sounded weird and mystical, but because it cohered with something I had always felt, but had never heard expressed so simply: that walking itself was a miracle. That breathing, eating pancakes, taking a piss, that just being alive, was a miracle.
One could accurately say that I was the fastest person ever to join the “cult.” I went out and bought tzitzit the next day. I began keeping kosher. “One less shrimp,” was how I thought of it. Then came Shabbat observance in my dumpy railroad apartment on 47th and Eighth Avenue in Hell’s Kitchen.
Shabbat, like music, was the space between notes. A kind of purposeful interruption. For one day each week, I stopped. I stopped producing. I stopped striving. Most importantly, I stopped trying to turn success into proof of my worth. It wasn’t only about stopping work. That’s too simple. It was about remembering that I was more than my work. It felt like an authentic subversion of shallow cultural norms, something that instinctively appealed to me. It was the more truthful version of the so-called subversion that rock and roll had always only imitated.
This is why I told Lou Maglia no.
Not because I was certain, but because I had begun to understand that if I lost this, I might lose something far more essential than a career.
My friend, the late Lou Maglia, lapsed Catholic, soulful man that he was, stopped laughing. He saw that I was serious. He didn’t drop me. Far from it. He became my biggest champion. When it would have been only logical for us to play cities like Cleveland and Chicago in support of one of my recordings, Lou even helped finance my tour of the Caucasus in what was then the USSR. (Another story for another time.) He knew that my music wasn’t a posture, but a reflection of my deeply held values.
Hey Lou, if you’re up there listening, thank you. You were a beautiful man with a beautiful spirit.
People sometimes ask me if the cost to my career was worth it. There are two issues I have with the question. First, it assumes the career was the central measure of my life. Second, few ask what I received in return. I have, thank God, been blessed with a beautiful marriage, a tight-knit, loving family, grandchildren, a body of work that I could never have imagined at age 26, and time. I have been able to see the value of time and secure it as my own.
As for music, Shabbat didn’t take any of it away from me. It taught me to hear it better, write it better, and perform it better.
I have never struck a better bargain.
The post I had a shot and rock ‘n’ roll fame — I chose a lifetime of Shabbat instead appeared first on The Forward.