Uncategorized
In Jerusalem neighborhoods bound together by terror, anger and trepidation about what comes next
JERUSALEM (JTA) — Time stops on Shabbat in Jerusalem, for the living and the dead.
Up the stairs in an apartment on the main road in the Neve Yaakov neighborhood in the city’s northeast, past hallway portraits of Sephardic rabbis, the Mizrahi family was not taking visitors on Saturday. “This is not the right time,” a woman who opened the apartment door said.
A Palestinian gunman gunned down Eli and Natali Mizrahi on Friday night. Now the couple was in a morgue awaiting burial. There are no Jewish funerals on Shabbat. They would be buried after nightfall.
The gunman killed seven people Friday night, in the worst terrorist attack in Jerusalem in over a decade.
A day earlier, Israeli troops killed nine people, including two civilians, in a raid in the northern West Bank city of Jenin that Israeli officials said was aimed at preempting a major terrorist attack; a 10th died later. A day later, a 13-year-old Palestinian shot and wounded an Israeli father and son outside Jerusalem’s Old City walls amid a scattering of further incidents.
Jerusalem, the country, the region are on edge. Prime Minister Benjamin Netanyahu announced new measures aimed at curbing the violence, targeting families of terrorists. Police arrested 42 people in connection with the Neve Yaakov attack. Bill Burns, the CIA boss, is on his way to Israel to consult with Netanyahu about how to keep the region from blowing up.
On Friday night, around 8 p.m., in the middle of the Sabbath evening meal, Eli Mizrahi, 48, ran downstairs as soon as he heard the gunfire. His father, Shimon, asked him not to go, the Times of Israel reported. Eli’s wife of two years, Natali, 45, followed her husband.
Eli Mizrahi spoke to the gunman, who shot him and Natali dead.
On Saturday, Neve Yaakov residents stood in groups on the street in the long shadows cast by the winter sun, gossiping, trying to piece together details from second hand reports; Shabbat forbade them from turning on the radio or TV or checking their phones.
“We sat here in the living room and suddenly I heard shooting,” said Sara Gablayev, 76, who lives on the ground floor, below the Mizrahis. “I ran to the window and saw two people falling. Then I saw some running and I shouted, ‘What happened?’ He said two more people were killed down the street.”
Family and friends of Eli and Natali Mizrahi, who were killed in a shooting attack in Jerusalem, mourn during their funeral in Bet Shemesh, jan. 28, 2023. (Amir Levy/Getty Images)
It was Friday evening, as Shabbat services were ending. Kheiri Al-Qam, 21, drove his car down Neve Yaakov Boulevard, shooting civilians, seemingly aiming at whomever he could reach.
He murdered the Mizrahis. He murdered Rafael Ben Eliahu, 56, who worked for the post office, and who left a widow and three children. He murdered Asher Natan, who was 14. He murdered Shaul Hai, 68, a sexton at one synagogue who was entering another to attend a Torah lesson. He murdered Irina Korlova, a Ukrainian caregiving worker. He murdered Ilya Sosansky, 26.
“The terrorist killed three people at the entrance to the synagogue and left three others with various injuries,” said Chanoch Reem, a volunteer first responder with United Hatzalah who lives next to the synagogue Hai was entering and who rushed to the scene when he heard the commotion. “He then drove away while continuing to shoot passersby.”
In a release, United Hatzalah quoted another of its first responders, Yosef Deshet, who was in the synagogue when Al-Qam opened fire. “When I heard the gunshots begin I took cover on the floor under a table with my son,” he said. “Immediately after the shooting ended, I ran to my house nearby to bring my son back to safety and to grab my medical trauma kit and bulletproof vest.”
Al-Qam drove his car to a junction that connects roads to Neve Yaakov and Bet Hanina, a Palestinian neighborhood. There, he exchanged fire with Israeli troops, and was killed.
On Saturday, in Ras al-Amud, an eastern Jerusalem neighborhood seven miles south of Neve Yaakov, Israeli troops surrounded the six-story building where Al-Qam lived with his extended family. Before dawn, troops bound men and boys to one another by the wrists and led them out. Neighborhood Palestinian youths grouped together on a nearby stairway watched the soldiers.
One of the young Palestinian men watching the troops said they were in wait-and-see mode.
“Maybe they’ll demolish the house. Maybe it will be a surprise,” he said. “It’s a crazy government now. Any decision is possible.”
Netanyahu’s government, just weeks old, is the most right-wing in Israel’s history. His public security minister, Itamar Ben-Gvir, was weaned on the teachings of Meir Kahane, the racist rabbi assassinated in 1990, and has called for loosening rules of engagement with the Palestinians.
Ben-Gvir the lawyer represented Jewish Israelis who were accused of violence against Palestinians. In a detail that underscored the entwined fates of the two neighborhoods, one of those whose innocence he helped obtain was Haim Perlman, arrested in 2010 on suspicion of having murdered another Kheiri Al-Qam — the Neve Yaakov attacker’s grandfather. Perlman was never charged.
Ben-Gvir the provocateur with a criminal record made his name acts aimed at forcing the government rightward, accusing it of weakness. On Friday night Ben-Gvir the government minister traveled to Neve Yaakov, and now the anger, the pushback, the pleas to do something, anything were aimed at him.
Israeli security and emergency forces at the scene of a shooting attack in Neve Yaakov, Jerusalem, Jan. 27, 2023. (Olivier Fitoussi/Flash90)
“It’s on your watch!” said one man, caught on video shouting at Ben-Gvir. “Let’s see what you do now!”
The next day, Saturday, the residents chattered with one another on Neve Yaakov Boulevard trying to make sense of the night before. Neve Yaakov, a neighborhood built after Israel captured eastern Jerusalem in the 1967 Six-Day War, is surrounded by Palestinian neighborhoods and the separation wall between Jerusalem looms near.
“We live down the street so we don’t know what happened,” said Miriam Reuven, who was standing on a traffic island with her three granddaughters. “We came to get more information. I don’t feel safe here anymore.”
Some residents shooed away reporters: It was Shabbat, after all. Shimon Yisrael sought them out. He was showing a French camera crew the bullet in his ground-floor window.
“He came with a pistol to my face,” he said of Al-Qam. “I was outside, he wanted to shoot me and I went into the house and he shot at the window. He wanted to kill me.”
He knows what to do with Al-Qam’s family, which is likely to receive benefits that the Palestinian Authority gives to the families of Palestinians killed or imprisoned over their role in attacking Israelis. “Destroy their house,” Yisrael said. “Deport the whole family to Syria, to ISIS, they’ll slaughter them over there.”
In Ras Al Amud, the youths outside Al-Qam’s building said his father, Musa, is at prayers at a mosque a few doors down.
At the mosque, men were gathered in a courtyard, drinking the bitter coffee typically served at funerals. Except there is no funeral. Israeli authorities are holding Khairi Al-Qam’s body.
Musa Al-Qam whose son, Khairi, murdered seven Israelis and was killed, mourns in a mosque in Jerusalem, Jan. 28, 2023. (Orly Halpern)
Musa Al-Qam came out of the mosque to meet a reporter in the courtyard. His voice was toneless.
“Today is a wedding. It’s a celebration,” he said of his son’s death. “We don’t need to cry. Everything that happens is from God.”
Men hugged him. He stiffened.
His hands are calloused. He explained that he has worked for years in construction. He has eight children, four boys and four girls. The youngest are twins, he said, and for the first time, he smiled.
“The soldiers told me my son is a fighter,” he said. “My son is not from any movement. I don’t know what happened to his mind. The occupation kills boys before they are men.”
A few hours later, Netanyahu’s office issued a release: The security cabinet had ordered his apartment building sealed ahead of its destruction.
—
The post In Jerusalem neighborhoods bound together by terror, anger and trepidation about what comes next appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
No Kings But God: What I Learned as Miss Israel in Times Square
Ayelet Raymond. Photo: Instagram
This Passover, as Miss Israel, I found myself in Times Square surrounded by protesters holding signs that read “No Kings.”
I came for a peaceful pro-Israel photoshoot, wearing my Star of David crown — the first ever designed by a beauty queen — but the moment I stepped into the crowd, everything changed.
I suddenly found myself surrounded by hundreds of anti-Israel protesters. People looked at me — at my crown, at my Miss Israel sash — and warned me to be careful showing Jewish symbols. I felt it too. The tension was real. It became a question of safety — do I leave, or do I stay?
I was born in Jerusalem, but have lived in the US for many years. And I will always be so proud to be an Israeli and a Jew.
In that moment, I asked myself: Ma Nishtana — what is different this year in New York, as antisemitism rises more than it ever has before?
Looking around, I thought about the Passover story, where there are two sources of power: Pharaoh and God.
Pharaoh had control, authority, and power over the Jewish people, but his power had limits. He could not stand against God.
In my early education in Jerusalem, in a Bait Yaakov school, I learned a simple truth — God is the King of all kings. That belief has carried the Jewish people through history.
That moment became my lesson of Passover in modern life.
The Jewish people did not leave Egypt when they felt safe or ready. They left with faith. They stepped into the unknown — vulnerable, exposed — and still moved toward freedom.
And here we are in 2026, at a time when antisemitism is rising in New York and all over the world, when being visibly Jewish brings tension.
So I made a choice — not to hide, but to be visibly Jewish without fear, wearing my Star of David crown in one of the most public places in the world.
From Jerusalem, where I was raised, to Times Square, where I stood that day, we end the Passover Seder each year with the words: “L’Shana Haba’ah B’Yerushalayim Habnuya” — Next year in the rebuilt Jerusalem.
We do this because Jewish identity has never depended on comfort — it has always depended on the choice to stand tall for our beliefs and our faith.
Ayelet Raymond is Miss Israel, Miss World Influencer, and Miss World International — the social media personality @KosherBarbie, and a proud voice for Israel.
Uncategorized
A Growing Majority of the World’s Jews Are Israelis
A drone view of Jerusalem with the Knesset, the Israeli parliament, in Jerusalem, Feb. 4, 2025. Photo: REUTERS/Ilan Rosenberg
A Jewish friend of mine made what I thought was an interesting observation the other day. We were chatting about world affairs, and he pointed out that to those who hate Jews, we are all Israelis — that those who carry out antisemitic attacks on Jews in synagogues or at Jewish gatherings, be it in Europe, North America or Australia, make no distinction between Jews and Israelis.
In fact, the distinction between Jews and Israelis has always been a blurred one in the Arab/Muslim world. The original 1988 Hamas policy document, for example, mentions Jews, not Israelis.
One of the October 7 attackers boasted to his parents in a phone recording found after the Hamas attack that he “killed Jews”: “Your son killed Jews … Mom, your son is a hero.” And antisemitism, including Holocaust denial and genocidal threats, has been a cornerstone of Iranian government policy for decades.
A the same time, it occurred to me that when it comes to demographics, a growing majority of the world’s Jews are in fact Israelis.
According to the Israel Central Bureau of statistics (CBS), the world Jewish population is about 15.7 million — still one million less than the pre-Holocaust number. (The numbers can vary, depending on the criteria used to define who is a Jew, but these figures are generally reliable).
Close to one half of the Jews in the world, 7.2 million out of a total Israeli population of over 10 million, now live in Israel. If we add the thousands of Israelis who immigrated from the Former Soviet Union who are not halachically Jewish, the number is even more impressive.
Moreover, the CBS also notes that virtually all of the growth in the world Jewish population is taking place in Israel. This is because the Jewish fertility rate in Israel is much higher than for Diaspora Jews.
Much of what I have said so far is not new. But what is rarely mentioned is the fact that a growing proportion of the Jewish Diaspora is now made up of Israelis.
As in all democratic societies, Israeli citizens are free to come and go, and emigration has always been a feature of Israeli population statistics, even during pre-state Mandatory Palestine. A report by the London-based Institute for Jewish Policy Research, notes that one million Israelis (Israeli nationals, and their children, including those born abroad) now live outside Israel. Two thirds live in the US and Canada, the remaining third in Europe.
While substantial numbers have emigrated to the UK and Germany, others have made their way to smaller countries, countries in which Jewish numbers had been declining because of low birth rates and emigration. Israelis now represent close to half of the Jewish population of Norway and Finland and over 20% of the Jewish communities in Bulgaria, Ireland, Spain and Denmark.
Yet, here is the strange thing. These numbers are somewhat fluid. Some Israelis return, even after an absence of several years. For example, in 2025, 24,500 Israelis returned to Israel. This urge to return is particularly evident during time of war, a period of maximum personal risk. Why? According to Dan Perry of The Jerusalem Post, this need to return during war is based on a mixture of patriotism and Zionist messaging.
I think there is a simpler explanation, especially now. At a time when Jews are under attack everywhere, Israel is the only place where they can fight back.
Jacob Sivak, a Fellow of the Royal Society of Canada, is a retired professor, University of Waterloo.
Uncategorized
Authentic Hasidic tales, translated into Polish
פֿאַר חסידישע מעשׂיות איז שטענדיק פֿאַראַן אַן עולם. אָט, אַ שטײגער, װעט באַלד אַרױס אַ נײַע דײַטשישע איבערזעצונג פֿון דעם פּױלישן שרײַבער סטאַניסלאַװ װינצענטס בעל־שם־טובֿ־לעגענדעס. װעגן דעם האָט זיך אַ מאָל (אױף פּױליש) באַקלאָגט דער ייִדישער קריטיקער בער מאַרק, אַז דװקא די „פֿינצטערע חסידות“ נעמט אױס בײַם ניט־ייִדישן לײענער־עולם.
דאָ ניט לאַנג האָט מען אױך אַרױסגעלאָזט פֿון ס׳נײַ די זכרונות פֿון עסטרײַכישן אױטאָר זאָמאַ (שלמה) מאָרגנשטערן, װאָס דערצײלט װעגן דער חסידישער גאַליציע פֿון זײַנע קינדער־יאָרן.
בנוגע דער באַליבטקײט און דעם כּישוף פֿון חסידיזם האָט װאָלף לאַצקי־באַרטאָלדי, מיט אַ יאָר הונדערט צוריק, געשריבן: „אונדזער ייִדישקײט איז פֿאַרגליװערט, אָבער מיט חסידות קאָן מען נאָך מגייר זײַן. והא ראַיה: משׂכּילים און פֿאַרשײַטע אַפּיקורסים האָבן זיך אומגעקערט צו ייִדישקײט אױפֿן װעג פֿון דער חסידות.“
אױך אין פּױלן איז לעצטנס אַרױס אַ נײַער באַנד חסידישע מעשׂיות. נאָר דאָס איז אַ בוך פֿון אַן אַנדער פֿאַרנעם, פֿון אַן אַנדער מדרגה. דאָ גײט ניט דװקא אין חסידישן ראָמאַנטיזם, נאָר אין אַ זאַמלונג עכטע חסידישע מעשׂיות מכּל־המינים, איבערגעזעצטע אױף פּױליש. אַזאַ כּוללדיקע זאַמלונג באַװײַזט זיך צום ערשטן מאָל אין װאָסער ניט איז לשון.
נאָך אַ חידוש: דער באַנד פֿון כּמעט 1,000 זײַטלעך גײט אַרױס אין דער ערשטער סעריע פֿון דער פּוילישער „נאַציאָנאַלער ביבליאָטעק“. אין דער צװײטער סעריע גיט מען אַרױס װערק פֿון דער „פֿרעמדער“ ליטעראַטור, אין דער ערשטער — װערק פֿון דער פּױלישער ליטעראַטור גופֿא. ס׳איז ניט דאָס ערשטע מאָל װאָס מע נעמט אַרײַן אין דער ערשטער סעריע אױך װערק אָנגעשריבענע לכתּחילה אױף אַן אַנדער שפּראַך. ס׳איז אָבער פֿון די געצײלטע בענד װאָס נעמען אַרײַן ליטעראַטור ניט פֿון קײן קריסטלעכע מחברים, און דערצו פֿון אַ נאַציאָנאַלער מינדערהײט.
ניט געקוקט אױף דעם פֿאַקט װאָס אָט די געקליבענע חסידישע מעשׂיות זאָלן מיט זיך פֿאָרשטעלן אַ חלק פּױלישע קולטור־נחלה, רעכנט מען זיך אָבער ניט מיט קײן מלוכישע גרענעצן. פֿאַרקערט, מע האָט זיך באַמיט צונױפֿזאַמלען מעשׂיות פֿון גאַנץ ייִדישלאַנד, אױך פֿון די „נײַע“ גלותן מעבֿר־לים, און פֿון אַלע תּקופֿות.
אױך זשאַנערן פֿון פֿאַרשײדענע סאָרטן זײַנען דאָ פֿאַראַן: לענגערע דערצײלונגען, כּמו־װיסנשאַפֿטלעכע כראָניקעס און גאָר קורצע מעשׂהלעך. לאָמיר עפּעס פּאָסמאַקעװען פֿון אָט דער פֿיל־מיניקער זאַמלונג.
נאַט אײַך אַ מעשׂה פֿון די סאַמע ערשטע דורות חסידישע גוטע־ייִדן: די הײליקע ברידער ר׳ אלימלך און ר׳ זושע זצ״ל זײַנען אַװעק אָפּריכטן גלות כּדי צוצוציִען ייִדן צו חסידות. זײ האָבן אַזש אָנגעשפּאַרט ביז צו דער דײַטשישער גרענעץ אין קאַטאָװיץ. װען זײ האָבן זיך גענומען גײן װײַטער, האָט זיך אָבער באַװיזן דער שׂטן און געזאָגט זײ: טאָמער װעט איר אַריבער די דײַטשישע גרענעץ, טאָ זײַט װיסן אַז דעמאָלט װעל איך פֿאַרװאַנדלען אַלע ייִדן — אין חסידים. די ברידער האָבן זיך שטאַרק איבערגעשראָקן, אַז זײ האָבן דערזען, װי שלעכט ס׳װעט זײַן פֿאַר דער חסידות, װען די ברײטע מאַסן זאָלן זיך אײַנשליסן אין אירע רײען, װאָרן דעמאָלט װעט די חסידות אין גאַנצן פֿאַרלױרן גײן. און זײ האָבן זיך אומגעקערט אַהײם, אין זײער לאַנד.
טשיקאַװע: יענע ערשטע פֿאַרשפּרײטער פֿון חסידישקײט האָבן גאָר מורא געקראָגן זײער נײַע תּורה זאָל זיך ניט צעשפּרײטן צו פֿיל, כּדי זי זאָל חלילה ניט אָנװערן איר תּמצית. אַנדערש מיט עטלעכע דורות שפּעטער — אַזאַ מין ליטעראַרישער נבֿיא פֿונעם בעל־שם־טובֿס תּורה װי מאַרטין מרדכי בובער האָט דאָך געהאַלטן, אַז דאָס פֿירט דװקא ער צוריק צום לכתּחילהדיקן קװאַל, װען ער האָט ברײט אױפֿגעפּראַלט „די שערי־תּשובֿה פֿון חסידישן ראָמאַנטיזם“. אַזױ צי אַנדערש, האָט די ליטעראַרישע חסידות לױט בובערס און פּרצעס נוסח טאַקע אַנטפּלעקט דעם „נפֿשות־באַשאַפֿנדיקן כּוח“ פֿון דער חסידות (ציטאַטן פֿון לאַצקי־באַרטאָלדי).
די אַרױסגעבער פֿון דער פּױלישער אַנטאָלאָגיע „חסידישע מעשׂיות“, די פֿאָרשער מאַרטשין װאָדזשינסקי און װױטשיעך טװאָרעק, זשאַלעװען ניט קײן כּוחות אױף מפֿרסם צו זײַן דאָס בוך. אַחוץ די געװײנטלעכע מיטלען — ליטעראַרישע אָװנטן, נסיעות אױף ביכער־ירידן, ראַדיאָ־אינטערװיוען און דאָס גלײַכן — לאָזן זײ אַרױס אַ שײנע סעריע פֿילמעלעך מיט מער־װײניקער באַרימטע פּערזענלעכקײטן װאָס לײענען אָדער דערצײלן איבער מעשׂיות פֿון דער אַנטאָלאָגיע.
די אױבן געבראַכטע מעשׂה, למשל, לײענט זײערער אַ קאָלעגע פֿון ברעסלױער אוניװערסיטעט, דער פֿילאָלאָג יאַן מיאָדעק. מיאָדעקן קען אין פּױלן שיִער ניט יעדעס קינד. ער גיט שױן צענדליקער יאָרן עצות װי אַזױ צו רעדן אַ לײַטיש פּױליש. בײַ גלײַך מיט די אַנדערע פֿאָרלײענער, גיט אױך מיאָדעק אַ מאָל צו אַ זאַץ בשעתן לײענען. דער רבי ר׳ אלימלך און זײַן ברודער ר׳ משולם־זושע קערן זיך אום אַהײם, אין זײער לאַנד — קײן פּױלן, הײסט עס, גיט צו מיאָדעק און קוקט דעם צושױער־עולם אין די אױגן אַרײַן.
פֿאַרשטײט זיך אַז די אַרױסגעבער האָבן ניט אײנע אַליין באַװיזן אױפֿטאָן אַזאַ עובֿדה פֿון „אומקערן אַהײם“ די פּױלישע צדיקים מיט זײערע מעשׂיות. זײ האָט געהאָלפֿן אַ גאַנצע בריגאַדע איבערזעצער: צװישן זײ זײַנען דאָ דערפֿאַרענע מיט אַ לאַנגן סטאַזש און אַ נאָמען, נאָר אױך אָנהײבער אינעם פֿאַך, תּלמידים פֿון די אַרױסגעבער, װאָס האָבן זיך אַזױ אַרום געדרוקט צום ערשטן מאָל. צו זאָגן דעם גאַנצן אמת, בין איך הקטן אַלײן בײַגעװען בײַ די ערשטע שטאַפּלען פֿון פּראָיעקט. אַזױ האָב איך געקענט זען אַז מע לאָזט ניט אױף הפֿקר די איבערזעצער, נאָר מע זאָרגט מע זאָל זײ געבן אַן אָרנטלעכן אַרײַנפֿיר אינעם חסידיזם.
דערמיט האָט זיך פֿאַרנומען ניט אַבי װער, נאָר װיכטיקע מומחים, בתוכם די לינגוויסטקע לילי קאַהן װאָס האָט אײַנגעפֿירט דעם עולם אין די כּללים פֿון חסידישן לשון־קודש, צי דער היסטאָריקער גדי סגיבֿ (סאַגיװ) װאָס האָט אָפּגעהאַלטן אַ װאַרשטאַט װעגן חסידישן שטײגער דערצײלן מעשׂיות.
אױך דער פּױלישער לײענער װאָס נעמט אין האַנט אַרײַן דעם באַנד „חסידישע מעשׂיות“, איז זוכה צו אַן אַרײַנפֿיר, װי גאָט האָט געבאָטן. די רעדאַקטאָרן זײַנען מקדים די דערצײלונגען מיט „אַ װאָרט אַפֿריִער“ פֿון אַ צװײ הונדערט זײַטלעך — אַ מין מאָנאָגראַפֿיע פֿאַר זיך און, בײַם הײַנטיקן טאָג, דער סאַמע גרונטיקער טראַקטאַט װעגן חסידיזם װאָס איז פֿאַראַן אױף דער פּױלישער שפּראַך.
די מעשׂיות גײען לױטן כראָנאָלאָגישן סדר. װײַטער האָט מען זײ אײַנגעטײלט לױט געאָגראַפֿיע און טעמעס. לאָמיר צום סוף ברענגען נאָך צװײ בײַשפּילן. אינעם חלק װעגן חורבן און װידערגעבורט געפֿינען מיר אַ מעשׂה — װעגן פּױלישן פּױפּס, יאַן פּאַװעל דעם צװײטן. דער בלאָזשעװער רבי, ר׳ ישׂראל שפּיראָ, גיט דאָרט איבער אַז אַ פּױפּס איז ער געװאָרן — אין זכות פֿון אַן עצה װאָס ער, יאַן פּאַװעל, דעמאָלט אַ יונגער גלח אױפֿן נאָמען קאַראָל װױטילאַ, האָט געעצהט אַ פּאָליאַטשקע פֿון די חסידי־אומות־העולם װאָס האָט אױסבאַהאַלטן אַ ייִדיש ייִנגל פֿון די נאַצישע רוצחים, אַז זי דאַרף איבערגעבן דאָס קינד די אַמעריקאַנער ייִדישע קרובֿים, עס זאָל װאַקסן בײַ די אײגענע און טאַקע אַ ייִדיש קינד.
אַז מע האַלט שױן בײַ חסידישע מעשׂיות װעגן די קאַטױלן, איז אָט נאָך אַן אינטערעסאַנטע דוגמא, אַ מעשׂה װעגן כּוח פֿון דערצײלן מעשׂיות. אַ מאָל איז געװען אַ ייִד, און זײַן װײַב האָט ניט געבױרן קײן קינדער, האָט ער געבעטן אַן עצה בײַ ר׳ מרדכי טשערנאָבליער און ר׳ ישׂראלטשקע רוזשינער זי״ע, װאָס האָבן זיך פּונקט פֿאַרהאַלטן אין אײן שטעטל. דעמאָלט האָט דער רוזשינער רבי איבערגעגעבן אַ מעשׂה, אַ סגולה פֿאַר װײַבער װאָס קענען נעבעך קײן קינדער ניט האָבן.
ס׳האָט געטראָפֿן אין רױם, אַז אַ פֿרומער קריסט האָט געהאַט אַ טאָכטער, װאָס ער האָט זי געלערנט אַלע קאַטױלישע דינים און מנהגים. איז זי אונטערגעװאַקסן אַ געלערנטע. די יונגע פֿרױ האָט אָבער מקנא געװען די גלחים װאָס פֿאַרמאָגן אַ סך כּוח און מאַכט. האָט זי זיך איבערגעטאָן אין מאַנסבילשע קלײדער און איז אַװעק אין טעאָלאָגישן סעמינאַר. זי האָט אַזש אַריבערגעשטיגן אַלעמען דאָרט מיט איר בקיאות און קענטעניש. װען מע האָט געדאַרפֿט צוקלײַבן אַ נײַעם פּױפּס, האָט מען דעריבער אױסגעװײלט זי װי דעם ממלא־מקומו. איז זי אָבער אַראָפּ פֿון גלײַכן װעג און פֿאַרגאַנגען אין טראָגן. פּונקט װען מע האָט געהאַלטן אין פּראַװען אַ גרױסע חגא אױף די גאַסן פֿון שטאָט, האָט זי געקראָגן די װײען און געגאַנגען צו קינד. פֿון דעמאָלט אָן איז מען בודק צי דער מענטש איז ניט אַ מאָל אַ נקבֿה, אײדער מע קלײַבט אים אױס פֿאַר אַ פּױפּס.
בײַם פֿאַרענדיקן די מעשׂה האָט דער רוזשינער באַלד אױסגערופֿן: מזל־טובֿ, דײַן װײַב קומט אַ מזל־טובֿ, זי האָט ערשט געהאַט אַ זון. די דאָזיקע מעשׂה טוט אַ פּעולה, אַפֿילו אַ פּשוטער בשׂר־דם זאָל זי איבערדערצײלן.
אױך דעם פּױלישן לײענער־עולם קומט אַ מזל־טובֿ װאָס ער האָט זוכה געװען צו אַזאַ גאָלדענעם צוגאָב צו דער פּױלישער קולטור־ירושה. ס׳װילט זיך אױך מאַכן אַ שהחיינו לכּבֿוד די חסידישע מעשׂיות װאָס מע האָט זײ אײַנגעבירגערט אינעם פּױלישן ליטעראַרישן קאַנאָן אױף אַזאַ לײַטישן אופֿן.
The post Authentic Hasidic tales, translated into Polish appeared first on The Forward.