Uncategorized
Israeli democracy is ‘robust,’ former PM Naftali Bennett assures New Yorkers
(New York Jewish Week) — Former Israeli Prime Minister Naftali Bennett told an audience here that reports of the deaths of Israeli democracy are exaggerated, and urged American Jews to make their concerns known to the new far-right government rather than walk away.
“There are a lot of foolish words flying out in the air,” Bennett said last night in remarks at Temple Emanu-El in Manhattan, referring to various proposals among newly installed Israeli cabinet members. “There’s a core of responsibility that will fend off the most radical of the suggestions, but to be fair, I don’t know.”
Speaking onstage with Eric Goldstein, CEO of UJA-Federation of New York, Bennett appeared to be referring to two critics of LGBT rights in Israel, Bezalel Smotrich and Noam Party leader Avi Maoz, when he said, “No one’s going to touch the LGBT community in Israel. No one’s going to mess around with it. Israel is robust.”
Bennett, who served as prime minister from 2021 to 2022 in the rotation government that preceded Benjamin Netanyahu’s return to power in December, spoke at the Reform synagogue at a particularly tense time in Diaspora-Israel relations. Leaders of groups representing American Judaism’s largely liberal community have expressed deep concerns over proposals by Netanyahu’s new coalition partners to greatly expand Jewish settlement in the West Bank, curb minority rights and strengthen Orthodox control in matters of Jewish religious status.
Two weeks ago, Goldstein wrote a statement saying that he is “alarmed” by recent reforms, introduced by Israel’s newly installed justice minister, that would allow Israel’s parliament to override decisions by the Supreme Court and further politicize the selection of its justices. He implored Netanyahu to reject the overhaul.
On this too, Bennett sought to be reassuring. He criticized a Supreme Court that he said had “gradually usurped authority that it didn’t have,” but said that it needed only a “small little nudge” to address those concerns. “I smell a compromise coming,” he said.
“I recommend you enter a dialogue with the government” in Israel, he urged the audience. “Speak up and talk with the government. Israelis sometimes think the world revolves around Israel and don’t always see the broader view of Jews around the world and the world itself. I think sharing with the Israeli leadership, what’s going on and what it means and what the implications are, is meaningful. There are ministers who have never been abroad, so you are what you are experience.”
Bennett, who stepped away from politics last year ahead of the November election, also spoke at length about his efforts to broker a ceasefire between Russia and Ukraine in the first months of Russia’s unprovoked war on its neighbor. Bennett asserted that in meetings with Vladimir Putin, the Russian president said he would no longer demand regime change and demilitarization in Ukraine. Meanwhile, Ukraine’s President Vlodomyr Zelensky told him Ukraine would “no longer want to join NATO, which was the very reason for the war.” Bennett suggested the negotiations fell apart because of Ukrainian objections. “I want to be cautious here,” he said. “The message [from Zelensky] was ‘we don’t want to run yet to ceasefire for various reasons…. Putin was an aggressor and he needs to pay the price.’”
Despite Bennett’s reassurances that Israel’s democracy remains robust, many audience members remained wary about the new government.
“I’m concerned about what I’m seeing in Israel,” said Asaf Jacobi, 39, who earned his law degree in Israel and served in its military. “They’re trying to unstabilize the checks and balances in Israel to the extreme. [Netanyahu] is clearly putting his interests over the country, and you can see people in the streets are really not happy with what’s happening. It’s too religious and too extreme.”
Debra Delorenzo, who has lived in the Upper East Side her whole life, said Bennett “did a wonderful job. He’s a good speaker and engages the audience.” And yet, she said, “I wanted him to address certain things and he skirted around it. I wanted him to talk about the occupation. I wanted him to talk about [Netanyahu] who I can’t stand. Israel is a democracy, but it’s losing it’s panache about it. It’s become more of an occupier. I love Israel, and I”m Jewish, but there are things going on there that [Bennett] didn’t address.”
One elderly woman, who declined to give her name, welcomed the political changes in Israel.
“We love the government,” she said. “And we think that the change in the judicial system should have occurred long ago.”
—
The post Israeli democracy is ‘robust,’ former PM Naftali Bennett assures New Yorkers appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side
(JTA) — NEW YORK – An assailant stabbed two victims, at least one of whom was visibly Jewish, in an area of the Upper West Side known for its Jewish institutions.
Police said two male victims, aged 57 and 50, were in stable condition and being treated for stab wounds to the torso.
Rabbi Allen Schwartz of the neighborhood’s Congregation Ohab Tzedek told the Jewish Telegraphic Agency that one of the victims was a congregant who is visibly Jewish and wears a kippah.
Schwartz, who is in Israel, said he spoke to the congregant on the phone and that he is “alert.” “He may go home before Shabbos,” Schwartz said.
One person of interest has been taken into custody, according to the New York Police Department, who announced no immediate motive for the attack.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side appeared first on The Forward.
Uncategorized
What sort of Yiddish do Yiddishists speak today?
Ask the question: “What sort of Yiddish do Yiddishists speak?” and a jokester might respond: “Well, these days they speak English.”
But let’s consider the Yiddishists who really do speak it in order to preserve it as a living language, because they see it as a treasured part of the Ashkenazi cultural heritage.
Their purpose is different than the Hasidim who speak the language as a way of preserving their religious lifestyle and traditional Jewish values.
Linguist Emma Breslow recently defended her dissertation about the way that Yiddishists speak the language. She interviewed 30 Yiddish speakers at the annual week-long Yiddish immersion retreat Yiddish Vokh and also met with Yiddish speakers from New York, Boston and Montreal.
When she asked people whether they considered themselves Yiddishists, most said no. Perhaps the words Yiddishism and Yiddishist sound rather old-fashioned today. Since Breslow couldn’t find a label that speakers could agree on, she uses the phrase “minority-context Yiddish community” in her study. This category, she writes, also includes former Hasidim who occasionally participate in Yiddishist gatherings.
One surprise in her dissertation is the diversity in this community’s Yiddish. An outsider might assume that all Yiddishists speak the same but that isn’t so: some adhere to Standard Yiddish — the literary standard established by the YIVO Institute for Jewish Research and used in most Yiddish language courses today. Others use the Polish or Ukrainian Yiddish dialect or switch dialects. Sometimes they would say gut (good) and other times — git; sometimes zogn (to say) and other times — zugn.
When Breslow asked people their opinion of Standard Yiddish she mainly received negative answers, although some acknowledged that Standard Yiddish could be useful for learning the language, since the spelling closely matches the pronunciation.
Some interviewees made unexpected comments about Standard Yiddish, as in “Nobody speaks that,” even if, being at the Yiddish Vokh, they might have earlier chatted with Standard Yiddish speakers, and even heard children speak it as a native language. Her dissertation discusses this feeling they have that Standard Yiddish lacks authenticity — maybe precisely because so few people speak it from birth.
The minority-context Yiddish community consists of several groups: a) native speakers — those who speak Yiddish well from home; b) heritage speakers — those who heard it as children, but don’t speak it well; c) students and others who studied the language as adults, and d) former Hasidim, who now live in the larger secular world. Each group speaks differently, but there are interesting points of comparison.
Among her subjects, the former Hasidim speak so-called Hasidic Yiddish — a dialect that linguists have been researching intensely in recent years. Students mostly speak a sort of Standard Yiddish, which they learned from their teachers. All of the Yiddish speakers often exhibited a certain influence or interference from English; no surprise, considering that Hasidim — the largest group of Yiddish speakers today by far — mix English words into their Yiddish too.
Breslow’s quotations include interesting examples of code-switching — when speakers go back and forth between languages. Some of the younger speakers use the word like as a discourse marker in their Yiddish just as in their English.
A second topic of Breslow’s investigation is the articulation of the Yiddish letter reysh, which is similar to the R sound. In the older dialects there were two sorts of reysh: the throat (uvular) reysh, like in French or Modern Hebrew, and the tongue-tip (apical) reysh, as in Russian or Spanish. In addition to those two pronunciations, today’s Yiddishists also use the English-style (retroflex) reysh. Interestingly, linguist Uriel Weinreich, who authored the textbook, cautioned in the preface that students should not use the American reysh.
The grammar of the Yiddishists is also worth examining. Although many have taken courses teaching the grammar of Standard Yiddish, they don’t necessarily follow the rules. That shouldn’t come as a surprise, since even authentic Yiddish speakers of previous generations spoke in dialects that differed considerably from the way Yiddish was written in books and in the press. That’s why there’s no reason to criticize Hasidim for “ruining the grammar,” as many non-Hasidic Yiddish speakers do, since Yiddish speakers have been “ruining” the proper grammar for centuries.
The post What sort of Yiddish do Yiddishists speak today? appeared first on The Forward.
Uncategorized
Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup?
דעם פֿאַרגאַנגענעם זונטיק, גלײַך נאָכן סוף פֿונעם וועלט־בעכער טורניי 2026 האָב איך אָנגערופֿן אַ גוטן פֿרײַנד אין אַרגענטינע, כּדי צו הערן ווי עס גייט אים.
איך בין ממש צעבראָכן — האָט ער געזאָגט — פֿאַרוואָס האָט דער אויבערשטער דאָס געטאָן?!
האָב איך אים געענטפֿערט: — איך בין נישט דעם אויבערשטנס בוכהאַלטער, און זיכער נישט זײַן אַדוואָקאַט. איך ווייס נישט פֿאַרוואָס ער טוט וואָס ער טוט, און פֿאַרוואָס ער טוט נישט וואָס ער טוט נישט. איך מיין אַז די וויכטיקסטע פֿראַגע איז נישט: „פֿאַרוואָס איז דאָס געשען“? נאָר גיכער: „וואָס איצט? וואָס קענען מיר זיך דערפֿון לערנען?“
האָט ער מיך געפֿרעגט, וואָס איך האַלט איז דער מוסה־השׂכּל. האָב איך אים געפֿרעגט צי ער געדענקט די מעשׂה פֿון יונה.
— אַוודאי. דער פֿיש האָט אים אײַנגעשלונגען.
ריכטיק — האָב איך געזאָגט — אָבער דאָס איז בלויז דער ערשטער טייל פֿון דער מעשׂה. נאָך דעם וואָס יונה האָט אין נינווה איבערגעגעבן די נבֿואה, מיט וועלכער דער אויבערשטער האָט אים געשיקט, איז ער אַרויס פֿון שטאָט און זיך אַוועקגעזעצט צו זען וואָס עס וועט ווערן.
דער אויבערשטער האָט דעמאָלט געמאַכט אויפֿוואַקסן אַ קיקיון, וואָס האָט אים געגעבן שאָטן, און יונה האָט זיך זייער געפֿרייט. אָבער אויף מאָרגן האָט דער אויבערשטער געשיקט אַ וואָרעם, וואָס האָט פֿאַרדאָרבן דעם קיקיון, און דער בוים איז פֿאַרטריקנט געוואָרן.
ווען די זון האָט שטאַרק געברענט, האָט יונה געליטן פֿון דער היץ און איז געוואָרן גאָר פֿאַרצווייפֿלט. האָט אים דער אויבערשטער געפֿרעגט: טרויערסטו איבערן קיקיון?
און יונה האָט געענטפֿערט: יאָ, ביז צום טויט.
האָט דער אויבערשטער געזאָגט: דו באַדויערסט אַ קיקיון, וואָס דו האָסט נישט פֿאַרפֿלאַנצט און נישט אויפֿגעהאָדעוועט. אין איין נאַכט איז ער אויפֿגעקומען, און אין איין נאַכט איז ער פֿאַרגאַנגען.
און זאָל איך דען נישט רחמנות האָבן אויף דער גרויסער שטאָט נינווה, וווּ עס וווינען מער פֿון צוועלף טויזנט מענטשן?“…
די מעשׂה שטעלט אונדז פֿאָר אַ פּשוטע אָבער טיפֿע פֿראַגע: וואָס פֿאַרדינט טאַקע אונדזער גרעסטע זאָרג?
און דאָ קומען מיר צוריק צום וועלט־בעכער. עס איז גאָר פֿאַרשטענדלעך, אַז אַן אַרגענטינער זאָל זײַן אַנטוישט ווען זײַן מאַנשאַפֿט פֿאַרשפּילט. ספּאָרט רופֿט אַרויס שטאַרקע געפֿילן, און דאָס איז דווקא איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מענטשן האָבן עס אַזוי ליב.
— דײַן טרויער איז נישט קיין חסרון — האָב איך אים געזאָגט — פֿאַרקערט. עס ווײַזט, אַז דו ביסט אַ מענטש מיט געפֿיל. און געפֿיל איז אַ טײַערע מידה.
אָבער ווען די ערשטע אַנטוישונג הייבט שוין אָן זיך אָפּצושוואַכן, איז כּדאַי זיך צו פֿרעגן: וואָס נאָך אין לעבן פֿאַרדינט אַזאַ מאָס פֿון דײַן איבערגעגעבנקייט?
באַטראַכט נאָר אַ מאָמענט. דו האָסט נישט געקענט ברענגען דעם נצחון, און דו האָסט אויך נישט גורם געווען די מפּלה. און דאָך האָט דער רעזולטאַט, וואָס איז בכלל נישט געווען אין דײַנע הענט, אַזוי שטאַרק באַווירקט דײַנע געפֿילן.
אפֿשר וואָלט זיך געלוינט אַרײַנצולייגן די זעלבע עמאָציאָנעלע ענערגיע אין אַן אַנדער מין „פֿאַרמעסט“ — אין אַזאַ, וווּ דײַנע באַשלוסן און דײַנע מעשׂים קענען טאַקע מאַכן אַן אמתן חילוק.
וואָס פֿאַר אַ פֿאַרמעסט מיין איך? דאָ קומט אַרײַן אַן אויסערגעוויינטלעכע הוראה פֿונעם רמב״ם.
דער רמב״ם שרײַבט, אַז יעדער מענטש דאַרף שטענדיק זען זיך אַליין און די גאַנצע וועלט ווי פּונקט באַלאַנצירט צווישן זכות און חובֿה.
איין מצווה. איין גוט וואָרט. איין מעשׂה פֿון חסד. אַפֿילו איין גוטער געדאַנק.
יעדער איינער פֿון זיי קען איבערוועגן די גאַנצע וואָג לטובֿה — נישט נאָר פֿאַר זיך אַליין, נאָר פֿאַר דער גאַנצער וועלט.
מיר טראַכטן אָפֿט: וואָס מאַכט אויס וואָס איך׳ל טאָן? איך בין דאָך בלויז איין מענטש צווישן אַכט ביליאָן? דער רמב״ם בעט אונדז צו קוקן אויף דער וועלט מיט אַנדערע אויגן:
שטעל זיך פֿאָר אַ וואָג. אויף איין זײַט שטייען פֿיר ביליאָן מענטשן. אויף דער צווייטער זײַט — נאָך פֿיר ביליאָן. די וואָג איז פּונקט באַלאַנצירט. איצט שטעל זיך פֿאָר, אַז דו טרעטסט צו און באַשליסט אויף וועלכער זײַט זיך צו שטעלן. אין יענער רגע ווערט דײַן באַשלוס דער באַשליסנדיקער. דו ביסט דער וואָס האָט איבערגעוואָגן די גאַנצע וואָג.
אויב דאָס קלינגט צו אַבסטראַקט, לאָמיר זיך אומקערן צום וועלט־בעכער.
דער גאַנצער טורניר — נאָך וואָכן פֿון שפּילן, צענדליקער נאַציאָנאַלע מאַנשפֿאַטן און הונדערטער שפּילער — איז דער סוף באַשלאָסן געוואָרן דורך איין איינציקן מאָמענט.
איין שפּילער. איין גאָל. אַזוי איז אויך אין דער רוחניותדיקער וועלט.
דער גרויסער געראַנגל צווישן גוטס און שלעכטס, וואָס באַגלייט די גאַנצע געשיכטע פֿון דער מענטשהייט, קען אויסזען ווי עפּעס צו גרויס, כּדי אַ יחיד זאָל קענען אײַנווירקן דערויף.
אָבער אויב די וואָג איז טאַקע באַלאַנצירט, ווי דער רמב״ם באַשרײַבט, קען דער גאַנצער סוף־רעזולטאַט אָפּהענגען פֿון איין מענטש. פֿון איין מצווה. פֿון איין גוט וואָרט. פֿון איין גוטן געדאַנק.
און יענער מענטש קען זײַן דווקא דו אַליין. מיט דעם באַשלוס וואָס ליגט הײַנט אין דײַנע הענט.
עס איז דאָ נאָך אַן ענין, וואָס דער וועלט־בעכער קען אונדז לערנען. די נבֿיאים באַשרײַבן אַ צײַט, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן ציל. דעמאָלט וועט דער משיח קומען און ברענגען אַן עפּאָכע פֿון שלום, גערעכטיקייט און אַלגעמיינער דערקענונג פֿון גאָט.
קען מען זיך פֿרעגן: ווי אַזוי איז עס מעגלעך, אַז איין מענטש זאָל אינספּירירן די גאַנצע וועלט?
אָבער טראַכט צוריק וועגן דעם וואָס מיר האָבן פּונקט איצט מיטגעזען. ביליאָנען מענטשן האָבן אין איין אויגנבליק זיך צוגעקוקט אויף איין מענטש: ליאָנעל מעסי.
פֿאַר אַ קורצן מאָמענט איז ער געוואָרן דער צענטער פֿונעם אויפֿמערק פֿון ביליאָנען מענטשן!
אויב דאָס איז מעגלעך אין דער וועלט פֿון ספּאָרט, איז עס נאָך מער פֿאַרשטענדלעך, אַז עס וועט קומען אַ טאָג, ווען די גאַנצע מענטשהייט וועט זיך ווענדן צו אַ פֿירער, וועמענס כּוח וועט נישט ליגן אין זײַנע פֿיס, נאָר אין זײַן רוח.
משיח וועט נישט פֿאַראייניקן מענטשן אַרום אַ פּילקע. ער וועט פֿאַראייניקן זיי אַרום אמת. אַרום גוטסקייט. אַרום גערעכטיקייט. אַרום שלום. און אַרום דער ידיעה פֿון ג-טליכקייט.
איך האָב דעמאָלט צוגעגעבן מיט ַא שמייכל: „ס׳איז דאָ אַ טשיקאַווער צופֿאַל. דער נאָמען Messi קלינגט ַא ביסל ענלעך צו Messiah.
אַוודאי איז דאָס בלויז אַ לשון־צופֿאַל. אָבער אַ מאָל קען אַ קליינע צופֿעליקייט דינען ווי אַ בריק צו אַ גרעסערן געדאַנק. און דער געדאַנק איז פּשוט:
אויב די גאַנצע וועלט קען זיך פֿאַראייניקן אַרום אַ פֿוסבאָל־פֿינאַל, אויב ביליאָנען מענטשן קענען זיך טיילן די זעלבע האָפֿענונג, די זעלבע שפּאַנונג און די זעלבע באַגײַסטערונג, דערמאָנט דאָס אונדז, אַז די מענטשהייט איז פֿעיִק זיך צו פֿאַראייניקן.
די פֿראַגע איז נאָר: אַרום וואָס?
די נבֿיאים זעען פֿאָרויס א טאָג, ווען די וועלט וועט זיך פֿאַראייניקן נישט אַרום קיין שפּיל, נאָר אַרום אַ ציל. נישט אַרום אַ געווינער, נאָר אַרום אמת. נישט אַרום אַ גאָל, נאָר אַרום דעם אויבערשטן.
און ביז עס קומט יענער טאָג, האָט יעדער איינער פֿון אונדז זײַן אייגענע ראָלע. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ פֿולן סטאַדיאָן. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ וועלט־פֿינאַל. און מיר דאַרפֿן זיכער נישט וואַרטן ביז אַלע אַנדערע וועלן טאָן וואָס זיי דאַרפֿן טאָן.
די געלעגנהייט ליגט פֿאַר אונדז יעדן טאָג. יעדער באַשלוס. יעדער גוט וואָרט. יעדע מצוה. יעדער אַקט פֿון חסד. זיי אַלע זײַנען מער באַטײַטנדיק, ווי מיר שטעלן זיך פֿאָר.
אפֿשר וועלן מיר קיינמאָל נישט וויסן, ווי ווײַט די השפּעה פֿון אַן איינציקער מעשׂה האָט זיך פֿאַרשפּרייט. אָבער לויט דעם רמב״ם דאַרפֿן מיר לעבן מיט דעם באַוווּסטזײַן, אַז עס איז זייער מעגלעך, אַז דווקא יענע מעשׂה האָט איבערגעווויגן די גאַנצע וואָג.
מיר קענען אפֿשר נישט באַשליסן ווער עס זאָל געווינען דעם וועלט־בעכער. אָבער מיר קענען יעדן טאָג באַשליסן וואָס פֿאַר אַ וועלט מיר העלפֿן בויען.
אויב יעדער פֿון אונדז וועט טאָן זײַן טייל, וועלן מיר אַלע צוזאַמען העלפֿן ברענגען דעם טאָג, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן נצחון — די גאולה האמתית והשלימה, מיט ביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, ממש.
The post Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup? appeared first on The Forward.
