Uncategorized
LGBTQ Israelis fear setbacks as homophobic parties win a place in Netanyahu’s coalition
TEL AVIV and JERUSALEM (JTA) — It was the day before Israel’s Nov. 1 election. In a classroom in downtown Jerusalem, Avi Rose was teaching about Jewish identity through art to a group of Jewish students from abroad spending a gap year in Israel. Suddenly, movement outside caught his eye.
Rose stopped his lecture and approached the second-story window. He was unprepared for what he saw. Dozens of religious Jewish youth from the homophobic Noam party were marching down Jerusalem’s Jaffa Street, chanting and carrying large anti-LGBTQ signs.
The sight was distressing for Rose, a gay Israeli artist who emigrated from Canada 20 years ago. In 2007, he and his husband, Ben, became the first Israeli citizens to have their same-sex marriage certificate from abroad recognized in Israel.
“I’m teaching this wonderful group of young people that have come from all over the world to have their moment in Israel, to finally be free in their Jewish homeland, to be in this democratic Jewish safe space. And they have to see their own teacher going, ‘Oh my God. There are these people out there who their sole purpose is to hate me.’ And it was a dissonance,” recalled Rose, who lives in Jerusalem with his husband and their 10-year-old twins.
“I mean, what the hell am I doing here if that’s the way we are as a Jewish people?” he continued. “And I was scared. I won’t lie to you. I was scared…. I had flashbacks about what my grandparents went through in Europe. And I had to remind myself we aren’t quite there yet. I’m not at the point [where I am going to] pack my bags and protect my children and get out of here.”
By the end of the next day, 14 members of the union of three far-right parties — Noam, Otzma Yehudit (or Jewish Power) and National Union — became the third-largest slate in the Knesset and the second largest in the governing coalition that Benjamin Netanyahu is now assembling. Netanyahu’s other coalition partners are two haredi Orthodox parties, Shas and United Torah Judaism. It will be the most right-wing conservative, religious government in Israel’s history, and its leaders are already vowing to roll back rights that LGBTQ Israelis have only recently won.
Israel does not permit same-sex marriage. But its Supreme Court has strengthened protections for Israelis who enter same-sex marriages abroad, requiring that the marriages be recognized by the state and ensuring that same-sex couples be permitted to adopt children and pursue surrogacy. Now, a Shas lawmaker could be appointed to head the ministry in charge of granting marriage licenses, and a self-proclaimed “proud homophobe” is poised for a leadership position as well.
“I don’t think they’ll criminalize my marriage or take my children away,” said Rose. “But there is a general sense of fear seizing the LGBTQ community.”
Noam, the smallest of three factions making up the joint Religious Zionism list, has focused on advancing policies that prevent the creation of non-traditional families, such as same-gender parents or children created through surrogacy, which it calls “the destruction of the family.” The party’s election slogan was a call to make Israel “a normal” nation.
A man sits outside Shpagat, a gay bar in Tel Aviv, in November 2022. (Orly Halpern)
In a 2019 tweet, the party outlined its vision for what “normal” means. “A father and a father is not normal,” the list began. It ended by alluding to the party’s opposition to Pride flags: “Asking to remove a flag that represents all this madness — that’s actually quite normal.”
One afternoon last week, two male cooks wearing tight black T-shirts exposing prodigious biceps were preparing for opening hour at Shpagat, Tel Aviv’s first gay bar. “Ohad,” who asked not to use his real name out of fear of being harmed, told JTA that there was great concern among his peers about how the new government would shift budgets, change laws and policies and deny LGBTQ Israelis their rights.
“I’m concerned that we will lose all the rights we gained with the recent government and over the last few years,” said Ohad. The outgoing government, a centrist interlude after more than a decade of right-wing leadership, was the most progressive in Israel’s history in terms of the gay community. “We’re talking about the most basic things, like being allowed to donate blood, being allowed to parent children through surrogacy, cancelling the prohibition of LGBTQ+ ‘conversion therapy.’ It’s both to cancel things and to go backwards.”
Yair Lapid speaks at the Tel Aviv Pride Parade on June 10, 2022, weeks before becoming Israeli prime minister. His government was Israel’s most progressive on LGBTQ issues.(Alexi Rosenfeld/Getty Images)
Indeed, one of the memes that worried Israelis have shared widely since election results came out reads, “Don’t forget that tonight, we are moving the clock back 2,000 years.”
Another issue is the distribution of government funding. Israel’s Ministry for Social Equality, for example, allocated 90 million shekels ($26.7 million) this year to benefit the LGBTQ community, which included funding for LGBTQ centers in some 70 cities. The education ministry and local municipalities also provide budgets to the Israel Gay Youth organization, and for teaching in schools about LGBTQ inclusion. Avi Maoz, the head of the Noam party, said he wants to cancel “progressive study programs” about gender.
A spokesperson for the Noam party was unable to make Maoz available and declined to otherwise offer comment.
Transgender Israelis could face the most stark changes. About 40% of transgender people have attempted suicide at least once in their life, according to the health ministry, and more than half avoid receiving medical care. Last year, the outgoing government’s health minister, Nitzan Horowitz, who is gay, set new policies to make healthcare more accessible to the transgender community.
Now the fear is that these policies will be canceled, as will be subsidies for sex reassignment surgeries and drugs. “For all the boys and girls who are in the process of defining their gender identity physically and emotionally, it will make their treatments very expensive or unaffordable,” said Ohad. “That can jeopardize their lives.”
It’s clear that the right-wing party leaders are not sympathetic to the plight of LGBTQ Israelis. Bezalel Smotrich, the head of the Religious Zionist party, identifies himself as a “proud homophobe.” In August, his party protested the enrollment of a third-grader at a religious boys’ school who had transitioned from his gender assigned at birth.
“There is no place in the national religious school system for such confusion of opinions and views that seriously harm the values, natural health and identity of its students,” Smotrich wrote to the education ministry.
The right-wing parties have trained their sights on Israel’s Supreme Court, which has delivered crucial victories to LGBTQ advocates and other minorities. The parties say the court is out of step with Israeli values.
One of the first legislative measures the next government intends to pass is the High Court Bypass Law, which would allow a simple majority of the Knesset’s 120 lawmakers to override Supreme Court rulings on laws that the court struck down, thereby undermining the court’s ability to protect human and civil rights.
“It will leave us as a defenseless minority,” said Liad Ortar, the head of an environmental, social and corporate governance firm, who spoke to JTA from the Climate Change Conference in Egypt. Ortar and his husband have 8-year-old twins through a surrogate from Thailand.
Liad Ortar, right, is concerned that Israel’s incoming government could enact policies that hurt families like his where both parents are of the same sex. (Courtesy Ortar)
Many LGBTQ Israelis fear that lack of tolerance from government ministers could translate into incitement, harassment and physical attacks in the public sphere, and that the religious right-wing extremists who have directed violence towards Palestinians will now target them as well.
“In recent months there has been a very extreme escalation in what’s happening with the settlers and their violence, including the army, that doesn’t really provide protection,” said Ohad. “Not long ago there was an attack on a left-wing woman activist.… Those people are now going to become the ministers of education and culture. So aside from the Arabs and what the settlers do to them there, the next easy target is the gay community.”
In 2015, a religious Jewish man stabbed and killed Shira Banki, a 16-year-old girl marching with her family in Jerusalem’s gay pride parade — weeks after he completed a 10-year sentence for a similar attack in 2005. Now, members of the Religious Zionism slate have called to abolish gay pride parades.
“It’s not only that we are really afraid and worried about our own future. But it’s also our kids’ future. How will it look? And not just the kids of a gay couple, but gay children,” Ortar said. “We’re going to go back to the time where homosexuality can’t be shown publicly, whether at school or in the public sphere. Where they might beat the hell out of a gay couple because they walked hand in hand. Or cursing children in schools because their parents are gay.”
Not all LGBTQ Israelis are alarmed by the incoming government. Gilad Halahmi, a gay man who lives in Tel Aviv, has been active in promoting the Otzma Yehudit and has developed a personal rapport with its leader, Itamar Ben-Gvir. “The fact that he and Smotrich have an anti-LGBTQ agenda doesn’t mean they hate [us],” he said.
Halahmi said he believes his involvement has mitigated Religious Zionist stances on LGBTQ issues, and he also said Amir Ohana, a Knesset member from Netanyahu’s Likud party who is gay, had helped shift right-wing politicians’ views on those issues. But even without that, he said, the tradeoff to get the policies he wants on other issues is worth it.
“I give up LGBTQ rights, but I get something that is much more important to me in return, which is the economic issue, the security issue, the migration issue, governance,” Halahmi said. “It’s things that are 10 times more important to me than public transportation on Shabbat or whether I’ll get married in Israel or abroad.”
But for those who value religious pluralism and LGBTQ rights — and polls have shown that a majority of Israelis do — the current moment is alarming. On Sunday, Ben-Gvir vowed to revoke government recognition of non-Orthodox conversions to Judaism, in the latest sign that a far-right coalition would seek to create practical changes quickly.
For Rabbi Mikie Goldstein, the new government’s threatened assault on pluralism and LGBTQ rights offers a one-two punch that has him questioning whether he should continue living in Israel. Goldstein, an immigrant from England, was the first out gay pulpit rabbi in Israel when he took the reins of a congregation in Rehovot in 2014. Now, he leads the Conservative movement’s Rabbinical Assembly in Israel, working to support rabbis and their congregations who belong to the movement, known as Masorti in Israel.
“If I can’t do my work properly, if I’m not accepted — how much can you take?” Goldstein said. “I’m not prepared to give up yet [on Israel] but it’s certainly crossed my mind.”
LGBTQ activists say they won’t give up rights without a fight — and that they are prepared to mount one.
“We are very much united,” said Ortar. “We have a very strong civil infrastructure. The LGBTQ community is very well established in social and demographic groups. A lot of us are in the media, industry, high tech. After the statement about abolishing the parade, you could hear the drums beating. There will be demonstrations if that happens.”
In 2018, some 100,000 people demonstrated — outraged after then-prime minister Netanyahu voted against a bill to allow gay couples to use surrogacy.
Members of the LGBTQ community and supporters participate in a demonstration against a Knesset bill amendment denying surrogacy for same-sex couples, in Tel Aviv, July 22, 2018. (Tomer Neuberg/Flash90)
Last week, Netanyahu tried to assuage fears and ordered officials in his close circle to tell the press that his government would not allow any change to the status quo regarding LGBT rights. But he did not come out saying it himself.
“This is the time to be angry, not scared,” said Rose. “We can’t be complacent anymore. The privilege of complacency has come to an end. That has to be the message of this election. You have to fight for what you want.”
—
The post LGBTQ Israelis fear setbacks as homophobic parties win a place in Netanyahu’s coalition appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side
(JTA) — NEW YORK – An assailant stabbed two victims, at least one of whom was visibly Jewish, in an area of the Upper West Side known for its Jewish institutions.
Police said two male victims, aged 57 and 50, were in stable condition and being treated for stab wounds to the torso.
Rabbi Allen Schwartz of the neighborhood’s Congregation Ohab Tzedek told the Jewish Telegraphic Agency that one of the victims was a congregant who is visibly Jewish and wears a kippah.
Schwartz, who is in Israel, said he spoke to the congregant on the phone and that he is “alert.” “He may go home before Shabbos,” Schwartz said.
One person of interest has been taken into custody, according to the New York Police Department, who announced no immediate motive for the attack.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side appeared first on The Forward.
Uncategorized
What sort of Yiddish do Yiddishists speak today?
Ask the question: “What sort of Yiddish do Yiddishists speak?” and a jokester might respond: “Well, these days they speak English.”
But let’s consider the Yiddishists who really do speak it in order to preserve it as a living language, because they see it as a treasured part of the Ashkenazi cultural heritage.
Their purpose is different than the Hasidim who speak the language as a way of preserving their religious lifestyle and traditional Jewish values.
Linguist Emma Breslow recently defended her dissertation about the way that Yiddishists speak the language. She interviewed 30 Yiddish speakers at the annual week-long Yiddish immersion retreat Yiddish Vokh and also met with Yiddish speakers from New York, Boston and Montreal.
When she asked people whether they considered themselves Yiddishists, most said no. Perhaps the words Yiddishism and Yiddishist sound rather old-fashioned today. Since Breslow couldn’t find a label that speakers could agree on, she uses the phrase “minority-context Yiddish community” in her study. This category, she writes, also includes former Hasidim who occasionally participate in Yiddishist gatherings.
One surprise in her dissertation is the diversity in this community’s Yiddish. An outsider might assume that all Yiddishists speak the same but that isn’t so: some adhere to Standard Yiddish — the literary standard established by the YIVO Institute for Jewish Research and used in most Yiddish language courses today. Others use the Polish or Ukrainian Yiddish dialect or switch dialects. Sometimes they would say gut (good) and other times — git; sometimes zogn (to say) and other times — zugn.
When Breslow asked people their opinion of Standard Yiddish she mainly received negative answers, although some acknowledged that Standard Yiddish could be useful for learning the language, since the spelling closely matches the pronunciation.
Some interviewees made unexpected comments about Standard Yiddish, as in “Nobody speaks that,” even if, being at the Yiddish Vokh, they might have earlier chatted with Standard Yiddish speakers, and even heard children speak it as a native language. Her dissertation discusses this feeling they have that Standard Yiddish lacks authenticity — maybe precisely because so few people speak it from birth.
The minority-context Yiddish community consists of several groups: a) native speakers — those who speak Yiddish well from home; b) heritage speakers — those who heard it as children, but don’t speak it well; c) students and others who studied the language as adults, and d) former Hasidim, who now live in the larger secular world. Each group speaks differently, but there are interesting points of comparison.
Among her subjects, the former Hasidim speak so-called Hasidic Yiddish — a dialect that linguists have been researching intensely in recent years. Students mostly speak a sort of Standard Yiddish, which they learned from their teachers. All of the Yiddish speakers often exhibited a certain influence or interference from English; no surprise, considering that Hasidim — the largest group of Yiddish speakers today by far — mix English words into their Yiddish too.
Breslow’s quotations include interesting examples of code-switching — when speakers go back and forth between languages. Some of the younger speakers use the word like as a discourse marker in their Yiddish just as in their English.
A second topic of Breslow’s investigation is the articulation of the Yiddish letter reysh, which is similar to the R sound. In the older dialects there were two sorts of reysh: the throat (uvular) reysh, like in French or Modern Hebrew, and the tongue-tip (apical) reysh, as in Russian or Spanish. In addition to those two pronunciations, today’s Yiddishists also use the English-style (retroflex) reysh. Interestingly, linguist Uriel Weinreich, who authored the textbook, cautioned in the preface that students should not use the American reysh.
The grammar of the Yiddishists is also worth examining. Although many have taken courses teaching the grammar of Standard Yiddish, they don’t necessarily follow the rules. That shouldn’t come as a surprise, since even authentic Yiddish speakers of previous generations spoke in dialects that differed considerably from the way Yiddish was written in books and in the press. That’s why there’s no reason to criticize Hasidim for “ruining the grammar,” as many non-Hasidic Yiddish speakers do, since Yiddish speakers have been “ruining” the proper grammar for centuries.
The post What sort of Yiddish do Yiddishists speak today? appeared first on The Forward.
Uncategorized
Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup?
דעם פֿאַרגאַנגענעם זונטיק, גלײַך נאָכן סוף פֿונעם וועלט־בעכער טורניי 2026 האָב איך אָנגערופֿן אַ גוטן פֿרײַנד אין אַרגענטינע, כּדי צו הערן ווי עס גייט אים.
איך בין ממש צעבראָכן — האָט ער געזאָגט — פֿאַרוואָס האָט דער אויבערשטער דאָס געטאָן?!
האָב איך אים געענטפֿערט: — איך בין נישט דעם אויבערשטנס בוכהאַלטער, און זיכער נישט זײַן אַדוואָקאַט. איך ווייס נישט פֿאַרוואָס ער טוט וואָס ער טוט, און פֿאַרוואָס ער טוט נישט וואָס ער טוט נישט. איך מיין אַז די וויכטיקסטע פֿראַגע איז נישט: „פֿאַרוואָס איז דאָס געשען“? נאָר גיכער: „וואָס איצט? וואָס קענען מיר זיך דערפֿון לערנען?“
האָט ער מיך געפֿרעגט, וואָס איך האַלט איז דער מוסה־השׂכּל. האָב איך אים געפֿרעגט צי ער געדענקט די מעשׂה פֿון יונה.
— אַוודאי. דער פֿיש האָט אים אײַנגעשלונגען.
ריכטיק — האָב איך געזאָגט — אָבער דאָס איז בלויז דער ערשטער טייל פֿון דער מעשׂה. נאָך דעם וואָס יונה האָט אין נינווה איבערגעגעבן די נבֿואה, מיט וועלכער דער אויבערשטער האָט אים געשיקט, איז ער אַרויס פֿון שטאָט און זיך אַוועקגעזעצט צו זען וואָס עס וועט ווערן.
דער אויבערשטער האָט דעמאָלט געמאַכט אויפֿוואַקסן אַ קיקיון, וואָס האָט אים געגעבן שאָטן, און יונה האָט זיך זייער געפֿרייט. אָבער אויף מאָרגן האָט דער אויבערשטער געשיקט אַ וואָרעם, וואָס האָט פֿאַרדאָרבן דעם קיקיון, און דער בוים איז פֿאַרטריקנט געוואָרן.
ווען די זון האָט שטאַרק געברענט, האָט יונה געליטן פֿון דער היץ און איז געוואָרן גאָר פֿאַרצווייפֿלט. האָט אים דער אויבערשטער געפֿרעגט: טרויערסטו איבערן קיקיון?
און יונה האָט געענטפֿערט: יאָ, ביז צום טויט.
האָט דער אויבערשטער געזאָגט: דו באַדויערסט אַ קיקיון, וואָס דו האָסט נישט פֿאַרפֿלאַנצט און נישט אויפֿגעהאָדעוועט. אין איין נאַכט איז ער אויפֿגעקומען, און אין איין נאַכט איז ער פֿאַרגאַנגען.
און זאָל איך דען נישט רחמנות האָבן אויף דער גרויסער שטאָט נינווה, וווּ עס וווינען מער פֿון צוועלף טויזנט מענטשן?“…
די מעשׂה שטעלט אונדז פֿאָר אַ פּשוטע אָבער טיפֿע פֿראַגע: וואָס פֿאַרדינט טאַקע אונדזער גרעסטע זאָרג?
און דאָ קומען מיר צוריק צום וועלט־בעכער. עס איז גאָר פֿאַרשטענדלעך, אַז אַן אַרגענטינער זאָל זײַן אַנטוישט ווען זײַן מאַנשאַפֿט פֿאַרשפּילט. ספּאָרט רופֿט אַרויס שטאַרקע געפֿילן, און דאָס איז דווקא איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מענטשן האָבן עס אַזוי ליב.
— דײַן טרויער איז נישט קיין חסרון — האָב איך אים געזאָגט — פֿאַרקערט. עס ווײַזט, אַז דו ביסט אַ מענטש מיט געפֿיל. און געפֿיל איז אַ טײַערע מידה.
אָבער ווען די ערשטע אַנטוישונג הייבט שוין אָן זיך אָפּצושוואַכן, איז כּדאַי זיך צו פֿרעגן: וואָס נאָך אין לעבן פֿאַרדינט אַזאַ מאָס פֿון דײַן איבערגעגעבנקייט?
באַטראַכט נאָר אַ מאָמענט. דו האָסט נישט געקענט ברענגען דעם נצחון, און דו האָסט אויך נישט גורם געווען די מפּלה. און דאָך האָט דער רעזולטאַט, וואָס איז בכלל נישט געווען אין דײַנע הענט, אַזוי שטאַרק באַווירקט דײַנע געפֿילן.
אפֿשר וואָלט זיך געלוינט אַרײַנצולייגן די זעלבע עמאָציאָנעלע ענערגיע אין אַן אַנדער מין „פֿאַרמעסט“ — אין אַזאַ, וווּ דײַנע באַשלוסן און דײַנע מעשׂים קענען טאַקע מאַכן אַן אמתן חילוק.
וואָס פֿאַר אַ פֿאַרמעסט מיין איך? דאָ קומט אַרײַן אַן אויסערגעוויינטלעכע הוראה פֿונעם רמב״ם.
דער רמב״ם שרײַבט, אַז יעדער מענטש דאַרף שטענדיק זען זיך אַליין און די גאַנצע וועלט ווי פּונקט באַלאַנצירט צווישן זכות און חובֿה.
איין מצווה. איין גוט וואָרט. איין מעשׂה פֿון חסד. אַפֿילו איין גוטער געדאַנק.
יעדער איינער פֿון זיי קען איבערוועגן די גאַנצע וואָג לטובֿה — נישט נאָר פֿאַר זיך אַליין, נאָר פֿאַר דער גאַנצער וועלט.
מיר טראַכטן אָפֿט: וואָס מאַכט אויס וואָס איך׳ל טאָן? איך בין דאָך בלויז איין מענטש צווישן אַכט ביליאָן? דער רמב״ם בעט אונדז צו קוקן אויף דער וועלט מיט אַנדערע אויגן:
שטעל זיך פֿאָר אַ וואָג. אויף איין זײַט שטייען פֿיר ביליאָן מענטשן. אויף דער צווייטער זײַט — נאָך פֿיר ביליאָן. די וואָג איז פּונקט באַלאַנצירט. איצט שטעל זיך פֿאָר, אַז דו טרעטסט צו און באַשליסט אויף וועלכער זײַט זיך צו שטעלן. אין יענער רגע ווערט דײַן באַשלוס דער באַשליסנדיקער. דו ביסט דער וואָס האָט איבערגעוואָגן די גאַנצע וואָג.
אויב דאָס קלינגט צו אַבסטראַקט, לאָמיר זיך אומקערן צום וועלט־בעכער.
דער גאַנצער טורניר — נאָך וואָכן פֿון שפּילן, צענדליקער נאַציאָנאַלע מאַנשפֿאַטן און הונדערטער שפּילער — איז דער סוף באַשלאָסן געוואָרן דורך איין איינציקן מאָמענט.
איין שפּילער. איין גאָל. אַזוי איז אויך אין דער רוחניותדיקער וועלט.
דער גרויסער געראַנגל צווישן גוטס און שלעכטס, וואָס באַגלייט די גאַנצע געשיכטע פֿון דער מענטשהייט, קען אויסזען ווי עפּעס צו גרויס, כּדי אַ יחיד זאָל קענען אײַנווירקן דערויף.
אָבער אויב די וואָג איז טאַקע באַלאַנצירט, ווי דער רמב״ם באַשרײַבט, קען דער גאַנצער סוף־רעזולטאַט אָפּהענגען פֿון איין מענטש. פֿון איין מצווה. פֿון איין גוט וואָרט. פֿון איין גוטן געדאַנק.
און יענער מענטש קען זײַן דווקא דו אַליין. מיט דעם באַשלוס וואָס ליגט הײַנט אין דײַנע הענט.
עס איז דאָ נאָך אַן ענין, וואָס דער וועלט־בעכער קען אונדז לערנען. די נבֿיאים באַשרײַבן אַ צײַט, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן ציל. דעמאָלט וועט דער משיח קומען און ברענגען אַן עפּאָכע פֿון שלום, גערעכטיקייט און אַלגעמיינער דערקענונג פֿון גאָט.
קען מען זיך פֿרעגן: ווי אַזוי איז עס מעגלעך, אַז איין מענטש זאָל אינספּירירן די גאַנצע וועלט?
אָבער טראַכט צוריק וועגן דעם וואָס מיר האָבן פּונקט איצט מיטגעזען. ביליאָנען מענטשן האָבן אין איין אויגנבליק זיך צוגעקוקט אויף איין מענטש: ליאָנעל מעסי.
פֿאַר אַ קורצן מאָמענט איז ער געוואָרן דער צענטער פֿונעם אויפֿמערק פֿון ביליאָנען מענטשן!
אויב דאָס איז מעגלעך אין דער וועלט פֿון ספּאָרט, איז עס נאָך מער פֿאַרשטענדלעך, אַז עס וועט קומען אַ טאָג, ווען די גאַנצע מענטשהייט וועט זיך ווענדן צו אַ פֿירער, וועמענס כּוח וועט נישט ליגן אין זײַנע פֿיס, נאָר אין זײַן רוח.
משיח וועט נישט פֿאַראייניקן מענטשן אַרום אַ פּילקע. ער וועט פֿאַראייניקן זיי אַרום אמת. אַרום גוטסקייט. אַרום גערעכטיקייט. אַרום שלום. און אַרום דער ידיעה פֿון ג-טליכקייט.
איך האָב דעמאָלט צוגעגעבן מיט ַא שמייכל: „ס׳איז דאָ אַ טשיקאַווער צופֿאַל. דער נאָמען Messi קלינגט ַא ביסל ענלעך צו Messiah.
אַוודאי איז דאָס בלויז אַ לשון־צופֿאַל. אָבער אַ מאָל קען אַ קליינע צופֿעליקייט דינען ווי אַ בריק צו אַ גרעסערן געדאַנק. און דער געדאַנק איז פּשוט:
אויב די גאַנצע וועלט קען זיך פֿאַראייניקן אַרום אַ פֿוסבאָל־פֿינאַל, אויב ביליאָנען מענטשן קענען זיך טיילן די זעלבע האָפֿענונג, די זעלבע שפּאַנונג און די זעלבע באַגײַסטערונג, דערמאָנט דאָס אונדז, אַז די מענטשהייט איז פֿעיִק זיך צו פֿאַראייניקן.
די פֿראַגע איז נאָר: אַרום וואָס?
די נבֿיאים זעען פֿאָרויס א טאָג, ווען די וועלט וועט זיך פֿאַראייניקן נישט אַרום קיין שפּיל, נאָר אַרום אַ ציל. נישט אַרום אַ געווינער, נאָר אַרום אמת. נישט אַרום אַ גאָל, נאָר אַרום דעם אויבערשטן.
און ביז עס קומט יענער טאָג, האָט יעדער איינער פֿון אונדז זײַן אייגענע ראָלע. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ פֿולן סטאַדיאָן. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ וועלט־פֿינאַל. און מיר דאַרפֿן זיכער נישט וואַרטן ביז אַלע אַנדערע וועלן טאָן וואָס זיי דאַרפֿן טאָן.
די געלעגנהייט ליגט פֿאַר אונדז יעדן טאָג. יעדער באַשלוס. יעדער גוט וואָרט. יעדע מצוה. יעדער אַקט פֿון חסד. זיי אַלע זײַנען מער באַטײַטנדיק, ווי מיר שטעלן זיך פֿאָר.
אפֿשר וועלן מיר קיינמאָל נישט וויסן, ווי ווײַט די השפּעה פֿון אַן איינציקער מעשׂה האָט זיך פֿאַרשפּרייט. אָבער לויט דעם רמב״ם דאַרפֿן מיר לעבן מיט דעם באַוווּסטזײַן, אַז עס איז זייער מעגלעך, אַז דווקא יענע מעשׂה האָט איבערגעווויגן די גאַנצע וואָג.
מיר קענען אפֿשר נישט באַשליסן ווער עס זאָל געווינען דעם וועלט־בעכער. אָבער מיר קענען יעדן טאָג באַשליסן וואָס פֿאַר אַ וועלט מיר העלפֿן בויען.
אויב יעדער פֿון אונדז וועט טאָן זײַן טייל, וועלן מיר אַלע צוזאַמען העלפֿן ברענגען דעם טאָג, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן נצחון — די גאולה האמתית והשלימה, מיט ביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, ממש.
The post Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup? appeared first on The Forward.
