Uncategorized
The End Jew Hatred Movement is spreading across the country — and sparking controversy
(New York Jewish Week) — Last month, Colorado Gov. Jared Polis, a Jewish Democrat, proclaimed April 29 “End Jew Hatred Day,” citing “an urgent need to act against antisemitism in Colorado and across the country.”
Similar proclamations came from New York Rep. Mike Lawler, a Republican, and dozens of other elected officials nationwide.
But in the New York City Council, an identical effort proved controversial. While the overwhelmingly Democratic council approved April 29 as End Jew Hatred Day annually, six council members either abstained from or voted against what organizers had intended to be an unanimous decision.
The initiative behind the proclamations, called the End Jew Hatred Movement, is a relatively new presence based in New York City that is increasingly making its voice known nationally — through rallies, petitions, a relentless press campaign and now in the halls of government. One measure that demonstrates the initiative’s growth is the number of April 29 proclamations. Last year, there were a handful. This year, according to End Jew Hatred, there were 30.
The movement also provided the spark for the unexpected opposition in the New York City Council. Lawmakers who did not support the proclamation said they demurred because the End Jew Hatred Movement, while run by people who say they “set aside politics and ideology,” has been associated with right-wing Jewish activists.
End Jew Hatred doesn’t publicize much about its structure or funding. It is not a registered nonprofit organization, and would not tell the New York Jewish Week its annual budget or how it receives donations.
Its backers call it an unapologetic voice that’s fighting a growing problem, antisemitism, while its critics say it is an attempt to inject hawkish rhetoric into a national effort to combat anti-Jewish persecution. Amid that debate, the movement’s growth, and its successful spearheading of resolutions nationwide, show how an initiative founded by conservative activists has wielded influence in the conversation about antisemitism, even in liberal political spaces.
Here’s what we know about End Jew Hatred, how it’s establishing itself in New York City and beyond, and why its activities are drawing backlash.
A movement founded in the politics of 2020
Founded in New York City near the beginning of the pandemic, End Jew Hatred first drew local attention in October 2020, when it organized a rally in front of the New York Public Library protesting the way its activists said New York City Mayor Bill De Blasio and New York Gov. Andrew Cuomo were unfairly targeting Orthodox New Yorkers with public health restrictions.
Haredi New Yorkers and their backers railed against the city’s regulations that year, and claimed that policies limiting group prayer and other religious ceremonies were selectively enforced against their communities.
“Never in my life did I think I would see this type of blatant Jew-hatred from our public officials,” Brooke Goldstein, who founded End Jew Hatred, said at the rally, which drew dozens of protesters. “Singling out New York Jews for blame in the coronavirus spread is unconscionable and discriminatory.”
But while the movement’s first significant action concerned the pandemic, a spokesman for End Jew Hatred said it was inspired by another seismic event that took place in 2020: the racial justice protests and the growth of the Black Lives Matter movement.
“How can we replicate this for the Jewish people?” said Gerard Filitti, senior counsel for the organization Goldstein directs, the Lawfare Project, describing End Jew Hatred’s genesis. “We saw antisemitism shoot up during the pandemic. So it was kind of the right time to launch this idea.”
Since then, in addition to spearheading the proclamations, the initiative has continued holding rallies, protesting the United Nations Relief and Works Agency, which aids Palestinian refugees, for “promoting Jew hatred”; speaking out against antisemitism in Berlin, Toronto and other cities around the globe; and, earlier this year, opposing a reported plea bargain for the men who assaulted Joseph Borgen while he was en route to a pro-Israel rally in May 2021. It was also a signatory on a letter to Manhattan District Attorney Alvin Bragg protesting the plea deal, and members of the movement showed up to the alleged attackers’ court hearing.
Nearly three years after its launch, the movement remains opaque about its structure, declining to share any financial information or elaborate on its relationship to the Lawfare Project, which bills itself as an “international pro-Israel litigation fund.” In a brief statement to the New York Jewish Week, a spokesperson for End Jew Hatred said the organization accepts donations from local community members and support from like-minded nonprofit groups, though he declined to detail how those donations were processed.
“Our network of activists spans the globe, from New York City to Los Angeles, from Toronto to Berlin,” he said. “Also, the movement is supported by people from all walks of life who donate both their time and money to make the movement a success. Activists are encouraged to fundraise within their community, and some actions have been supported by organizations that have taken part in them.”
Roots in pro-Israel and right-wing activism
The Lawfare Project, Goldstein’s group, has represented Jewish students who settled a discrimination lawsuit with San Francisco State University, and the following year, represented an Israeli organization that settled a suit with the National Lawyers’ Guild, after the guild declined to place the group’s ad in its annual dinner journal.
This year, the group is providing legal aid to a Las Vegas-area Jewish teen who had a swastika drawn onto his back. And it sued the mayor of Barcelona over her decision to sever ties with Tel Aviv.
Goldstein also has a history of right-wing activism and controversial statements. She has made appearances on conservative news networks such as Fox News, One America News and Newsmax. She once said that “there’s no such thing as a Palestinian person,” and on Election Day in 2016, tweeted, “Can I run the anti-anti-islamophobia department in the Trump administration?”
Goldstein has said she sees Ronald Lauder — the philanthropist, World Jewish Congress president and conservative donor — as an ally. In a virtual conversation between the two hosted by Manhattan’s Fifth Avenue Synagogue last year, Goldstein thanked Lauder for his “support and his friendship,” and Lauder called Goldstein “so smart and wonderful.” Lauder was also involved with the movement’s effort to establish End Jew Hatred Day in New York City last year.
Ronald S Lauder, President of the World Jewish Congress (WJC) recorded before a bilateral a conversation with Chancellor Scholz. (Michael Kappeler/Getty Images)
End Jew Hatred has also worked with Dov Hikind, a former Brooklyn Democratic state assemblyman who now runs a group called Americans Against Antisemitism. Hikind’s group has partnered with End Jew Hatred, and he has appeared at its events. Hikind told the New York Jewish Week that his group and End Jew Hatred are “involved in terms of pushing the same agenda.”
Hikind has stirred controversy as well: In 2013, he wore blackface as part of a Purim costume, and in 2005, sponsored a bill that would have allowed police to profile Middle Eastern men on the subway. He was a follower of the late right-wing extremist Rabbi Meir Kahane.
Controversy or consensus?
Even as its right-wing connections have sparked suspicion from progressive activists, End Jew Hatred has garnered support from establishment Jewish groups. The Conference of Presidents of Major American Jewish Organizations promoted End Jew Hatred Day on Twitter last week, posting a graphic with the logo of the movement. And the city’s Jewish Community Relations Council also backed the City Council resolution.
“All people, regardless of party affiliation, have a role to play in combating antisemitism and other forms of hatred, and we should not lose sight of that,” a JCRC spokesperson told the New York Jewish Week. “From our perspective, every day should be End Jew Hatred Day.”
Lauder has also advocated the use of the term “Jew hatred” in place of antisemitism in a video published by the World Jewish Congress that has been viewed more than 480,000 times.
“No one is embarrassed anymore when they’re called an antisemite,” he said. “Antisemitism must be called what it really is: Jew hatred.”
That view is not universally shared among antisemitism watchdogs. Holly Huffnagle, the American Jewish Committee’s U.S. director for combating antisemitism, said that the term “Jew hatred” is “jarring” and “makes people stop and think.” But she said the term does not capture the way antisemitism is often expressed via coded conspiratorial language.
“[People] might not know what [the term] antisemitism is, but Jew hatred they know,” she said. “In that sense it can be used to get attention, to help people call it out.”
“On the other hand, the antisemitism we see today, in its primary form, which is conspiratorial, is not captured by the term ‘Jew hatred,’” she added. “I hear from a variety of people that they don’t hate Jews, they’re against Jew hatred, they’re not antisemitic, but they believe that Jews have too much power [or] they control the media.”
And End Jew Hatred’s right-wing ties have also made some progressive activists in its home base of New York City wary of its motives. The lead sponsor of the City Council’s End Jew Hatred Day resolution was Queens Republican Inna Vernikov, a former aide to Hikind who has previously spotlighted antisemitism allegations at the City University of New York.
Her resolution, which passed overwhelmingly, garnered a mix of 14 co-sponsors, including some prominent Jewish Democrats and all six of the council’s Republicans — two of whom have links, respectively, to white supremacists and a person arrested for storming the U.S. Capitol on Jan. 6, 2021.
Council Member Inna Vernikov introduced a resolution to create an annual “End Jew Hatred” day in the New York City Council on April 27, 2023. (New York City Council Flickr)
Those right-wing connections were part of what led six progressive council members to either abstain from or vote against the resolution. One of the council members who voted no, Brooklyn’s Shahana Hanif, told the New York Jewish Week that she has participated in multiple actions against antisemitism but opposed the resolution because she didn’t want to endorse End Jew Hatred as a movement.
“Antisemitism is real,” Hanif said. “I understand the urgency. I understand the opportunity when there is a resolution or any kind of symbolic gesture that comes along, that every legislator wants to be united in supporting our Jewish colleagues. But in the same breath, it is our responsibility to know who is leading on these efforts.”
City Comptroller Brad Lander, a prominent Jewish progressive politician, vouched for Hanif’s record of standing up to antisemitism and echoed her concerns. He told the New York Jewish Week that End Jew Hatred’s activists are “right-wingers who have a track record of working very closely with people who foment hatred.”
Jews for Racial and Economic Justice, a progressive group, also opposed the resolution. Rafael Shimunov, a member of the group, said the resolution was “clearly associated with the right,” and noted that at a hearing ahead of the vote, an activist decried bail reform, something right-wing advocates have pushed for years to repeal.
Shimunov also took issue with remarks Vernikov has made about George Soros, the billionaire Jewish liberal megadonor who has become an avatar of right-wing antisemitism, and whom Vernikov called ”an evil man, who happens to be Jewish.” JFREJ activists also noted that also noted that some Republican cosponsors of the bill, such as Vernikov, Vickie Paladino and Joann Ariola, have called for transgender women to be barred from women’s sports at schools and universities. In addition, Paladino has a history of anti-LGBTQ comments. The activists say these views undercut the council members’ calls to oppose hatred directed at Jews.
End Jew Hatred’s supporters dismissed accusations that their cause is right-wing. In a text message, Vernikov told the New York Jewish Week that “this resolution has nothing to do with politics or right-wing extremists.” Hikind also echoed that message.
“Everyone in the Jewish community supported this idea,” Hikind said. “To say it’s just right-wing organizations is dishonest and hypocritical.”
Filliti, the Lawfare counsel, said the aim of the resolution — and End Jew Hatred as a whole — was to send “a unifying message.”
“We’re not looking to make this political,” he said. “We have had so much success with this and we are so happy to see this going forward.”
—
The post The End Jew Hatred Movement is spreading across the country — and sparking controversy appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side
(JTA) — NEW YORK – An assailant stabbed two victims, at least one of whom was visibly Jewish, in an area of the Upper West Side known for its Jewish institutions.
Police said two male victims, aged 57 and 50, were in stable condition and being treated for stab wounds to the torso.
Rabbi Allen Schwartz of the neighborhood’s Congregation Ohab Tzedek told the Jewish Telegraphic Agency that one of the victims was a congregant who is visibly Jewish and wears a kippah.
Schwartz, who is in Israel, said he spoke to the congregant on the phone and that he is “alert.” “He may go home before Shabbos,” Schwartz said.
One person of interest has been taken into custody, according to the New York Police Department, who announced no immediate motive for the attack.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side appeared first on The Forward.
Uncategorized
What sort of Yiddish do Yiddishists speak today?
Ask the question: “What sort of Yiddish do Yiddishists speak?” and a jokester might respond: “Well, these days they speak English.”
But let’s consider the Yiddishists who really do speak it in order to preserve it as a living language, because they see it as a treasured part of the Ashkenazi cultural heritage.
Their purpose is different than the Hasidim who speak the language as a way of preserving their religious lifestyle and traditional Jewish values.
Linguist Emma Breslow recently defended her dissertation about the way that Yiddishists speak the language. She interviewed 30 Yiddish speakers at the annual week-long Yiddish immersion retreat Yiddish Vokh and also met with Yiddish speakers from New York, Boston and Montreal.
When she asked people whether they considered themselves Yiddishists, most said no. Perhaps the words Yiddishism and Yiddishist sound rather old-fashioned today. Since Breslow couldn’t find a label that speakers could agree on, she uses the phrase “minority-context Yiddish community” in her study. This category, she writes, also includes former Hasidim who occasionally participate in Yiddishist gatherings.
One surprise in her dissertation is the diversity in this community’s Yiddish. An outsider might assume that all Yiddishists speak the same but that isn’t so: some adhere to Standard Yiddish — the literary standard established by the YIVO Institute for Jewish Research and used in most Yiddish language courses today. Others use the Polish or Ukrainian Yiddish dialect or switch dialects. Sometimes they would say gut (good) and other times — git; sometimes zogn (to say) and other times — zugn.
When Breslow asked people their opinion of Standard Yiddish she mainly received negative answers, although some acknowledged that Standard Yiddish could be useful for learning the language, since the spelling closely matches the pronunciation.
Some interviewees made unexpected comments about Standard Yiddish, as in “Nobody speaks that,” even if, being at the Yiddish Vokh, they might have earlier chatted with Standard Yiddish speakers, and even heard children speak it as a native language. Her dissertation discusses this feeling they have that Standard Yiddish lacks authenticity — maybe precisely because so few people speak it from birth.
The minority-context Yiddish community consists of several groups: a) native speakers — those who speak Yiddish well from home; b) heritage speakers — those who heard it as children, but don’t speak it well; c) students and others who studied the language as adults, and d) former Hasidim, who now live in the larger secular world. Each group speaks differently, but there are interesting points of comparison.
Among her subjects, the former Hasidim speak so-called Hasidic Yiddish — a dialect that linguists have been researching intensely in recent years. Students mostly speak a sort of Standard Yiddish, which they learned from their teachers. All of the Yiddish speakers often exhibited a certain influence or interference from English; no surprise, considering that Hasidim — the largest group of Yiddish speakers today by far — mix English words into their Yiddish too.
Breslow’s quotations include interesting examples of code-switching — when speakers go back and forth between languages. Some of the younger speakers use the word like as a discourse marker in their Yiddish just as in their English.
A second topic of Breslow’s investigation is the articulation of the Yiddish letter reysh, which is similar to the R sound. In the older dialects there were two sorts of reysh: the throat (uvular) reysh, like in French or Modern Hebrew, and the tongue-tip (apical) reysh, as in Russian or Spanish. In addition to those two pronunciations, today’s Yiddishists also use the English-style (retroflex) reysh. Interestingly, linguist Uriel Weinreich, who authored the textbook, cautioned in the preface that students should not use the American reysh.
The grammar of the Yiddishists is also worth examining. Although many have taken courses teaching the grammar of Standard Yiddish, they don’t necessarily follow the rules. That shouldn’t come as a surprise, since even authentic Yiddish speakers of previous generations spoke in dialects that differed considerably from the way Yiddish was written in books and in the press. That’s why there’s no reason to criticize Hasidim for “ruining the grammar,” as many non-Hasidic Yiddish speakers do, since Yiddish speakers have been “ruining” the proper grammar for centuries.
The post What sort of Yiddish do Yiddishists speak today? appeared first on The Forward.
Uncategorized
Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup?
דעם פֿאַרגאַנגענעם זונטיק, גלײַך נאָכן סוף פֿונעם וועלט־בעכער טורניי 2026 האָב איך אָנגערופֿן אַ גוטן פֿרײַנד אין אַרגענטינע, כּדי צו הערן ווי עס גייט אים.
איך בין ממש צעבראָכן — האָט ער געזאָגט — פֿאַרוואָס האָט דער אויבערשטער דאָס געטאָן?!
האָב איך אים געענטפֿערט: — איך בין נישט דעם אויבערשטנס בוכהאַלטער, און זיכער נישט זײַן אַדוואָקאַט. איך ווייס נישט פֿאַרוואָס ער טוט וואָס ער טוט, און פֿאַרוואָס ער טוט נישט וואָס ער טוט נישט. איך מיין אַז די וויכטיקסטע פֿראַגע איז נישט: „פֿאַרוואָס איז דאָס געשען“? נאָר גיכער: „וואָס איצט? וואָס קענען מיר זיך דערפֿון לערנען?“
האָט ער מיך געפֿרעגט, וואָס איך האַלט איז דער מוסה־השׂכּל. האָב איך אים געפֿרעגט צי ער געדענקט די מעשׂה פֿון יונה.
— אַוודאי. דער פֿיש האָט אים אײַנגעשלונגען.
ריכטיק — האָב איך געזאָגט — אָבער דאָס איז בלויז דער ערשטער טייל פֿון דער מעשׂה. נאָך דעם וואָס יונה האָט אין נינווה איבערגעגעבן די נבֿואה, מיט וועלכער דער אויבערשטער האָט אים געשיקט, איז ער אַרויס פֿון שטאָט און זיך אַוועקגעזעצט צו זען וואָס עס וועט ווערן.
דער אויבערשטער האָט דעמאָלט געמאַכט אויפֿוואַקסן אַ קיקיון, וואָס האָט אים געגעבן שאָטן, און יונה האָט זיך זייער געפֿרייט. אָבער אויף מאָרגן האָט דער אויבערשטער געשיקט אַ וואָרעם, וואָס האָט פֿאַרדאָרבן דעם קיקיון, און דער בוים איז פֿאַרטריקנט געוואָרן.
ווען די זון האָט שטאַרק געברענט, האָט יונה געליטן פֿון דער היץ און איז געוואָרן גאָר פֿאַרצווייפֿלט. האָט אים דער אויבערשטער געפֿרעגט: טרויערסטו איבערן קיקיון?
און יונה האָט געענטפֿערט: יאָ, ביז צום טויט.
האָט דער אויבערשטער געזאָגט: דו באַדויערסט אַ קיקיון, וואָס דו האָסט נישט פֿאַרפֿלאַנצט און נישט אויפֿגעהאָדעוועט. אין איין נאַכט איז ער אויפֿגעקומען, און אין איין נאַכט איז ער פֿאַרגאַנגען.
און זאָל איך דען נישט רחמנות האָבן אויף דער גרויסער שטאָט נינווה, וווּ עס וווינען מער פֿון צוועלף טויזנט מענטשן?“…
די מעשׂה שטעלט אונדז פֿאָר אַ פּשוטע אָבער טיפֿע פֿראַגע: וואָס פֿאַרדינט טאַקע אונדזער גרעסטע זאָרג?
און דאָ קומען מיר צוריק צום וועלט־בעכער. עס איז גאָר פֿאַרשטענדלעך, אַז אַן אַרגענטינער זאָל זײַן אַנטוישט ווען זײַן מאַנשאַפֿט פֿאַרשפּילט. ספּאָרט רופֿט אַרויס שטאַרקע געפֿילן, און דאָס איז דווקא איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מענטשן האָבן עס אַזוי ליב.
— דײַן טרויער איז נישט קיין חסרון — האָב איך אים געזאָגט — פֿאַרקערט. עס ווײַזט, אַז דו ביסט אַ מענטש מיט געפֿיל. און געפֿיל איז אַ טײַערע מידה.
אָבער ווען די ערשטע אַנטוישונג הייבט שוין אָן זיך אָפּצושוואַכן, איז כּדאַי זיך צו פֿרעגן: וואָס נאָך אין לעבן פֿאַרדינט אַזאַ מאָס פֿון דײַן איבערגעגעבנקייט?
באַטראַכט נאָר אַ מאָמענט. דו האָסט נישט געקענט ברענגען דעם נצחון, און דו האָסט אויך נישט גורם געווען די מפּלה. און דאָך האָט דער רעזולטאַט, וואָס איז בכלל נישט געווען אין דײַנע הענט, אַזוי שטאַרק באַווירקט דײַנע געפֿילן.
אפֿשר וואָלט זיך געלוינט אַרײַנצולייגן די זעלבע עמאָציאָנעלע ענערגיע אין אַן אַנדער מין „פֿאַרמעסט“ — אין אַזאַ, וווּ דײַנע באַשלוסן און דײַנע מעשׂים קענען טאַקע מאַכן אַן אמתן חילוק.
וואָס פֿאַר אַ פֿאַרמעסט מיין איך? דאָ קומט אַרײַן אַן אויסערגעוויינטלעכע הוראה פֿונעם רמב״ם.
דער רמב״ם שרײַבט, אַז יעדער מענטש דאַרף שטענדיק זען זיך אַליין און די גאַנצע וועלט ווי פּונקט באַלאַנצירט צווישן זכות און חובֿה.
איין מצווה. איין גוט וואָרט. איין מעשׂה פֿון חסד. אַפֿילו איין גוטער געדאַנק.
יעדער איינער פֿון זיי קען איבערוועגן די גאַנצע וואָג לטובֿה — נישט נאָר פֿאַר זיך אַליין, נאָר פֿאַר דער גאַנצער וועלט.
מיר טראַכטן אָפֿט: וואָס מאַכט אויס וואָס איך׳ל טאָן? איך בין דאָך בלויז איין מענטש צווישן אַכט ביליאָן? דער רמב״ם בעט אונדז צו קוקן אויף דער וועלט מיט אַנדערע אויגן:
שטעל זיך פֿאָר אַ וואָג. אויף איין זײַט שטייען פֿיר ביליאָן מענטשן. אויף דער צווייטער זײַט — נאָך פֿיר ביליאָן. די וואָג איז פּונקט באַלאַנצירט. איצט שטעל זיך פֿאָר, אַז דו טרעטסט צו און באַשליסט אויף וועלכער זײַט זיך צו שטעלן. אין יענער רגע ווערט דײַן באַשלוס דער באַשליסנדיקער. דו ביסט דער וואָס האָט איבערגעוואָגן די גאַנצע וואָג.
אויב דאָס קלינגט צו אַבסטראַקט, לאָמיר זיך אומקערן צום וועלט־בעכער.
דער גאַנצער טורניר — נאָך וואָכן פֿון שפּילן, צענדליקער נאַציאָנאַלע מאַנשפֿאַטן און הונדערטער שפּילער — איז דער סוף באַשלאָסן געוואָרן דורך איין איינציקן מאָמענט.
איין שפּילער. איין גאָל. אַזוי איז אויך אין דער רוחניותדיקער וועלט.
דער גרויסער געראַנגל צווישן גוטס און שלעכטס, וואָס באַגלייט די גאַנצע געשיכטע פֿון דער מענטשהייט, קען אויסזען ווי עפּעס צו גרויס, כּדי אַ יחיד זאָל קענען אײַנווירקן דערויף.
אָבער אויב די וואָג איז טאַקע באַלאַנצירט, ווי דער רמב״ם באַשרײַבט, קען דער גאַנצער סוף־רעזולטאַט אָפּהענגען פֿון איין מענטש. פֿון איין מצווה. פֿון איין גוט וואָרט. פֿון איין גוטן געדאַנק.
און יענער מענטש קען זײַן דווקא דו אַליין. מיט דעם באַשלוס וואָס ליגט הײַנט אין דײַנע הענט.
עס איז דאָ נאָך אַן ענין, וואָס דער וועלט־בעכער קען אונדז לערנען. די נבֿיאים באַשרײַבן אַ צײַט, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן ציל. דעמאָלט וועט דער משיח קומען און ברענגען אַן עפּאָכע פֿון שלום, גערעכטיקייט און אַלגעמיינער דערקענונג פֿון גאָט.
קען מען זיך פֿרעגן: ווי אַזוי איז עס מעגלעך, אַז איין מענטש זאָל אינספּירירן די גאַנצע וועלט?
אָבער טראַכט צוריק וועגן דעם וואָס מיר האָבן פּונקט איצט מיטגעזען. ביליאָנען מענטשן האָבן אין איין אויגנבליק זיך צוגעקוקט אויף איין מענטש: ליאָנעל מעסי.
פֿאַר אַ קורצן מאָמענט איז ער געוואָרן דער צענטער פֿונעם אויפֿמערק פֿון ביליאָנען מענטשן!
אויב דאָס איז מעגלעך אין דער וועלט פֿון ספּאָרט, איז עס נאָך מער פֿאַרשטענדלעך, אַז עס וועט קומען אַ טאָג, ווען די גאַנצע מענטשהייט וועט זיך ווענדן צו אַ פֿירער, וועמענס כּוח וועט נישט ליגן אין זײַנע פֿיס, נאָר אין זײַן רוח.
משיח וועט נישט פֿאַראייניקן מענטשן אַרום אַ פּילקע. ער וועט פֿאַראייניקן זיי אַרום אמת. אַרום גוטסקייט. אַרום גערעכטיקייט. אַרום שלום. און אַרום דער ידיעה פֿון ג-טליכקייט.
איך האָב דעמאָלט צוגעגעבן מיט ַא שמייכל: „ס׳איז דאָ אַ טשיקאַווער צופֿאַל. דער נאָמען Messi קלינגט ַא ביסל ענלעך צו Messiah.
אַוודאי איז דאָס בלויז אַ לשון־צופֿאַל. אָבער אַ מאָל קען אַ קליינע צופֿעליקייט דינען ווי אַ בריק צו אַ גרעסערן געדאַנק. און דער געדאַנק איז פּשוט:
אויב די גאַנצע וועלט קען זיך פֿאַראייניקן אַרום אַ פֿוסבאָל־פֿינאַל, אויב ביליאָנען מענטשן קענען זיך טיילן די זעלבע האָפֿענונג, די זעלבע שפּאַנונג און די זעלבע באַגײַסטערונג, דערמאָנט דאָס אונדז, אַז די מענטשהייט איז פֿעיִק זיך צו פֿאַראייניקן.
די פֿראַגע איז נאָר: אַרום וואָס?
די נבֿיאים זעען פֿאָרויס א טאָג, ווען די וועלט וועט זיך פֿאַראייניקן נישט אַרום קיין שפּיל, נאָר אַרום אַ ציל. נישט אַרום אַ געווינער, נאָר אַרום אמת. נישט אַרום אַ גאָל, נאָר אַרום דעם אויבערשטן.
און ביז עס קומט יענער טאָג, האָט יעדער איינער פֿון אונדז זײַן אייגענע ראָלע. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ פֿולן סטאַדיאָן. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ וועלט־פֿינאַל. און מיר דאַרפֿן זיכער נישט וואַרטן ביז אַלע אַנדערע וועלן טאָן וואָס זיי דאַרפֿן טאָן.
די געלעגנהייט ליגט פֿאַר אונדז יעדן טאָג. יעדער באַשלוס. יעדער גוט וואָרט. יעדע מצוה. יעדער אַקט פֿון חסד. זיי אַלע זײַנען מער באַטײַטנדיק, ווי מיר שטעלן זיך פֿאָר.
אפֿשר וועלן מיר קיינמאָל נישט וויסן, ווי ווײַט די השפּעה פֿון אַן איינציקער מעשׂה האָט זיך פֿאַרשפּרייט. אָבער לויט דעם רמב״ם דאַרפֿן מיר לעבן מיט דעם באַוווּסטזײַן, אַז עס איז זייער מעגלעך, אַז דווקא יענע מעשׂה האָט איבערגעווויגן די גאַנצע וואָג.
מיר קענען אפֿשר נישט באַשליסן ווער עס זאָל געווינען דעם וועלט־בעכער. אָבער מיר קענען יעדן טאָג באַשליסן וואָס פֿאַר אַ וועלט מיר העלפֿן בויען.
אויב יעדער פֿון אונדז וועט טאָן זײַן טייל, וועלן מיר אַלע צוזאַמען העלפֿן ברענגען דעם טאָג, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן נצחון — די גאולה האמתית והשלימה, מיט ביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, ממש.
The post Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup? appeared first on The Forward.
