Uncategorized
The hora, the hora! How Jewish wedding music got that way
(JTA) — When my wife and I were planning our wedding, we thought it might be cool to hire a klezmer band. This was during the first wave of the klezmer revival, when groups like The Klezmatics and The Klezmer Conservatory Band were rediscovering the genre of Jewish wedding music popular for centuries in Yiddish-speaking Eastern Europe.
Of course we also wanted to dance to rock ‘n’ roll and needed musicians who could handle Sinatra for our parents’ benefit, so we went with a more typical wedding band. Modernity won out over tradition.
Or did it? Musician and musicologist Uri Schreter argues that the music heard at American Jewish weddings since the 1950s has become a tradition all its own, especially in the way Old World traditions coexist with contemporary pop. In a dissertation he is writing about the politics of Jewish music in the early postwar period, Schreter argues that American Jewish musical traditions — especially among secularized Conservative and Reform Jews — reflect events happening outside the wedding hall, including the Holocaust, the creation of Israel and the rapid assimilation of American Jews.
That will be the subject of a talk he’ll be giving Monday for YIVO, titled “Yiddish to the Core: Wedding Music and Jewish Identity in Postwar New York City.”
Because it’s June — and because I’m busy planning a wedding for one of my kids one year from now — I wanted to speak to Schreter about Jewish weddings and how they got that way. Our Zoom conversation Wednesday touched on the indestructibility of the hora, the role of musicians as “secular clergy” and why my Ashkenazi parents danced the cha-cha-cha.
Born in Tel Aviv, Schreter is pursuing his PhD in historical musicology at Harvard University. He is a composer, pianist and film editor.
Our conversation was edited for length and clarity.
I was struck by your research because we’re helping to plan a child’s wedding now. It’s the first wedding we’ve planned since our own, and we’re still asking the same questions, like, you’ve got to make sure the band can handle the hora and the Motown set and, I don’t know, “Uptown Funk.” Your research explores when that began — when American Jewish weddings began to combine the traditional and secular cultures.
In the period that I’m talking about, post-World War II America, this is already a fact of life for musicians. A lot of my work is based on interviews with musicians from that period, folks now in their 80s and 90s. The oldest one I have started playing professionally in 1947 or ’48. Popular American music was played at Jewish weddings as early as the 1930s, but it’s a question of proportion — how much the wedding would feature foxtrots and swing and Lindy Hop and other popular dance tunes of the day, and how much of it is going to be klezmer music.
In the postwar period, most of the [non-Orthodox] American Jewish weddings would have featured American pop. For musicians who wanted to be in what they called the “club date” business, they needed to be able to do all these things. And some “offices” — a term they used for a business that books wedding bands — would have specialists that they could call on to do a Jewish wedding.
You’re writing about a period when the Conservative movement becomes the dominant American Jewish denomination. They have one foot in tradition, and the other in modernity. What does a wedding look like in 1958 when they’re building the big suburban synagogues?
The difference is not so much denominational but between the wide spectrum of Orthodoxy and the diverse spectrum of what I describe as “secular.”
Meaning non-Orthodox — Reform, Conservative, etc.?
Right. Only in the sense that they are broadly speaking more secular than the Orthodox. And if so they are going to have, for the most part, one, maybe two sets of Jewish dance music — basically a medley of a few Jewish tunes. You might have a wedding where it could be a quarter of the music or even half would be Jewish music, but this would be for families that have a much stronger degree of attachment to traditional Jewish culture, and primarily Yiddish culture.
There’s a few interrelated elements that shape this. Class is an important thing. For lower class communities in some areas, and I am talking primarily about New York, you’d have communities that are a little bit more secluded, probably speaking more Yiddish at home and hanging out more with other Jewish people from similar backgrounds. So these kinds of communities might have as much as a third or half of the music be Jewish, even though they consider themselves secular. It’s actually very similar to an Orthodox wedding, where you might also have half and half [Jewish and “American” music].
Jews in the higher socioeconomic class might, in general, be more Americanized, and want to project a more mainstream American identity. They might have as little as five minutes of Jewish music, just to mark it that they did this. Still, it’s very important for almost all of them to have those five minutes — because it’s one of the things that makes the wedding Jewish. I interviewed couples that were getting married in the ’50s, and a lot of them told me, “You need to have Jewish dance music for this to be a Jewish wedding.”
Composer and pianist Uri Schreter is pursuing his PhD in historical musicology at Harvard University. (Nicole Loeb)
When I was growing up in the 1970s at a suburban Reform synagogue on Long Island, klezmer was never spoken about. I don’t know any parents who owned klezmer albums. Then when I got married a decade later, it was in the middle of the klezmer revival. Am I right about that? Were the ’50s and ’60s fallow periods for klezmer?
You’re definitely right. Up until the mid-1920s, you still have waves of immigration coming from Eastern Europe. So you still have new people feeding this desire for the traditional culture. But as immigration stops and people basically tried to become American, the tides shift away from traditional klezmer.
The other important thing that happens in the period that I’m looking at is both a negative rejection of klezmer and a positive attraction to other new things. Klezmer becomes associated with immigrant culture, so people who are trying to be American don’t want to be associated with it. It also becomes associated with the Holocaust, which is very problematic. Anything sounding Yiddish becomes associated for some people with tragedy.
At the same time, and very much related to this, there’s the rise of Israeli popular culture, and especially Israeli folk songs. A really strong symbol of this is in the summer of 1950, when the Weavers record a song called “Tzena, Tzena,” a Hebrew Israeli song written in the 1940s which becomes a massive hit in America — it’s like number two in the Billboard charts for about 10 weeks. Israeli culture becomes this symbol of hope and the future and a new society that’s inspiring. This is all in very stark contrast to what klezmer represents for people. And a lot of the composers of Israeli folk song of its first decades had this very clearly stated ideology that they’re moving away from Ashkenazi musical traditions and Yiddish.
So the Jewish set at a wedding becomes an Israeli set.
At a typical Conservative wedding in the 1950s and ’60s, you might hear 10 minutes of Jewish music. The first one would be “Hava Nagila,” then they went to “Tzena, Tzena,” then they would do a song called “Artza Alinu,” which is today not very well known, and then “Hevenu Shalom Aleichem.” They are songs that are perceived to be Israeli folk songs, even though if you actually look at their origins, it’s a lot murkier than that. Like two of the songs I just mentioned are actually Hasidic songs that received Hebrew words in pre-state Palestine. Another probably comes from some sort of German, non-Jewish composer in 1900, but is in Hebrew and is perceived to be a representation of Israeli culture.
But even when the repertoire already represents a shift towards what’s easier to digest for American Jewry, the arrangements and the instruments and the musical ornamentation are essentially klezmer. The musicians I spoke to said they did this because they felt that this is the only way that it would actually sound Jewish.
That is to say, to be “Jewish” the music had to gesture towards Ashkenazi and Yiddish, even if it were Israeli and Hebrew. As if Jews wanted to distance themselves from Eastern Europe — but only so far.
Someone like Dave Tarras or the Epstein Brothers, musicians who were really at the forefront of klezmer in New York at the time, were really focused on bringing it closer to Ashkenazi traditions. Ashkenazi Jewish weddings in America are not the totality of Jewish weddings in America, and Israeli music itself is made up of all these different traditions — North African, Middle Eastern, Turkish, Greek — but in effect most of the really popular songs of the time were composed by Ashkenazi composers. Even “Hava Nagila” is based on a melody from the Sadigura Hasidic sect in Eastern Europe.
Of course, if you’re a klezmer musician you’re allergic to “Hava Nagila.”
Then-Vice President Joe Biden dances the hora with his daughter Ashley at her wedding to Howard Krein in Wilmington, Delaware on June 2, 2012. (White House/David Lienemann)
You spoke earlier about Latin music, which seemed to become a Jewish thing in the 1950s and ’60s — I know a few scholars have focused on Jews and Latinos and how Latin musical genres like the mambo and cha-cha-cha became popular in the Catskill Mountain resorts and at Jewish weddings.
Latin music is not exclusively a Jewish thing, but it’s part of American popular culture by the late 40s. But Jews are very eagerly adopting it for sure. In the Catskills, you would often have two separate bands that alternated every evening. One is a Latin band, one is a generic American band playing everything else. And part of that is American Jews wanting to become American. And how do you become American? By doing what Americans do: by appropriating “exotic” cultures, in this case Latin. This is a way of being American.
Jews and Chinese food would be another example.
And by the way, in a similar vein, it also becomes very popular to dance to Israeli folk songs. A lot of people are taking lessons. A lot of people are going to their Jewish Y to learn Israeli folk dance.
I’ve been to Jewish weddings where the “Jewish set” feels very perfunctory — you know, dance a hora or two long enough to lift the couple on chairs and then let’s get to the Motown. Or the Black Eyed Peas because they were smart enough to include the words “Mazel Tov!” in the lyrics to “I Gotta Feeling.”
So that’s why we always hear that song! I will say though, even when the Jewish music appears superficial, it does have this deeper layer of meaning. It’s very interesting how, despite all these changes, and despite the secularization process of American Jewish weddings, the music still connects people to their Jewishness. These pieces of music are so meshed with other religious components. Of course, most people see this as secular. But a lot of people connect to their Jewish identity through elements such as Jewish music, Jewish food, certain Jewish customs that are easier to accommodate in your secular lifestyle, and the music specifically has this kind of flexibility, this fluidity between the sacred and the profane.
That’s beautiful. It sort of makes the musicians secular clergy.
It’s interesting that you say that. In his history of klezmer, Walter Zev Feldman refers to the klezmer — the word itself means “musician” — as a kind of a liminal character, an interstitial character between the secular and the mundane. The music is not liturgical, but when the klezmer or the band is playing, it is an interval woven with all these other religious components and things that have ritual meaning.
—
The post The hora, the hora! How Jewish wedding music got that way appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side
(JTA) — NEW YORK – An assailant stabbed two victims, at least one of whom was visibly Jewish, in an area of the Upper West Side known for its Jewish institutions.
Police said two male victims, aged 57 and 50, were in stable condition and being treated for stab wounds to the torso.
Rabbi Allen Schwartz of the neighborhood’s Congregation Ohab Tzedek told the Jewish Telegraphic Agency that one of the victims was a congregant who is visibly Jewish and wears a kippah.
Schwartz, who is in Israel, said he spoke to the congregant on the phone and that he is “alert.” “He may go home before Shabbos,” Schwartz said.
One person of interest has been taken into custody, according to the New York Police Department, who announced no immediate motive for the attack.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side appeared first on The Forward.
Uncategorized
What sort of Yiddish do Yiddishists speak today?
Ask the question: “What sort of Yiddish do Yiddishists speak?” and a jokester might respond: “Well, these days they speak English.”
But let’s consider the Yiddishists who really do speak it in order to preserve it as a living language, because they see it as a treasured part of the Ashkenazi cultural heritage.
Their purpose is different than the Hasidim who speak the language as a way of preserving their religious lifestyle and traditional Jewish values.
Linguist Emma Breslow recently defended her dissertation about the way that Yiddishists speak the language. She interviewed 30 Yiddish speakers at the annual week-long Yiddish immersion retreat Yiddish Vokh and also met with Yiddish speakers from New York, Boston and Montreal.
When she asked people whether they considered themselves Yiddishists, most said no. Perhaps the words Yiddishism and Yiddishist sound rather old-fashioned today. Since Breslow couldn’t find a label that speakers could agree on, she uses the phrase “minority-context Yiddish community” in her study. This category, she writes, also includes former Hasidim who occasionally participate in Yiddishist gatherings.
One surprise in her dissertation is the diversity in this community’s Yiddish. An outsider might assume that all Yiddishists speak the same but that isn’t so: some adhere to Standard Yiddish — the literary standard established by the YIVO Institute for Jewish Research and used in most Yiddish language courses today. Others use the Polish or Ukrainian Yiddish dialect or switch dialects. Sometimes they would say gut (good) and other times — git; sometimes zogn (to say) and other times — zugn.
When Breslow asked people their opinion of Standard Yiddish she mainly received negative answers, although some acknowledged that Standard Yiddish could be useful for learning the language, since the spelling closely matches the pronunciation.
Some interviewees made unexpected comments about Standard Yiddish, as in “Nobody speaks that,” even if, being at the Yiddish Vokh, they might have earlier chatted with Standard Yiddish speakers, and even heard children speak it as a native language. Her dissertation discusses this feeling they have that Standard Yiddish lacks authenticity — maybe precisely because so few people speak it from birth.
The minority-context Yiddish community consists of several groups: a) native speakers — those who speak Yiddish well from home; b) heritage speakers — those who heard it as children, but don’t speak it well; c) students and others who studied the language as adults, and d) former Hasidim, who now live in the larger secular world. Each group speaks differently, but there are interesting points of comparison.
Among her subjects, the former Hasidim speak so-called Hasidic Yiddish — a dialect that linguists have been researching intensely in recent years. Students mostly speak a sort of Standard Yiddish, which they learned from their teachers. All of the Yiddish speakers often exhibited a certain influence or interference from English; no surprise, considering that Hasidim — the largest group of Yiddish speakers today by far — mix English words into their Yiddish too.
Breslow’s quotations include interesting examples of code-switching — when speakers go back and forth between languages. Some of the younger speakers use the word like as a discourse marker in their Yiddish just as in their English.
A second topic of Breslow’s investigation is the articulation of the Yiddish letter reysh, which is similar to the R sound. In the older dialects there were two sorts of reysh: the throat (uvular) reysh, like in French or Modern Hebrew, and the tongue-tip (apical) reysh, as in Russian or Spanish. In addition to those two pronunciations, today’s Yiddishists also use the English-style (retroflex) reysh. Interestingly, linguist Uriel Weinreich, who authored the textbook, cautioned in the preface that students should not use the American reysh.
The grammar of the Yiddishists is also worth examining. Although many have taken courses teaching the grammar of Standard Yiddish, they don’t necessarily follow the rules. That shouldn’t come as a surprise, since even authentic Yiddish speakers of previous generations spoke in dialects that differed considerably from the way Yiddish was written in books and in the press. That’s why there’s no reason to criticize Hasidim for “ruining the grammar,” as many non-Hasidic Yiddish speakers do, since Yiddish speakers have been “ruining” the proper grammar for centuries.
The post What sort of Yiddish do Yiddishists speak today? appeared first on The Forward.
Uncategorized
Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup?
דעם פֿאַרגאַנגענעם זונטיק, גלײַך נאָכן סוף פֿונעם וועלט־בעכער טורניי 2026 האָב איך אָנגערופֿן אַ גוטן פֿרײַנד אין אַרגענטינע, כּדי צו הערן ווי עס גייט אים.
איך בין ממש צעבראָכן — האָט ער געזאָגט — פֿאַרוואָס האָט דער אויבערשטער דאָס געטאָן?!
האָב איך אים געענטפֿערט: — איך בין נישט דעם אויבערשטנס בוכהאַלטער, און זיכער נישט זײַן אַדוואָקאַט. איך ווייס נישט פֿאַרוואָס ער טוט וואָס ער טוט, און פֿאַרוואָס ער טוט נישט וואָס ער טוט נישט. איך מיין אַז די וויכטיקסטע פֿראַגע איז נישט: „פֿאַרוואָס איז דאָס געשען“? נאָר גיכער: „וואָס איצט? וואָס קענען מיר זיך דערפֿון לערנען?“
האָט ער מיך געפֿרעגט, וואָס איך האַלט איז דער מוסה־השׂכּל. האָב איך אים געפֿרעגט צי ער געדענקט די מעשׂה פֿון יונה.
— אַוודאי. דער פֿיש האָט אים אײַנגעשלונגען.
ריכטיק — האָב איך געזאָגט — אָבער דאָס איז בלויז דער ערשטער טייל פֿון דער מעשׂה. נאָך דעם וואָס יונה האָט אין נינווה איבערגעגעבן די נבֿואה, מיט וועלכער דער אויבערשטער האָט אים געשיקט, איז ער אַרויס פֿון שטאָט און זיך אַוועקגעזעצט צו זען וואָס עס וועט ווערן.
דער אויבערשטער האָט דעמאָלט געמאַכט אויפֿוואַקסן אַ קיקיון, וואָס האָט אים געגעבן שאָטן, און יונה האָט זיך זייער געפֿרייט. אָבער אויף מאָרגן האָט דער אויבערשטער געשיקט אַ וואָרעם, וואָס האָט פֿאַרדאָרבן דעם קיקיון, און דער בוים איז פֿאַרטריקנט געוואָרן.
ווען די זון האָט שטאַרק געברענט, האָט יונה געליטן פֿון דער היץ און איז געוואָרן גאָר פֿאַרצווייפֿלט. האָט אים דער אויבערשטער געפֿרעגט: טרויערסטו איבערן קיקיון?
און יונה האָט געענטפֿערט: יאָ, ביז צום טויט.
האָט דער אויבערשטער געזאָגט: דו באַדויערסט אַ קיקיון, וואָס דו האָסט נישט פֿאַרפֿלאַנצט און נישט אויפֿגעהאָדעוועט. אין איין נאַכט איז ער אויפֿגעקומען, און אין איין נאַכט איז ער פֿאַרגאַנגען.
און זאָל איך דען נישט רחמנות האָבן אויף דער גרויסער שטאָט נינווה, וווּ עס וווינען מער פֿון צוועלף טויזנט מענטשן?“…
די מעשׂה שטעלט אונדז פֿאָר אַ פּשוטע אָבער טיפֿע פֿראַגע: וואָס פֿאַרדינט טאַקע אונדזער גרעסטע זאָרג?
און דאָ קומען מיר צוריק צום וועלט־בעכער. עס איז גאָר פֿאַרשטענדלעך, אַז אַן אַרגענטינער זאָל זײַן אַנטוישט ווען זײַן מאַנשאַפֿט פֿאַרשפּילט. ספּאָרט רופֿט אַרויס שטאַרקע געפֿילן, און דאָס איז דווקא איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מענטשן האָבן עס אַזוי ליב.
— דײַן טרויער איז נישט קיין חסרון — האָב איך אים געזאָגט — פֿאַרקערט. עס ווײַזט, אַז דו ביסט אַ מענטש מיט געפֿיל. און געפֿיל איז אַ טײַערע מידה.
אָבער ווען די ערשטע אַנטוישונג הייבט שוין אָן זיך אָפּצושוואַכן, איז כּדאַי זיך צו פֿרעגן: וואָס נאָך אין לעבן פֿאַרדינט אַזאַ מאָס פֿון דײַן איבערגעגעבנקייט?
באַטראַכט נאָר אַ מאָמענט. דו האָסט נישט געקענט ברענגען דעם נצחון, און דו האָסט אויך נישט גורם געווען די מפּלה. און דאָך האָט דער רעזולטאַט, וואָס איז בכלל נישט געווען אין דײַנע הענט, אַזוי שטאַרק באַווירקט דײַנע געפֿילן.
אפֿשר וואָלט זיך געלוינט אַרײַנצולייגן די זעלבע עמאָציאָנעלע ענערגיע אין אַן אַנדער מין „פֿאַרמעסט“ — אין אַזאַ, וווּ דײַנע באַשלוסן און דײַנע מעשׂים קענען טאַקע מאַכן אַן אמתן חילוק.
וואָס פֿאַר אַ פֿאַרמעסט מיין איך? דאָ קומט אַרײַן אַן אויסערגעוויינטלעכע הוראה פֿונעם רמב״ם.
דער רמב״ם שרײַבט, אַז יעדער מענטש דאַרף שטענדיק זען זיך אַליין און די גאַנצע וועלט ווי פּונקט באַלאַנצירט צווישן זכות און חובֿה.
איין מצווה. איין גוט וואָרט. איין מעשׂה פֿון חסד. אַפֿילו איין גוטער געדאַנק.
יעדער איינער פֿון זיי קען איבערוועגן די גאַנצע וואָג לטובֿה — נישט נאָר פֿאַר זיך אַליין, נאָר פֿאַר דער גאַנצער וועלט.
מיר טראַכטן אָפֿט: וואָס מאַכט אויס וואָס איך׳ל טאָן? איך בין דאָך בלויז איין מענטש צווישן אַכט ביליאָן? דער רמב״ם בעט אונדז צו קוקן אויף דער וועלט מיט אַנדערע אויגן:
שטעל זיך פֿאָר אַ וואָג. אויף איין זײַט שטייען פֿיר ביליאָן מענטשן. אויף דער צווייטער זײַט — נאָך פֿיר ביליאָן. די וואָג איז פּונקט באַלאַנצירט. איצט שטעל זיך פֿאָר, אַז דו טרעטסט צו און באַשליסט אויף וועלכער זײַט זיך צו שטעלן. אין יענער רגע ווערט דײַן באַשלוס דער באַשליסנדיקער. דו ביסט דער וואָס האָט איבערגעוואָגן די גאַנצע וואָג.
אויב דאָס קלינגט צו אַבסטראַקט, לאָמיר זיך אומקערן צום וועלט־בעכער.
דער גאַנצער טורניר — נאָך וואָכן פֿון שפּילן, צענדליקער נאַציאָנאַלע מאַנשפֿאַטן און הונדערטער שפּילער — איז דער סוף באַשלאָסן געוואָרן דורך איין איינציקן מאָמענט.
איין שפּילער. איין גאָל. אַזוי איז אויך אין דער רוחניותדיקער וועלט.
דער גרויסער געראַנגל צווישן גוטס און שלעכטס, וואָס באַגלייט די גאַנצע געשיכטע פֿון דער מענטשהייט, קען אויסזען ווי עפּעס צו גרויס, כּדי אַ יחיד זאָל קענען אײַנווירקן דערויף.
אָבער אויב די וואָג איז טאַקע באַלאַנצירט, ווי דער רמב״ם באַשרײַבט, קען דער גאַנצער סוף־רעזולטאַט אָפּהענגען פֿון איין מענטש. פֿון איין מצווה. פֿון איין גוט וואָרט. פֿון איין גוטן געדאַנק.
און יענער מענטש קען זײַן דווקא דו אַליין. מיט דעם באַשלוס וואָס ליגט הײַנט אין דײַנע הענט.
עס איז דאָ נאָך אַן ענין, וואָס דער וועלט־בעכער קען אונדז לערנען. די נבֿיאים באַשרײַבן אַ צײַט, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן ציל. דעמאָלט וועט דער משיח קומען און ברענגען אַן עפּאָכע פֿון שלום, גערעכטיקייט און אַלגעמיינער דערקענונג פֿון גאָט.
קען מען זיך פֿרעגן: ווי אַזוי איז עס מעגלעך, אַז איין מענטש זאָל אינספּירירן די גאַנצע וועלט?
אָבער טראַכט צוריק וועגן דעם וואָס מיר האָבן פּונקט איצט מיטגעזען. ביליאָנען מענטשן האָבן אין איין אויגנבליק זיך צוגעקוקט אויף איין מענטש: ליאָנעל מעסי.
פֿאַר אַ קורצן מאָמענט איז ער געוואָרן דער צענטער פֿונעם אויפֿמערק פֿון ביליאָנען מענטשן!
אויב דאָס איז מעגלעך אין דער וועלט פֿון ספּאָרט, איז עס נאָך מער פֿאַרשטענדלעך, אַז עס וועט קומען אַ טאָג, ווען די גאַנצע מענטשהייט וועט זיך ווענדן צו אַ פֿירער, וועמענס כּוח וועט נישט ליגן אין זײַנע פֿיס, נאָר אין זײַן רוח.
משיח וועט נישט פֿאַראייניקן מענטשן אַרום אַ פּילקע. ער וועט פֿאַראייניקן זיי אַרום אמת. אַרום גוטסקייט. אַרום גערעכטיקייט. אַרום שלום. און אַרום דער ידיעה פֿון ג-טליכקייט.
איך האָב דעמאָלט צוגעגעבן מיט ַא שמייכל: „ס׳איז דאָ אַ טשיקאַווער צופֿאַל. דער נאָמען Messi קלינגט ַא ביסל ענלעך צו Messiah.
אַוודאי איז דאָס בלויז אַ לשון־צופֿאַל. אָבער אַ מאָל קען אַ קליינע צופֿעליקייט דינען ווי אַ בריק צו אַ גרעסערן געדאַנק. און דער געדאַנק איז פּשוט:
אויב די גאַנצע וועלט קען זיך פֿאַראייניקן אַרום אַ פֿוסבאָל־פֿינאַל, אויב ביליאָנען מענטשן קענען זיך טיילן די זעלבע האָפֿענונג, די זעלבע שפּאַנונג און די זעלבע באַגײַסטערונג, דערמאָנט דאָס אונדז, אַז די מענטשהייט איז פֿעיִק זיך צו פֿאַראייניקן.
די פֿראַגע איז נאָר: אַרום וואָס?
די נבֿיאים זעען פֿאָרויס א טאָג, ווען די וועלט וועט זיך פֿאַראייניקן נישט אַרום קיין שפּיל, נאָר אַרום אַ ציל. נישט אַרום אַ געווינער, נאָר אַרום אמת. נישט אַרום אַ גאָל, נאָר אַרום דעם אויבערשטן.
און ביז עס קומט יענער טאָג, האָט יעדער איינער פֿון אונדז זײַן אייגענע ראָלע. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ פֿולן סטאַדיאָן. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ וועלט־פֿינאַל. און מיר דאַרפֿן זיכער נישט וואַרטן ביז אַלע אַנדערע וועלן טאָן וואָס זיי דאַרפֿן טאָן.
די געלעגנהייט ליגט פֿאַר אונדז יעדן טאָג. יעדער באַשלוס. יעדער גוט וואָרט. יעדע מצוה. יעדער אַקט פֿון חסד. זיי אַלע זײַנען מער באַטײַטנדיק, ווי מיר שטעלן זיך פֿאָר.
אפֿשר וועלן מיר קיינמאָל נישט וויסן, ווי ווײַט די השפּעה פֿון אַן איינציקער מעשׂה האָט זיך פֿאַרשפּרייט. אָבער לויט דעם רמב״ם דאַרפֿן מיר לעבן מיט דעם באַוווּסטזײַן, אַז עס איז זייער מעגלעך, אַז דווקא יענע מעשׂה האָט איבערגעווויגן די גאַנצע וואָג.
מיר קענען אפֿשר נישט באַשליסן ווער עס זאָל געווינען דעם וועלט־בעכער. אָבער מיר קענען יעדן טאָג באַשליסן וואָס פֿאַר אַ וועלט מיר העלפֿן בויען.
אויב יעדער פֿון אונדז וועט טאָן זײַן טייל, וועלן מיר אַלע צוזאַמען העלפֿן ברענגען דעם טאָג, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן נצחון — די גאולה האמתית והשלימה, מיט ביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, ממש.
The post Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup? appeared first on The Forward.
