Uncategorized
A letter to my mother (memoirs)
— איר זײַט אַ ייִד, צי ניט? זאָגט מיר, זאָגט מיר, איר זײַט אַ ייִד!?
דאָקטער קאָגאַן איז געשטאַנען ווי אַ סטאַטוע און נישט געפֿונען קיין ווערטער. אין איין אויג האָט זיך בײַ אים אַנטוויקלט אַ נערוועזער צוק, און די ליפּן האָבן זיך בײַ אים געטרייסלט ווי א צאַפּלטיקע פֿיש, וואָס מ׳האָט איר אַרויסגעצויגן פֿון איר סבֿיבֿה, פון וואַסער. דאָקטאָר קאָגאַן האָט אויסגעזען, ווי מ׳האָט אים אַרויסגענומען פֿון זײַן סבֿיבֿה – דער הויפּטדאָקטער פֿון אַ מיליטער שפּיטאָל. מיטן גראָבן פֿינגער האָט ער פּרובירט צודריקן די אונטערשטע ליפּ צו דער אויבערשטער, נאָר אָן הצלחה.
די פֿרוי, וואָס האָט אים באַפֿאַלן מיט דער אומגעוויינלעכער פֿראַגע, איז געשטאַנען אַנטקעגן און געקוקט אויף אים מיט בייזע אויגן. זי האָט אַ פּנים געוואַרט אויף אַן ענטפֿער. דאָס האָט אים געגעבן אַ פּאָר מינוט צונויפֿקלײַבן זײַנע געדאַנקען. וואָס פֿאַר אַן ענטפֿער קען ער איר געבן? ער האָט ברייט אויפֿגעעפֿנט זײַנע שוואַרצע מידע אויגן, אַרומגערינגלטע מיט שווערע טונקעלע זעקעלעך, באַווײַזנדיק ווי דערשטוינט איז ער פֿון דער אומבאַקאַנטער פֿרוי און איר חוצפּה. זײַן פּנים האָט געקראָגן אַן אָפֿיציעלע מינע פֿון אַ רוסישן אָפֿיצער, און ער האָט ווי אַרויסגעשאָסן אַ צוגעגרייטן ענטפֿער:
— יאָ, חבֿרטע. איך בין אַ ייִד. נו, איז וואָס? וואָס ווילט איר מיט דעם זאָגן? מײַן פֿאַמיליע נאָמען איז קאָגאַן, דאָקטער פּאָדפּאָלקאָווניק קאָגאַן. און איר, חבֿרטע פֿרוי, פֿאַרגעסט נישט אַז מיר ביידע זענען סאָוועטישע בירגערס, — קאָגאַן האָט אויפֿגעהויבן זײַן ווײַזפֿינגער, — אין קיינע פֿאַלן טאָר מען דאָס נישט פֿאַרגעסן! קיין מאָל! — ער האָט אַ פּאַטש געטאָן מיט דער ברייטער דלוניע אויף זײַן ברוסט, באַפּוצטע מיט אַ ריי פֿון מעדאַלן און אַנדערע מיליטער צײכנס, – און איך, ווי איר זעט מיר, איך בין אַ מיטגליד פֿון דער קאָמוניסטישער פּאַרטיי. איך בין אַ פּאַרטיינער! פֿאַרשטייט איר, וואָס איך מיין?
— יאָ, יאָ…— האָט זי מיט אַ זויערער מינע געשאָקלט מיטן קאָפּ, פּונקט ווי זי וואָלט געהאַלטן בײַם ברעכן, — כ׳פֿאַרשטיי, וואָס איר מיינט. נאָר פֿאַר מיר זײַט איר קודם־כּל אַ ייִד. און אויב אַזוי, טאָ פֿירט זיך ווי אַ ייִד!
***
נו, וואָס זאָגט איר וועגן אַזאַ מאָדנעם שמועס צווישן צוויי ייִדן — מײַן מאַמען און דעם הויפּט דאָקטער פֿון דעם מיליטער שפּיטאָל, וווּ איך בין געלעגן? צו פֿאַרשטיין, ווי אַזוי האָבן זיי זיך געטראָפֿן, וועגן וואָס איז געגאַנגען די רייד, און וואָס איז פֿון דעם אַרויס, לאָמיר זיך אומקערן צום סאַמע אָנפֿאַנג, ווען מ׳האָט מיך האָספּיטאַליזירט מיט אַ לונגען־אָנצינדונג. געדענקט איר עפּעס אַזוינס? סײַדן איר האָט נישט געלייענט די מעשׂה מיט די „צוויי כּלות“. אין שפּיטאָל האָט מען מיך געבראַכט מיט יענעם לונגען־אַנצינדונג, קוים לעבעדיק! מ׳האָט מיר אוועקגעלייגט אין אַ פּאַלאַטע פֿאַר צוויי קראַנקע, און מ׳האָט מיך געהיילט מיט זעקס אוקאָלן אַ טאָג. זעקס אוקאָלן! דאַכט זיך מיט „פּעניצילין“, איך בין נישט זיכער. זיצן האָב איך שוין נישט געקענט — דער גאַנצער הינטן מײַנער איז שוין געווען צעשטאָכן.
נאָך איידער ווי איינע פֿון די צוויי „כּלות“ — טאָמקע — האָט מיך באַזוכט, האָב איך געהאַט דאָ אַ מער וויכטיקן גאַסט — מײַן מאַמען. זי האָט געקראָגן מײַן בריוו, און מיטן ערשטן אויטאָבוס געאַײַלט זיך צו מיר, זען וואָס טוט זיך מיט מיר, מיט איר קראַנקן סאָלדאַטיק. ווײַזט זיך אַרויס, אַז די בריוו דערגייען זייער שנעל, אַפֿילו אויב מ׳שרײַבט זיי אויף מאַמע־לשון, אויף ייִדיש. יאָ, איר האָט טאַקע גוט פֿאַרשטאַנען: דינענדיק אין דער סאָוועטישער אַרמיי האָב איך געשריבן מײַנע בריוו אויף ייִדיש. נישט אַלע, פֿאַרשטייט זיך, נאָר אַ גרויסע טייל פֿון זיי. ס׳ווענדט זיך צו וועמען דאָס בריוו איז אַדרעסירט געווען.
צו מײַן באָבען למשל, וואָס האָט געוווינט אין מאָסקווע, האָב איך געשריבן אוודאי אויף רוסיש. צו מײַנע עלטערן מערסטנס אויף ייִדיש. וועגן דער צענזור האָב איך אַפֿילו נישט געטראַכט, פּשוט נישט געוווּסט אַז זי עקזיסטירט. מיט חדשים שפּעטער, ווען איך האָב שוין געדינט אין גוואַרדייסק, האָב איך געהערט פֿון אַנדערע זעלנער, אַז די סאָוועטישע אַרמיי פֿאַרמאָגט אַ ספּעציעלע אָפּטיילונג — „מיליטער צענזור“. וואָס טוען די מענטשן, וואָס זיי דינען דאָרט? זיי לייענען פֿרעמדע בריוו, אונדזער בריוו, וואָס מיר שרײַבן. זיי מוזן זיי דורכקוקן איידער מ׳שיקט זיי אַוועק צו אונדזערע משפּחות. צו וואָס? וויסן מיט וועלכער אינפֿאָרמאַציע טיילן מיר זיך מיט אונדזער טאַטע-מאַמעס.
איר מיינט דאָך, אַז איך לאַך? איז טאַקע ניין. אַז אָך־און־וויי צו דעם געלעכטער! די צענזור לעבט און אַרבעט. אָבער אַ רחמנות אויף די צענזאָרן, וואָס זיי דאַרפֿן אויסטײַטשן אונדזערע קאַראַקולעס, אונדזער האַנטשריפֿטן. און ווען עס רעדט זיך וועגן אַן אַנדער לשון, נישט רוסיש, איז דאָך דאָס אַ דאָפּלטע אַרבעט. און אויב איך שרײַב אויף ייִדיש? ווער פֿון זיי קען ייִדיש? נאָר עס אַרט מיר? פֿון מײַנעטוועגן קענען זיי בלינד ווערן, ווען זיי וועלן לייענען מײַן ייִדישע פֿאַרדרייטע האַנטשריפֿט.
הקיצור, מײַן מאַמע איז געקומען, מיך אָנגעשטאָפּט מיט היימישע געקעכצן, געבעקס און פֿרוכטן. און זי האָט אויך געבראַכט בריוו פֿאַר מיר: פֿון מײַן טאַטן און פֿון דעם אָנקל חנן. כאָנקע, ווי איך האָב אים גערופֿן, האָט געוווינט אין ישׂראל און נישט געקענט קיין רוסיש, האָט ער געשריבן אויף ייִדיש אוודאי. בדרך־כּלל, זענען זײַנע בריוו אָנגעקומען צו אונדז אַהיים, און די עלטערן האָבן זיי שוין איבערגעשיקט צו מיר.
צווישן די בריוו, וואָס די מאַמע האָט מיר געוויזן, איז געווען אויך אַ בריוועלע פֿון מײַן קוזינע בתּיה, כאָנקעס איין־און־איינציקע טעכטערל. זי איז עלטער פֿון מיר אויף זיבן יאָר. ווען זי איז נאָך געווען אַ מיידל פֿון אַ יאָר פֿערצן, האָט זי זיך אויסגעלערננט ייִדיש, זאָל זי קענען זיך איבערשרײַבן מיט די קרובֿים אין ראַטנפֿאַרבאַנד, מיט אונדז, הייסט עס. איך און זי האָבן אויך געשיקט פֿאָטאָגראַפֿיעס איינער דעם אַנדערן. ווען זי האָט זיך דערוווּסט, אז איך קלײַב פּאָסט־מאַרקעס, האָט זי כּמעט יעדעס מאָל אַרײַנגעלייגט אין דעם קאָנווערט עטלעכע מאַרקעס פֿון ארץ־ישׂראל.
איך האָב נישט געוווּסט, אַז מײַנע בריוו עפֿנט מען דאָ אויך, אין שפּיטאָל, מיין אין. ווײַל וואָס איז דאָס פֿאַראַ באָרוועסער נאָמער? וואָס איז דאָס פֿאַראַ אָנשיקעניש? וואָס איז זייער עסק? דאָ היילט מען דאָך מענטשן, נישט זייערע מחשבֿות? ווען מײַן מאַמע וואָלט נישט געקומען מיט אַ ביקור־חולים, און ווען דער מיליטער־דאָקטער קאָגאַן וואָלט איר נישט אַרויסגערופֿן האַלטן מיט אים אַ „וויכטיקן שמועס“, ווי ער האָט זיך אויסגעדריקט, וואָלט איך קיין מאָל נישט געוווּסט וועגן די לאַנגע און פאַרדרייטע וועגן, וואָס מאַכן דורך מײַנע בריוועלעך, ביז זיי דערגייען צו מײַנע קרובֿים. אָבער, ווי איר זעט שוין, איז מײַן מאַמע יאָ געקומען צו מיר, און קאָגאַן האָט איר טאַקע אײַנגעלאַדן צו זיך אין קאַבינעט ארײַן.
אין דעם מיליטער־שפּיטאָל איז דאָקטער קאָגאַן געווען זייער א בכּבֿודיקער רופֿא, דער גרעסטער מומחה פֿון די אינערלעכע קראַנקײטן. און נישט נאָר דאָ. אין גאַנץ לעטלאַנד האָט מען געהאַלטן פֿון אים און גערעדט וועגן זײַנע מעדיצינישע הצלחות. מײַן מאַמע זינע האָט עס אוודאי נישט געוווּסט, און איך בין נישט זיכער, אַז דאָס האָט געהאַט בײַ איר אַ ווערדע. בײַ איר איז דער עיקר געווען זײַן אַ מענטש, און דער נאָך שוין די דיפּלאָמען אויפֿן וואַנט. און בפֿרט, וועס עס רעדט זיך וועגן אַ ייִד. קאָגאַן האָט געמאַכט אַ טעות, אַרויסרופֿנדיק מײַן מאַמען אויף אַ שמועס. זינע איז געווען אַ צו האַרטער ניסל פאַר זײַנע געלע פֿון ניקאָטין ציין. ער איז טאַקע געווען אַ גרויסער נאַטשאַלניק, אַ פּאָדפּאָלקאָווניק, אָבער ער האָט קיין אַנונג נישט געהאַט מיט וועמען האָט ער צו טאָן, מיט וועמען האָט ער זיך דאָ פֿאַרפּלאָנטערט.
די מאַמע האָט אָנגעקלאַפּט אין טיר, און פֿון יענער זײַט האָט זיך דערהערט אַ הוסט און אַ וואָרט: „וווידיטע!“ — גייט אַרײַן, הייסט עס. זינע האָט געעפֿנט די שווערע טיר, אַרײַן אינעווייניק און זיך אַרומגעקוקט. וואָס האָט גלײַך צוגעצויגן אירע אויגן, אין צימער איז נישט געווען קיין איין פֿענצטער. אַ גרויסע שווערע טיר, וואָס זי האָט אָקערשט פֿאַרמאַכט נאָך זיך, איז געווען באַצויגן מיט וואַטע־וואָל און באַדעקט פֿון אויבן מיט שוואַרצן לעדער, צוגעניטעוועט צו דער טיר מיט גרויסע טאַמבעקנע טשוועקעס. „דורך אַזאַ איזאָליאַציע קאָן מען נישט הערן וואָס עס טוט זיך פֿון דער צווייטער זײַט טיר,“ — האָט זי אַ טראַכט געטאָן. דער גאַסטגעבער האָט אויף איר געוואָרפֿן אַ שנעלן קוק, און אָפּגעשטעלט אירע געדאַנקען מיט אַן אויסגעשטרעקטער האַנט. ער האָט איר באַוויזן אויף אַ פּראָסטן הילצערנעם שטול:
— זיצט… ע… יאָ, זעצט זיך אַוועק…
וואָס איז דאָס פֿאַר אַ לשון? זינען איז גלײַך נישט געפֿעלן געוואָרן זײַן טאָן. „זעצט זיך אַוועק„. אַ שפּראַך האָט ער! נישט קיין „ביטע“, נישט קיין „גוט מאָרגן“, נישט קיין „אַנשולדיקט“. זיצט און שוין. וואָס האָט ער מורא, אַז זי וועט בלײַבן שטיין? נו, מילא, זאָל מײַנס איבערגיין. זינע האָט זיך אַוועקגעזעצט אַנטקעגן אים, אָבער נאָר אויפֿן סאַמע ברעג פֿון שטול. ווי איינער זאָגט — איך וועל זיך דאָ נישט פֿאַרהאַלטן, איך בין דאָ נאָר אויף אַ ווײַלינקע.
קאָגאַן, וואָס זײַן פֿאַמיליע נאָמען איז ווײַזט אויס געווען אַמאָל „כּהן“, נאָר עס האָט זיך געביטן לויטן רוסישן קלאַנג, איז געזעסן אויף אַ הויכע און א ווייכע קרעסלע, באַצויגענע מיט אַ לעדערנעם געוואַנטל, דעם זעלבן ווי די טיר פֿונעם קאַבינעט. געזעסן און געשוויגן. אין זײַן רעכטער האַנט האָט ער געהאַלטן אַ גוט פֿאַרשאַרפֿטן בלײַער. דעם בלײַער האָט ער געדרייט אַהין און אַהער, ווי ער וואָלט געווען אַ זשאָנגלער אין אַ פּראָווענציאַלן צירק. אין דער לינקער האַנט האָט ער צוגעדריקט צווישן די קורצע, גראָבע און געלע פֿון רויכערן פֿינגער, אַ טײַערן פּאַפּיראָס „קאַזבעק“. דער פּאַפּיראָס האָט נאָך געוואַרט מ׳זאָל אים אָנצינדן.
זינע האָט גלײַך באַמערקט, אַז קיין פֿינגער פֿון אַ כירורג האָט ער נישט. נו מילא, ער איז דאַך נישט קיין כירורג. ער איז אַ פּנים אַ טעראַפּעווט, אַן אינערלעכער מעדיקער. אָנגעטאָן איז ער געווען אין אַ מיליטער מונדיר, ווי עס פּאַסט אַן אָפֿיצער. זינען האָט שוין געעקלט פֿון זײַן אָנטועכץ. זאָל א דאָקטער נישט טראָגן אפֿילו אַ שטיקל ווײַסן כאַלאַטיקל? וואָס פאַר אַ דאָקטער איז ער? ער זעט אויס מער אַ סאַלדאַפֿאָן, איידער אַ דאָקטער. זינע האָט אים שוין „אַרײַנגעשריבן“ אין איר „שוואַרצן טאַשן־בוך“.
— חבֿרטע… ע… אַנטשולדיקט, איך ווייס נישט, ווי מ׳רופֿט אײַך? ווי איז אײַער… ע.. נאָמען?
— איך הייס זינאַידאַ אילקאָוונאַ, — האָט די מאַמע געענטפֿערט זייער בנימוסדיק, – און מײַן פֿאַמיליע נאָמען איז שאַרפֿשטיין. מײַן זון ליגט דאָ בײַ אײַך אין אָטדעליעניע מיט אַ לונגען־אַנצינדונג.
— אַ… יאָ, איך ווייס, איך ווייס… ער שפּירט זיך שוין אַ סך בעסער. ער איז אַ טאַנקיסט, דאַכט זיך מיר. יאָ… ער וועט אינגיכן ווערן געזונט און וועט זיך אומקערן צו דער… נו… ע… יאָ… טאַנקיסטן־שול.
— אַ גרויסן דאַנק אײַך, חבֿר פּאָדפּאָלקאָווניק. יעצט בין איך רויִק. ס׳איז מיר ממש אַראָפּגעפֿאַלן אַ שטיין פֿון האַרצן.
— יאָ, יאָ… אַ שטיין… אַ שטיין?! וואָסער שטיין?
ער איז אַנטשוויגן געוואָרן, אָנגעצונדן דעם פּאַפּיראָס און האָט זיך שטאַרק שטאַרק פֿאַרציט, אָנפֿילנדיק זײַנע לונגען מיט ניקאָטין. פּלוצעם האָט ער זיך פֿאַרהוסט, און דאַן ממשיך געווען:
— אָבער… קהע-קהע…נישט דאָס איז די סיבה, וואָס איך האָב אײַך אַרויסגערופֿן, קרע-קרע… נישט דאָס… איר פֿאַרשטייט, די פּראָבלעם איז…
ער האָט שטאַרק געהוסט און אים איז געווען שווער צו רעדן. האָט ער זיך דווקא פֿאַרציט פֿונעם ציגאַרעט נאָך אַ מאָל.
— איר פֿאַרשטייט, חבֿרטע זינאַידאַ, אײַער זון פֿירט זיך נישט ווי עס פּאַסט פאַר אַ סאָלדאַט. פֿאַר אַ סאָוועטישן סאָלדאַט, מיין איך.
— אַנטשולדיקט מיר ביטע, וואָס ווילט איר זאָגן מיט דעם? וואָס האָט ער שוין אָפּגעטאָן? – זינע האָט פֿאַרביסן די ליפּן.
— וואָס האָט ער אָפּגעטאָן? — קאָגאַן האָט אַרויסגעלאָזט פֿון זײַן מויל און נאָז אַ געדיכטן ווײַסן רויך, — וואָס האָט ער אָפּגעטאָן, פֿרעגט איר? דער זעלנער שאַרפֿשטיין שרײַבט בריוו אויף דער ייִדישער שפּראַך! – קאָגאַן האָט אויפֿגעהויבן זײַן קול, — איר פֿאַרשטייט וואָס איך זאָג אײַך? אויף ייִדיש! דאָס הייסט, אַז זײַנע בריוו זענען געשריבן מיט ייִדישע בוכשטאַבן! פֿון רעכטס אויף לינקס!
— נו, אַבי ער איז געזונט!
נאָר דאָ האָט זי זיך פֿאַרטראַכט. די דיבורים וועגן „ייִדיש“ זײַנען איר נישט געפֿעלן געוואָרן. נאָר שווײַגן? אָפּטרעטן? אירע שׂונאים וועלן נישט דערלעבן ביז דעם! זינע האָט געוווּסט ווי און וואָס צו ענטפֿערן אַזאַ מין פּאַרשוין, וואָס רעדט שלעכטס וועגן איר קינד, וועגן דעם ייִדישן לשון און בכלל וועגן ייִדישקײט. ניין, שווײַגן וועט זי נישט שווײַגן!
— חבֿר דאָקטער! זאָגט מיר, פֿאַרוואָס זאָל ער נישט שרײַבן מיט ייִדישע אותיות? — זינע האָט אויך אַ ביסל אויפֿגעהויבן איר קול, — פֿאַרוואָס זאָל ער נישט שרײַבן אויף ייִדיש? ווי ווילט איר זאָל ער שרײַבן, אויף טערקיש? וואָס איז ער, אַ טאָטער? אַ גרוזינער? דער טאָטער שרײַבט אויף טאַטאַריש, דער גרוזינער אויף גרוזיניש. און מײַן זון, א געזונט אים אין קאָפּ אַרײַן, וועט שרײַבט אויף זײַן מאַמע־לשון, אויף ייִדיש!
דעם וואָרט „מאַמע־לשון“ האָט זינה אויסגערעדט אויף ייִדיש און פּאַמעלעך, ער זאָל פֿאַרשטיין, דער שטיק ייִדישער אַנטיסעמיט. זינע האָט זיך געפֿילט אינמיטן אַ מלחמה — ייִדן קעגן די יוונים. אירע אויגן האָבן געבלישטשעט מיט פֿײַער, קריגס פֿײַער. וואָס מיינט ער זיך, דער פֿאַלשער ייִדעלע? וואָס פֿאַר אַ מומחה איז ער אין בריוו שרײַבן? אוי ס׳אַראַ טעות האָט ער געהאַט, וואָס ער האָט זיך אָנגעהויבן מיט איר. אוי, ס׳אַראַ טעות!
— און נאָך אַ שאלה האָב איך פֿאַר אײַך, — זינע איז שוין אַרויס פֿון די כּלים, — פֿון וואַנען האָט איר זיך דערוווּסט, אַז מײַן זון שרײַבט בריוו אויף ייִדיש? האַ? איר האָט געעפֿנט זײַנע בריוו? וואָס זײַט איר, אַ דאָקטער צי אַ צענזאָר, צו אַלדע רוחות? וואָס פאַר אַ רעכט האָט איר אַרײַנשטופּן אײַער לאַנגע נאָז אין פֿרעמדע בריוו?
— איך… מיר, אונדז… ע… הייסט עס… ע…
קאָגאַן האָט געוואָלט עפּעס זאָגן, אפֿשר אפֿילו דברי־טעם, נאָר קיין איין נאָרמאַלער וואָרט פֿון זײַן גאָרגל איז נישט אַרויס. די פֿרוי האָט אים ווי שטום געמאַכט. זי האָט אים אַזוי צערודערט די געדאַנקען, צעפּלאָנטערט די מחשבֿות, אַז ער האָט פֿאַרגעסן אַלץ, וואָס ער האָט פּלאַנירט איר צו דערקלערן. ער האָט זיך ווידער פֿאַרהוסט, און דאָס מאָל טאַקע אויף אַן אמת. זינע האָט זיך דערשראָקן, אז זי האָט אים קאַליע געמאַכט. נאָר דווקא דער קראַנקער הוסט האָט אים אומגעקערט צו דער ווירקליכקײט. ער האָט זיך אָנגענומען מיט דרייסט און גענומען שיטן מיט פֿראַזעס פֿון זײַן סאָוועטישן לעקסיקאָן:
— אונדזער שפּיטאָל איז אַ מיליטער־שפּיטאָל, און ער איז אַ טייל פֿון דער לעגענדאַרישער סאָוועטישער אַרמיי. און איך, ווי איר זעט, בין אַ סאָוועטישער דאָקטער, און אויך אַן אָפֿיצער — אַ פּאָדפּאָלקאָווניק פֿון דעם מעדיצין קאָרפּוס. אײַער זון, דער זעלנער שאַרפֿשטיין, איז אַ סאָוועטישער סאָלדאַט. און ווי אַ סאָלדאַט, איז ער אונטערגעאָרדענט צו אונדזערע מיליטערישע געזעצן. א סאָלדאַט מוז זיך פֿירן ווי אַ סאָלדאַט, ווי אַ סאָוועטישער סאָלדאַט, מיין איך.
דאָ איז דער דאָקטער אויפֿגעשטאַנען פֿון דער קרעסלע, און מיט אַ וויכטיקן בליק צוגעלייגט:
— אין בין אַ מיטגליד פֿון דער קאָמוניסטישער פּאַרטיי. פֿאַרשטייט איר? אין בין אַ קאָמוניסט.
קאָגאַן האָט צוגעלייגט די רעכטע האַנט צום האַרצן און געשטאַנען פֿול מיט שטאָלץ און געקוקט גלײַך איר אין די אויגן אַרײַן. ער איז זיכער געווען, אַז זײַנע ווערטער וועלן מאַכן אויף מײַן מאַמען אַ גוואַלדיקן רושם. בלאָטע! די מאַמע האָט שוין געטראָפֿן גרעסערע קאָמוניסטן ווי ער.
— מיר אַרט נישט צי איר זײַט אַ קאָמוניסט אָדער אין ווייס נישט ווער! איר זײַט אַ ייִד! און אויב איר זײַט אַ ייִד, טאָ פֿירט זיך ווי אַ ייִד!
זינע איז נישט געוואָרן נתפּאל נישט פון זײַן פּאַרטייקײט און נישט פֿון די אײַזערנע צאַצקעס אויף זײַן קיטעל. מיט אַ זילזול האָט זי אים באַקוקט פֿון קאָפּ ביז די שפּאָגל־נײַע גלאַנצנדיקע שטיוול, גענומען אַן אָטעם, און אַריבער זיך אויסדרוקן לאַנגזאַם און קלאָר, ער זאָל אַרײַנזאַפּן יעדעס וואָרט:
— אַלץ אַ בירגער פֿון ראַטנפֿאַרבאַנד, באַדאַרפֿט איר וויסן, אַז בײַ אונדז, אין אונדזער סאָוועטישן סאָציאַליסטישן היימלאַנד זענען אַלע פֿעלקער גלײַך! — און זינע האָט אָנגעדריקט אויפן „גלײַך“, זאָל נישט זײַן קיין ספֿק וואָס האָט זי אין זינען, — און אויב איר זײַט נאָך אַ פּאַרטיינער צו אַלע גליקן, קענט איר אַוודאי אויף אויסנווייניק אונדזער סאָוועטישע קאָנסטיטוציע. איך בין גערעכט? אין האָב נישט קיין טעות?
— ע… וואָס… וואָס ווילט איר ע… מיט דעם זאָגן? ע… וואָס איז שײַך… ע… די ע… קאָנסטיטוציע?
קאָגאַן האָט אינגאַנצן פֿאַרלוירן די זעלבסט־זיכערקײט און ווידער גע-ע-קעט. איידער ער האָט פֿאַרשטאַנען וואָס און ווען, האָט זינע אַטאַקירט ווידער. איר איז נישט געווען אינטערעסאַנט צי ער האָט וואָס צו ענטפֿערן, צי ניט. זי האָט פֿון אים נישט אָפּגעטראָטן מיט אירע שווערע שאלות:
— איך וויל בײַ אײַך נאָך עפּעס פֿרעגן. זאָגט מיר, ווי אַ ייִד, ווי אַ פּאַרטיינער ייִד, געדענקט איר אפֿשר וואָס שטייט געשריבן אין אונדזער טײַערער סאָוועטישער קאָנסטיטוציע? איך מיין עס וועגן פֿעלקער. אָדער מ׳האָט עס געשריבן נישט פֿאַר אײַך?
— ע… נו… וואָס… ע… וואָס מיינט איר… ע… וועלכע פֿעלקער?
— אַ קלאָג צו אײַך! וועלכע פֿעלקער… איר האָט עס טאַקע נישט געלייענט! דערמאָן איך אײַך. אין אונדזער סאָוועטישער סאָציאַליסטישער קאָנסטיטוציע שטייט געשריבן שוואַרץ אויף ווײַס, אַז יעדער פֿאָלק, — זינע איז געשטאַנען אַנטקעגן דעם דאָקטער ווי אַן אומפֿאַרלענדלעכע סטאַטוע, — יעדער פֿאָלק האָט רעכט אויף אַן אייגענער שפּראַך און אויף אַן אייגענער קולטור. שוואַרץ אויף ווײַס! יעדער פֿאָלק! נישט נאַראָנים האָבן צונויפֿגעשטעלט די דאָזיקע געזעצן און זיי אַרײַנגעשריבן אין דער קאָנסטיטוציע, נישט טיפּשים! דאָס האָט מען געשריבן אין די „הויכע פֿענצטער“ אין מאָסקווע. פֿאַרשטייט איר וואָס איך רייד? אין די הויכע פֿענצטערס!
— אַוודאי… איך ווייס… איך פֿאַרשטיי וואָס איר מיינט… נאָר…
— אויב איר האָט פֿאַרשטאַנען וואָס איך האָב געמיינט, טאָ נעמט אַרויס אײַערע גראָבע פֿינגער פֿון מײַן זונס בריוו! ס׳איז נישט אײַער עסק וואָס און וועמען ער שרײַבט און אויף וועלכער שפּראַך! נישט אײַער עסק!
זינע האָט שוין כּמעט געשריגן אויף קאָגאַנען, וואָס איז געשטאַנען בלאַס ווי די וואַנט. זי האָט זיך אומגעקערט צו דער טיר און האָט שוין געהאַלטן בײַם אַרויסגיין, נאָר דאַן האָט זי באַשלאָסן זיך אויסרעדן ביזן סוף, זאָל ער וויסן, וואָס פֿאַר אַ מיאוסער ראָלע שפּילט ער דאָ אין דעם מיליטער־שפּיטאָל. מיט אַ רויטן פּנים און מיט אַ הייזעריקער שטימע פֿון „האַקן“ אַזוי פֿיל סאָוועטישע פֿראַזעס, האָט זינע געענדיקט איר רעדע:
— חבֿר פּאָדפּאָלקאָווניק קאָגאַן! אויב איר האָט נישט וואָס צו טאָן מיט אײַערע הענט, היילט מיט זיי די קראַנקע סאָלדאַטן! און יעדעס מאָל, ווען איר האָט אַ ביסל פֿרײַע צײַט — לייענט און שטודירט די סאָוועטישע קאָנסטיטוציע!
די מאַמע איז אַרויס פֿון קאָגאַנס קאָבינעט און אַ קלאָפּ געטאָן מיט דער שווערער טיר. אַרויסגייענדיק האָט זי נאָך באַוויזן וואַרפֿן אים אין פּנים „זײַט מיר געזונט“, און דווקא אין ייִדיש. איך בין געזעסן אויף אַ בענקל אין קאָרידאָר, און זיך געוווּנדערט וועגן וואָס האָבן זיי דאָרט גערעדט. די מאַמע האָט מיר אוודאי אַלץ דערציילט. נאָך דעם האָט זי מיך אַרומגענומען מיט אירע וואַרעמע און פֿול מיט ליבשאַפֿט הענט, געגעבן אַ קוש אין קאָפּ, אויסגעווישט די פּאָמאַדע פֿון מײַן שטערן און אַרויס פֿון דעם שפּיטאָל־הויז. זי האָט זיך זייער געאײַלט צו דער סטאַנציע, נישט פֿאַרשפּעטיקן דעם לעצטן אויטאָבוס, וואָס האָט איר אומגעקערט אַהיים, קיין ווילנע.
איר באַזוך האָט געדויערט אינגאַנצן איין טאָג, אַפֿילו נישט קיין מעת־לעת, נאָר פֿאַר מיר איז עס געווען גראָד צו דער צײַט. דאָס האָט מיר זייער פֿאַרשטאַרקט. פֿון מײַן מאַמען, פֿון איר שטאָלצקײט, איר ייִדישער גאווה, האָב איך געשעפּט נײַע כּוחות, ווי פֿון אַ לעבנס־ברונעם.
***
אין האָספּיטל בין איך געבליבן נאָך עטלעכע וואָכן, ביז איך בין געזונט געוואָרן, און כ׳האָב זיך אומגעקערט צוריק אין דער טאַנקיסטן־שול. ביז מײַן באַפרײַונג האָט מיר קיינער נישט געשטערט שרײַבן אויף ייִדיש. קיינער האָט מיר נישט געפֿרעגט קיין קלאָץ־ קשיות וועגן מײַן ייִדישקײט.
The post A letter to my mother (memoirs) appeared first on The Forward.
Uncategorized
The woodcutter and the water carrier in the Torah portion, Nitzavim
לעילוי נשמת מײַן באָבע מנוחה וויטקא ע״ה לזרוב, לכבֿוד איר יאָרצײַט, ט״ו אלול
איינער פֿון די שטאַרקסטע קעגנער מיט וועמען אַ מענטש דאַרף זיך אויסקעמפֿן איז…זיך אַליין.
די סיבה איז פּשוט: די געדאַנקען און געפֿילן וואָס אַ מענטש קען צום בעסטן, זענען זײַנע אייגענע. און ווײַל דאָס זענען זײַנע פּערזענלעכע געדאַנקען און נײגונגען, איז מען נאַטירלעך גענייגט זיי צו געבן אַ גרויסע חשיבות. אויב איך פֿאַרשטיי אַזוי, אָדער איך פֿיל אַזוי, איז דאָס שוין לכאורה אַ גענוג גוטע סיבה צו טאָן אַלץ וואָס איך קען כּדי אויסצופֿירן מײַנע געדאַנקען און באַפֿרידיקן מײַן ווילן.
אָבער זייער אָפֿט טרעפֿט דווקא דאָס פאַרקערטע. דער מענטש וואָס שטעלט אויס זײַן לעבן בלויז לויט דעם וואָס אים דאַכט זיך ריכטיק אָדער באַקוועם, קען צום סוף שאַפֿן געלעגנהייטן וואָס גייען ווײַט העכער פֿון זײַנע באַגרענעצטע און פֿאַרבײַגייענדיקע פּערזענלעכע געפֿילן.
מיט אַנדערע ווערטער, באַקוועמלעכקייט און צוגעוווינטקייט קענען זײַן די גרעסטע שׂונאים פֿונעם מענטשן, אַנשטאָט זײַנע מיטהעלפֿער.
אין דער סדרה פֿון דער וואָך, נצבים־וילך, ווענדט זיך משה רבינו צום ייִדישן פֿאָלק אַזוי:
„אַתֶּם נִצָּבִים הַיּוֹם כֻּלְּכֶם לִפְנֵי ה׳ אֱלֹקֵיכֶם… מֵחֹטֵב עֵצֶיךָ עַד שֹׁאֵב מֵימֶיךָ“ — איר שטייט הײַנט אַלע פֿאַר דעם אייבערשטן, אײַער ג־ט… פֿון דײַנע האָלצהעקערס ביז דײַנע וואַסער־שעפּערס (וואַסער־טרעגערס).
דער גרינדער פֿון חב״ד, רבי שניאור זלמן, באַקאַנט ווי דער אַלטער רבי, דערקלערט אַז דאָס האָלצהאַקן און וואַסער־שעפּן האָבן, אויסער זייער פּשוטן באַטײַט, אויך אַן אינערלעכן טײַטש אין דער פּערזענלעכער עבֿודה פֿונעם מענטש.
דער אויסדרוק „עֵצֶיךָ“, דײַן האָלץ, קען מען אויך פֿאַרשטיין ווי „עצותיך“, דײַנע אייגענע עצות, געדאַנקען און חשבונות.
דאָס „וואַסער“ איז מרמז אויף דעם יסוד המים פֿונעם נפֿש הבהמית — דער מקור און טרײַבקראַפֿט פֿון קערפּערלעכע תּענוגים.
די לערנונג, זאָגט רבי שניאור זלמן, איז אַז אַ מענטש דאַרף „אויסהאַקן“ די אייגענע חשבונות און „אויסשעפּן“ די תּאוות וואָס צילן בעיקר אויף פּערזענלעכע קערפּערלעכע הנאות.
ערשט ווען אַ מענטש קען נייטראַליזירן אָט די צוויי כּוחות און זיך נישט לאָזן פֿירן פֿון זיי, קען ער צום בעסטן מקיים זײַן זײַן שליחות אין לעבן — אָן דעם שוחד פֿון פּערזענלעכער באַקוועמלעכקייט. שוחד פֿאַרבלענדט דאָך די אויגן און לאָזט ניט זען קלאָר און אָביעקטיוו. דאָס זעלבע טרעפֿט מיט באַקוועמלעכקייט. עס לאָזט ניט טראַכן אָביעקטיוו.
מען וואָלט אָבער געקענט מיינען אַז אַזאַ דיסציפּלין איז שייך בלויז צום תּורה־לערנען, צו מענטשן וואָס פֿירן אַ רוחניותדיק לעבן, אָדער בלויז ווען אַ מענטש וויל מצליח זײַן אין זײַן אייגענער גײַסטיקער זוכעניש.
וואָס איז אָבער מיט מסחר, פּרנסה אָדער אַ פּראָפֿעסיע — מיט די לכאורה „נישט־רעליגיעזע“ געביטן פֿון לעבן? דאָרט מעג מען דען נישט טאָן וואָס מען אַליין האַלט פֿאַר ריכטיק און וואָס גיט פּערזענלעכע צופֿרידנקייט?
דער ליובאַוויטשער רבי — זכותו יגן עלינו — ווײַזט אָן אַז דער ענטפֿער אויף דער פֿראַגע ליגט שוין אינעם פּירוש רש״י אויפֿן פסוק.
ווער זענען געווען די דאָזיקע האָלצהעקערס און וואַסער־שעפּערס?
רש״י דערקלערט אַז זיי זענען געווען כּנענים וואָס זענען געקומען צו משה רבינו ע״ה מיט דער כּוונה זיך מגייר צו זײַן, און משה האָט זיי באַשטימט צו דינען ווי האָלצהעקערס און וואַסער־שעפּערס.
דער רבי ווײַזט אן אַז דאָס וואָרט „כּנעני“ מיינט אויך אַ סוחר.
דער רמז איז, אַז נישט בלויז ווען עס רעדט זיך וועגן הימלישע און רוחניותדיקע ענינים — „רעליגיעזע“ באַשעפֿטיקונגען — דאַרף מען זיך באַפֿרײַען פֿון פּערזענלעכע אינטערעסן, צי שׂכלדיקע צי פֿילעוודיקע.
אויך אין מסחר, אין אַלע ענינים וואָס האָבן צו טאָן מיט גשמיות און מאַטעריע, דאַרפֿן די „האָלצהעקערס“ און „וואַסער־שעפּערס“ גיין צו דער אַרבעט.
מען דאַרף זיך העכערן איבער די אייגענע חשבונות און תּאוות, און זיך אָפּגעבן מיט די גשמיותדיקע טעטיקייטן מיט דער כּוונה, אַז דורך זיי זאָל מען אַרײַנברענגען הייליקייט און ג-טליכקייט אין דער וועלט — דורך דעם ליכט פֿון דער תּורה און דער נפֿש האלוקית.
עס זענען דא מענטשן וואָס קענען דאָס באַטראַכטן ווי אַ באַגרענעצונג: „מען לאָזט מיר נישט טאָן וואָס איך וויל.“
מען קען דאָס אָבער באַטראַכטן גאָר אַנדערש — ווי אַן אויסערגעוויינטלעכע געלעגנהייט:
„שטענדיק — אַפֿילו אין די מערסטע וועלטלעכע און לכאורה נישטיקע טעטיקייטן — האָב איך די מעגלעכקייט צו דערגרייכן עפּעס וואָס האָט אַן אומענדלעכע און אייביקע ווערט.“
דעריבער איז די געצײַג פֿון דער וואָך:
אויב דו פֿילסט זיך שלעכט ווײַל עס דאַכט זיך דיר אַז אַ גרויסער טייל פֿון דײַן לעבן האָט נישט קיין באַזונדערן זין אָדער ווערט, געדענק אַז עס ליגט אין דײַנע הענט צו באַשליסן אין וועלכער ריכטונג דו וועסט גיין.
דו קענסט צייכענען דײַן וועג לויט דײַנע פּערזענלעכע געדאַנקען און געפֿילן, וואָס קומען און גייען און לאָזן נישט קיין אייביקע שפּור.
אָדער דו קענסט זיך באַפֿרײַען פֿון זייער הערשאַפֿט און זיך אָפּגעבן מיט עפּעס וואָס איז אַ טייל פֿון אַ ציל וואָס איז אומענדלעך גרעסער — און אומענדלעך מער ווערטפֿול.
The post The woodcutter and the water carrier in the Torah portion, Nitzavim appeared first on The Forward.
Uncategorized
Vance, who’s drawn ire of Jewish conservatives, will speak at Republican Jewish confab
(JTA) — Vice President JD Vance, who has drawn the ire of a number of Jewish conservatives, will speak at the Republican Jewish Coalition’s annual summit in Las Vegas on Monday, the RJC confirmed.
“The Republican Jewish Coalition is proud to welcome Vice President JD Vance to our National Leadership Summit in Las Vegas,” said an RJC spokesperson. “JD Vance is a friend, who is coming back after first joining us in 2022 as a candidate for the US Senate.”
Vance’s appearance comes as a number of Jewish Republicans and major GOP donors have indicated that they would rather support Marco Rubio for the presidential nomination in 2028 than Vance, who is seen as Donald Trump’s likeliest successor. Some of those donors will be in the room on Monday at the Venetian Resort, which is owned by the billionaire Adelson family — a major backer of Trump and various Jewish and Israeli causes.
The vice president has lost the confidence of the pro-Israel crowd with his reprimanding of Israeli officials, indulgence of anti-Israel conspiracy theories and silence on Tucker Carlson, the prominent pundit who has spread antisemitic conspiracy theories. Multiple donors told the Jewish Telegraphic Agency during last year’s confab that they would not support Vance in 2028.
Carlson, meanwhile, was a major focus of the discussion at the RJC’s 2025 summit, where signs reading “Tucker is not MAGA” were handed out to attendees. His son, Buckley Carlson, is a former Vance staffer.
An agenda sent by the RJC lists Vance as a speaker during a Monday evening session that will be closed to press. A spokesperson confirmed that Vance will be speaking in a “fireside chat.”
A number of high-profile Republican candidates are also expected to speak at the RJC confab, which is being held on Sunday and Monday, a few months ahead of the midterm elections. Speakers include U.S. Senate candidates Mike Collins, the Georgia congressman who is challenging Jewish Democrat Jon Ossoff, and former Rep. Mike Rogers, who is running against Abdul El-Sayed in Michigan.
Collins has faced accusations of antisemitism and having ties to the far right. He has said that some of his statements were misunderstood, and has defended himself by citing his support for Israel.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Vance, who’s drawn ire of Jewish conservatives, will speak at Republican Jewish confab appeared first on The Forward.
Uncategorized
Israeli expats push for voting rights in Oct. 27 election
(JTA) — When Ilana Mittman, a retired social scientist with American and Israeli citizenship, began arranging a trip to Israel from her home in Baltimore, she planned to observe her late father’s Yahrzeit and cast her ballot in the national elections on Oct. 27. Checking her voter registration status online, she made a startling discovery: She had been excluded from the voter registry and was ineligible to vote.
The discovery came as a shock. Mittman’s mother was born in pre-state Palestine. Her parents had drained swamps in order to create arable land and served in the Haganah pre-state military organization.
Mittman has lived in the United States since 1980, having moved for her husband’s medical studies and career. But she has never viewed her life abroad as severing her ties to Israel. She watches television in Hebrew, follows the country’s news, stays in frequent contact with family, donates to the country’s emergency services and engages in pro-Israel advocacy efforts.
“I didn’t really choose to leave the country; I fell in love with a man who came from overseas, and I followed him,” she said. “I’ve grieved for the loss of my country and my friends … It’s been a constant, chronic sorrow.”
Puzzled by the discovery of her voter status, Mittman reviewed her records through the Ministry of Interior online portal and noticed that on March 7, 1986, her residency status had been altered under administrative “Code 51.”
That date matched a visit to the Israeli Consulate in San Francisco shortly after the birth of her son, where she went to register him as an Israeli citizen in accordance with consular requirements. She said that during that routine appointment, consular staff took away her state-issued ID card without explanation, leaving her with only her passport for foreign travel.
“I remember how bad of a feeling it was to give that document away,” Mittman recalled. “I felt I gave a part of myself away when that happened. But I didn’t know that my biggest right as a citizen – the right to vote – was just robbed from me.”
When she spoke with friends in the expat community, it turned out that others had found themselves in a similar situation. Some only made the discovery after they had already made expensive travel arrangements to return to Israel for the election, since voting must be done in person.
Trading notes in WhatsApp
Under Israel’s Basic Law: The Knesset, every Israeli citizen aged 18 or older has the right to vote, unless a court has deprived them of that right. In practice, however, voting is limited to those included in the voter registry.
Israelis whom the government classifies as nonresidents are assigned a designation known as Code 51 and removed from the voter registry, even though they retain their citizenship.
As expats across North America, Europe, Australia and South Africa began to realize in the lead-up to the October vote that they were no longer in the voting registry, they began comparing their experiences in a WhatsApp group that grew to some 120 members.
Some, like Mittman, had not voted in Israel for decades. Others, like kibbutz-born Ayala Graham, had returned to vote in the previous elections, held just four years ago. Yet others retained their eligibility, such as Graham’s husband, who hadn’t cast a ballot in Israel in four decades.
“My blood is boiling from this situation,” said Graham, who left Israel in 1986. “I am a citizen through and through, and I was very offended by this arbitrary rejection. I feel that in these elections, the situation is even more acute than in 2022.”
With the grounds for rescinding voting eligibility opaque and no easy path to appeal the exclusion, the disenfranchised Israelis decided to pursue legal action. They are calling the grassroots initiative to restore their voting eligibility “Our Right to Vote – Code 51.”
To challenge the Code 51 exclusions, the group raised money for legal representation through crowdfunding. Then they initiated a multi-stage legal strategy designed to exhaust administrative remedies before escalating to Israel’s Supreme Court.
Represented by attorney Gilead Sher, they submitted a Freedom of Information request to compel the Israeli Ministry of Interior to disclose the criteria behind the administrative “Code 51” designations. Then they sent letters to the Ministry of Interior, the attorney general and the Central Elections Commission requesting the immediate restoration of their status.
The Israeli Ministry of Interior has not yet responded to the group’s letter about Code 51, the criteria used to remove expats from the voter registry, or the total number of citizens affected by the regulation.
Israeli Ministry of Interior spokesperson Yaffa Shai did not address questions about the meaning of Code 51 posed by the Jewish Telegraphic Agency. Instead, she pointed to Israeli election law, which requires voters to be listed in the Population Registry as residents, with an address in Israel, and stressed that the ministry had conducted “an extensive multilingual campaign” urging citizens to check their voter status.
Since the law requires that the voting registry be finalized on Sept. 3, the legal team set a one-week deadline for administrative responses. If the matter remains unresolved, they intend to file an emergency petition directly with the Central Elections Commission and the High Court of Justice.
There is no known official count of how many Israeli expats have been excluded from the voter registry. “We received a rough, totally unofficial estimate of several dozen thousands, out of whom we represent about 120,” said Sher, the lawyer.
He stressed that there is also no clarity regarding the criteria used to remove citizens living abroad from the voter registry. “Our argument is that whatever this arbitrary Code 51 stands for or signifies, it cannot override the constitutional right to vote,” he said.
Sher acknowledged the possibility that some expats who travel to Israel to vote may only discover their status on election day. Given the tight timeframe before the election, Sher is seeking both temporary relief and an interim injunction in the petition to ensure eligible citizens are not disenfranchised while bureaucratic procedures are reviewed.
‘Essentially voter suppression’
On the West Coast, another Israeli expat, Silicon Valley attorney Rony Sagy, was struck by the arbitrariness of the system, particularly given her past travels to Israel during election cycles.
For the IDF elite unit veteran, maintaining a close connection to Israel has been consistent over decades of living in the U.S. Her career as a San Francisco–based lawyer has included serving as a legal bridge between Israeli startups and American tech companies, and she travels to Israel several times a year, renews her passport and keeps a permanent address in the country.
She suspects that her name was removed from the voter roll following a routine consulate visit for passport renewal sometime in the 1980s, during which she was required to surrender her domestic Israeli ID card. She noted that the experience was difficult enough for someone with deep connections to the country, but the lack of transparency surrounding the act added insult to injury.
“Voting was always very, very important to me,” Sagy emphasized. “My understanding was that my voting rights would not be hampered by the confiscation of my ID card. The uneven, unidentified way or form of removing certain people from the voter rolls is essentially voter suppression.”
The debate over Israeli citizens’ inability to cast ballots from abroad with limited exceptions (for example, official government representatives stationed abroad), has been ongoing for decades. Proponents of overseas voting note that most Western democracies allow it. Opponents argue that the large number of Israelis living abroad could potentially sway an election, even though those living in Israel bear the consequences of its outcome more directly.
Public opinion in Israel on overseas voting is split, though polls typically focus on whether expats should be allowed to cast ballots from abroad rather than retain their eligibility to vote if their center of life is elsewhere.
A survey last year by the Israel Democracy Institute found that 51% of Israelis opposed allowing citizens living abroad to vote from overseas, while 39% supported it. Opposition was particularly high among Arab respondents – 55% opposed, 36% supported – relative to Jewish respondents. Among Jewish respondents, opinion was evenly divided, with 45% supporting and 45% opposing overseas voting.
Attitudes were also strongly associated with respondents’ own willingness to leave the country. Among Israelis considering moving abroad, 52.5% supported overseas voting and 40% opposed it, compared to 34% support and 55% opposition among those not considering leaving Israel.
Members of the group challenging the denial of their eligibility to vote point to the global economy, which facilitates remote work, as well as the rising number of Israelis who have left the country since Oct. 7, 2023, due to Israel’s enmeshment in several regional wars. Some have deliberately chosen to disconnect. Mittman, however, believes that the number of years spent living abroad should not define the strength of one’s connection.
“What do you mean by center of life?” she asks. “If I spend hours a day immersing myself in Israeli culture, if I am supporting friends and relatives in Israel and charitable causes in every way I can … I feel that my heart is there, that I’ve never ceased to be an Israeli. So, what does it mean to be a citizen if you cannot vote?”
She insisted that this initiative to restore expats’ voting rights is not partisan: “If somebody told me today that I can vote, I don’t know who I’m going to vote for. I have not decided.”
Regardless of whether the legal challenges are resolved ahead of the election, she plans to make the trip, spending election day volunteering to help elderly and mobility-impaired voters reach their polling stations.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Israeli expats push for voting rights in Oct. 27 election appeared first on The Forward.
