Uncategorized
A history of Mel Brooks as a ‘disobedient Jew’
(JTA) — Jeremy Dauber subtitles his new biography of Mel Brooks “Disobedient Jew.” It’s a phrase that captures two indivisible aspects of the 96-year-old director, actor, producer and songwriter.
The “Jew” is obvious. Born Melvin Kaminsky in Brooklyn in 1926, Brooks channeled the Yiddish accents and Jewish sensibilities of his old neighborhoods into characters like the 2000 Year Old Man — a comedy routine he worked up with his friend, the writer and director Carl Reiner. He worked Jewish obsessions into films like 1967’s “The Producers,” which features two scheming Jewish characters who stage a sympathetic Broadway musical about Hitler in order to bilk their investors.
Brooks’ signature move is to inject Jews into every aspect of human history and culture, which can be seen in the forthcoming Hulu series “History of the World, Part II.” A sequel to his 1981 film, “History of the World, Part I,” it parodies historical episodes in a style he honed as a writer on 1950s television programs such as “Your Show of Shows,” whose writers’ rooms were stocked with a galaxy of striving Jewish comedy writers just like him.
The “Disobedient” part describes Brooks’ relationship to a movie industry that he conquered starting in the early 1970s. In a series of parodies of classic movie genres — the Western in “Blazing Saddles,” the horror movie in “Young Frankenstein,” Alfred Hitchcock in “High Anxiety — he would gently, sometimes crudely and always lovingly bite the hand that was feeding him quite nicely: In 1976, he was fifth on the list of top 10 box office attractions, just behind Clint Eastwood.
Dauber describes the parody Brooks mastered as “nothing less than the essential statement of American Jewish tension between them and us, culturally speaking; between affection for the mainstream and alienation from it.”
Dauber is professor of Jewish literature and American studies at Columbia University, whose previous books include “Jewish Comedy” and “American Comics: A History.” “Mel Brooks: Disobedient Jew” is part of the Jewish Lives series of brief interpretative biographies from Yale University Press.
Dauber and I spoke about why America fell for a self-described “spectacular Jew” from Brooklyn, Brooks’ lifelong engagement with the Holocaust, and why “Young Frankenstein” may be Brooks’ most Jewish movie.
Our conversation was edited for length and clarity.
Jewish Telegraphic Agency: “History of the World, Part II” comes out March 6. “History of the World, Part I” may not be in the top tier of Brooks films, but it seems to touch on so many aspects of his career that you trace in your book: the parody of classic movie forms, the musical comedy, injecting Jews into every aspect of human civilization, and the anything-for-a-laugh sensibility.
Jeremy Dauber: I agree. There’s the one thing that really brings it home, and it’s probably the most famous or infamous scene from the film. That’s the Spanish Inquisition scene. You have Brooks sort of probing the limits of bad taste. He had done that most famously in “The Producers” with its Nazi kickline, but here he takes the same idea — that one of the ways that you attack antisemitism is through ridicule — and turns the persecution of the Jews into a big musical number. It’s his love of music and dance. But the thing that’s almost the most interesting about this is that he takes on the role of the Torquemada character.
As his henchman sing and dance and the Jews face torture, the Brooklyn-born Jew plays the Catholic friar who tormented the Jews.
That’s right. And what’s the crime that he accuses the Jews of? “Don‘t be boring! Don‘t be dull!” That’s the worst thing that you can be. It’s his way of saying, “If I have a religion, you know, it is show business.”
His fascination with showbiz seems inseparable from his Jewishness, as if being a showbiz Jew is a denomination in its own right.
One of my favorite lines of his is when he marries [actress] Anne Bancroft, who of course is not Jewish. And he says, “She doesn’t have to convert: She’s a star.” If you’re a star, if you’re a celebrity, you’re kind of in your own firmament faith-wise, and so it’s okay. Showbiz is this faith. But it is very Jewish, because show business is a way to acceptance. It’s a way that America can love him as a Jew, as Mel Brooks, as a kid from the outer boroughs who can grow up to marry Anne Bancroft.
Jeremy Dauber is the author of “Mel Brooks: Disobedient Jew” (Yale University Press)
You write early on that “Mel Brooks, more than any other single figure, symbolizes the Jewish perspective on and contribution to American mass entertainment.” On one foot, can you expand on that?
Jews understand that there’s a path to success and that being embraced by a culture means learning about it, immersing yourself in it, being so deeply involved in it that you understand it and master it. But simultaneously, you’re doing that as a kind of outsider. You’re always not quite in it, even though you’re of it in some deep way. In some ways, it’s the apotheosis of what Brooks does, which is being a parodist. In order to be the kind of parodist that Mel Brooks is, you have to be acutely attuned to every aspect of the cultural medium that you’re parodying. You have to know it inside and outside and backwards and forwards. And Brooks certainly does, but at the same time you have to be able to sort of step outside of it and say, you know, “Well, I’m watching a Western, but come on, what’s going on with these guys? Like why doesn’t anyone ever, you know, pass gas after eating so many beans?”
You have this great phrase, that to be an American Jew is to be part of the “loyal opposition.”
That’s right. Brooks at his best is always kind of poking and prodding at convention, but loyally. He’s not like the countercultural figures of his day. He’s a studio guy. He’s really within the system, but is poking at the system as well.
You wrote in that vein about his 1963 short film, “The Critic,” which won him an Oscar. Brooks plays an old Jewish man making fun of an art film.
On the one hand, he’s doing it in the voice of one of his older Jewish relatives, the Jewish generation with an Eastern European accent, to make fun of these kinds of intellectuals. He’s trying to channel the everyman’s response to high art. “What is this I’m watching? I don’t understand this at all.” On the other hand, Brooks is much more intellectual than he’s often given credit for.
For me the paradox of Brooks’ career is conveyed in a phrase that appears a couple of times in the book: “too Jewish.” The irony is that the more he leaned into his Jewishness, the more successful he got, starting with the “2000 Year Old Man” character, in which he channels Yiddish dialect in a series of wildly successful comedy albums with his friend Carl Reiner. How do you explain America’s embrace of these extremely ethnic tropes?
Brooks’ great motion pictures of the late 1960s and 1970s sort of track with America’s embrace of Jewishness. You have “The Graduate,” which came out at around the same time as “The Producers,” and which showed that someone like Dustin Hoffman can be a leading man. It doesn’t have to be a Robert Redford. You have Allan Sherman and all these popular Jewish comedians. You have “Fiddler on the Roof” becoming one of Broadway’s biggest hits. That gives Brooks license to kind of jump in with both feet. In the 1950s, writing on “The Show of Shows” for Sid Caesar, the Jewishness was there but in a very kind of hidden way. Whereas, it’s very hard to watch the 2000 Year Old Man and say, well, that’s not a Jewish product.
What he also avoided — and here I will contrast him with the novelist Philip Roth — were accusations that he was “bad for the Jews.” Philip Roth was told that his negative portrayals of Jewish characters was embarrassing the Jews in front of the gentiles, but for some reason, I don’t remember anyone complaining even though the Max Bialystock character in “The Producers” can be fairly described as a conniving Jew. What made Brooks’ ethnic comedy more palatable to other Jews?
“The Producers” had a lot of pushback, but for a lot of other reasons.
I guess people had enough to deal with when he staged a musical comedy about Hitler.
Exactly. But the other part is that his biggest films are not as explicitly Jewish as something like Roth’s novel “Portnoy’s Complaint.” I actually think “Young Frankenstein” is one of the most Jewish movies that Mel Brooks ever made, but you’re not going to watch “Young Frankenstein” and say, wow, there are Jews all over the place here.
What about “Young Frankenstein,” a parody of classic horror movies, seems quintessentially Jewish?
The script, which is a lot of Gene Wilder and not just Mel Brooks, is really about someone saying, “You know, I don’t have this heritage — I’m trying to fit in with everybody else. My name is Dr. FRAHNK-en-shteen.” And then people say, “No, this is your heritage. You are Dr. Frankenstein.” [Wilder’s character realizes] “it is my heritage, and I’m embracing it. And I’m Frankenstein. And you may find that monstrous but that’s your business.” It’s about assimilation and embracing who you are.
And of course, Wilder as Dr. Frankenstein is unmistakably Jewish, even when he plays a cowboy in “Blazing Saddles.”
Right. Again, by the mid-’70s, you know, you have Gene Wilder and Elliot Gould and Dustin Hoffman, all Jews, in leading roles. “Young Frankenstein” ends up being a movie about coming home and embracing identity, which is playing itself out a lot in American Jewish culture in the 1970s.
I guess I have to go back and watch it for the 14th time with a different point of view.
That’s the fun part of my job.
You talk about what’s happening at the same time as Brooks’ huge success, which is, although he’s a little younger, the emergence of Woody Allen. You describe Brooks and Woody Allen as the voice of American Jewish comedy, but in very different ways. What are the major differences?
Gene Wilder, who worked with both of them, says that working with Allen is like lighting these tiny little candles, and with Brooks, you’re making big atom bombs. The critical knock against Brooks was that he was much more interested in the joke than the story. And I think with the exception maybe of “Young Frankenstein” there’s a lot of truth to that. The jokes are phenomenal, so that’s fine. Allen pretty quickly moved towards a much more narrative kind of film, and so began to be seen as this incredibly intellectual figure. In real life, Allen always claimed that he wasn’t nearly as intellectual as everyone thought, while Brooks had many more kinds of intellectual ambitions than the movie career that he had. There is a counterfactual world in which “The 12 Chairs,” his 1970 movie based on a novel by two Russian Jewish novelists and which nobody talks about, makes a ton of money.
Instead, it bombs, and he makes “Blazing Saddles,” which works out very well for everybody.
Although he does create Brooksfilms, and produces more narrative, serious-minded films like “The Elephant Man” and “84 Charing Cross Road.”
Right, and decides that if he puts his name on these as a director, they’re going to be rejected out of hand. There is a shelf of scholarship on Woody Allen, but if you look at who had influence on America in terms of box office and popularity, it’s Brooks winning in a walk.
You also mention Brooks and Steven Spielberg in the same sentence. Why do they belong together?
Partly because they had huge popular success in the mid-’70s. Brooks is a generation older, but they are hitting their cinematic success at the same time. And they are both movie fans.
Which comes out in their work — Brooks in his film parodies and Spielberg in the films that echo the films he loved as kid.
Until maybe his remake of “West Side Story,” Spielberg is not really a theater guy in the way that Brooks is, when success meant to make it on Broadway. When Brooks was winning all those Tonys in 2001 for the Broadway musical version of “The Producers,” it may have been almost more meaningful for his 5-year-old, or 7- or 8-year-old self than making his incredibly popular pictures.
You also write about Brooks being a small “c” conservative, a bit of a square. Which I think will surprise people who think about the fart jokes and the peepee jokes and all that stuff. And by square, I mean, kind of old showbizzy, even a little prudish sometimes.
I think that’s right. There’s a great moment that I quote at the end of the book where they are trying out the musical version of “The Producers,” and they want to put the word “f–k” in and Brooks is like, “I don’t know if we can do that on Broadway,” and Nathan Lane is like, “Have we met? You’re Mel Brooks!” He’s a 1950s guy.
Another place where this kind of conservatism comes in is when you compare him to other comedians of the 1950s and ’60s — the so-called “sick comics” like Lenny Bruce and Mort Sahl who were pushing the envelope in terms of subject matter and politics. He wasn’t part of that. He was part of Hollywood. He was trying to make it in network television.
There is an interview in that era when he complained that people who are writing for television are not “dangerous.” Meanwhile, he himself was writing for television. But I think it’s fair to say that “The Producers” was really something different. You didn’t have to be Jewish to be offended by “The Producers.” But as we were saying before, he is more of the loyal opposition, rather than sort of truly out there. He’s not making “Easy Rider.”
An exhibit space at the Museum of Broadway evokes the scenery from the Mel Brooks musical “The Producers.” (NYJW)
“The Producers” is part of Brooks’ lifelong gambit of mocking the Nazis, I think starting when he would sing anti-Hitler songs as a GI in Europe at the tail end of World War II. Later he would remake Jack Benny’s World War II-era anti-Nazi comedy, “To Be or Not to Be.” And then there is the quick “Hitler on Ice” gag in “History of the World, Part I.” Brooks always maintains that mocking Nazis is the ultimate revenge on them, while you note that Woody Allen in “Manhattan” makes almost the opposite argument: that the way to fight white supremacists is with bricks and baseball bats. Did you come down on one side or the other?
To add just a twinge of complication is the fact that Brooks actually fought Nazis, and also had a brother who was shot down in combat. So for me to sit in moral judgment on anybody who fought in World War II is not a place that I want to be. What’s interesting is that Brooks makes a lot of these statements over the course of a career in which Nazism is done, in the past, defeated. Tragically, the events of the last number of years made white supremacy and neo-Nazism a live question again. When “The Producers” was staged as a musical in the early 21st century, people could say, “Okay, Nazism’s time has passed.” It’s not clear to me that we would restage “The Producers” now as a musical on Broadway, when just last week you had actual neo-Nazis handing out their literature outside a Broadway show. It would certainly be a lot more laden than it was in 2001.
Time also caught up with Brooks in his depiction of LGBT characters. Gay characters are the punchlines in “The Producers” and “Blazing Saddles” in ways that have not aged well. But you also note how both movies are about two men who love each other, to the exclusion of women.
There’s an emotive component to him about these male relationships. Bialystok and Bloom [the protagonists in “The Producers”] is a kind of love story. One of the interesting things is that as it became comparatively more comfortable for gay men to live their truth in society and in Hollywood, there was an evolution. In that remake of “To Be or Not to Be,” there is a much more sympathetic gay character who’s not stereotypical.
What other aspects of Brooks’ Jewishness have we not touched upon? For instance, he’s not particularly interested in Judaism as a religion, and ritual and theology rarely come up in his films, even to be mocked.
It’s not something that he’s particularly interested in. To him, being Jewish is a voice and a language. From the beginning of his career the voice is there. What he’s saying in these accents is that this is Jewish history working through me. It is, admittedly, a very narrow slice of Jewish history.
The first- and second-generation children of Jewish immigrants growing up in Brooklyn neighborhoods that were overwhelmingly Jewish.
It was a Jewishness that was aspirational. It was intellectual. It was a musical Jewishness. It was not in the way we use this phrase now, but it was a cultural Jewishness. It was not a synagogue Jewishness or a theological Jewishness. But of course he is Jewish, deeply Jewish. He couldn’t be anything else. And so he didn’t, and thank God for that.
—
The post A history of Mel Brooks as a ‘disobedient Jew’ appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Can the Trinity be kosher?
„אַ ייִדישער שילוש‟ (A Jewish Trinity) — אַזוי הייסט דאָס נײַע בוך פֿון אַלאַן בריל, דער ראָש פֿון ייִדיש־קריסטלעכע שטודיעס אינעם סעטאָן־האָל־אוניווערסיטעט (ניו־דזשערזי) און אַ באַקאַנטער פֿאָרשער פֿון ייִדישקייט און צווישן־רעליגיעזע ענינים. ברילס פֿאַרגלײַך־אַנאַליז איז אַ וויכטיקער שטאַפּל אין ייִדיש־קריסטלעכע באַציִונגען, וואָס קען העלפֿן ייִדן און קריסטן בעסער פֿאַרשטיין איינער דעם צווייטן.
בײַ אַ סך ייִדן איז די קריסטלעכע דאָגמע וועגן דער געטלעכער דרײַ־פּערזענלעכקייט אַזוי פֿרעמד, אַז זיי ווייסן נישט אַפֿילו, אַז אין דער פּאָלעמישער ייִדישער ליטעראַטור איז פֿאַר איר פֿאַראַן אַ ספּעציעלער טערמין — שילוש. דאָס וואָרט ווערט אָבער אין ערגעץ נישט דערמאָנט אינעם בוך און ס׳איז דאָ אַ גוטע סיבה דערפֿאַר. בריל באַנוצט זיך מיט דער באַקאַנטער קריסטלעכער טערמינאָלאָגיע און מײַדט דווקא אויס די אַלטע מיטל־עלטערלעכע דיספּוטן צווישן ייִדן און קריסטן. זײַן צוועק איז אַ קאָנסטרוקטיווע פֿאַרגלײַך־שטודיע, נישט קיין פּאָלעמיק. ער פֿאַרגלײַכט די ייִדישע און קריסטלעכע רעליגיע און ווײַזט אָן, אַז אַפֿילו אַזעלכע קאָנצעפּציעס, ווי די קריסטלעכע אמונה אין דרײַ געטלעכע פּערזאָנען, זענען לאַוו־דווקא פֿרעמד פֿאַר ייִדן; עס ווענדט זיך, ווי מע טײַטשט זיי אָפּ.
אין זײַן בוך פֿאָקוסירט בריל אויף דער מאָדערנער קאַטוילישער טעאָלאָגיע. אָפֿט מאָל ציטירט ער דעם דײַטשישן יעזויִט־גלח און פּראָמינענטן טעאָלאָג קאַרל ראַנער, ווי אויך אַ ריי אַנדערע: ייִרגען מאָלטמאַן, וואַלטער קאַספּער און האַנס קינג.
דאָס בוך איז אײַנגעטיילט אין זעקס קאַפּיטלען וועגן דעם שילוש; אינקאַרנאַציע (דער גלויבן, אַז גאָט האָט זיך פֿאַרקערפּערט אין יעזוסן); אָדם־הראשונס חטא; עולם־הבא; משיח, און דעם ברית צווישן גאָט און מענטשן (Covenant).
אין דער הקדמה דערקלערט בריל זײַן אייגענע פּאָזיציע. ער גלייבט נישט, אַז די אונטערשיידן צווישן וועלט־רעליגיעס קאָן מען פּשוט באַשרײַבן ווי „אָט דאָ גלייבן מיר צוזאַמען אין דער זעלבער זאַך, אָבער יענער גלויבן אײַערע איז אונדז פֿרעמד‟. עס זענען פֿאַראַן אַלערליי וואַריאַנטן פֿון ייִדישער און קריסטלעכער טעאָלאָגיע. אין געוויסע אַספּעקטן איז דער חילוק צווישן דעם רמב״מס און אַ חסידישן מקובלס צוגאַנג צו ייִדישקייט גרעסער, ווי צווישן ייִדן און קריסטן.
ס׳איז אינטערעסאַנט, אַז צו אַזאַ טעמע איז בריל צוגעקומען נאָכן וווינען עטלעכע יאָר אין אינדיע, וווּ ער האָט זיך באַקענט מיט הונדויִזם און אַנטדעקט פֿאַר זיך, אַז די אינדישע הויפּט־רעליגיע איז אויך נישט אַזוי ווײַט פֿון ייִדישקייט, ווי עס טראַכטן אַ סך מענטשן. בריל דערציילט וועגן דעם אין זײַן בוך „אַ רבֿ אויפֿן טײַך גאַנג‟. און אַז מע רעדט שוין פֿון הינדויִזם, מעג מען צוקומען צו אַן אַנדער, מער באַקאַנטער רעגיליע, וועלכע האָט במשך פֿון דורות אַרויסגערופֿן בײַ ייִדן ממש אַן אַלערגיע – קריסטלעכקייט.
ווי אַ מאָדערן־אָרטאָדאָקסישער רבֿ, ווענדט זיך בריל זעלטן צו קבלה און חסידות, וווּ מע קען געפֿינען אַ סך מער כּמו־קריסטלעכע פּאַראַלעלן. לייענט, למשל, שאול מגידס בוך „חסידות אינקאַרנירט‟ (Hasidism Incarnate), דערמאָנט אין דער ביבליאָגראַפֿיע פֿון ברילס בוך. בריל שטעלט דעם טראָפּ אויף דעם מין ייִדישקייט, וועלכן ער באַטראַכט ווי דעם ראַציאָנעל־געשטימטן הויפּטשטראָם. ער ווענדט זיך יאָ צו מיסטישע שיטות, אָבער נישט צו אָפֿט. פּונקט אַזוי באַציט ער זיך צום הײַנטצײַטיקן קאַטויליציזם, שילדערנדיק אַזעלכע דעות, וואָס קלינגען מער מאָדערן און ראַציאָנעל, וואָס טײַטשן אָפּ דעם שילוש בלויז ווי פֿאַרשיידענע אַספּעקטן פֿון איין גאָט, און גאָטס פֿאַרקערפּערונג אין יעזוסן מער סימבאָליש, נישט אין גאַנצן בוכשטעבלעך.
על־פּי קבלה אַנטפּלעקט זיך דער אייבערשטער צו דער וועלט און צו דער מענטש דורך צען ספֿירות — פֿאַרשיידענע פּערזענלעכע אַספּעקטן, וועלכע מע קען פֿאַרגלײַכן מיטן קריסטלעכן שילוש. בריל באַמערקט אָבער אַ ספּעציפֿישן חילוק: די ספֿירות באַציִען זיך איינע צו דער צווייטער לויט אַ שטרענגער היעראַרכיע, און בײַ די קריסטן זענען „דער טאַטע, דער זון און דער רוח־הקודש‟ אַבסאָלוט גלײַך. די פּראַוואָסלאַוונע קריסטן, פֿאַרקערט, באַטראַכטן גאָט דעם טאַטן ווי אַ מלך איבער זײַן זון און דעם הייליקן גײַסט ווי זײַן עמאַנאַציע. בריל האָט מיר דערקלערט, אַז אין דער פּראַוואָסלאַוונער טראַדיציע האָט ער זיך נישט געגריבלט. ער באַשרײַבט נאָך אַזעלכע וואַריאַציעס פֿון קריסטלעכער טעאָלאָגיע, וואָס זענען גוט באַקאַנט דעם ברייטן אַמעריקאַנער עולם.
בדרך־כּלל איז בריל גערעכט, אַז די ספֿירות ווערן אָפֿט באַטראַכט ווי אַ שטרענגע היעראַרכיע. כ׳מוז אָבער צוגעבן פֿון זיך, אַז אין אַ ריי באַקאַנטע חסידישע ספֿרים ווערט זייער סדר רעלאַטיוו אָדער דווקא איבערגעקערט. בפֿרט איז דאָס בולט בײַ חב״ד. די ליובאַוויטשער רביים באַטאָנען כּסדר, אַז מלכות — די לעצטע ספֿירה, באַטראַכט ווי אַ ווײַבלעכע און אָפֿט אינעטניפֿיצירט מיט דער שכינה, איז אין איר שורש די העכסטע. מע קען זאָגן, אַז ס׳איז „העכער‟ צו באַטראַכטן דעם באַשעפֿער ווײַבלעך, ווי אַ געטין. מעג דאָס קלינגען אומטראַדיציאָנעל, נאָר אין געוויסע גאַנץ כּשרע קבלה־קוואַלן געפֿינען מיר סימנים פֿון אַזאַ צוגאַנג. פֿון ברילס שטאַנדפּונד – צו האַלטן זיך נישט צו ווײַט פֿונעם הויפּטשטראָם – איז גאַנץ פֿאַרשטענדלעך אַזעלכע ענינים נישט צו דערמאָנען.
אינעם קאַפּיטל „אינקאַרנאַציע‟ דערמאָנט בריל נאָר אַ ביסל, אַז פֿאַר די חסידים איז אַן אמתער צדיק אַ געטלעכע אַנטפּלעקונג, און פֿאַרגלײַכט עס מיט דער „פֿאַרגעטלעכונג‟ פֿון קריסטלעכע הייליקע דורכן רוח־קודש, נישט מיט דעם, ווי די קריסטן קוקן אויף יעזוסן. אויב מע פֿאַרגלײַכן די פּראַוואָסלאַוונע טעאָלאָגיע מיט געוויסע חשובֿע חסידישע ספֿרים, ווערט אָבער דער חילוק נישט אַזוי קלאָר. צום בײַשפּיל, שטייט געשריבן אין שײַכות צו משה רבינו אינעם ספֿר „זרע קודש‟ פֿונעם ראָפּשיצער רבין (פּרשת „ואתחנן‟), אַז אַן אמתער צדיק איז גאָט — ממש מיט אַזעלכע ווערטער. דעם דאָזיקן ספֿר האַלטן די סאַטמאַרער חסידים ווי איינעם פֿון די כּשרסטע און הייליקסטע.
ווידער, פֿון ברילס שטאַנדפּונקט איז דווקא ריכטיק אַזעלכע ראַדיקאַלע דעות נישט צו דערמאָנען. אַפֿילו אין די חסידישע קרײַזן קאָנען זיי שאָקירן אַ פּשוטן ייִד. אַזוי באַציִען זיך אַ סך חסידים צום „זרע קודש‟: דער ספֿר איז טאַקע אַ הייליקער, נאָר גיי פֿאַרשטיי, וואָס דער ראָפּשיצער רבי האָט באמת געמיינט! פֿון דעסט וועגן, אויב עמעצער וואָלט פֿאַרגליכן דעם ראַדיקאַלן „צדיקיזם‟ מיט פּראַוואָסלאַוונע קריסטלעכע געדאַנקען, וואָלט זיך באַקומען גאָר אַן אַנדער בילד מיט נאָך מער פּאַראַלעלן צווישן די רעליגיעס.
די לייענער פֿון מײַנע אַרטיקלען ווייסן, אַז איך האָב ליב אַרויסצוגראָבן, אַמאָל פֿון זעלטענע און ווייניק באַקאַנטע ספֿרים, דווקא ראַדיקאַלע, אומגעוויינטלעכע און יוצא־דופֿנדיקע דעות. ווען איך האָב געלייענט ברילס בוך, האָב איך כּסדר געטראַכט: פֿאַרוואָס גייט נישט דער מחבר נאָך ווײַטער? דאָס איז אָבער אַ מעלה פֿאַר די, וואָס האָבן ליב אַ מאָדערנעם ראַציאָנעלן צוגאַנג. בריל האַלט זיך בײַם מאָדערן־אָרטאָדאָקסישן דרך און שטיצט אַן ענלעכן מין קריסטלעכקייט. פֿאַר מיר, אַ ליבהאָבער פֿון מיסטישע און שאַמאַנישע זאַכן, איז זײַן בוך געוואָרן אַ גוטער באַלערנדיקער אַרײַנפֿיר אין דער וועלט פֿון הײַנטצײַטיקע קאַטויליקער, וואָס קלינגען טאַקע ווי קריסטלעכע „מאָדערנע אָרטאָדאָקסן‟.
דאָס בוך ענדיקט זיך מיט אַ דערמאָנונג פֿונעם פּראָמינענטן רבֿ יונתן סאַקס ז״ל, וועלכער האָט באַטאָנט, אַז „די וועלט ווערט גרעסער צוליב די אונטערשיידן‟ און דערבײַ אָפּגעשאַצט די קריסטלעכע רעליגיע, ווי אויך די רעליגיעזע פֿאַרשיידנאַרטיקייט בכלל. בריל איז מסכּים, אָבער שליסט זײַן פֿאָרשונג מיט די ווערטער: „די צוויי רעליגיעס בלײַבן באַזונדערע אומאָפּהענגיקע בריתן מיטן באַשעפֿער‟.
The post Can the Trinity be kosher? appeared first on The Forward.
Uncategorized
The exceptional translator Barbara Harshav has died
פֿון אַבֿיה קושנער און שחר פּינסקער
באַרבאַראַ הרשבֿ, פֿאַררעכנט פֿאַר איינעם פֿון די וויכטיקסטע איבערזעצערס פֿון דער העברעיִשער און ייִדישער ליטעראַטור, איז אַוועק אין דער אייביקייט צו 85 יאָר.
הרשבֿ, באַקאַנט ווי באָבי בײַ אירע פֿרײַנד און קאָלעגעס, האָט איבערגעזעצט און אַרויסגעגעבן מער ווי 40 ביכער פּאָעזיע, דראַמע, בעלעטריסטיק, פֿילאָסאָפֿיע, עקאָנאָמיק, סאָציאָלאָגיע און געשיכטע. צווישן אירע איבערזעצונגען זענען געווען די ווערק פֿונעם נאָבעל־לאָרעאַט שמואל יוסף עגנון און די פּאָעטן אַבֿרהם סוצקעווער, מענקע קאַץ און יהודה עמיחי.
אַחוץ דעם וואָס זי איז געווען אַן ערשט-ראַנגיקע איבערזעצערין איז זי אויך געווען שטאַרק באַליבט בײַ אַנדערע אַקאַדעמיקער און איבערזעצער איבער דער וועלט, סײַ ווי אַ וועגווײַזערין אינעם געביט פֿון איבערזעצערײַ סײַ צוליב איר מענטשלעכקייט און ברייטהאַרציקער שטיצע פֿאַר אירע קאָלעגעס.
אַ צענטראַלער אַספּעקט פֿון איר קאַריערע איז געווען איר ברייטע און פֿרוכפּערדיקע צוזאַמענאַרבעט מיט איר מאַן, בנימין הרשבֿ (אַ העברעיִזירונג פֿונעם נאָמען הרושובסקי). צוזאַמען האָבן זיי איבערגעזעצט און רעדאַקטירט אויף ענגליש אַ ריי וויכטיקע טעקסט־זאַמלונגען ווי למשל דעם אייגנאַרטיקן באַנד „אַמעריקאַנער ייִדישע פּאָעזיע: אַ צוויישפּראַכיקע אַנטאָלאָגיע“ (1986), וואָס האָט אַרײַנגענומען סײַ דעם אָריגינעלן ייִדישן טעקסט סײַ די פּרעכטיקע ענגלישע איבערזעצונגען. אַזוי אַרום האָט דער לייענער געקענט אָפּשאַצן די קוואַליטעט פֿון די ווערק אויף ביידע שפּראַכן.
איינער פֿון הרשבֿס גרעסטע אויפֿטוען איז געווען דאָס וואָס זי האָט נישט פֿאָרגעשטעלט די ייִדישע פּאָעזיע סתּם ווי נאָסטאַלגישן פֿאָלקלאָר, נאָר האָט זי געשילדערט אינעם קאָנטעקסט פֿונעם גלאָבאַלן מאָדערניזם. דער באַנד האָט אַרײַנגענומען סײַ אַוואַנגאַרדישע עקספּערימענטן סײַ שטאָטישע טעמעס, צוזאַמען מיט די וויזועלע קונסטווערק פֿון בען שאַהן און ראַפֿאַעל סויער, וואָס האָבן געהאַט אַן ענלעכן הינטערגרונט ווי די פּאָעטן.
מיט איר מאַן האָט זי אויך אַרויסגעגעבן דאָס בוך, „זינג, פֿרעמדער: הונדערט יאָר פֿון אַמעריקאַנער ייִדישער פּאָעזיע“, וואָס האָט אַרײַנגענומען ווערק פֿון די „סוועטשאַפּ“־פּאָעטן מאָריס ראָזענפֿעלד און דוד עדעלשטאַדט, ווי אויך „אינזיכיסטן“ ווי ציליע דראָבקין.
הרשבֿ איז געבוירן געוואָרן אין דעטרויט, מישיגען, אין 1940. זי איז נישט געווען קיין נאַטירלעכע רעדערין פֿון העברעיִש אָדער ייִדיש. „איך בין געווען 34 יאָר אַלט ווען איך האָב אָנגעהויבן זיך לערנען העברעיִש און איך האָב זיך ממש פֿאַרליבט אין דער שפּראַך,“ האָט זי דערציילט בעת אַן אינטערוויו אין 2012. מיט דער צײַט האָט זי אָנגעהויבן איבערזעצן די וויכטיקסטע העברעיִשע ווערק.
דערנאָך האָט זי זיך גענומען צו ייִדיש. „ייִדיש איז די לעצטע שפּראַך וואָס איך האָב זיך אויסגעלערנט. צוליב דעם וואָס איך האָב שוין געקענט דײַטש און העברעיִש, האָב איך שוין פֿאַרשטאַנען אַרום 90% פֿון ייִדיש.“ כאָטש אירע טאַטע־מאַמע האָבן געקענט ייִדיש האָבן זיי עס בלויז געניצט צווישן זיך ווען זיי האָבן נישט געוואָלט אַז די קינדער זאָלן פֿאַרשטיין. „דערצו בין איך סײַ ווי נישט געווען אַזוי פֿאַראינטערעסירט אין וואָס זיי זאָגן,“ האָט זי געזאָגט.
איין סיבה פֿאַר וואָס זי איז געוואָרן אַן איבערזעצער — האָט זי דערקלערט — איז „ווײַל די איבערזעצונגען וואָס איך האָב געלייענט זענען געווען אַזוי שלעכט. כ׳האָב דעמאָלט געוווינט אין ירושלים און כ׳האָב זיך באַקענט מיט אַ שרײַבער וואָס האָט זיך באַקלאָגט פֿאַר מיר, און טאַקע מיט רעכט, וועגן די אומגעלומפּערטע איבערזעצונגען וואָס מע האָט געמאַכט פֿון זײַנע ווערק. האָב איך אָנגעהויבן לייענען יענע איבערזעצונגען און דערפֿילט אַז איך קען דאָס טאָן בעסער. ס׳איז מיר אָבער געווען אַ חידוש, ווען מײַן ערשטער פּרוּוו איז טאַקע פּובליקירט געוואָרן אין אַן אַקאַדעמישן זשורנאַל.“
אַחוץ איר אַרבעט ווי אַן איבערזעצער האָט הרשבֿ אויך געדינט ווי די פּרעזידענטין פֿון דער אַמעריקאַנער אַסאָציאַציע פֿון ליטעראַרישע איבערזעצער, און האָט געפֿירט איבערזעצונג־וואַרשטאַטן אינעם דעפּאַרטמענט פֿון פֿאַרגלײַכיקער ליטעראַטור אין יעל־אוניווערסיטעט, דערבײַ שטיצנדיק יונגע איבערזעצער זיך צו פֿאַרנעמען מיט דער ייִדישער און העברעיִשער ליטעראַטור. זי האָט זיך אויך איבערגעגעבן צום קאַמף פֿאַר געשלעכט־גלײַכקייט און פֿאַר שלום און גערעכטיקייט אין ישׂראל/פּאַלעסטינע.
אין 2018 איז הרשבֿ געוואָרן די ערשטע העברעיִשע און ייִדישע איבערזעצערין צו באַקומען די „פּען/מאַנהײַם מעדאַל פֿאַר איבערזעצונג“.
פֿאַר אונדז וואָס האָבן זי געקענט, איז באָבי געווען אַ בריליאַנטענע, ברייטהאַרציקע פֿרײַנדינע און קאָלעגע, שטענדיק גרייט צו העלפֿן אַנדערע מיט עצות און הדרכה.
The post The exceptional translator Barbara Harshav has died appeared first on The Forward.
Uncategorized
Rahm Emanuel: Pursuit of Greater Israel as ‘fanatical’ as the chant ‘from the river to the sea’
(JTA) — The pursuit of Greater Israel is a corrosive fantasy, veteran Democratic politician Rahm Emanuel is expected to tell a Tel Aviv audience on Wednesday, calling it as “destructive and fanatical” as the chant “from the river to the sea.”
Emanuel, who has held multiple top roles in the Democratic Party, in Congress and in the Obama White House, is a potential 2028 presidential candidate.
He will warn that Prime Minister Benjamin Netanyahu is leading the country to a “dead-end” that has turned the country into a “pariah” and is threatening Israel’s historic alliance with the United States, according to an advance copy of his speech shared with the Jewish Telegraphic Agency on Tuesday.
He blamed as “our mistake” America’s assumption that “the best thing Washington could do for Jerusalem was to blindly and silently stand behind your government, without conditions, without demands, and without consequences.” That path has led to policies including Israeli extremists terrorizing West Bank Palestinians and Gazans suffering from a lack of food that means “Israel has never been so isolated,” a situation that he terms “a countdown clock” for Israel’s security.
Instead, his remarks state, “we need a fundamentally new and different approach to the alliance.”
At the same time, he criticized the Palestinians for what he said were mistakes and obstacles to peace over the years. He lambasted their supporters in the United States who support replacing Israel with a Palestinian state stretching from the Jordan River to the Mediterranean Sea.
“Those chanting ‘from the river to the sea’ need to hear this loud and clear: they will never have their way,” he declares in his prepared remarks. “But those calling for a greater Israel must also hear this loud and clear: you’re never going to have your way, either. Both are fantasies chanted by fanatics.”
Emanuel, who is a former U.S. congressman from Illinois as well as a former Chicago Mayor and served as White House Chief of Staff under President Barack Obama, is considering a presidential run in 2028. His trip has garnered media attention given that his ideas on Israel could signal the direction of his party on the issue, particularly as they come from a Jewish politician with close ties to the country. Emanuel once volunteered as a civilian with the Israeli army and his father was an Israeli citizen.
His trip to Israel to underscore the importance of the Israeli-U.S. alliance and to advocate for a new regional diplomatic initiative comes at a time when politicians in his Democratic Party are increasingly disavowing Israel to gain an edge in upcoming elections as the country’s reputation plummets.
A Pew Research Center Poll published in April found that 60% of Americans had an unfavorable view of Israel, but its standing was worse among Democrats and Democratic-leaning Independents, where 8 out of 10 had negative views about Israel.
According to his prepared speech, Emanuel is set to highlight his deep connection to the Jewish state and his family’s sacrifice in bringing about its creation, noting that his uncle, who was a member of the pre-state underground, is buried on Jerusalem’s Mt. of Olives. His father, Benjamin, was born in Jerusalem in 1927 and fought in Israel’s 1948 War of Independence before immigrating to the United States, where he raised his family in Chicago.
Emanuel plans to recount Israel’s history of overtures in the name of peace and in the face of Palestinian violence during the second intifada and the Oct. 7, 2023, Hamas-led attack on southern Israel. He will explain that he understands Israel’s cynicism regarding any future arrangement with the Palestinians since Israel’s past offers of Palestinian sovereignty in exchange for security were frequently met with violence.
“I understand why, even if you oppose the Netanyahu government, you’re so prone to dismiss criticism from the outside world,” Emanuel wrote, underscoring that a “corrupt Palestinian leadership has never lived up to the Palestinian people’s legitimate aspirations for sovereignty and self-determination.”
Still, he wrote, Israel’s future can’t be “held hostage to a past defined exclusively by recriminations,” warning that such a stance will endanger its “historic alliance with the U.S.,” which is now “at a crossroads.” Israel must embark on a path that pairs military and diplomatic efforts, rather than relying solely on military prowess, he wrote.
“Israel will be alone if its leaders choose to attempt to annex the West Bank and pursue the fantasy of a greater Israel,” Emanuel plans to say.
“America will not and cannot be complicit or complacent in that endeavor,” he wrote, explaining that it has erred in the past by “blindly and silently” supporting Netanyahu’s government.
The speech calls for an end to the “American taxpayer’s subsidy of Israel’s defense budget,” maintaining that Israel should buy U.S. arms with the same financial terms and restrictions as every other ally “that abides by our laws.”
The speech laid out a broad-based policy with regard to a two-state resolution to the Israeli-Palestinian conflict that rejects extremist Israeli violence against Palestinian civilians and illegal West Bank settlement building but does not spell out prescriptions for divisive issues such as the future of Jerusalem or using the pre-1967 lines for determining the borders of a Palestinian state.
Emanuel does not mention the U.S.-based political advocacy group J Street in his speech, but the text picks up on the 23-state policy idea that J Street put forward last year, involving 21 Arab states, alongside Israeli and Palestinian ones, that would include recognition of Israel by the Arab League.
Such a regional integration would allow for Israel and the larger Middle East to become a technological and transit hub for trade between Europe and India, he plans to say.
To achieve this regional peace, Emanuel continues, the Arab states would have to support a Palestinian governing entity that would accept the Jewish historic connection to Israel, stop teaching its children to hate Israel and end the “heinous practice” of financially rewarding terrorists who kill Jews.
Israel, he wrote, would have to halt unilateral actions in the West Bank, stop nurturing harmful organizations and support “real partners in pursuit of peace.”
This scenario rests on a three-part U.S. policy in the region that would leverage the Arab world’s desire for stability, Israel’s need for security, and Palestinian demands for sovereignty.
“The political benefits for all parties would be far greater than a two-state solution could ever offer. But to get there, everyone would need to make good on their piece of the bargain,” he wrote in his speech.
The alternative path, he wrote, is one that has seen Israel isolated and turned it into a pariah state.
“Israel has failed to convert its military wins into strategic advantages,” Emanuel is expected to say, noting that the country has “lost Europe” and its support in the U.S. is plummeting. U.S. unconditional support for Israel without demands and consequences has been a mistake, he added in his speech, in which he blamed Israel’s poor global standing on Netanyahu’s policies.
A centrist Jewish Democrat embracing a policy promulgated by J Street, a group founded in 2008 to counter the influence of what was then the mainstream pro-Israel lobby AIPAC, illustrates the degree to which the American Israel Public Affairs Committee and its credo of creating a bipartisan consensus of support for Israel has eroded.
Emanuel plans to recall his own tensions with Netanyahu, who during his time as White House Chief of Staff labeled him a “self-loathing” Jew for opposing West Bank settlement construction.
Netanyahu, he wrote in his prepared remarks, “cannot fight indefinitely against a world that has stopped believing you have the right to fight. You must instead find a new sustainable path to peace, security, and prosperity.”
Alternatively, he wrote, the United States would stand “shoulder-to-shoulder” with Israel as it pursued peace and security.
The post Rahm Emanuel: Pursuit of Greater Israel as ‘fanatical’ as the chant ‘from the river to the sea’ appeared first on The Forward.
