איינער פֿון די פֿילמען וואָס מע ווײַזט די וואָך ווי אַ טייל פֿונעם ניו־יאָרקער ייִדישן קינאָ־פֿעסטיוואַל איז דער פּרעכטיקער ייִדישער פֿילם ,,על חטא“.

דער פֿילם, וואָס איז געמאַכט געוואָרן אין פּוילן אין 1936, איז געווען אַ וויכטיקע דערגרייכונג אין דער געשיכטע פֿון ייִדישן קינאָ. ער איז געווען דער ערשטער ייִדישער פֿילם מיט קלאַנג און דיאַלאָג, און האָט אויך געשילדערט אַ גאָר מאָדערנע טעמע.

איך האָב אַליין געזען דעם פֿילם אויפֿן מעלבורנער „דשיף“ אינטערנאַציאָנאַלן פֿילם־פֿעסטיוואַל אין אָקטאָבער 2025, און ער האָט אויף מיר געמאַכט אַ שטאַרקן אײַנדרוק. עס שילדערט נישט בלויז דאָס ייִדישע לעבן אין שטעטל, די ראָלע פֿון רעליגיע אין טאָג-טעגלעכן לעבן, די מנהגים און די שוועריקייטן פֿון די שטעטל־ייִדן, נאָר אויך ווי פּראָגרעסיוו און בראַוו איז געווען דער אויסבליק פֿון די שרײַבער און אָנטיילנעמער אין ייִדישן טעאַטער און פֿילם אין יענער צײַט.

דער רעזשיסאָר, אַלעקסאַנדער מאַרטען, און די שפּילער האָבן נישט מורא געהאַט אָפֿענערהייט צו באַטראַכטן אַ טעמע וואָס איז דעמאָלט געווען פֿאַרבאָטן. דער פֿילם דערציילט ווי אסתּר, אַ יונגע טאָכטער פֿונעם שטעטל רבֿ, פֿאַרשוואַנגערט מיט אַן אָפֿיציר פֿון אַרמיי. דער פֿילם באַשרײַבט אירע שוועריקייטן און קאָנפֿליקטן אַלס אַ נישט־חתונה געהאַטע, וואָס זי באַשליסט צו טאָן און וואָס געשעט ווײַטער. די באַרימטע קאָמיקער דזשיגאַן און שומאַכער שפּילן דאָ הױפּט־ראָלעס. מיר זײַנען צוגעװוּינט צו זען דזשיגאַן און שומאַכער אין סלעפּסטיק און קאָמישע שטיק. דאָ אָבער זעען מיר אַ טיפֿערן אויסטײַטש אין זייער אויסשפּילונג — קאָמעדיע געמישט מיט דראַמע און איידלקייט.

די הױפּט־ראָלע פֿון אסתּר שפּילט די אויסגעצייכנטע אַקטריסע רחל האָלצער. דאָ באַװײַזט זי מיט האַרץ און געפֿיל, פֿאַרװאָס זי איז געװאָרן אַ װעלט־באַרימטע ייִדישע אַקטריסע. איר אויסטײַטש איז פּרעכטיק און רירנדיק. עס איז װערט קוקן דעם פֿילם פּשוט צו זען און אָנערקענען איר ראָלע.

רחל האָלצער איז געװען אַ הױפּט־שפּילער און רעזשיסאָר אינעם נאַציאָנאַלן פּױלישן טעאַטער, און אויך אין דער װילנער טרופּע. אין „על חטא“ איז זי שוין געווען אין די יונגע דרײַסיקער, נאָר זי שפּילט דאָ סײַ די ראָלע פֿון אסתּר ווי אַ יונג מײדל, סײַ אסתּר ווי אַן עלטערע פֿרױ. אין 1939, דרײַ יאָר נאָך דעם וואָס „על־חטא“ איז אַרױס, איז רחל געװען מיט איר מאַן, דעם באַקאַנטן דראַמאַטורג חיים ראָזענשטיין, אין מעלבורן ווי טייל פֿון אַ װעלט־טור. זײ זײַנען געקומען כּדי צו שטעלן איר סאָלאָ־פּיעסע, װען עס איז אױסגעבראָכן די צװײטע װעלט־מלחמה, און זײ האָבן נישט געקענט זיך אומקערן קײן פּױלן. אַ דאַנק זייער זײַן אין אויסטראַליע זענען זײ געראַטעװעט געוואָרן פֿון דעם חורבן, און זײַנען ביז זייער טױט געבליבן אין מעלבורן.

אין אױסטראַליע איז רחל האָלצער אויפֿגעטראָטן אױף די גרעסטע בינעס מיט גרויסן דערפֿאָלג. אין 1940 האָט זי, צוזאַמען מיט יעקבֿ װײַסליץ, געשאַפֿן דעם „דוד הערמאַן טעאַטער“ אין מעלבורן וואָס איז געבליבן אַקטיוו מער ווי פֿערציק יאָר. זי האָט אױך ווײַטער געשפּילט אין סאָלאָ־פֿאָרשטעלונגען. זעקס טויזנט מענטשן האָבן זי למשל געהערט רעציטירן יעווגעני יעווטאָשענקאָס ליד „באַבי־יאַר“ אינעם מעלבורנער שטאָטזאַל. צווישן זיי: יעווטאָשענקאָ אַליין. די וועלכע האָבן עס געזען און געהערט האָבן געזאָגט אַז עס איז געווען, ווי אַלע אירע פֿאָרשטעלונגען, אומפֿאַרגעסלעך.

איך האָב נישט געקענט רחל האָלצערן ווי אַ יונגע אַטקריסע, און געדענק זי נאָר אַלס אַן עלטערע פֿרױ. אָבער זי האָט קײנמאָל נישט פֿאַרלױרן איר עלעגאַנץ, איר שײנקײט. זי איז געװען די מלכּה פֿון דער ייִדישער טעאַטער און איז געבליבן אַ מלכּה, אַפֿילו אין אירע נײַנציקער, ווען איך האָב זי באַזוכט אין אַ מושבֿ-זקנים.

איך האָב אויך געהאַט אַ פּערזענלעכן שײַכות צו רחל האָלצער. איר מאַן, חיים ראָזענשטיין, איז געװען דער ברודער פֿון מײַן באָבעס מאַן, מאָטל ראָזענשטיין. נישט געקוקט אויף דעם װאָס חיים און מאָטל זײַנען בײדע געשטאָרבן איידער איך בין נאָך געווען אויף דער וועלט, האָב איך געװוּסט אַז זי איז אַ װײַטע קרובֿה, און איך פֿלעג זי זען אינעם ייִדישן קולטור־קלוב אין מעלבורן, „קדימה“, אָדער בײַ מײַנע עלטערן. און אַוודאי אויך אויף דער בינע.

ווען איך בין געווען דרײַצן יאָר אַלט האָב איך געהאַט אַ ספּעציעלע איבערלעבונג מיט איר. מיר זײַנען ביידע געווען אין „קדימה“, אינעם גרױסן זאַל װוּ מע האָט אָפֿט געשפּילט ייִדישן טעאַטער. איך האָב רעציטירט אַ דראַמאַטישע פּאָעמע אויף דער בינע. נאָך דער פֿאָרשטעלונג איז רחל האָלצער צוגעקומען צו מיר, מיך אָנגעכאַפּט בײַ דער האַנט, און מיט אַ שמײכל פֿון נחת געזאָגט: „דו ביסט מײַן משפּחה, דו ביסט מײַן משפּחה!“ אַזאַ כּבֿוד פֿון דער קעניגין פֿון ייִדישן טעאַטער האָב איך נישט דערװאַרט! איך האָב דעמאָלט נישט פֿאַרשטאַנען די גרױסע מתּנה װאָס זי האָט מיר געגעבן מיט די װערטער. איך וועל דאָס קײנמאָל נישט פֿאַרגעסן.

דער גרױסער זאַל און די בינע זענען הײַנט אַן אַלגעמיינער קינאָ־הויז. װען איך האָב אין נאָוועמבער דאָרט געקוקט דעם פֿילם „על חטא“, בין איך געזעסן ממש נאָר אַ פּאָר רײען פֿונעם אָרט, וווּ רחל האָלצער האָט אַמאָל גענומען מײַן האַנט און מיך אַזוי וואַרעם באַגריסט.

פֿאַר די פֿון אײַך וואָס וועלן דעם זונטיק זען „על חטא“ אויפֿן ניו־יאָרקער ייִדישן קינאָ־פֿעסטיוואַל, װעט איר האָבן אַ געלעגנהײט אַליין צו זען רחל האָלצערס וווּנדערלעכן טאַלאַנט ווי אַן אַקטריסע. דאָס אַליין איז ווערט דאָס גאַנצע געלט.

The post The exceptional actress in the Yiddish film ‘I Have Sinned’ appeared first on The Forward.

US House Speaker Mike Johnson (R-LA) speaks to members of the media on Capitol Hill in Washington, DC, US, Nov. 12, 2025. Photo: REUTERS/Elizabeth Frantz

The US House of Representatives in a decisive bipartisan vote passed on Wednesday a sweeping government funding package that includes $3.3 billion in annual security assistance to Israel, underscoring continued congressional support for Washington’s closest ally in the Middle East amid heightened political scrutiny.

The legislation — which combines funding for the State Department and certain national security programs for the Treasury Department and other parts of the government — passed easily by a margin of 341 to 79, reflecting a durable consensus on Capitol Hill that Israel’s security remains a key US strategic interest.

Washington has committed to provide Jerusalem with $3.8 billion in military aid each fiscal year until 2028, according to an agreement signed by the two nations in 2016. The $3.3 billion in aid passed by the House, along with the $500 million given to Israel as part of the US defense budget for anti-missile programs, will meet that total.

The American Israel Public Affairs Committee (AIPAC), the foremost pro-Israel lobbying group in the US, issued a statement praising lawmakers for passing the legislation, arguing that it bolsters the longstanding relationship between the US and its closest Middle Eastern ally. 

“The pro-Israel provisions in this bill further reinforce the bipartisan and ironclad support for the US-Israel partnership in Congress,” AIPAC said. “These resources help ensure that our ally can confront shared strategic threats and that America has a strong and capable ally in the heart of the Middle East.”

The funding for Israel is provided through the Foreign Military Financing program and aligns with the 10-year memorandum of understanding between Washington and Jerusalem. Supporters say the assistance is critical to maintaining Israel’s qualitative military edge, funding advanced missile defense systems, and ensuring the country can defend itself against evolving security challenges.

The House package also includes provisions tightening oversight of US funds directed to the Palestinians and restricting assistance to international bodies viewed by supporters of the bill as hostile to Israel. It further bans funding for the UN Relief and Works Agency (UNRWA), the controversial UN agency responsible for Palestinian refugees and their descendants. The Israeli government and research organizations have publicized findings showing numerous UNRWA-employed staff, including teachers and school principals, are active Hamas members, some of whom were directly involved in the Palestinian terrorist group’s Oct. 7, 2023, massacre across southern Israel, while many others openly celebrated it.

The legislation additionally blocks all funding to the International Criminal Court (ICC), which was founded in 2002 under a treaty giving it jurisdiction to prosecute genocide, crimes against humanity, and war crimes that were either committed by a citizen of a member state or had taken place on a member state’s territory.

Last November, the ICC issued arrest warrants for Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and his former defense chief Yoav Gallant for alleged war crimes and crimes against humanity in the Gaza conflict.

Israel has adamantly denied war crimes in Gaza, where it has waged a military campaign to eliminate Hamas following the terrorist group’s Oct. 7, 2023, invasion of and massacre across southern Israel.

The Trump administration has imposed sanctions on ICC judges and those who assist with International Criminal Court (ICC) investigations of American citizens or allies such as Israel in February 2025. 

The legislation also allocates $37.5 million for the Nita Lowey Middle East Partnership for Peace Act, a 2020 US law issuing a maximum of $250 million over five years for initiatives promoting Israeli-Palestinian peace-building efforts and a two-state solution. 

The funding package is making its way through Congress as the future dynamics of the Israel-American military aid relationship remain in flux. Recently, Netanyahu told US reporters that he plans on weaning Israel off US support over the next decade. Sen. Lindsey Graham (R-SC), a stalwart supporter of Israel, responded by announcing he plans on introducing legislation to accelerate the timeline to end US aid to Israel.

The measure now moves to the Senate, where leaders are expected to take it up in the coming weeks. If approved and signed into law, the funding would ensure uninterrupted security assistance to Israel for another year.

Dr. Miqueas Martinez Secchi. Photo: Screenshot

A doctor in Argentina has been suspended from his job at a hospital in Buenos Aires after posting antisemitic messages on social media that included explicit calls for violence against Jews.

The suspension of Miqueas Martinez Secchi, a resident physician specializing in intensive care at José de San Martín Hospital in La Plata, marks yet another example of rising antisemitism in health-care settings across the West.

“Instead of performing circumcision, their carotid artery and main artery should be cut from side to side,” Secchi wrote in one post.

The medical professional’s antisemitic online activity was exposed by journalist and commentator Dani Lerer, who posted the graphic messages on the social media platform X.

El @miqveas_ que llama a cortar la yugular de los judíos, y que borró su cuenta, es residente de terapia intensiva del Hospital General José de San Martín de La Plata.

Imagino que ya mismo tomarán cartas en el asunto las autoridades, pero que las redes hagan lo suyo. pic.twitter.com/luCjZbedar

— Dani Lerer (@danilerer) January 12, 2026

The posts prompted widespread outrage, leading Secchi to delete his social media account — but not before other users were able to save screenshots.

Buenos Aires Province Health Minister Nicolás Kreplak released a statement responding to the incident.

“Any aggressive message or one showing a lack of respect for human life is incompatible with health care practice and particularly with medicine. They are fundamental values of training as a health professional,” he posted on X. “Health is one of the essential assets of society, and it is indispensable to be firm against any act of discrimination and racism. As is public knowledge.”

Kreplak then referenced Secchi and noted he is under investigation.

“Due to this message, consistent with other previous behaviors that now acquire relevance, the resident doctor at Hospital San Martín de La Plata who made those public statements is suspended and in an administrative and judicial investigation process, in order to conduct an evaluation under an ethical, technical, and professional committee that will determine whether it is appropriate or not for them to resume their training process,” the minister said.

The incident in Argentina continues an alarming pattern of rampant antisemitism in health care across the Western world which has left Jewish communities feeling unsafe and marginalized.

In November, for example, a Jewish columnist from Amsterdam said she was denied medical care by a nurse who refused to remove a pro-Palestinian pin shaped like a fist.

Elsewhere in the Netherlands, local police opened an investigation into Batisma Chayat Sa’id, a nurse who allegedly stated she would administer lethal injections to Israeli patients.

In Italy, two medical workers filmed themselves at their workplace discarding medicine produced by the Israeli company Teva Pharmaceuticals in protest of the Jewish state and the war in Gaza.

In Belgium, a local hospital suspended a physician after discovering antisemitic content on his social media, including a cartoon showing babies being decapitated by the tip of a Star of David and an AI-generated image depicting Hasidic Jews as vampires poised to devour a sleeping baby.

The same doctor came under fire after he recently diagnosed a nine-year-old patient by listing “Jewish (Israeli)” as one of her medical problems on his report.

Several such incidents have occurred in the United Kingdom, where British Prime Minister Keir Starmer unveiled a new plan in October to address what he described as “just too many examples, clear examples, of antisemitism that have not been dealt with adequately or effectively” in the country’s National Health Service (NHS).

One notable case drawing attention involved Dr. Rahmeh Aladwan, a trainee trauma and orthopedic surgeon, who police arrested on Oct. 21, charging her with four offenses related to malicious communications and inciting racial hatred. In November, she was suspended from practicing medicine in the UK over social media posts denigrating Jews and celebrating Hamas’s terrorism.

That same month, UK Health Secretary Wes Streeting called it “chilling” that some members of the Jewish community fear discrimination within the NHS, amid reports of widespread antisemitism in Britain’s health-care system.

Incidents in the UK included a Jewish family fearing their London doctor’s antisemitism influenced their disabled son’s treatment. The North London hospital suspended the physician who was under investigation for publicly claiming that all Jews have “feelings of supremacy” and downplaying antisemitism.

In Australia, two nurses filmed themselves bragging online about refusing to treat Israelis, making throat-slitting gestures, and boasting of killing Jews. Both lost their licenses and now face criminal charges.

A US-born Jewish woman who moved from Israel to Australia six years ago told The Algemeiner last year that she no longer feels safe in hospitals given the atmosphere of heightened antisemitism.

“In the past year alone, my little boy has witnessed many hostile protests where ‘anti-Zionists’ have actually come into the Jewish community without permits to intimidate us. Time and time again, instead of [authorities] dispersing and arresting anyone in the crowd for screaming racial slurs and threats, Jews are asked to evacuate and told if they don’t run away, they are inciting violence,” the woman said.

“Now they actually brag online about killing Israeli patients,” she continued, referring to the case in Australia. “I don’t know how safe I would feel giving birth at that hospital.”