Uncategorized
As trial begins in Tree of Life massacre, Pittsburgh’s Jews struggle with what to reveal and what to conceal
PITTSBURGH (JTA) — On Friday afternoon, Squirrel Hill was suffused with spring breezes and pink dogwoods, and alive with the movement that typifies the coming of Shabbat.
Toddlers scrambled up the jungle gym in the JCC playground, while the chatter in cafes was about a looming storm that could soak the walk to synagogue on Saturday. Murray Avenue Kosher was emptying out of challahs.
Barely present, at least on the surface, was any indication that Monday morning would hold a turning point in the community’s greatest trauma. That’s when jury selection was to begin in the trial of the man accused of shattering Shabbat on Oct. 27, 2018, with gunfire. His massacre of 11 worshipers, in a synagogue building a 10-minute stroll from the downtown of this leafy, heavily Jewish neighborhood, was the deadliest-ever attack on U.S. Jews.
But behind the scenes, there are clear signs that the trial’s proximity is being felt. Maggie Feinstein, the director of the 10/27 Healing Partnership, which provides post-traumatic therapy for the community, said that as the trial nears, requests for treatment have spiked.
“The trauma cues that for a while bothered us right after the shooting — for some people it might be ambulances, for other people it might be media, for some people it might be the sound of multiple police cars — you get to a place where they don’t bother you as much,” she said. “But the increased media attention and the increased awareness of this upcoming trial for a number of people is bringing back for them that maybe they didn’t do their own healing the first time around.”
A Starbucks in the Squirrel Hill neighborhood of Pittsburgh is decorated with a memorial for the victims of the 2018 massacre at the city’s Tree of Life synagogue, April 21, 2023. (Ron Kampeas)
There were three congregations in the building: Tree of Life and New Light, both affiliated with the Conservative movement, and Dor Hadash, which is Reconstructionist.
The 11 victims were brothers Cecil and David Rosenthal, couple Bernice and Sylvan Simon, Rose Malinger, Joyce Fienberg, Richard Gottfried, Jerry Rabinowitz, Daniel Stein, Melvin Wax and Irving Younger. Seven were from Tree of Life, three were from New Light and one was from Dor Hadash.
For their families, their friends, their congregations and their broader Jewish community, the legacy of the massacre is a deep-seated longing for control, a longing to never have to think again of the gunman and of the anguish he left in his wake, while grappling with tender memories of the dead, of the decades spent in celebration and in prayer in the building.
Who narrates this story, the gunman or his victims? That struggle now looms as the alleged gunman goes to trial. The community is wrestling with questions such as where and whether to put the bullet-riddled artifacts, whether to worship at the site, whether to even speak of the massacre and how and whether the gunman lives or dies.
”We believe strongly that this antisemitic attack should not stop people from practicing and being Jewish,” Feinsten said. “For a lot of people, that’s an active choice that they have to work at. It doesn’t come easily after feeling unsafe in that environment to then work to find safety in it. But a lot of people have chosen to do that.”
On Friday, Feinstein was organizing support services for families who would, if they so choose, be sequestered in a separate room in the court where they could view the trial. (Family members may also ask to be seated in the courtroom.) She assigned six therapists to be present with the families.
Compounding the revisited trauma of the event, the families are divided over whether the gunman, should he be convicted, deserves the death penalty. The accused has a lawyer, Judy Clarke, known as “the attorney for the damned” for her determination to keep her clients from execution.
What’s clear is that the Jews of Squirrel Hill are taking the trial on with their characteristic spirit of collaboration. The community has hired public relations specialists to handle media inquiries ahead of the trial, in part to safeguard locals from being pressed to answer questions that could harm them or shatter the sense of unity. Congregants reached by the Jewish Telegraphic Agency dutifully deferred to the list of approved contacts on a list distributed by a PR agency.
On Friday afternoon, signs of unity that flooded the city in the immediate aftermath of the shooting were still visible. In a tobacconist’s window a sign with the slogan “No place for hate/Stronger than hate,” which had proliferated throughout the neighborhood after the attack, remained propped up next to a flag and an ad for the lottery. A Starbucks had on its window white paint drawings depicting “love,” “kindness” and “hope” in English and in Hebrew, alongside symbols: the Star of David, a heart and a dove.
A tobacconist window includes a poster of the “No Place for Hate” slogan that proliferated after the Tree of Life Massacre in 2018, in Pittsburgh, April 21, 2023. (Ron Kampeas)
Representatives of the community talk about “doing Jewish” as a means of coping, including redoubling the very activities — allying with the city’s Black minority and advocating for immigration, refugees and gun control — that fueled the rage of the alleged attacker.
The attacker allegedly was driven in part by the partnership between Dor Hadash and HIAS, the Jewish refugee aid group, and the congregation’s sponsorship of refugee families.
“We have, if anything, doubled down on our commitment to immigrants and refugees,” said Dana Kellerman, the chair of the communications committee at Dor Hadash. “We are currently coming up on the end of our first year working with a new resettlement program to resettle a Congolese immigrant family in Pittsburgh, and we have every intention of when the year commitment is up of working with a second family.”
Kellerman said the shooting had “honestly become part of the background of our existence at this point.” In keeping with her congregation’s rules aimed at protecting their community, Kellerman declined to talk about the day of the massacre, the death penalty or about details of the trial. But she was open about the ways in which her congregation has leaned into the values it has long held, and that the gunman so reviled.
“We have become louder and more public about practicing our Judaism,” she said. Now, she said, the congregation incorporates advocacy for refugees into its service, with liturgical readings on immigration.
There are other changes. “We even have hats now! We have baseball caps!” Kellerman said with a smile, unearthing a photo of herself in a white cap with “Dor Hadash” and a stylized Magen David in blue, standing alongside gun control advocates.
“Previously we all would have shown up as our individual selves, and now we show up in our Dor Hadash baseball caps,” she said. “Mine kept blowing off.”
Steve Cohen, the co-president of New Light, said the congregation’s relationship with Black churches in the city has reached new intensity since the massacre. The congregation’s rabbi and congregants who know Hebrew partner with the churches to analyze sacred texts in the original.
“We would bring our Tanachs [Hebrew Bibles], and the Christian congregation would bring their Bible and then we would talk about the Proverbs and go through it, not just what the intention of the author was, but how different ways the same words can be translated in order to imply different things,” he said. “And so we went through the whole Book of Proverbs with the Rodman Street Baptist Church, and this past winter, we did the selected Psalms with the faith and Destiny Church on the north side.”
The interior of the new sanctuary of the New Light congregation, four and half years after a gunman massacred three of its congregants, in Pittsburgh, April 21, 2023. (Ron Kampeas)
New Light took its cue from survivors of the 2015 attack on the Emanuel Church in Charleston, South Carolina, in which a white supremacist murdered nine Black worshipers, Cohen said. Leaders of New Light traveled to the church and heard from its elders that it was not enough to tend to the traumatized individuals, but to the community; they emphasized outreach, bringing congregants back in.
“That’s a lot of the reason why we have an outpouring of members who never attended shul now attending shul,” he said.
Feinstein, too, said she had an intensification of religious and ritual observance among her clients: more frequent attendance at Shabbat services, forming a daily minyan, finding a study partner for daily Talmud study.
Kellerman said the community has become closer; she sees it in congregants who linger. “It shows up in things like people showing up for Friday night services, and hanging out to chat or getting on a little early to chat,” she said.
A rendition of architect Daniel Libeskind’s plans for the interior of the new Tree of Life synagogue. (Tree of Life)
In the days leading up to the trial, the community bid farewell to the most salient relic of that painful day: the hulking synagogue building on the corner of Wilkins and Shady that has stood empty since then. All three congregations have decamped to nearby synagogues, leaving behind the chain-link fence draped with paintings from children across the country wishing for strength.
“Nobody has been meeting in the synagogue since the day of the shooting,” said Carole Zawatsky, the Tree of Life CEO who is overseeing the plans to replace the building. The only people to have been inside at all, she said, were survivors and “special friends” — donors to the rebuilding and politicians.
Zawatsky said it is wrenching to even contemplate returning for some. “You can walk through the building and see where the gunman was destructive,” she said. “You can see where the gunman was apprehended, where the gunman opened fire. It’s devastating to witness.”
But some intend to: Tree of Life lost seven congregants but plans on returning once the building is rebuilt as a museum and education center focused on the dangers of extremism.
On Sunday, the Tree of Life congregation had an outdoor ceremony to say “L’hitraot,” Hebrew for “until we meet again,” to the building as it has existed up to now.
“We are grateful to God for the thousands of blessings that have passed through these doors,” Rabbi Jeffrey Myers, the rabbi who sheltered congregants and alerted police, said at the ceremony. “We cannot, we must not, permit one day … to define us, nor outweigh all the good.”
The new center is being designed by Daniel Libeskind, the architect who designed the master plan for the World Trade Center site reconstruction in New York and the Jewish Museum in Berlin.
But Dor Hadash and New Light decided their moves were permanent in part because families of their victims swore never to return to the building.
New Light is now ensconced in what once was a secondary chapel at the Beth Shalom synagogue, as if it has been there for decades: Plaques honoring past donors and presidents adorn the walls of the sanctuary. The only signs of the massacre are the 1,000 paper cranes Pittsburgh’s Japanese community gave the congregation, reflecting a Japanese tradition that folding cranes will make a wish come true. They hang at the entrance to the sanctuary, unexplained by any plaque. There is a stained glass monument to the three victims at the cemetery where they are buried.
Even with Tree of Life’s commitment to return, many questions remain about what that will look like. The congregation has yet to decide what objects will stay in the sanctuary, what will stay in storage and what will be part of a separate exhibit, Zawatsky said.
“The first work that’s had to be done for the synagogue is ‘What are the things that need to be saved and go into storage during construction?’” she said.
In some ways, she indicated, the work of rebuilding could bear some resemblance to the balancing act that the community will have to navigate during the alleged shooter’s trial.
“We are thinking deeply about how you exhibit some of these materials,” Zaslavsky said, “in ways that are both teachable moments and don’t retraumatize.”
—
The post As trial begins in Tree of Life massacre, Pittsburgh’s Jews struggle with what to reveal and what to conceal appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side
(JTA) — NEW YORK – An assailant stabbed two victims, at least one of whom was visibly Jewish, in an area of the Upper West Side known for its Jewish institutions.
Police said two male victims, aged 57 and 50, were in stable condition and being treated for stab wounds to the torso.
Rabbi Allen Schwartz of the neighborhood’s Congregation Ohab Tzedek told the Jewish Telegraphic Agency that one of the victims was a congregant who is visibly Jewish and wears a kippah.
Schwartz, who is in Israel, said he spoke to the congregant on the phone and that he is “alert.” “He may go home before Shabbos,” Schwartz said.
One person of interest has been taken into custody, according to the New York Police Department, who announced no immediate motive for the attack.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Assailant stabs two men, one visibly Jewish, on Upper West Side appeared first on The Forward.
Uncategorized
What sort of Yiddish do Yiddishists speak today?
Ask the question: “What sort of Yiddish do Yiddishists speak?” and a jokester might respond: “Well, these days they speak English.”
But let’s consider the Yiddishists who really do speak it in order to preserve it as a living language, because they see it as a treasured part of the Ashkenazi cultural heritage.
Their purpose is different than the Hasidim who speak the language as a way of preserving their religious lifestyle and traditional Jewish values.
Linguist Emma Breslow recently defended her dissertation about the way that Yiddishists speak the language. She interviewed 30 Yiddish speakers at the annual week-long Yiddish immersion retreat Yiddish Vokh and also met with Yiddish speakers from New York, Boston and Montreal.
When she asked people whether they considered themselves Yiddishists, most said no. Perhaps the words Yiddishism and Yiddishist sound rather old-fashioned today. Since Breslow couldn’t find a label that speakers could agree on, she uses the phrase “minority-context Yiddish community” in her study. This category, she writes, also includes former Hasidim who occasionally participate in Yiddishist gatherings.
One surprise in her dissertation is the diversity in this community’s Yiddish. An outsider might assume that all Yiddishists speak the same but that isn’t so: some adhere to Standard Yiddish — the literary standard established by the YIVO Institute for Jewish Research and used in most Yiddish language courses today. Others use the Polish or Ukrainian Yiddish dialect or switch dialects. Sometimes they would say gut (good) and other times — git; sometimes zogn (to say) and other times — zugn.
When Breslow asked people their opinion of Standard Yiddish she mainly received negative answers, although some acknowledged that Standard Yiddish could be useful for learning the language, since the spelling closely matches the pronunciation.
Some interviewees made unexpected comments about Standard Yiddish, as in “Nobody speaks that,” even if, being at the Yiddish Vokh, they might have earlier chatted with Standard Yiddish speakers, and even heard children speak it as a native language. Her dissertation discusses this feeling they have that Standard Yiddish lacks authenticity — maybe precisely because so few people speak it from birth.
The minority-context Yiddish community consists of several groups: a) native speakers — those who speak Yiddish well from home; b) heritage speakers — those who heard it as children, but don’t speak it well; c) students and others who studied the language as adults, and d) former Hasidim, who now live in the larger secular world. Each group speaks differently, but there are interesting points of comparison.
Among her subjects, the former Hasidim speak so-called Hasidic Yiddish — a dialect that linguists have been researching intensely in recent years. Students mostly speak a sort of Standard Yiddish, which they learned from their teachers. All of the Yiddish speakers often exhibited a certain influence or interference from English; no surprise, considering that Hasidim — the largest group of Yiddish speakers today by far — mix English words into their Yiddish too.
Breslow’s quotations include interesting examples of code-switching — when speakers go back and forth between languages. Some of the younger speakers use the word like as a discourse marker in their Yiddish just as in their English.
A second topic of Breslow’s investigation is the articulation of the Yiddish letter reysh, which is similar to the R sound. In the older dialects there were two sorts of reysh: the throat (uvular) reysh, like in French or Modern Hebrew, and the tongue-tip (apical) reysh, as in Russian or Spanish. In addition to those two pronunciations, today’s Yiddishists also use the English-style (retroflex) reysh. Interestingly, linguist Uriel Weinreich, who authored the textbook, cautioned in the preface that students should not use the American reysh.
The grammar of the Yiddishists is also worth examining. Although many have taken courses teaching the grammar of Standard Yiddish, they don’t necessarily follow the rules. That shouldn’t come as a surprise, since even authentic Yiddish speakers of previous generations spoke in dialects that differed considerably from the way Yiddish was written in books and in the press. That’s why there’s no reason to criticize Hasidim for “ruining the grammar,” as many non-Hasidic Yiddish speakers do, since Yiddish speakers have been “ruining” the proper grammar for centuries.
The post What sort of Yiddish do Yiddishists speak today? appeared first on The Forward.
Uncategorized
Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup?
דעם פֿאַרגאַנגענעם זונטיק, גלײַך נאָכן סוף פֿונעם וועלט־בעכער טורניי 2026 האָב איך אָנגערופֿן אַ גוטן פֿרײַנד אין אַרגענטינע, כּדי צו הערן ווי עס גייט אים.
איך בין ממש צעבראָכן — האָט ער געזאָגט — פֿאַרוואָס האָט דער אויבערשטער דאָס געטאָן?!
האָב איך אים געענטפֿערט: — איך בין נישט דעם אויבערשטנס בוכהאַלטער, און זיכער נישט זײַן אַדוואָקאַט. איך ווייס נישט פֿאַרוואָס ער טוט וואָס ער טוט, און פֿאַרוואָס ער טוט נישט וואָס ער טוט נישט. איך מיין אַז די וויכטיקסטע פֿראַגע איז נישט: „פֿאַרוואָס איז דאָס געשען“? נאָר גיכער: „וואָס איצט? וואָס קענען מיר זיך דערפֿון לערנען?“
האָט ער מיך געפֿרעגט, וואָס איך האַלט איז דער מוסה־השׂכּל. האָב איך אים געפֿרעגט צי ער געדענקט די מעשׂה פֿון יונה.
— אַוודאי. דער פֿיש האָט אים אײַנגעשלונגען.
ריכטיק — האָב איך געזאָגט — אָבער דאָס איז בלויז דער ערשטער טייל פֿון דער מעשׂה. נאָך דעם וואָס יונה האָט אין נינווה איבערגעגעבן די נבֿואה, מיט וועלכער דער אויבערשטער האָט אים געשיקט, איז ער אַרויס פֿון שטאָט און זיך אַוועקגעזעצט צו זען וואָס עס וועט ווערן.
דער אויבערשטער האָט דעמאָלט געמאַכט אויפֿוואַקסן אַ קיקיון, וואָס האָט אים געגעבן שאָטן, און יונה האָט זיך זייער געפֿרייט. אָבער אויף מאָרגן האָט דער אויבערשטער געשיקט אַ וואָרעם, וואָס האָט פֿאַרדאָרבן דעם קיקיון, און דער בוים איז פֿאַרטריקנט געוואָרן.
ווען די זון האָט שטאַרק געברענט, האָט יונה געליטן פֿון דער היץ און איז געוואָרן גאָר פֿאַרצווייפֿלט. האָט אים דער אויבערשטער געפֿרעגט: טרויערסטו איבערן קיקיון?
און יונה האָט געענטפֿערט: יאָ, ביז צום טויט.
האָט דער אויבערשטער געזאָגט: דו באַדויערסט אַ קיקיון, וואָס דו האָסט נישט פֿאַרפֿלאַנצט און נישט אויפֿגעהאָדעוועט. אין איין נאַכט איז ער אויפֿגעקומען, און אין איין נאַכט איז ער פֿאַרגאַנגען.
און זאָל איך דען נישט רחמנות האָבן אויף דער גרויסער שטאָט נינווה, וווּ עס וווינען מער פֿון צוועלף טויזנט מענטשן?“…
די מעשׂה שטעלט אונדז פֿאָר אַ פּשוטע אָבער טיפֿע פֿראַגע: וואָס פֿאַרדינט טאַקע אונדזער גרעסטע זאָרג?
און דאָ קומען מיר צוריק צום וועלט־בעכער. עס איז גאָר פֿאַרשטענדלעך, אַז אַן אַרגענטינער זאָל זײַן אַנטוישט ווען זײַן מאַנשאַפֿט פֿאַרשפּילט. ספּאָרט רופֿט אַרויס שטאַרקע געפֿילן, און דאָס איז דווקא איינע פֿון די סיבות, פֿאַרוואָס מענטשן האָבן עס אַזוי ליב.
— דײַן טרויער איז נישט קיין חסרון — האָב איך אים געזאָגט — פֿאַרקערט. עס ווײַזט, אַז דו ביסט אַ מענטש מיט געפֿיל. און געפֿיל איז אַ טײַערע מידה.
אָבער ווען די ערשטע אַנטוישונג הייבט שוין אָן זיך אָפּצושוואַכן, איז כּדאַי זיך צו פֿרעגן: וואָס נאָך אין לעבן פֿאַרדינט אַזאַ מאָס פֿון דײַן איבערגעגעבנקייט?
באַטראַכט נאָר אַ מאָמענט. דו האָסט נישט געקענט ברענגען דעם נצחון, און דו האָסט אויך נישט גורם געווען די מפּלה. און דאָך האָט דער רעזולטאַט, וואָס איז בכלל נישט געווען אין דײַנע הענט, אַזוי שטאַרק באַווירקט דײַנע געפֿילן.
אפֿשר וואָלט זיך געלוינט אַרײַנצולייגן די זעלבע עמאָציאָנעלע ענערגיע אין אַן אַנדער מין „פֿאַרמעסט“ — אין אַזאַ, וווּ דײַנע באַשלוסן און דײַנע מעשׂים קענען טאַקע מאַכן אַן אמתן חילוק.
וואָס פֿאַר אַ פֿאַרמעסט מיין איך? דאָ קומט אַרײַן אַן אויסערגעוויינטלעכע הוראה פֿונעם רמב״ם.
דער רמב״ם שרײַבט, אַז יעדער מענטש דאַרף שטענדיק זען זיך אַליין און די גאַנצע וועלט ווי פּונקט באַלאַנצירט צווישן זכות און חובֿה.
איין מצווה. איין גוט וואָרט. איין מעשׂה פֿון חסד. אַפֿילו איין גוטער געדאַנק.
יעדער איינער פֿון זיי קען איבערוועגן די גאַנצע וואָג לטובֿה — נישט נאָר פֿאַר זיך אַליין, נאָר פֿאַר דער גאַנצער וועלט.
מיר טראַכטן אָפֿט: וואָס מאַכט אויס וואָס איך׳ל טאָן? איך בין דאָך בלויז איין מענטש צווישן אַכט ביליאָן? דער רמב״ם בעט אונדז צו קוקן אויף דער וועלט מיט אַנדערע אויגן:
שטעל זיך פֿאָר אַ וואָג. אויף איין זײַט שטייען פֿיר ביליאָן מענטשן. אויף דער צווייטער זײַט — נאָך פֿיר ביליאָן. די וואָג איז פּונקט באַלאַנצירט. איצט שטעל זיך פֿאָר, אַז דו טרעטסט צו און באַשליסט אויף וועלכער זײַט זיך צו שטעלן. אין יענער רגע ווערט דײַן באַשלוס דער באַשליסנדיקער. דו ביסט דער וואָס האָט איבערגעוואָגן די גאַנצע וואָג.
אויב דאָס קלינגט צו אַבסטראַקט, לאָמיר זיך אומקערן צום וועלט־בעכער.
דער גאַנצער טורניר — נאָך וואָכן פֿון שפּילן, צענדליקער נאַציאָנאַלע מאַנשפֿאַטן און הונדערטער שפּילער — איז דער סוף באַשלאָסן געוואָרן דורך איין איינציקן מאָמענט.
איין שפּילער. איין גאָל. אַזוי איז אויך אין דער רוחניותדיקער וועלט.
דער גרויסער געראַנגל צווישן גוטס און שלעכטס, וואָס באַגלייט די גאַנצע געשיכטע פֿון דער מענטשהייט, קען אויסזען ווי עפּעס צו גרויס, כּדי אַ יחיד זאָל קענען אײַנווירקן דערויף.
אָבער אויב די וואָג איז טאַקע באַלאַנצירט, ווי דער רמב״ם באַשרײַבט, קען דער גאַנצער סוף־רעזולטאַט אָפּהענגען פֿון איין מענטש. פֿון איין מצווה. פֿון איין גוט וואָרט. פֿון איין גוטן געדאַנק.
און יענער מענטש קען זײַן דווקא דו אַליין. מיט דעם באַשלוס וואָס ליגט הײַנט אין דײַנע הענט.
עס איז דאָ נאָך אַן ענין, וואָס דער וועלט־בעכער קען אונדז לערנען. די נבֿיאים באַשרײַבן אַ צײַט, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן ציל. דעמאָלט וועט דער משיח קומען און ברענגען אַן עפּאָכע פֿון שלום, גערעכטיקייט און אַלגעמיינער דערקענונג פֿון גאָט.
קען מען זיך פֿרעגן: ווי אַזוי איז עס מעגלעך, אַז איין מענטש זאָל אינספּירירן די גאַנצע וועלט?
אָבער טראַכט צוריק וועגן דעם וואָס מיר האָבן פּונקט איצט מיטגעזען. ביליאָנען מענטשן האָבן אין איין אויגנבליק זיך צוגעקוקט אויף איין מענטש: ליאָנעל מעסי.
פֿאַר אַ קורצן מאָמענט איז ער געוואָרן דער צענטער פֿונעם אויפֿמערק פֿון ביליאָנען מענטשן!
אויב דאָס איז מעגלעך אין דער וועלט פֿון ספּאָרט, איז עס נאָך מער פֿאַרשטענדלעך, אַז עס וועט קומען אַ טאָג, ווען די גאַנצע מענטשהייט וועט זיך ווענדן צו אַ פֿירער, וועמענס כּוח וועט נישט ליגן אין זײַנע פֿיס, נאָר אין זײַן רוח.
משיח וועט נישט פֿאַראייניקן מענטשן אַרום אַ פּילקע. ער וועט פֿאַראייניקן זיי אַרום אמת. אַרום גוטסקייט. אַרום גערעכטיקייט. אַרום שלום. און אַרום דער ידיעה פֿון ג-טליכקייט.
איך האָב דעמאָלט צוגעגעבן מיט ַא שמייכל: „ס׳איז דאָ אַ טשיקאַווער צופֿאַל. דער נאָמען Messi קלינגט ַא ביסל ענלעך צו Messiah.
אַוודאי איז דאָס בלויז אַ לשון־צופֿאַל. אָבער אַ מאָל קען אַ קליינע צופֿעליקייט דינען ווי אַ בריק צו אַ גרעסערן געדאַנק. און דער געדאַנק איז פּשוט:
אויב די גאַנצע וועלט קען זיך פֿאַראייניקן אַרום אַ פֿוסבאָל־פֿינאַל, אויב ביליאָנען מענטשן קענען זיך טיילן די זעלבע האָפֿענונג, די זעלבע שפּאַנונג און די זעלבע באַגײַסטערונג, דערמאָנט דאָס אונדז, אַז די מענטשהייט איז פֿעיִק זיך צו פֿאַראייניקן.
די פֿראַגע איז נאָר: אַרום וואָס?
די נבֿיאים זעען פֿאָרויס א טאָג, ווען די וועלט וועט זיך פֿאַראייניקן נישט אַרום קיין שפּיל, נאָר אַרום אַ ציל. נישט אַרום אַ געווינער, נאָר אַרום אמת. נישט אַרום אַ גאָל, נאָר אַרום דעם אויבערשטן.
און ביז עס קומט יענער טאָג, האָט יעדער איינער פֿון אונדז זײַן אייגענע ראָלע. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ פֿולן סטאַדיאָן. מיר דאַרפֿן נישט וואַרטן אויף אַ וועלט־פֿינאַל. און מיר דאַרפֿן זיכער נישט וואַרטן ביז אַלע אַנדערע וועלן טאָן וואָס זיי דאַרפֿן טאָן.
די געלעגנהייט ליגט פֿאַר אונדז יעדן טאָג. יעדער באַשלוס. יעדער גוט וואָרט. יעדע מצוה. יעדער אַקט פֿון חסד. זיי אַלע זײַנען מער באַטײַטנדיק, ווי מיר שטעלן זיך פֿאָר.
אפֿשר וועלן מיר קיינמאָל נישט וויסן, ווי ווײַט די השפּעה פֿון אַן איינציקער מעשׂה האָט זיך פֿאַרשפּרייט. אָבער לויט דעם רמב״ם דאַרפֿן מיר לעבן מיט דעם באַוווּסטזײַן, אַז עס איז זייער מעגלעך, אַז דווקא יענע מעשׂה האָט איבערגעווויגן די גאַנצע וואָג.
מיר קענען אפֿשר נישט באַשליסן ווער עס זאָל געווינען דעם וועלט־בעכער. אָבער מיר קענען יעדן טאָג באַשליסן וואָס פֿאַר אַ וועלט מיר העלפֿן בויען.
אויב יעדער פֿון אונדז וועט טאָן זײַן טייל, וועלן מיר אַלע צוזאַמען העלפֿן ברענגען דעם טאָג, ווען די וועלט וועט דערגרייכן איר אמתן נצחון — די גאולה האמתית והשלימה, מיט ביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, ממש.
The post Argentina rabbi: What can can learn from losing the World Cup? appeared first on The Forward.
