Uncategorized
For 5 days, an endangered seal became a celebrity on an Israeli beach. Locals want her back.
JAFFA, Israel (JTA) — For most of the past week, Israel’s latest unlikely celebrity lounged on the Jaffa beach, drawing throngs of onlookers, constant media attention and round-the-clock protection from the government as she sunbathed and slept the day away.
Then early on Tuesday afternoon, the unwitting star named Yulia — a rare 6-foot species of seal weighing hundreds of pounds who has traveled the eastern Mediterranean — waded into the water and swam away. She left no sign of whether she would ever return.
Her departure has left some local residents bereft and others hopeful that she may find a safer home than a bare beach with little shelter, other animals and litter. News of her departure spread quickly through the area’s social media and WhatsApp groups, one of which had even changed its name from “Friends of Jaffa” to “Friends of Yulia.”
“Of course I know she’s not smiling, but her lips are formed in a way that makes her look like she is. She’s so utterly calm — even while a million people are watching her,” said Jaffa resident Aya Zaken, who added that she was “deeply sad” that Yulia had returned to sea.
Seeing the mammal for the first time was a “much more moving” experience than she had expected, Zaken said — partly because of the seal’s size but also because of the effect she had on onlookers.
“When faced with her, I felt an overwhelming sense of calm, like a deep meditation,” Zaken said. “The feeling that this is so much bigger than me or my troubles.”
Yulia, who was given her name by a local boy who first discovered her, arrived on Jaffa’s beach on Friday. She had since been the subject of 24-hour surveillance both by the press and the Israel Nature and Parks Authority, which had sent volunteers to keep watch and ensure that the crowds of people who have gathered since her arrival didn’t disturb her.
Yulia is a Mediterranean monk seal, one of roughly 600-700 left in the world, according to the U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration, though other estimates put the number even lower. The species is classified as endangered.
Yulia was listless and shaking when she first arrived on Israeli shores, and experts were worried that she was ill. But when Turkish researchers at the International Union for Conservation of Nature, or IUCN, received images of Yulia, they recognized her as a monk seal they had already seen, named Tugra, who is known to have a penchant for both swimming great lengths and napping for extraordinarily long stretches of time. She is over 20 years old and has a reputation for traveling, having been spotted as far off as Greece and Turkey.
“On the one hand, I’m on such a high, I haven’t slept in days,” said Mia Elasar, who has been researching monk seals for 30 years. “As a child I heard that there were once far more seals here; and now, to see one in real life, it’s a legend that has come alive.”
Elasar is the founder of the Delphis Association, an Israeli nonprofit for marine mammals that has partnered with the IUCN on a joint project for the protection of monk seals. She said Yulia’s (or Tugra’s) globetrotting isn’t the only reason for her extreme fatigue. When she arrived in Jaffa, she was spotted with large bite marks in two areas of her body. According to Elasar’s Turkish colleagues, those marks were not present at her last sighting in 2019, off the coast of Lebanon. She was also shedding her fur, a process that requires a lot of energy.
“I worry for her here,” Elasar said. “It makes more sense for her to go back.”
Onlookers view Yulia from a distance. (Deborah Danan)
Some Jaffa residents agreed that the beach — with its crowds, dogs and considerable volume of garbage — wasn’t the best place for their beloved guest. Elasar added that Israel lacks the resources to give Yulia the protection she needs. To provide a more permanent home for her and her fellow seals, she said, authorities would need to build caves along the shoreline where the marine animals could rest.
“I think it is for the best,” said Dan, a resident of Jaffa who declined to give his last name. “It was probably a matter of time until someone would potentially harm her or ‘adopt’ her to live in a bath or aquarium, or even try to eat her.”
In the end, Yulia apparently felt the same way. After 48 hours of sleeping following her arrival, she finally went back to sea. Over the ensuing two days, she was in and out of the water, until, on Tuesday, she left for the longest stretch yet. She was spotted swimming opposite the nearby Jaffa port on Wednesday morning, which gives optimists reason to believe that she will yet return.
“I very much want her to come back,” said Arnon Pinchuk, 14, who came with some of his classmates to see Yulia on Wednesday morning, only to learn that she had left.
Pinchuk was one of only 18 students from the Kehila Democratic School in Jaffa to take the trip. Asked why the rest of his 103-student class did not come along for the adventure, Pinchuk answered, “Because they’re losers who prefer being on their phones.”
Jaffa has a diverse population of Jews, Christians and Muslims and, for many of the residents, Yulia’s arrival was a unifying event. That was especially the case amid recent events in the country, which range from civil strife over a proposed overhaul of Israel’s judiciary to the recent five-day conflict between Israel and Palestinian Islamic Jihad in Gaza. Yulia got to Jaffa near the end of that round of fighting.
“She came at a time when people need quiet and solidarity and unity and happiness,” Zaken said. “I hope she gathers her strength and comes back and tells us all how awesome we are.”
Along with locals, Yulia attracted a gaggle of photographers who have spent hours training their lenses on her. Yehiel Lamesh, an amateur photographer, traveled from the southern port city of Ashdod to visit Yulia, and said, “I would go around the world to see such a creature, so of course I would come here.”
To Ziv Binunski, a cameraman for Israel’s Channel 12 News, Yulia’s sojourn was a welcome respite from his other assignments, which include capturing rocket fire over the Gaza border, as well as the anti-government protests roiling the country.
On Wednesday morning, he stood on the beach, hoping to catch her return.
“It’s such a different experience, being connected to the sea and to nature,” he said, “and to be dependent on the whims of animals, and not humans.”
—
The post For 5 days, an endangered seal became a celebrity on an Israeli beach. Locals want her back. appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Old Hasidic stories with a new twist
הײַנט באַטראַכט מען די חסידישע באַוועגונג ווי אַ זײַטיקע גרופּע, אָבער מע פֿאַרגעסט, אַז פֿאַרן חורבן איז חסידיזם געווען די הויפּט־פֿרומע באַוועגונג בײַ די ייִדן אין מיזרח־אייראָפּע, און ווײַט נישט קיין קליינער קולט. אַפֿילו מיט דער וואַקסנדיקער אַסימילאַציע פֿון די ייִדן פֿאַר דער צווייטער וועלט־מלחמה האָט מען זיך סײַ פּאָליטיש, סײַ קולטורעל, געדאַרפֿט רעכענען מיט די חסידישע ייִדן און זייער השפּעה.
אין דער מאָדערנער ייִדישער ליטעראַטור האָט די חסידישע פֿאָלקס־מעשׂה אויך משפּיע געווען אויפֿן אופֿן פֿון דערציילן אַ מעשׂה, נישט נאָר ווי מע געפֿינט אין י. ל. פּרצעס ווערק „חסידיש“, נאָר אויך בײַ אַ שלל ייִדישע שרײַבער במשך פֿון עטלעכע דורות. די פּרץ־טראַדיציע פֿון באַאַרבעטן און איבערדערציילן חסידישע מעשׂיות פֿאַר אַ נײַעם עולם אין אַ נײַערער צײַט האָט זיך אָנגעהאַלטן ביז אונדזערע טעג. די דאָזיקע פֿאָלקס־ליטעראַטור אויף ייִדיש, די שפּראַך, אין וועלכער מע האָט זיי, לכתּחילה, דערציילט, פֿאַרמאָגט אוצרות, וואָס מע קען נישט געפֿינען אין אַנדערע שפּראַכן, און פֿון דעם גרויסן קוואַל האָט מען געשעפּט.
פֿאַרן פֿאָלקלאָריסט איז אַן עובֿדה בײַם לייענען די מעשׂיות — צו דערקענען, וועלכע עלעמענטן זענען פֿאָלקישע, און וועלכע „מאָדערנע“. די ליטעראַטור־קריטיק באַהאַנדלט סײַ די טראַדיציאָנעלע מעשׂיות, און סײַ די מאָדערנע באַאַרבעטונגען, און ביידע מינים האָבן זייער אייגענעם כאַראַקטער און זענען ווערט אַ טיפֿערן אַנאַליז.
עס דערמאָנט זיך אַן אַרטיקל אין אַ חב״ד-פֿרויען זשורנאַל אויף ענגליש אין די 1990ער יאָרן, וואָס האָט געוואָרנט אַ לייענערין, זי זאָל אויסמײַדן פּרצעס חסידישע „פֿאָלקס־מעשׂיות“, ווײַל כאָטש זיי זעען אויס ווי אמתע פֿאָלקס־מעשׂיות, שטאַמען זיי פֿון אַפּיקורסישע קוואַלן. וועגן פּרצעס „שאַפֿערישער בגידה“ האָט באַריכות געשריבן פּראָפֿ׳ דוד ראָסקעס. וואָס ציט צו דעם מאָדערנעם שרײַבער צום זשאַנער פֿון דער חסידישער פֿאָלקס־מעשׂה? איך האַלט, אַז מיט איין וואָרט קען מען ענטפֿערן — די אמונה; די אמונה אינעם רבין, די אמונה אינעם אייבערשטן, די אמונה, אַז דאָס מזל וועט זיך געבן אַ דריי צום גוטן.
דער רומעניש־ייִדישער שרײַבער ברוך האַגער, מיט זײַן רביישן ייִחוס, האָט איבערגעגעבן די טיף גײַסטיקע און לומדישע אַספּעקטן פֿון די מעשׂיות, אָבער זיך נישט פֿאַרלוירן צו טיף, ער זאָל אויך נישט איבערגעבן די פֿאַרכאַפּנדיקע דערציילערישקייט פֿונעם זשאַנער. זײַן באַנעמען פֿון דער חסידישער מעשׂה קען מען לייענען אין זײַן אַרײַנפֿיר צו דער זאַמלונג „אין גאולה אומרו“ (תּל־אָבֿיבֿ, 1969). ער איז צווישן די זעלטענע שרײַבער, וואָס גיבן זיך אָפּ בפֿירוש מיט דער שפּראַך פֿון דער חסידישער מעשׂה אויף ייִדיש.
„ערשט חסידות האָט אונדזער לשון אויסגעבלאָנדזשעט פֿון דער ווילדעניש, גערייניקט עס און געוואַשן פֿון ווילדן אָנוווּקס און אויפֿגעשטאָכן אים די אויערן: צו דערהערן דעם ציטער פֿון דער אייגענער סטרונע; דאָס שפּיל פֿון אייגענעם בלוט. און ערשט דעמאָלט האָט זיך לשון־ייִדיש צעזונגען מיט ייִדישער נגינה דורך געלײַטערט וואָרט און מיט מעשׂה פֿון אייגענעם נוסח.“
אין זײַן דערציילונג „דער בלאָנדזשענדיקער וועג“, (געדרוקט אינעם 100סטן נומער „גאָלדענע קייט“) לייענט מען אַ פֿײַנעם משל פֿון האַגערס הויך קינסטלערישקייט. אין פֿאַרגלײַך מיט פּרצעס „חסידיש“, געפֿינט מען בײַ האַגערן מער נישט־פֿאַרענטפֿערטע קשיות, מער מיסטעריע, מער אומקלאָרקייטן. ער צעלייגט עס נישט אויף טעלערלעך. האַגערס מעשׂיות וועט מען קיין מאָל נישט פֿאַרבײַטן אויף פּרצעס, און נישט אויף די עכטע חסידישע מעשׂיות.
נאָך אַ שרײַבער וואָס איז אינספּירירט געוואָרן פֿון די חסידישע מעשׂיות איז געווען דער וואַרשעווער־מאָנטרעאָלער שרײַבער, יהודה עלבערג. אַ בעל־לשון און געלערנטער ווי האַגער, האָט עלבערג זיך געהאַלטן נענטער צו דעם בל־פּהיִשן סטיל. דער נאַראַטאָר גיט צו אַ „ברוך־השם“ דאָ, און אַן „אם־ירצה־השם“ דאָרט, כּדי נאָכצומאַכן דעם פֿאָלקישן כאַראַקטער. מע פֿילט נישט אַזוי בולט די האַנט פֿון אַ קינסטלער.
לעצטנס, האָב איך צום ערשטן מאָל געלייענט אַ זאַמלונג חסידישע מעשׂיות — „מײַן זיידענס מעשׂהלעך“ (1923) — פֿון אַ. אײַזענשלאָס. דער מחבר איז געבוירן געוואָרן אין ווײַסרוסלאַנד, אָבער געוווינט אין וואַרשע.
אין אײַזענשלאָסעס מעשׂה „וועלוועלע מתנגד“ דערקענט מען אַן אָפֿטע טעמע אינעם זשאַנער — ווי דורך די נסים פֿונעם רבין, ווערט אַ מתנגד אַ הייסער חסיד. פּרצעס דערציילונג „אויב נישט נאָך העכער“ איז אַ באַקאַנטער מוסטער פֿון דעם מין. „וועלוועלע מתנגד“, אַ נגיד, האָט געוווינט אין אַ שטעטל פֿון חסידים, און געגעבן צדקה צו אַלעמען, אַפֿילו צו די חסידים. אָבער גיין צום ליובאַוויטשער רבין האָט ער נישט געוואָלט. ווען מע האָט געפּרוּווט אים איבערצורעדן, האָט ער געענטפֿערט: „שוין צו שפּעט אַ ביסל. אַ חסיד קען מען ווערן אין דער יוגנט, ווען מע האָט דאָס גײַסטיקע פֿײַער דערצו, דעם נייטיקן ברען, די שטאַרקע אמונה… מיר פֿעלט דאָס אָבער שוין. איך בין שוין אַ ביסל אַלט דערצו.“
אָבער ווען זײַן אייניקל איז מסוכּן קראַנק געוואָרן, און די דאָקטוירים האָבן שוין אויפֿגעגעבן, האָט ער געפֿאָלגט זײַן חסידישן געהילף, רב שמעלקע, און געפֿאָרן צום רבין, „דער אַלטער“. די סצענע בײַם רבין שרײַבט אײַזענשלאָס מיט גרויס דראַמאַטישקייט. איידער ר׳ וועלוועלע האָט געקענט אַרויסזאָגן איין וואָרט, זאָגט אים דער רבי מיט אַ שטאָך: „ביסט צו אַ גרויסער עקשן געווען, וואָלף! זייער פֿיל אַרבעט געמוזט אָנווענדן, אַז דו זאָלסט אַהערקומען…“ דער מתנגד, אָבער, האָט דאָס נישט אָנגענומען ווי אַן ענטפֿער, און דערציילט וועגן דעם שווערן מצבֿ פֿון קינד, ווי די דאָקטוירים „זאָגן אים אָפּ דאָס לעבן“. שרײַט דער רבי „שוטה! דו מיינסט טאַקע אויף אַן אמת, אַז די דאָקטוירים האָבן אַ דעה אויף כּבֿיכולס יצירה?“ דאָס קינד, פֿאַרשטייט זיך, האָט געהאַט אַ רפֿואה־שלימה.
עס איז זיכער דאָ אַן אויסגעדראָשענע פֿאָרמול אין דער נאַראַטיווער סטרוקטור פֿון דער חסידישער מעשׂה, אָבער כּדי הנאה צו האָבן בײַם לייענען (און הערן) די מעשׂה, איז מער וויכטיק די קונסט פֿון דערציילן, און אײַזענשלאָס האָט די דערציילערישע קונסט דערגרייכט אויף אַ מדרגה. וויפֿל נאָך אומבאַקאַנטע מײַסטער פֿון דער חסידישער פֿאָלקס־מעשׂה געפֿינען זיך אין אונדזער ליטעראַטור?
The post Old Hasidic stories with a new twist appeared first on The Forward.
Uncategorized
Yiddish has a long list of words for ‘cemetery‘
נישט אַלע ווייסן אַז אויף ייִדיש איז דאָ אַ גאַנצער וואָקאַבולאַר וועגן דעם, וווּ מע לייגט ייִדן נאָכן טויט.
וואָס טוט מען טאַקע מיט אַ מת? מע באַגראָבט אים אָדער מע באַהאַלט אים, אָדער מע איז אים מקבר, אָדער מע ברענגט אים צו קבֿר־ישׂראל. „באַגראָבן“ האָט דאָך אויך אַ פֿאַרשפּרייטן מעטאַפֿאָרישן טײַטש, „רויִנירן“. אָט איז דאָ אַ ווערטערשפּיל: „שטאַרבן איז נאָך ווי ס’איז, אָבער דאָס אַרײַנלייגן אין דר’ערד, דאָס באַגראָבט אַ מענטשן!“
וועגן דעם אָרט, וווּ ס’ליגן ייִדן נאָכן טויט, איז דאָ אַ לאַנגע רשימה ווערטער, כּמעט אַלע אייפֿעמיזמען. נאָך די הונדערט יאָר ליגן ייִדן און ייִדישע טעכטער, קודם־כּל, אויף אַ בית־עולם. אויף לשון־קודש איז „עולם“, פֿאַרשטייט זיך, טײַטש „וועלט“ און אויף ייִדיש — „אַ גרופּע מענטשן“; אָבער אויף לשון־קודש האָט „עולם“ נאָך אַ טײַטש, „אייביקייט“. איז אַ בית־עולם דאָס אָרט, וווּ מע בלײַבט אויף אייביק. דאָס אייגענע איז שייך צום אַרמיש־שטאַמיקע „בית־עלמין“.
אַ פֿאַל פֿון לשון סגי־נהור, דאָס הייסט וווּ מע זאָגט איין זאַך אָבער מע מיינט דאָס פֿאַרקערטע, איז „בית־חיים“, טײַטש „דאָס הויז פֿון לעבן“. אַן אַנדער וואָרט, נישט קיין אייפֿעמיזם, איז „בית־הקבֿרות“, דאָס הייסט, דאָרטן, וווּ ס’געפֿינען זיך קבֿרים.
אָבער נישט אַלע ווערטער נעמען זיך פֿון לשון־קודש. מע זאָגט דאָך אויך „דאָס פֿעלד“, „דאָס גוטע־אָרט“, „דאָס הייליקע אָרט“, „דאָס ריינע אָרט“. אַ טשיקאַווער משל דערפֿון: איך בין אַ מאָל געפֿאָרן אין דער שטאָט גער, נישט ווײַט פֿון וואַרשע, וואָס ביזן חורבן איז זי געווען דער זיץ פֿונעם באַקאַנטן גערער רבין. אין 2007 זענען אין דער שטאָט געבליבן גאַנצע דרײַ ייִדן, האָב איך געהאַט די זכיה זיך צו באַקענען, און צו כאַפּן אַ ייִדישן שמועס, מיט צוויי. (וויפֿל מאָל אין לעבן איז מיר אויסגעקומען צו שמועסן אויף ייִדיש מיט אַ ייִד, וואָס האָט איבערגעלעבט דעם חורבן און וווינט נאָך אין זײַן מיזרח־אייראָפּעיִשער היימשטאָט?)
איינער פֿון זיי, וועלוול קאַרפּמאַן, האָט מיט אַ פּאָר יאָר שפּעטער געגעבן אַן אינטערוויו דער ייִדישער ראַדיאָ־אוידיציע פֿונעם פּוילישן ראַדיאָ (צום באַדויערן, האָט מען די ראַדיאָ־אוידיציע דערנאָכדעם אָפּגעשאַפֿט). ווען די זשורנאַליסטקע האָט אים אַ פֿרעג געטאָן וועגן דעם גורל פֿונעם גערער בית־עולם, האָט ער זי איבערגעפֿרעגט: „איר מיינט ס’גוטע־אָרט?“ יעדעס מאָל, וואָס זי האָט ווײַטער געזאָגט „בית־עולם“, האָט ער געענטפֿערט „ס’גוטע־אָרט“.
אויך בײַ די אומות־העולם זענען די ווערטער דערפֿאַר אייפֿעמיזמען. דאָס פֿאַרשפּרייטסטע וואָרט אין אייראָפּע איז ס’ענגלישע cemetery, ס’פֿראַנצייזישע cimetière אד”גל, פֿון אַן אַלטגריכישן ווערב פֿאַר „ליגן/לייגן שלאָפֿן“. גאָר אַ מאָל, פֿאַר דער הײַנטיקער צײַט־רעכענונג, איז ס’גריכישע וואָרט געווען טײַטש „שלאָפֿשטוב“; בײַ די קריסטן בשעתּו האָט עס באַקומען דעם מאָדערנעם טײַטש. אַ ווײַטער קרובֿ פֿון דעם וואָרט איז ס’ייִדישע „היים“, אַ פּנים, ווײַל אין דער היים שלאָפֿט מען, אָבער נישט פּונקט אַזוי ווי אויפֿן בית־עולם…
דאָס דײַטשישע Friedhof איז דער „שלום־הויף“; און Kirchhof „קלויסטערהויף“ איז מגולגל געוואָרן אינעם פּוילישן Kirkut „ייִדישער בית־עולם“!
און אַזוי ווי מאַמע־לשון האָט פּאַראַלעלע וואָקאַבולאַרן פֿאַר ייִדן און פֿאַר קריסטן איז גאָר קיין חידוש נישט, וואָס אויפֿן אָרט, וווּ ס’ליגן קריסטן זאָגט מען „צווינטער“ אָדער „צמענטער“, מסתּמא, פֿון פּוילישן cmentarz פֿונעם זעלביקן גריכישן שורש וואָס cemetery.
The post Yiddish has a long list of words for ‘cemetery‘ appeared first on The Forward.
Uncategorized
IHOP denies inviting Florida GOP candidate who said ‘Americans shouldn’t die for Israel’
(JTA) — James Fishback, the fringe GOP candidate courting the online far right in his long-shot bid for governor of Florida, had a bit of food-service drama this week — and it wasn’t about the “goyslop” he previously claimed was being served in the state’s school cafeterias.
Waffle House, he alleged, had banned him from every restaurant in the state after he announced his intent to campaign at the chain’s Florida locations. The reason, he claimed, was because he said that “Americans shouldn’t die for Israel.”
But not to worry, Fishback quickly announced: Another breakfast chain, International House of Pancakes, had extended an invitation to him personally.
“Hey, wanna come over?” reads a direct message Fishback posted to social media, a photo of which appears to come from IHOP’s official corporate account. An elated Fishback soon posted photos from a campaign stop at an IHOP, which he deemed “International House of Patriots.”
Not so, an IHOP spokesperson told the Jewish Telegraphic Agency.
“Since our founding, IHOP and its franchisees have been committed to providing warm and welcoming dining experiences for all guests. We are not working with James Fishback or his campaign in any capacity,” the spokesperson told JTA in an email. “Additionally, we have confirmed that the image circulating on social media is not authentic.”
Fishback did not return a request for comment by JTA about IHOP’s claim. The former investment banker has used terms on the campaign trail considered dogwhistles to the online far right and boasts a large online profile that has included interviews with Tucker Carlson and antisemitic podcaster Myron Gaines. He has also praised the followers of antisemitic streamer Nick Fuentes.
Asked by JTA why he had made his earlier “goyslop” comments, Fishback replied, “Because it’s funny. Get a life.”
He then posted the exchange to his X account under the caption, “Journalists are insufferable.”
Earlier in the same conversation, asked about recently revealed racist and antisemitic messages from a Florida Young Republicans regional group chat, Fishback replied, “I condemn all forms of hatred.”
The post IHOP denies inviting Florida GOP candidate who said ‘Americans shouldn’t die for Israel’ appeared first on The Forward.