Uncategorized
For Ethiopian Israeli Pnina Agenyahu, celebrating diversity is about speaking up and representing
As director of Partnership2Gether of the Jewish Agency for Israel, it’s Pnina Agenyahu’s job to bring together disparate Jewish communities from around the world and celebrate their diversity. It’s a role for which Agenyahu has spent a lifetime preparing — ever since she made aliyah at the age of 3 on the back of her mother, who had walked for two weeks from Ethiopia. Agenyahu was among the early wave of Ethiopian immigrants to Israel back in 1984 and, from a young age, found that she had a gift for being a leader and spokesperson for her community.
In this interview, she discusses the challenges and promises that come with a diverse Israel and wider Jewish community.
Tell us about your childhood and how you adjusted to life in Israel.
I grew up in Israel, but I was born in Ethiopia. And I came in Operation Moses when I was 3 years old. My experience is a bit different from the current aliyah because in our aliyah, in the ’80s, we were quite new to society as a Jewish group. It was the first time that black Jews had arrived in Israel. I was the first Ethiopian—the only one—in my elementary school. I grew up in Haifa, and then I moved to Jerusalem for high school. In Israel, as an Orthodox girl, you don’t go into the army; you go to national service. But I really, really wanted to wear a uniform and wanted the army experience as well. They asked me to move to Rehovot because there was a neighborhood that was 95 percent Ethiopian Jews, and they needed a role model. I accepted the challenge because it really kind of blew my bubble to see the entire community living in a ghetto. It was miserable. Parents didn’t know how to communicate with their kids and couldn’t figure out how to integrate into society. And it really broke my heart. So, I was really into that challenge. That experience defined where I am today.
Because you were the first Ethiopian Jew in many situations in your life, did you feel that you were representing something more than just yourself?
Sometimes it feels like a burden. I’m not saying that I’m famous, but the minute that you become present in some places, you are automatically the representative of the community—especially with our skin color. So, I always felt responsible to not shame my own community and be proud of representing who we are. But at the end of the day, I also feel like it’s kind of a secret mission that I have in my life—to educate about us and challenge us to be more diverse. You will not find so many Ethiopian people, unfortunately, in senior positions in the government.
In 2019 you wrote a piece in Haaretz about police violence against the Ethiopian community. Have things improved since then?
I think it’s improved a lot. First of all, they’re hiring more and more Ethiopian people to serve in the police department, which is important. But I think it’s also about awareness. Before, it was our community’s issue. We knew about the data. We knew that there were around 10 or 11 teens that, unfortunately, had been shot by policemen in Israel. But the majority of Israeli society, I don’t think, had ever been exposed to police profiling or understood what it means. Today, people are more aware, more sensitive about it, and there’s more tolerance.
Do you feel like there’s a juggling act you need to perform when you point out what’s wrong in Israeli society because Israel’s enemies are always quick to pounce on imperfections?
I got that question a lot when I was in Washington. People reached out with questions like, “How can you be a pro-Israel because of what your government is doing to you people?” First of all, we put in a lot of effort as individuals to come to Israel. My mother walked 400 kilometers to come to Israel. Not everything is perfect. I mean, there are so many things that I would love my government to change, especially in education to learn more about diversity. If you ask random Ethiopians on the street here, they’ll tell you they feel solidarity with a black person that’s been profiled by the police in the States because we, as a minority of the same color, can feel the same thing. But you can’t judge using the same perspective, the same history. In the States, it was driven by slavery. In Israel, we’re here by choice. We are here because we are a part of the Jewish people.
You’re very strong and positive in your own identity. But in the United States, college kids are under pressure to denounce Israel or minimize their Jewishness. What advice would you give to college kids?
Oh, wow, good question. The moments that really excite me are when I think that every Jew can feel part of the Jewish people. And I think we are much more diverse today than ever and able to embrace this diversity. I mean, one of the things that I’m running today in the Jewish Agency is a global partnership for Jews of different ethnic backgrounds. And it’s fascinating to see individuals that come in from different countries — from Nigeria, South Africa, New York, India, Canada, U.K., and they’re all not Ashkenazi. And I think that’s what makes me proud, when you see how colorful we are and that each of us can bring his own voice to the table.
What do you plan to speak about at the Z3 conference?
We’re going to speak about the different voices in Israeli society and how these voices create more diversity and visibility for the people around us. The Torah doesn’t say, “hear the voices,” it says, “and all the people see the voices.” So, it’s a lot about visibility of the voices that we create and making that more familiar to all of us.
—
The post For Ethiopian Israeli Pnina Agenyahu, celebrating diversity is about speaking up and representing appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
New voices in Yiddish: A prose and poetry contest
לכּבֿוד דעם 85סטן יאָר זינט מע האָט פֿאַרלייגט דעם ייִדישן זשורנאַל „אױפֿן שװעל“, וועט די אָרגאַניזאַציע וואָס שטיצט דעם זשורנאַל, די „ייִדיש־ליגע“, דורכפֿירן אַ קאָנקורס פֿון נײַע ייִדיש־שפּראַכיקע לידער און פּראָזע.
אַ זשורי פֿון אָפּגעקליבענע מומחים וועט אָפּשאַצן די אַרבעטן, און די דרײַ בעסטע פֿון ביידע קאַטעגאָריעס וועלן באַלוינט ווערן מיט געלטפּרעמיעס.
די פּראָזע־שאַפֿונגען קענען זײַן ביז 2,500 װערטער, און אַלע אַרײַנגעשיקטע מאַטעריאַלן מוזן זײַן נאָך נישט קיין געדרוקטע. דער טערמין אַרײַנצושיקן די שריפֿטן איז דער 31סטער אָקטאָבער 2026.
די געווינער-ווערק, און בכלל אַן אָפּקלײַב פֿון די אַרײַנגעשיקטע שאַפֿונגען, וועט מען אויך דרוקן אין דעם יובֿל-נומער. „זאָלן אונדזערע לייענערס געניסן פֿון נײַע ליטעראַרישע שאַפֿונגען אויף מאַמע-לשון!“ האָט די שעף־רעדאַקטאָרין פֿון „אויפֿן שוועל“, מרים טרין, געזאָגט.
די שריפֿטן שיקן מען דורך בליצפּאָסט צו info@leagueforyiddish.org.
The post New voices in Yiddish: A prose and poetry contest appeared first on The Forward.
Uncategorized
Jewish languages meet in Birobidzhan
אויף אַן אינטערנאַציאָנאַלן ייִדישן קולטור־פֿעסטיוואַל לעצטנס אין ביראָבידזשאַן האָט מיך, ווי אַ ייִדישיסט, באַזונדערס פֿאַרחידושט די אינערלעכע ייִדישע פֿיל־שפּראַכיקייט.
דער „אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט“ איז פֿאָרגעקומען פֿונעם 6טן ביזן 9טן סעפּטעמבער.
מיט איינעם פֿון די געסט, הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, האָב איך לאַנג געשמועסט וועגן זײַן אייגענער ייִדישער שפּראַך — דזשוהורי, אַ שפּראַך ענלעך אויף פּערסיש. מיט אַנדערע געסט, דרײַ טוניסער ייִדן, וואָס וווינען אין ישׂראל, האָבן מיר גערעדט וועגן זייער מאַמע־לשון, אַ ייִדישן מין אַראַביש. דערצו האָט אַ זינגער און כּלל־טוער, אליעזר (איגאָר) דאַבאַקאַראָו, מיר געזאָגט אַז ער איז אויפֿגעוואַקסן אין סאַמאַרקאַנד, אוזבעקיסטאַן, רעדנדיק אויף בוכאָרי — פּערסיש מיט אַ ייִדישן טעם.
אויף עטלעכע אונטערנעמונגען האָט מען אויך געזונגען לידער אויף העברעיִש. בעת דער שבתדיקער סעודה (כ׳בין אָנגעקומען מיט עטלעכע אַנדערע געסט פֿון פֿריִער, ערבֿ־שבת) האָבן מיר אַרומגערעדט די קשיא, צי איז לשון־קודש אָדער דער מאָדערנער העברעיִש באמת אַ ייִדישע שפּראַך? דער ביראָבידזשאַנער הויפּט־רבֿ אפֿרים קאָלפּאַק, אַ ליובאַוויטשער חסיד, האַלט, אַז נישט. לשון־קודש איז, לויט אים, די געטלעכע שפּראַך, דורך וועלכן דער רבונו־של־עולם האָט באַשאַפֿן די וועלט איידער דער ערשטער ייִד, אַבֿרהם אָבֿינו, איז געבוירן געוואָרן. אַזוי איז די מעשׂה לויט דער ייִדישער מסורה.
די עכטע ייִדישע שפּראַך, אויף וועלכער ייִדן האָבן גערעדט טאָג און נאַכט במשך פֿון דור צו דור, די שפּראַך פֿון די גרעסטע צדיקים און קדושים, איז דווקא ייִדיש. איך בין מסכּים דערמיט, נאָר, פֿאַרשטייט זיך, אַ סך מענטשן האַלטן אַנדערש.
דער ערשטער פֿעסטיוואַל פֿון דעם מין איז אָרגאַניזירט געוואָרן נאָך אין דער סאָוועטישער תּקופֿה, אין 1989; דערנאָך, מיט איבעררײַסן — יעדע צוויי יאָר. דער 13טער אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט איז פֿאָרגעקומען אין 2017. זינט דעמאָלט און ביז איצט האָט מען אים, צוליב פֿאַרשיידענע שוועריקייטן, נישט געקאָנט אָרגאַניזירן.
להיפּוך, האָט די איצטיקע אונטערנעמונג געשטעלט דעם טראָפּ אויף ייִדן אַרום דער וועלט בכלל, אויף פֿאַרשיידענע ייִדישע עדות, לאַוו־דווקא ייִדיש־רעדנדיקע אַשכּנזים. די אויסלענדישע געסט זענען געקומען פֿון ווײַסרוסלאַנד, מדינת־ישׂראל און כינע. ווי געזאָגט, זענען דרײַ פֿון די ישׂראלדיקע באַטייליקטע געבוירן געוואָרן אין טוניס. דערפֿאַר קאָן מען זאָגן, אַז צפֿון־אַפֿריקע איז אויך געווען פֿאָרגעשטעלט.
בסך־הכּל האָט מען דורכגעפֿירט 160 אונטערנעמונגען, על־פּי רובֿ גאַנץ קליינע, און עטלעכע גרויס־מאַסשטאַביקע. צוליב דעם גוטן וואַרעמען וועטער, איז דער אומזיסטער שלוס־קאָנצערט, וווּ ס׳איז אַרויסגעטראָטן דער באַקאַנטער מאָסקווער כאָר בראָש מיט מיכאַיִל טורעצקי, פֿאָרגעקומען אין דרויסן, אויף אַ פּלאַץ לעבן דעם ברעג פֿונעם טײַך ביראַ.
אומגעוויינטלעך איז געווען דאָס פֿאַרזוכן די גרעסטע חלה אין דער וועלט — איבער 12 מעטער (40 פֿוס) די לענג — וואָס די אָרטיקע קולינאַרן האָבן קונציק אויסגעבאַקן אונטער דער השגחה פֿון הרבֿ קאָלפּאַק. צווישן קליינע און פּשוטע אונטערנעמונגען איז געווען אַ וואַרשטאַט ווי צו שרײַבן די ייִדישע אותיות. די הויפּט־רעדאַקטאָרין פֿון „ביראָבידזשאַנער שטערן‟, יעלענע סאַראַשעווסקאַיאַ, האָט מיך געבעטן איר מיטצוהעלפֿן. זי האָט צוגעטראַכט אַ ספּעציעלן פּלאַסטיק־טראַפֿאַרעט (שטענצל־אותיות) מיטן ייִדיש אַלף־בית, טאַקע לויט די ייִוואָ־תּקנות: מיט אַ קמף אונטערן אַלף, צוויי יודן מיט אַ פּתח אאַז״וו), וואָס דערמעגלעכט אָפּצוצייכענען יעדן אות אויף אַ גרינגן אופֿן. זענען מיר געזעסן אין דרויסן מיט אַ טישל און געוויזן יעדן נײַגעריקן פֿאַרבײַגייער, ווי אַזוי עס שרײַבן זיך אויף ייִדיש זייערע נעמען צי אַנדערע פֿראַזעס.
די אַטמאָספֿער איז געווען אַ לוסטיקע און אומפֿאָרמעלע. עטלעכע געסט האָט פֿאַרחידושט די אַלטע סאָוועטישע אַוואַנגאַרד־אַרכיטעקטור, וועלכער ס׳איז טאַקע געווידמעט אַ נײַ בוך, וואָס מע האָט אויך פּרעזענטירט אויפֿן פֿעסטיוואַל. אין דער זעלבער צײַט, איז אין דער שטאָט פֿאָרגעקומען אַ באַשיידענע פּאַראַלעלע אונטערנעמונג: דער פֿעסיטיוואַל פֿון ייִדישע באָבעס — מיט אויסשטעלונגען, פֿאַרמעסטן, קאָנצערטן, אַ יריד פֿון היימגעמאַכטע קליידער און אַנדערע חפֿצים.
וואָס שייך דער שפּראַך בוכאָרי, באַטראַכטן אַ סך בוכאַרישע ייִדן אין קווינס דאָס לשון ווי אַ באַזונדערע שפּראַך. במשך פֿון אַ סך יאָרן האָט מיטן פֿאָרווערטס מיטגעאַרבעט דער בוכאַרישער פֿאָטאָגראַף אַרקאַדי יאַגודאַיעוו, מיט וועלכן איך פֿלעג שמועסן וועגן זײַן מאַמע־לשון. בעצם איז זי סתּם פּערסיש, אָבער מיט אַ צאָל ספּעציפֿיש ייִדישע עלעמענטן.
אַן אַנדער מעשׂה איז דזשוהורי — די שפּראַך פֿון די קאַווקאַזישע באַרג־ייִדן, וואָס האָט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס אין דאַגעסטאַן, איינער פֿון די רוסלענדישע דרומדיקער ראַיאָנען. אָפֿיציעל הייסט ער טאַטיש, ווײַל לויט דער סאָוועטישער טערמינאָלאָגיע איז ער ענלעך אויפֿן מוסולמענישן לשון טאַטיש. דער חילוק צווישן דזשוהורי (וואָס מיינט „ייִדיש‟) און טאַטיש איז אָבער ממשותדיק, הגם נישט אַזוי גרויס, ווי צווישן ייִדיש און דײַטשיש. דאָס איז טאַקע אַ באַזונדער לשון מיט אַן אייגענער ליטעראַטור.
אין דער שטאָט דערבענט, פֿון וואַנען עס איז אָנגעקומען קיין ביראָבידזשאַן הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, גייט אַרויס די צוויי־שפּראַכיקע דזשהורי־רוסישע צײַטונג „וואַטאַן‟ („היימלאַנד‟). איסאַקאַוו איז אויך אַ שוחט, אַ מוהל און אַ באַגאַבטער מאָלער. אַן אויסשטעלונג פֿון זײַנע ווערק איז געווען א טייל פֿונעם פֿעסיטיוואַל. נאָך איין קאַווקאַזישער ייִד, אַלבערט ראַפֿיִעוו, האָט פֿאָרגעשטעלט זײַנע פּרעכטיקע מיזרחדיקע טעפּעכער מיט אַ ייִדישן טעם.
די אינערלעכע ייִדישע פֿאַרשיידנאַרטיקייט איז געווען, לויט מײַן מיינונג, דער וויכטיקסטער מאָמענט פֿון דער אונטערנעמונג. עטלעכע זאַכן וואָס ס׳איז כּדאַי צו דערמאָנען איז, אַז אין רוסלאַנד זענען פֿאַראַן צוויי אָפֿיציעל אָנערקענטע ייִדישע לשונות — ייִדיש און באַרג־ייִדיש (דזשוהורי); אַז אַ סך ספֿרדים רעדן נאָך אַלץ אויף לאַדינאָ אָדער ייִדיש־אַראַבישע דיאַלעקטן, און אַז בײַ די בוכאַרישע ייִדן איז פֿאַראַן אויך אַן אייגענער דיאַלעקט און אַ באַזונדערע קולטור.
בקיצור, ייִדן שטעלן מיט זיך פֿאָר נישט עפּעס אַ מאָנאָטאָנע מאַסע, נאָר אַ בונטן „מערבֿ־מיזרחדיקן‟ טעפּעך פֿון פֿאַרשיידענע עדות מיט זייערע אוניקאַלע לשונות און טראַדיציעס.
The post Jewish languages meet in Birobidzhan appeared first on The Forward.
Uncategorized
The Yeshiva issue that won’t go away
A backroom deal to gut oversight of private schools – specifically to bail out yeshivas that fail to teach basic subjects, condemning tens of thousands of Hasidic students to illiteracy and choking off the chance to participate in broader society – is coming back to haunt its architects. New York’s Governor and the Legislature likely assumed they secured a political win that would quickly fade from public attention.
They were wrong.
The state was forced to justify its actions before a judge in a pair of hearings in April as part of a lawsuit challenging the rollback that was filed last September. As a longtime attorney, I can tell you that the language of small-minded politics translates poorly to the courtroom. The state’s lawyers were forced to advance arguments that legitimize educational denial and forced insularity. And in doing so, they mar our state’s tradition of protecting individual rights.
Renowned education attorney Michael Rebell was leading the suit on behalf of Hasidic and Haredi students who have been harmed by the dismantling of standards. The plaintiffs argue that the state abandoned its obligation to ensure all children receive a “sound basic education,” a constitutional floor for schooling recognized by the Court of Appeals.
To justify the evisceration of standards, the state claims our guarantee of a sound basic education does not apply to students of nonpublic schools. It strikes at the foundation of New York’s educational system, which was codified in the State Constitution’s Education Article through a Constitutional Convention more than 130 years ago.
The Article’s framers made their intention clear: to ensure all children are prepared for engagement in civic life, whether they attended a public or nonpublic school. As one delegate of the Convention avowed, “there can be found no man in this Convention who will say that there are children of the State that ought not to be educated.”
The principle is simple: While parents may choose religious or private education, the state still bears responsibility for ensuring all children receive the basic tools necessary to function as citizens. But to defend last year’s rollback, state lawyers argued that parents are “free to opt out” of public schools, even if the alternative schools deny students the tools to understand the world around them. The state’s position, taken to its logical conclusion, permits nonpublic schools to teach children anything, or nothing at all.
This becomes even more troubling as New York expands support for nonpublic education. Through its recent opt-in to the nonprofit scholarship tax credit program, New York will see billions more dollars in donations toward private school tuition. Establishing baseline standards for curriculum is essential for producing an informed citizenry — that becomes significantly more difficult when our tax system props up institutions without meaningful oversight.
The state’s arguments also undermine New York’s reputation as a national leader in protecting individual rights.
State officials have aggressively defended voting rights protections, reproductive freedom, and anti-discrimination laws against legal attack. As a rogue White House tramples upon our rights, our Governor, Legislature, and Attorney General have gone to great lengths to fortify our protections.
Yet in this case, the state was effectively arguing that tens of thousands of children can be carved out both from the guarantee of a right and the opportunity to participate in society. State lawyers even contended that students denied a basic education possess no actionable deprivation of liberty or property rights.
This is a glaring departure from the contentions our state makes for the preservation of individual liberties against violation from the government. How could we credibly argue, for example, that immigrants should be able to sue ICE agents over due process rights if students can’t sue the state over their constitutional guarantee to an education? It’s a slippery slope: Deny one group legal protection against harm from the state, and you imperil the sanctity of all those protections.
The lawsuit over last year’s budget deal is still ongoing. A decision may come down any time now, but certainly is likely before the end of the year. An appeal by the losing party is all but certain. That means New York’s lawyers may continue to be forced into defending arguments that sanction students’ educational deprivation and societal isolation, and, in the process, irreparably damage our status as a bulwark for individual liberty.
The political architects of this deal may have hoped the issue would quietly disappear. Instead, the consequences are only becoming harder to defend.
The post The Yeshiva issue that won’t go away appeared first on The Forward.
