Uncategorized
How an encounter with Guillermo del Toro led to NYC’s first Mexican Jewish Film Festival
(JTA) — When Deborah Koenigsberger Gutierrez attended a small cocktail reception with the celebrated Mexican filmmaker Guillermo del Toro last December, she didn’t expect to leave with an idea for a synagogue fundraiser.
But in a conversation with del Toro and a few other guests at the event, which was in honor of the premiere of his latest feature, “Pinocchio,” the famed filmmaker made a remark that stuck with her.
“He said something that really hit my heart,” recalled Koenigsberger Gutierrez, the president of Tribeca Synagogue. “He said, ‘Every Mexican outside of Mexico is an ambassador of the culture of Mexico.’”
Koenigsberger Gutierrez, who was born in Mexico City, had been on the lookout for creative ways to engage young families at her congregation, something beyond a traditional silent auction and gala dinner. She landed on a program that would draw an audience and pay tribute to del Toro’s craft, and began organizing the synagogue’s first-ever Mexican Jewish Film Festival, which will begin on Sunday, April 2.
“I basically said to myself, ‘How can I make a big event that brings in people and also celebrates Mexican Jews?’” Koenigsberger Gutierrez said. “And everybody loves going to the movies.”
The festival will feature 10 films with English subtitles over the course of three days, all of which were directed, made, written or acted in by Mexican Jews. The Jews highlighted in the festival come from a variety of Jewish backgrounds, including Ashkenazi, Sephardic and Syrian, and the films span a variety of genres, including horror, comedy and drama.
In addition to movie screenings, the festival will feature Q&As with two of the directors: Guita Schyfter, who directed “Like a Bride,” a coming-of-age story about two young women in 1960s Mexico City; and Isaac Ezban, who directed two horror movies, “Evil Eye” and “The Similars.” It will also feature a performance from the Nashir! chorus, pop-up artisan shops in the social hall, coffee from Mexico’s Chiapas region and cocktails and kosher Mexican food from the restaurant Carlos & Gabby’s.
The film screenings will conclude on April 4, and the festival will host a final day of events on April 5, the eve of Passover, including a “bread party” where attendees can munch on leavened products traditionally prohibited on the holiday. Vendors will sell Mexican folk art and kosher Mexican cookies.
The Tribeca Synagogue, which until a decade ago was called the Synagogue for the Arts, often rents out its sanctuary space, and hosted the 2022 NYC Bicycle Film Festival in November. It can place a giant screen at the front of the sanctuary, turning it into a makeshift theater. All it took to organize the Mexican Jewish Film Festival, Koenigsberger Gutierrez said, was selecting the films and getting the rights to screen them (and in one case, subtitling one of the films, the 2008 drama “3:19,” in English for the first time ever.)
Other films screening at the festival include the 1955 comedy “The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz,” about a wannabe serial killer who keeps plotting murders but can’t quite execute any of them; “One for the Road,” a 2014 film about three octogenarian friends who take a trip together; and the 2007 comedy “My Mexican Shivah,” about a family dealing with their secrets being revealed as they mourn their patriarch.
Beyond her own synagogue community, which has fewer than 100 active memberships, Koenigsberger Gutierrez is expecting a diverse turnout for the festival. Jorge Islas Lopez, the Mexican consul general in New York, will give an address and is inviting Mexicans in New York to attend. The American Sephardi Federation and the Syrian Jewish group Kanisse have also partnered with the festival.
Koenigsberger Gutierrez hopes the films enable viewers to see beyond popular U.S. conceptions of Mexico on screen, which she says focus too much on violence fueled by drug cartels.
“We are not one genre,” Koenigsberger Gutierrez said. “We’re not only El Chapo and all these you know, drug dealers, and the things you see [in] Hollywood a lot. We are much more than that. The film festival is to celebrate Mexican Jews and their work.”
She added, “People tend to think that Jews look a certain way. And I can say that people think that, also, Mexicans look a certain way.”
When Koenigsberger Gutierrez came to the United States for her master’s degree eight years ago, she was surprised to see that people doubted her nationality.
“In Mexico, nobody ever questioned that I was Mexican,” she said. “There was no question. But when I got to America, people would be like, ‘You’re not really Mexican because you’re Jewish.’ And that was kind of like, really something I’ve never, never dealt with. I was like, ‘What do you mean? I’m 100% Mexican, I’m 100% Jewish.’ I’m Mexican and I’m Jewish.”
—
The post How an encounter with Guillermo del Toro led to NYC’s first Mexican Jewish Film Festival appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Christopher Nolan’s ‘Odyssey’ is a Talmud-quoting, Tisha B’Av epic
“Before there were Jews… there was ‘The Odyssey,’” a theater manager infamously posted on a marquee in Portland, Oregon.
While the mythic, Bronze Age events recounted in the blockbuster film likely never transpired, Homer’s epic poem is by any measure younger than the Jewish people. And Christopher Nolan’s Odyssey, now a proxy for a pitched battle over the essence of Western civilization, could not exist as it is without the Jews. Indeed, whether it knows it or not, it is telling a foundational story of our history.
Much of the criticism surrounding the film, which managed to agitate classicists from its first set photos of Matt Damon in a crested Grecian helmet (not a period-accurate Mycenaean boar-tusk ensemble) and bigots of all stripes with its casting of a trans man and people of color, has shifted since its release just before Tisha B’Av, taking aim at the film’s ideas and how they may clash with those of antiquity’s.
“Did you Christianize The Odyssey?” podcaster Zhong Shu asked Nolan in a now-viral interview.
Nolan explained that he was drawn to the ancient ethic of “xenia,” called “Zeus’ Law” in the film. In the Greek conception, this means welcoming guests because you never know if they may be a God. In Nolan’s blockbuster it’s described as treating others how you would be treated. When the law is breached, society as we know it comes undone, leading to our hero’s atonement and qualms that seem at odds with his traditional characterization.
While Nolan’s understanding mirrors the Christian Golden Rule, which itself is antedated by statements in the Torah and by Hillel, his vision of civilizational ruin when it is trespassed is more central to Judaism. Odysseus laments that, by creating the Trojan horse, and exploiting the code of hospitality to launch a massacre, he has broken something.
“To burn the walls of Troy is to burn the world entire,” Damon’s Odysseus tells Anne Hathaway’s Penelope. This is more or less a paraphrase from Talmudic wisdom: “To destroy one life is to destroy the world entire,” and its more recognizable corollary, “to save one life is to save the world entire.”
The Hebrew Bible is rife with examples of hospitality in extremis. In Sodom, Lot offers his daughters to a mob of rapists rather than have them violate his heavenly guests. The result: a destroyed city and a wife reduced to a table condiment. (Just before, Abraham fed these visitors, plus another angel of God.)
But watching the film Tuesday, I was reminded of another story. Remember when I mentioned Tisha B’Av, the holiday marking the destruction of Judaism’s ancient capital?
Our tradition teaches that the second temple fell because a man holding a banquet in Jerusalem kicked out his enemy, a fellow by the name of Bar Kamtza. Humiliated by his host, Bar Kamtza plots his revenge. He goes to Caesar and tells him the Jews are conspiring against his rule. To prove it, Bar Kamtza, like the wily Odysseus, concocts a ruse, suggesting the Romans send a sacrifice to the rabbis and see if they offer it.
They don’t, as Bar Kamtza blemishes the animal, making it unfit for offering.
In The Odyssey, the famous gift horse is presented as a tribute to Athena. Its blemish is the fighting force it hides inside, ready to sack the city.
The upshot of the rejected temple sacrifice was the razing of Jerusalem at the hands of the Romans. The temple is desecrated, in much the way the temple of Athena is in the film.
Christian theology doesn’t argue quite so forcefully that the violation of the Golden Rule augurs a civilizational collapse. Quite the contrary today, where xenophobia and whispers of Great Replacement — akin to the trade-wind rumors of sea peoples in Nolan’s film — have taken root in the Evangelical right. (Ezra Klein, and really anyone attuned to commentary as subtle as IMAX subwoofers, picked up on this tension.)
Jewish history tells us we fare poorly in places where the stranger isn’t welcome.
In a departure from the text, Nolan ends Odysseus’ wandering with his voluntary exile. He sails west, predicting a benighted age to come, where his exploits will be sung as men lose the ability to write.
Our story ends on a similarly bleak, yet hopeful note.
When Jerusalem fell, Rabban Yohanan ben Zakkai devised his own deception, sneaking past the city walls in a casket (before he was let out, zealots wanted to stab the bier, recalling the Trojans’ stabbing of the horse).
But before Yohanan can make his escape he’s intercepted by the general Vespasian, who he mistakenly refers to as the emperor. Vespasian offers a correction, but almost instantly a messenger confirms this designation, telling him Caesar died and named him his successor. Regarding Yohanan’s mistake as prophecy, he offers him a request.
Jerusalem had fallen, self-determination was unrealistic, and so Yohannan asks for the city of Yavneh and its sages. From there our modern history began, literacy thrived and a dark age was subdued.
The Temple and Troy have yet to be rebuilt, but their legends live on.
The post Christopher Nolan’s ‘Odyssey’ is a Talmud-quoting, Tisha B’Av epic appeared first on The Forward.
Uncategorized
Antisemitic incidents in Britain rose 21% in first half of 2026, remaining near record levels
(JTA) — Britain’s antisemitism watchdog says it received reports of nearly 2,000 incidents in the first half of 2026 — the second-most its recorded ever for the time period, following only the first half of 2024.
The new figures released Wednesday by the Community Security Trust represent a 21% increase in reported incidents over the same time period last year, which followed a surge in the early months of the war in Gaza that started when Israel attacked Hamas on Oct. 7, 2023.
Watchdogs in multiple countries have recorded surging antisemitism since and say the numbers portend an unsettling new normal when it comes to Jewish safety and security.
The increase in antisemitic incidents from January to June in Britain was driven, the CST found, by both violent attacks and a sharp rise in online abuse. While the largest category of incidents recorded was abusive behavior, which accounted for more than four-fifths of all reported incidents, the group also recorded a record number of assaults for any January-to-June period, while incidents affecting synagogues, schools and other Jewish institutions also reached new highs.
The CST has tracked, reported on and published antisemitic incidents since 1984.
Among the incidents highlighted in the report were the April stabbing of two visibly Jewish men in London’s heavily Orthodox Golders Green neighborhood, which British authorities treated as a terrorist attack, and a series of arson attacks targeting synagogues and Jewish organizations, including the destruction of ambulances belonging to the volunteer Jewish emergency service Hatzolah.
The report also cited suspected hostile activity linked to Iranian intelligence targeting Britain’s Jewish community. CST said the U.S-Israel war with Iran coincided with another spike in antisemitic incidents.
“These attacks are directed against British Jews but they are also attacks on Britain and our society,” CST’s chief executive, Mark Gardner, said in a statement, adding that the incidents should “concern everyone who cares about Britain and the threats against it, whether state-directed from Iran, or internally driven by Islamist, far Right, far Left, or other ideological extremes.”
The findings come as the British government has expanded funding for security at Jewish institutions following a series of violent attacks over the past year. Following the release of the report, Policing Minister Sarah Jones said, “Antisemitism goes against our country’s values and I will do everything in my power to protect our Jewish communities.”
CST compiles its statistics from incidents reported directly to it as well as cases recorded by police and other agencies. CST reviews each report before including it in its database. It says it does not include reports of anti-Israel rhetoric or activity that do not also include “explicit anti-Jewish language, targeting, or motivation.”
This article originally appeared on JTA.org.
The post Antisemitic incidents in Britain rose 21% in first half of 2026, remaining near record levels appeared first on The Forward.
Uncategorized
In praise of difficult languages
די גאַנצע וועלט מיינט, אַז לערנען זיך ענגליש איז גרינג ווײַל ענגליש האָט אַזוי ווינציק סופֿיקסן: כּמעט אַלע סובסטאַנטיוון פֿורעמען דעם פּלוראַל אויף -s; ווערבאַלע קאָניוגאַציעס זענען זייער פּשוט; נישטאָ קיין גראַמאַטישער מין, בשעת פֿראַנצייזיש און שפּאַניש האָבן צו צוויי גראַמאַטישע מינים און רײַכע ווערבאַלע קאָניוגאַציעס.
וואָס שייך דײַטשיש און ייִדיש האָבן זיי אַלץ וואָס פֿראַנצייזיש און שפּאַניש, ווי אויך דרײַ גראַמאַטישע מינים, דרײַ אָדער פֿיר בייגפֿאַלן און כּלערליי פֿלעקסיעס (סופֿיקסן וואָס בײַטן דעם גראַמאַטישן טײַטש פֿון אַ זאַץ; grammatical inflections בלע״ז). וועגן לאַטײַן און די סלאַווישע לשונות שמועסט מען נישט: אַלץ וואָס אין דײַטשיש און ייִדיש, אָבער אויך פֿינעף, זעקס אָדער גאָר זיבן בייגפֿאַלן.
איז דאָך קלאָר ווי דער טאָג, אַז ענגליש איז דאָס גרינגסטע. וואָס דאַרפֿט איר מער? בער באָראָכאָוו, דער ייִדישער פֿילאָלאָג און טעאָרעטיקער פֿון דער ציוניסטישער אֵרבעטער־באַוועגונג (1881־1917), האָט נאָך געשריבן אין שמואל ניגערס „פּנקס“ (1913), אַז צוליב דעם וואָס די ענגלישע גראַמאַטיק איז אַזוי פּשוט איז ענגליש איינע פֿון די פּראָגרעסיווסטע שפּראַכן, און אַז הלוואַי וואָלט מאַמע־לשון געגאַנגען מיטן זעלביקן וועג און פֿאַרלוירן זײַנע איבעריקע סופֿיקסן: „דער געזעץ פֿון אַנאַליטישער שפּראַך־פֿאַראיינפֿאַכונג דריקט זיך בולט אויס סײַ אין די סעמיטישע, סײַ אין די [אינדאָאייראָפּעיִשע] פּראָגרעסיווסטע, די פֿאָלקסטימלעכסטע און צום מייסטן אַנאַליטישע שפּראַכן פֿון אונדזער צײַט: נײַ־פּערסיש, ענגליש, פֿראַנצייזיש און — ייִדיש“.
נו, מי לנו גדול כּבאָראָכאָוו, אָבער דאָ בין איך מיט אים מחולק: דאָס האָבן אַ שפּאָרע צאָל פֿלעקסיעס איז דווקא נישט קיין חסרון, נאָר גאָר אַ מעלה. פֿאַר וואָס?
לאָמיר אָנכאַפּן פּויליש. אמת, דער אָנהייבער מוז פֿאַרגעדענקען אָן אַ שיעור פֿאָרמעס: פֿלעקסיע פֿון סובסטאַנטיוון, ווערבן, אַדיעקטיוון, פּראָנאָמען און נאָך און נאָך, ווי אויך די דרײַ גראַמאַטישע מינים. אויף ענגליש, ווידער, דאַרף מען כּמעט גאָרנישט פֿאַרגעדענקען — עטלעכע אומרעגולערע סובסטאַנטיוון און אַ צאָל אומרעגולערע ווערבן. אָבער פֿאַר דער טירחה בײַם לערנען זיך פּויליש קריגט מען אַ „פֿעטן ביסן“: מע קען דאָס פֿאַרגלײַכן מיטן טעאַטער און מיטן קינאָ.
איז אַזוי: אַז איר זעט אַ פּיעסע אָדער קוקט אַ פֿילם דאַרפֿט איר דרינגען פֿון די טווּנגען ווער ס׳איז ווער: ווי די פּאַרשוינען הייסן, ווער ס׳האָט די הויפּטראָלע און ווער די קלענערע ראָלעס. טייל מאָל ווילט זיך זען די פֿאָרשטעלונג אַ צווייט מאָל כּדי בעסער צו פֿאַרשטיין דעם אָנהייב פֿונעם סיפּור־המעשׂה. אַזוי איז אויף ענגליש. כ׳ווייס נישט ווי איר, אָבער נישט איין מאָל מוז איך איבערלייענען אַ קעפּל אין אַ צײַטונג צוויי צי אַפֿילו דרײַ מאָל איידער איך פֿאַרשטיי עס, וואָרן מע דאַרף ערשט דערקענען וואָסער וואָרט ס׳איז אַ סובסטאַנטיוו, וואָסער אַן אַדיעקטיוו, וואָסער אַ ווערב. אויף ענגליש קען דאָך איין וואָרט זײַן אַלע דרײַ געווענדט אינעם קאָנטעקסט, און די מאָרפֿאָלאָגיע, ד״ה די פֿאָרעם פֿונעם וואָרט, העלפֿט גאָר נישט.
אויף פּויליש, ווידער, דאַרפֿט איר גאָרנישט דרינגען. מע דערקענט גלײַך וואָס ס׳איז דער סובסטאַנטיוו, וואָס ס׳איז דער ווערב און וואָס ס׳איז דער אַדיעקטיוו. ס׳איז אַזוי ווי אין טעאַטער אָדער אין קינאָ וואָלטן די אַקטיאָרן געטראָגן אויף זיך שילדן מיט אַלע פּרטים: „איך בין משה גאָלדבערג, דער הויפּטהעלד פֿון דער מעשׂה“, „איך בין דער צווייט וויכטיקסטער“ אד״גל. מע דאַרף אַפֿילו נישט קענען אַלע פֿלעסקיעס — אויב מע קען האַלב איז גענוג צו פֿאַרשטיין אַ זאַץ אָדער אַ צײַטונגקעפּל. מע דאַרף גאָר נישט דרינגען; די גאַנצע אינפֿאָרמאַציע האָט מען אונטער דער האַנט און פֿאַר די אויגן.
ייִדיש האָט, פֿאַרשטייט זיך, נישט אַזוי פֿיל זיך אויסצולערנען ווי פּויליש, אָבער גענוג, אַז דאָס קענען זיי אויסנווייניק איז שווערלעך; אָבער פֿאַרשטיין אַ זאַץ איז ווײַטער גרינגער ווי אויף ענגליש. חוץ דעם איז די בייגעוודיקייט פֿון מאַמע־לשון אַ מעלה. אַ שטייגער: אויף ייִדיש איז דער ווערטער־סדר אַ סך פֿרײַער; ענגליש איז געפּענטעט דערמיט וואָס דער ווערטער־סדר שפּילט אַזאַ גרויסע ראָלע בײַם פֿאַרשטיין אַ זאַץ. דהײַנו, אויף ענגליש מוז דער סוביעקט בדרך־כּלל קומען פֿאַרן ווערב, מע זאָל אים דערקענען, בשעת אויף ייִדיש, וואָס האָט די בייגפֿאַלן נאָמינאַטיוו, דאַטיוו און אַקוזאַטיוו, קען דער סוביעקט קומען אויף פֿאַרשיידענע ערטער, וואָס דאָס קען מען אויסניצן כּדי אונטערצושטרײַכן דאָס חשיבֿות פֿון אַ סובסטאַנטיוו וואָסער ראָלע ער זאָל אינעם קאָנטעקסט נישט שפּילן.
למשל: אויף ענגליש קען מען בלויז זאָגן Everyone knows David, בשעת אויף ייִדיש קען מען זאָגן „אַלע קענען דודן“ אָדער „דודן קענען אַלע,“ וואָס גיט דעם זאַץ אַ ביסל אַן אַנדער קנייטש.
מאַמע־לשון האָט אויך, פּונקט ווי דײַטשיש, די סלאַווישע און צום טייל אויך די ראָמאַנישע לשונות, אַ ברייטן באַניץ פֿונעם דאַטיוו, וווּ אויף ענגליש מוז מען אָנקומען צום נאָמינאַטיוו אָדער אין גאַנצן פּאַראַפֿראַזירן. למשל, דאָרטן וווּ ענגליש האָט אין תּוך אַרײַן בלויז איין מעגלעכן אופֿן דאָס אַרויסברענגען: he is cold, אַקעגן דרײַ מעגלעכקייטן אויף ייִדיש: „אים איז קאַלט, ער איז קאַלט, ער איז אַ קאַלטער“, טײַטש ׳ער פֿילט זיך קאַלט; ער איז טויט; ער איז אַ מענטש וואָס ווײַזט נישט אַרויס קיין געפֿילן׳.
נאָך אַ משל: מאָטל פּייסיעס „מיר איז גוט, איך בין אַ יתום“ — ווי זשע גיט מען דאָס איבער אויף ענגליש אַז מע האָט נישט קיין דאַטיוו? איך האָב געפֿונען I’m lucky — טאַקע נישט קיין שלעכטער עקוויוואַלענט, אָבער ס׳האָט נישט קיין ייִדישן טעם! אַגבֿ, ווען מע באַקלאָגט זיך, אַז ס׳איז אוממעגלעך איבערצוזעצן ייִדיש, גילט דאָס מער פֿאַר ענגליש ווי פֿאַר אֵנדערע אייראָפּעיִשע לשונות. אין דעם באַנד „מאַקס ווײַנרײַכן צו זײַן זיבעציקסטן געבוירן־טאָג״ (1964) האָט דער פֿילאָלאָג טעאָדאָר גוטמאַן געדרוקט אַן אַרבעט „שלום־עליכם אין די רויוואַרגשפּראַכן״, וווּ ער פֿאַרגלײכט איבערזעצונגען אויף דײַטש, העברעיִש, אוקראַיִניש, רוסיש און ענגליש פֿון שלום־עליכמס „דאָס טעפּל“. דאָרטן קומט ער צום אויספֿיר, אַז דער איבערזעץ וואָס שפּיגלט צום בעסטן אָפּ דער אָריגינאַל איז דער אוקראַיִנישער. דאָס איז צום טייל ווײַל שלום־עליכם האָט געלעבט און געשאַפֿן אין אוקראַיִנע, אָבער אויך דערפֿאַר וואָס די ענגלישע גראַמאַטיק איז אַזוי אומבייגעוודיק אַקעגן דער ייִדישער, וואָס דאָס שפּיגלט זיך אָפּ צווישן אַנדערן אין דעם, וואָס ענגליש האָט נישט קיין דאַטיוו!
דאָ קען מען אויך צוגעבן אַ משל פֿון פֿראַנצייזיש. דער אויסדריק s’il vous plaît פֿאַרטײַטשט מען אויף ענגליש if you please. נישטאָ קיין ספֿק, אַז 99% ענגליש־רעדערס מיינען, אַז דאָ איז you נאָמינאַטיוו, דער סוביעקט פֿונעם ווערב. דאָס פֿראַנצייזישע, אָבער, איז טײַטש if it pleases you, וווּ you איז דאַטיוו, דער אָביעקט פֿונעם ווערב. אויף ענגליש ווערט עס האַמעטנע; אויף ייִדיש, ווידער גיט מען עס גרינג איבער: אויב ס׳געפֿעלט אײַך.
אַ כּלל, באָראָכאָוו איז גערעכט, אַז די טענדענץ בײַ אַ סך לשונות איז צו פֿאַרלירן סופֿיקסן, אָבער דערפֿון קען מען נישט אויספֿירן, אַז אַזאַ פּראָצעס איז אַלע מאָל אַ ניצלעכער. ווען אים וואָלט געווען באַשערט לענגערע יאָרן וואָלט ער אפֿשר אײַנגעזען, אַז אין לשון קען פּראָגרעסיווקייט אויך זײַן אַ חסרון.
The post In praise of difficult languages appeared first on The Forward.
