Uncategorized
Several Holocaust books, including ‘Maus,’ have been yanked from some Missouri schools amid state law
(JTA) – Art Spiegelman’s “Maus,” along with six books about the Holocaust geared toward young readers, are among the hundreds of books that a handful of school districts in Missouri have reportedly removed from their shelves since the start of this school year.
The list of books pulled from shelves was published Wednesday by the literary free-expression advocacy group PEN America, along with a letter of protest signed by Spiegelman and other authors.
“This is what happens when we are operating in a climate of fear,” Jonathan Friedman, PEN America’s director of free expression and education programs, told reporters in a virtual press conference Wednesday sharing the findings.
The books were pulled owing to an amendment to a new Missouri state law, largely dealing with child trafficking and sexual abuse, that also establishes a criminal penalty for providing “explicit sexual material” to students. The law orders possible jail time for any educators found to be in violation.
Politically motivated school book bans are on the rise nationally, often prompted by right-wing parent groups and school board members, with the majority of such bans targeting books with racial and LGBTQ themes. They have attracted increased attention from Jewish groups as books about Judaism and the Holocaust have been caught up in the purges. A Tennessee school district’s removal of “Maus” from its Holocaust curriculum and a Texas school district’s brief removal of a graphic novel adaptation of Anne Frank’s diary were both heavily opposed by Jewish groups earlier this year.
This time, Spiegelman’s “Maus” was banned from two different school districts: Wentzville School District and Ritenour School District, both in the St. Louis area. The Wentzville ban is categorized by PEN America as “banned pending investigation,” while Ritenour’s is categorized as “banned from libraries.”
The vast majority of the affected books originated from one school district: Wentzville, a St. Louis exurb that the St. Louis Post-Dispatch reported had ordered its librarians to pull more than 200 books off its shelves at the start of the semester and place them under review.
Included in the Wentzville purge was “Maus” and several Holocaust history books published for young readers by ReferencePoint Press: “Holocaust Camps and Killing Centers,” “Holocaust Rescue and Liberation” and “Holocaust Resistance” by Craig Blohm; “Hitler’s Final Solution” by John Allen; and “LIfe in a Nazi Concentration Camp” by Don Nardo. A Time-Life history book on the Holocaust, “Apparatus of Death — The Third Reich” by Thomas Flaherty, was also banned.
Further books banned by Wentzville included “Good Talk: A Memoir in Conversations” by Mira Jacob, which relays discussions with the author’s Jewish husband and biracial son about Jews and politics, and several books about photographers and artists with Jewish heritage, including André Kertész, Alfred Stieglitz, Man Ray, Irving Penn, Marc Chagall and Amedeo Modigliani.
In addition, Lindbergh Schools in St. Louis banned “A Dangerous Woman,” a graphic biography of Jewish socialist radical Emma Goldman by Jewish writer and artist Sharon Rudahl. And Kirkwood School District in a St. Louis suburb banned “Women,” a photography book by Jewish photographer Annie Leibovitz with text by famed Jewish writer Susan Sontag, as well as another book by Leibovitz; and “Gender Outlaws: The Next Generation,” an essay collection edited by LGBTQ Jewish writers Kate Bornstein and S. Bear Bergman.
The text of the noteworthy amendment to Missouri S.B. 775 reads: “A person commits the offense of providing explicit sexual material to a student if such person is affiliated with a public or private elementary or secondary school in an official capacity and, knowing of its content and character, such person provides, assigns, supplies, distributes, loans, or coerces acceptance of or the approval of the providing of explicit sexual material to a student or possesses with the purpose of providing, assigning, supplying, distributing, loaning, or coercing acceptance of or the approval of the providing of explicit sexual material to a student.”
Because of the law’s wording, Friedman said, Missouri school districts — particularly Wentzville — were on guard for graphic novels and illustrated books that might contain objectionable images. The Holocaust books were earmarked by either parents or educators as “sexually explicit” for containing disturbing historical images, according to PEN America’s analysis.
“It’s those pictures, essentially, that we’re being told here are the reasons for these books not being on the shelves,” Friedman said.
The Wentzville, Ritenour and Kirkwood school districts did not return requests for comment from the Jewish Telegraphic Agency. A Kirkwood representative previously told the Post-Dispatch, “The unfortunate reality of Senate Bill 775 is that, now in effect, it includes criminal penalties for individual educators. We are not willing to risk those potential consequences and will err on the side of caution on behalf of the individuals who serve our students.”
A spokesperson for Lindbergh Schools told JTA in a statement, “Lindbergh has taken necessary steps to ensure compliance with state law by carefully reviewing library and classroom resources, and removing items from student access if they contain visual images that meet the requirements set forth in SB 775.”
A group of students and the American Civil Liberties Union sued the Wentzville district this past spring over a different group of book bans, including Toni Morrison’s “The Bluest Eye”; some of those books were restored to shelves after the lawsuit was filed.
If the books were indeed removed for pictures that were classified as sexually explicit, the Missouri bans would follow a similar pattern to that of the Tennessee and Texas school districts that removed “Maus” and the Anne Frank adaptation earlier this year. Parties in both districts had also objected to illustrated images in the books they said were sexually explicit.
The bans of the Jewish and Holocaust-themed books occurred alongside scores of other books that were not Jewish-themed, including a graphic novel adaptation of “1984”; Alan Moore’s “Watchmen”; the Children’s Bible; graphic novel adaptations of Shakespeare’s “Macbeth,” Margaret Atwood’s “The Handmaid’s Tale” and Lois Lowry’s “The Giver”; and how-to books about oil painting and watercolors.
Missouri’s governor signed a statewide Holocaust education mandate into law earlier this year.
“We’re grateful that Missouri as a state has made clear that it prioritizes Holocaust education,” Rori Picker Neiss, executive director at the Jewish Community Relations Council of St. Louis, told JTA. But, she added, “it does feel like banning these books does go against, while not the letter of the law, the spirit of the law.”
“Such overzealous book banning is going to do more harm than good. Book bans limit opportunities for students to see themselves in literature and to build empathy for experiences different from their own,” reads an open letter opposing the bans signed by Spiegelman and other authors including Lowry and Laurie Halse Anderson.
“Students in Missouri are having these educational opportunities denied.”
—
The post Several Holocaust books, including ‘Maus,’ have been yanked from some Missouri schools amid state law appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Andorra Carnival Sparks Outrage After Effigy of Israel Is Put on ‘Trial’ and Burned
A large blue-and-white effigy bearing a Star of David is hanged and set ablaze during carnival festivities in Encamp, Andorra, on Feb. 16, 2026, in a ritual that has sparked international condemnation. Photo: Screenshot
A centuries-old carnival ritual in Andorra erupted into international controversy after an effigy of the State of Israel was symbolically put on “trial,” shot, and set ablaze during the festivities, with local and government officials present.
Part of an annual carnival tradition, the celebration features “Carnestoltes,” a mock king whose effigy is customarily put on trial, hanged, and burned in a symbolic ritual that marks the close of the festivities.
Across Europe, many cities hold carnivals in the weeks before Lent — the Christian season of fasting that begins on Ash Wednesday — often blending centuries-old customs, including the ceremonial judgment or burning of a figure representing excess or wrongdoing.
However, this year marked the first time the effigy incorporated Jewish symbols and imagery associated with Israel — an act the local Jewish community condemned as antisemitic amid an already tense and hostile climate, warning it risks normalizing hatred and violence.
During Monday’s festivities in Encamp, a district of the tiny principality of Andorra between France and Spain, a large blue-and-white effigy marked with a Star of David was hanged, symbolically put on trial, shot, and set ablaze.
Images circulating on social media also captured an air rifle pointed at the hanging effigy, with onlookers gathered around the scene.
According to local media reports, public and government officials, including the mayor of Encamp and council members, also took part in the ceremony.
The president of Andorra’s parliament, Carles Enseñat Reig, strongly condemned the incident, calling it “unacceptable” and warning that it tarnishes the principality’s reputation and threatens the spirit of its traditional celebrations.
The Representative Council of Jewish Institutions of France (CRIF) — the main representative body of French Jews — also denounced the incident, calling it “unworthy, outrageous, and provocative” and raising the possibility of sanctions or even a boycott of Andorra.
In a press release, the festival committee defended their actions, saying the Carnival King figure was meant to satirize the Israeli-Palestinian conflict and draw attention to Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu.
They further explained that the event aimed to spotlight the global rise of far-right movements, while stressing it was never intended to single out any religion.
The European Jewish Congress (EJC) condemned the incident as “outrageous,” warning that such acts not only inflame antisemitism but also pose a serious threat to Jewish communities across Europe.
“Turning a festive tradition into the symbolic execution of imagery associated with the Jewish state is a deeply disturbing act that risks normalizing antisemitism and incitement,” EJC wrote in a post on X.
“Such displays are incompatible with the fundamental European values of dignity, respect, and peaceful coexistence.”
While most countries across Europe and the broader Western world have seen a sharp rise in antisemitic incidents since Hamas’s Oct. 7, 2023, attack on Israel, Andorra — with its small Jewish community — had until now remained relatively quiet and largely safe.
Uncategorized
French Tourists Attack Israelis in Thailand After Overhearing Their Hebrew
Illustrative: Anti-Israel protesters march through the streets of the township of Lenasia in Johannesburg, South Africa, Oct. 6, 2024. Photo: REUTERS/Ihsaan Haffejee
Three Israelis were brutally attacked at a bar in Thailand on Monday after they were overheard speaking Hebrew, continuing a growing trend of Hebrew speakers being assaulted around the world amid a surge in antisemitism.
The Israeli citizens, all in their 20s, were attacked on the island of Koh Samui in southern Thailand by French tourists of North African origin, according to multiple reports.
The Combat Antisemitism Movement shared photographs of the victims, reporting that the assailants confronted them and said, “You are Israelis,” before chasing them into a restroom, forcing the door open, and demanding they empty their pockets.
Two of the Israelis, a father and son who remain unidentified, reportedly sought to flee and take shelter in a restroom. While two of the victims went to the hospital after the attack, the third escaped. A member of the victims’ family described the injuries as severe to Israel’s Channel 12, noting broken ribs, damaged teeth, and back trauma.
While the bar’s employees stepped in, the victims said that some members of security joined the attackers and used batons against them.
The assaults in Thailand follow an ongoing pattern of antisemitic acts targeting Israeli tourists who are overheard speaking in Hebrew.
In December, for example, an Israeli tourist was brutally attacked in Cyprus while speaking Hebrew on the phone, requiring hospitalization and resulting in the loss of vision in one of his eyes.
The victim’s father expressed his frustration on Facebook at the response, writing that “what is no less shocking is what happened afterward. We contacted the relevant authorities, including the Israeli consulate, and the response we received was: ‘Sunday- we’re on vacation.’ When an Israeli citizen is injured abroad after a violent attack, the system is simply unavailable. There is no taking responsibility, no response. No sense of backing. There is documentation, there are medical records, and there are witnesses.”
Almog Armoza, 25, described a similar incident that occurred earlier that month in Nepal’s Kathmandu when men hit him in the back of the head with an iron rod as he was recording a voice message in Hebrew.
“If I hadn’t managed to run, there’s a good chance I wouldn’t be alive today,” he said. “If the first blow had knocked me out, it could have ended differently.”
Armoza was left with an open wound on his head which required overnight hospitalization and caused him to miss his flight back to Israel.
“My phone was in my hand, and they didn’t go for it,” he said, noting that the attack was not a robbery as his assailants did not steal his valuables. “I have traveled the world for three years. This isn’t how robberies are done. The level of violence was meant to kill.”
In August, an Uber driver in Vienna assaulted a Jewish man and forced him and his family to leave the vehicle after learning some of the passengers were Israeli. Uber subsequently suspended the driver.
Oskar Deutsch, president of the Jewish Community of Vienna, described the incident in a statement on Facebook. “When a taxi driver learns that his passengers are Jewish and some are from Israel, he calls the five people antisemitic and forces them to get off,” Deutsch wrote. “The crying of the children is not enough for him. He pushes the father and threatens him with more blows.”
On July 24 in Athens, a pro-Palestinian activist yelled “Free Palestine” and assaulted Ran Ben Shimon, the coach of Israel’s national soccer team, after hearing him speaking Hebrew with assistant coach Gal Cohen.
Ben Shimon said he doubted the attacker knew of their positions and that “in my opinion, the reason for this is that we are Israelis who spoke Hebrew. I am proud to represent my country everywhere; this certainly will not deter us in the future.”
Last February, also in Athens, a pro-Palestinian demonstrator chose violence when hearing Israeli tourists speaking Hebrew, stabbing the couple as they returned to their hotel from a restaurant. Law enforcement arrested him and determined he was originally from Gaza.
American Jewish tourists have also come under attack.
In November at Milan’s Central Station, a 25-year-old Pakistani man allegedly assaulted an Orthodox Jewish tourist from the US and threatened, “You kill children in Palestine, and I’ll kill you.”
Uncategorized
A shocking Purim experience (from the memoirs of I. J. Singer)
אינעם בוך זכרונות פֿונעם פּראָזע־מײַסטער, י. י. זינגער, „פֿון אַ וועלט וואָס איז נישטאָ מער‟, געפֿינט זיך אַ רירנדיקע פּורים־מעשׂה.
דאָס בוך איז אַרויס אין יאָר 1946, צוויי יאָר נאָך זינגערס פּלוצלינגדיקן, פֿריצײַטיקן טויט. דאָס ווערק האָט זיך צוערשט געדרוקט אין פֿאָרווערטס נאָך זײַן פּטירה, אונטערן נאָמען „אמתע פּאַסירונגען‟, אָבער זינגער אַליין האָט זײַן ווערק אַ נאָמען געגעבן „פֿון אַ וועלט וואָס איז נישטאָ מער‟. לויט זײַן פּלאַן, האָט דאָס ווערק געזאָלט אונדז געבן אַ ברייט קינסטלעריש בילד פֿון זײַן לעבן, און איבערהויפּט פֿונעם לעבן פֿון זײַן סבֿיבֿה, פֿון די קינדעריאָרן ביז זײַן קומען קיין אַמעריקע. עס האָט געזאָלט זײַן אַ ווערק פֿון דרײַ בענד, אַרום פֿופֿצן הונדערט זײַטן.
אין זײַן רײַכער ליטעראַרישער ירושה, האָט זינגער אונדז אָבער איבערגעלאָזט די ווײַטערדיקע לוסטיקע פּורים־מעשׂה (געדרוקט דאָ אין אַ פֿאַרקירצטן נוסח), וואָס איז פֿאָרגעקומען אין זײַן שטוב ווען ער איז געווען אַ קינד.
שיִעלע — אַזוי הייסט דער יונגער י. י. זינגער — דערציילט וועגן אַ מלמד, ר’ מיכל דוד, אַ פֿריילעך ייִדל, וואָס ס׳האָט זיך בײַ אים, נעבעך, פֿאַרענדיקט שוין גאָרנישט פֿריילעך. אַהרן צייטלין האָט אַ מאָל געשריבן וועגן י. י. זינגער, אַז ער איז געווען „אַ גײַסטיקער רעוואָלוציאָנער, וואָס האָט נישט אָנגענומען — נישט געוואָלט און נישט געקאָנט אָננעמען — דעם סדר פֿון דער וועלט‟. אין אָט דעם מעשׂהלע קען מען דאָס שוין גוט דערפֿילן.
— דניאלה מאַוער
אַ ייִד אַ מלמד פֿאַרגלוסט זיך צו ווערן אַ מלאך
ר׳ מיכל דוד איז געווען אַ קליין, לעבעדיק פּאַרשוינדל, מיט אַ שיטער, בלאָנד בערדל, אַ ייִדל אַ שטיק קוועקזילבער. בײַם לערנען האָט ער ליב געהאַט צו שניצן מיט אַ מעסערל. ער האָט אויסגעשניצט טאַבאַק־שטעקעלעך פֿון קאָרע, וואָס ער האָט אַוועקגעשאָנקען מתּנות צו אַלטע ייִדן, גרויסע טאַבאַק־שמעקער; אָדער ער האָט אויסגעשניצט פֿון האָלץ אַן אתרוג־פּושקע. ער האָט אויך פֿאַר אונדז אויסגעאַרבעט פֿאַרביקע לאַמטערנדלעך, מיט וועלכע מיר פֿלעגן אַהיימגיין אין די ווינטערנעכט פֿון חדר. געלערנט האָט ער מיר אַ פֿריילעכן ניגון, אָפֿט מאָל צוקנאַקנדיק מיט די פֿינגער פֿאַר שׂמחה.
די באַלעבאָסטעס, בײַ וועלכע ער האָט געגעסן טעג, האָבן אָנגעקוואָלן פֿון אים, ווײַל אַלץ האָט ער ליב געהאַט, פֿון יעדן מאכל הנאה געהאַט. די חסידים האָבן געלעקט די פֿינגער פֿון אים, ווײַל ער האָט געקענט דערציילן די וווּנדערלעכסטע מעשׂיות פֿון צדיקים און גוטע־ייִדן. אויך פֿאַר אונדז, ייִנגלעך, פֿלעגט ער דערציילן אַ וועלט מיט מעשׂיות, די פֿאַנטאַסטישסטע מעשׂיות פֿון צדיקים און בעל־שמס, וואָס האָבן געהאַט קפֿיצת־הדרך, געווען רואה־ואינו־נראהס און באַוויזן נאָך אַזעלכע קונצן.
אויף חסידישע סעודהלעך און ימים־טובֿים האָט ר׳ מיכל דוד געקערט וועלטן. ער האָט געזונגען מיט אַ הויך קוויטשיק קולכל, געקאָנט מאַכן אַ סך „לחיימס”, ווי פֿאַר אַ חסיד פּאַסט, און ער האָט געטאַנצט גאָרנישט מיד צו ווערן. דער עיקר האָט ער ליב געהאַט צו טאַנצן אויפֿן טיש…
פֿאַר פּורים האָט ר׳ מיכל דוד אינגאַנצן אָפּגעלאָזט די גמרא און געגרייט זיך צום פֿריילעכן יום־טובֿ. ערשטנס, האָט ער אויף דער מזרח־וואַנט פֿון בית־המדרש אָנגעצייכנט מיט אַ חלבֿן ליכט גרויסע אותיות און געמעלעכסטן. דער מלמד האָט אײַנגעטונקען אַ שמאַטע אין אַש פֿון בית־המדרש־אויוון און דערמיט איבערגעגאַנגען איבער דעם חלבֿ, און גלײַך זײַנען די אותיות און צייכענונגען געוואָרן שוואַרץ און אָנזעוודיק. מיר האָבן דערזען אַ גרויסע אויפֿשריפֿט: „משנכנס אדר מרבין בשמחה‟, וואָס מיינט, אַז ווי נאָר עס הייבט זיך אָן דער חודש אָדר, דאַרף מען אָנהייבן זיך משׂמח זײַן. אונטער דעם שיינעם אויפֿשריפֿט פֿון געכּתיבֿהטע אותיות איז געווען אויסגעמאָלט אַ פֿלעשל בראָנפֿן און צוויי הענט גיבן זיך לחיים. אין חדר האָט ער מיט אונדז געלערנט די מגילה, שניצנדיק דערבײַ די שענסטע גראַגערס פֿאַר אַלע תּלמידים.
אין ביידע טעג פֿון פּורים און שושן־פּורים האָט ר׳ מיכל דוד ממש איבערגעקערט דאָס שטעטעלע. ווען מען האָט געלייענט אין בית־המדרש די מגילה, האָט ער צונויפֿגענומען אַלע ייִנגלעך, נישט נאָר די תּלמידים זײַנע, נאָר אַפֿילו פֿרעמדע, און קאָמאַנדעוועט מיט אונדז בײַם גראַגערן יעדעס מאָל, ווען מען האָט דערמאָנט המנען. ער אַליין האָט געמאַכט פֿאַר זיך אַליין דעם גרעסטן גראַגער. ער האָט אויך געטופּעט מיט די פֿיס, און נישט נאָר בײַ המנס נאָמען, נאָר אויך ווען מען האָט דערמאָנט המנס ווײַב זרש און זייערער צען זין. דאָס וואָס אַ ייִד מיט אַ באָרד גראַגערט אין בית־המדרש האָט אַרויסגערופֿן גרויס שׂמחה בײַ אונדז ייִנגלעך. מיר האָבן שיִער נישט דאָס בית־המדרש צעלייגט. מײַן פֿאָטער איז אַפֿילו געווען אומצופֿרידן, ווײַל מיר האָבן געשטערט דעם בעל־קורא אין לייענען די מגילה, אָבער ער האָט זיך נישט געבייזערט. מען האָט אויף דעם פֿריילעכן מיכל דוד זיך נישט געקאָנט בייזערן. חוץ דעם, איז עס דאָך געווען פּורים, ווען מען דאַרף משׂמח זײַן.
נאָך דער מגילה האָט מיכל דוד גענומען גיין איבער די הײַזער, פֿון איין באַלעבאַטישער שטוב צו דער אַנדערער, און מאַכן „לחיימס”. אין שושן־פּורים האָט ער צונויפֿגענומען די חסידים און געמאַכט הוליאַנקעס. די חסידים האָט מען אַזעלכע זאַכן נישט געדאַרפֿט בעטן. זיי זײַנען אַלע מאָל גרייט געווען צו אַ סעודהלע, צו אַ שׂמחה. זיי האָבן געקויפֿט אַ פֿאַס ביר און געטרונקען אויף וואָס די וועלט שטייט. זיי זײַנען געגאַנגען פֿון הויז צו הויז, וווּ זיי האָבן געגעסן און געטרונקען און געטאַנצט. די ייִנגלעך זײַנען נאָכגעלאָפֿן. די פּראָסטע לײַט, די מתנגדים, האָבן געקוקט קרום אויף די חסידישע הוליאַנקעס, אָבער די חסידים האָבן זיי געהערט ווי המן דעם גראַגער און זיי אויף צו־להכעיס נאָך העכער געזונגען און געטאַנצט. מיכל דוד האָט געטאַנצט אויף דער גאַס. ער איז גאָרנישט מיד געוואָרן פֿון טרינקען און האָפּסען און זינגען און פֿרייען זיך. צום־לעצט זיינען די חסידים אַרײַנגעקומען צו מײַן פֿאָטער אין שטוב.
„רביצין, פּורים מעג מען טאַנצן אויפֿן טישטעך. עס זאָל אַ רוח המנען אין זײַן טאַטנס טאַטן אַרײַן ביז עמלקן!‟ האָט מיכל דוד געשריגן און געטופּעט מיט די פֿיס.
דערנאָך איז ער אַראָפּגעשפּרונגען פֿון טיש, אײַנגעהילט זיך אין טישטעך ווי אין אַ טלית און זיך פֿאַרשטעלט פֿאַר אַ מלאך.
„רביצין, איך בין דער מלאך מיכאל — האָט ער געשריגן — גיט מיר צוויי פֿלעדערווישן, וועל איך מאַכן פֿליגל.‟
מײַן מוטער, אַ מתנגדישע טאָכטער, האָט דעם צעקאָכטן חסיד קיין פֿלעדערווישן נישט געוואָלט געבן. אָבער ער איז נישט געווען פֿויל און אַליין אַרײַן אין קיך. ער האָט אויסגעזוכט צוויי גענדזענע פֿליגל, וועלכע ער האָט מיט שטריקלעך צוגעבונדן צום טישטעך, אַזוי אַז ער זאָל אויסזען ווי אַן אמתער מלאך. דערנאָך האָט ער גענומען אַ הויפֿן מעל און זיך אויסגעמעלט דאָס פּנים. פֿאַרוואָס אַ מלאך דאַרף האָבן אַן אויסגעמעלט פּנים ווייס איך נישט, אָבער אַזוי האָט ר׳ מיכל דוד געטאָן. אין אָט דעם הילוך איז ער אַרײַן אין מײַן פֿאָטערס שטוב אין גענומען טאַנצן אַ מלאכים־טאַנץ. דער ייִד האָט געשוועבט ווי אַ רוח. ייִדן האָבן צוגעפּאַטשט מיט די הענט און גערופֿן פֿריילעך:
„לעבעדיק, מלאך מיכאל!‟
מיט אַ מאָל, האָט דער מלאך מיכאל צעשפּרייט זײַנע הענט ווי פֿליגל און אַ פֿלי געטאָן גלײַך דורכן פֿענצטער אין דרויסן אַרויס.
אַרײַן אין שטוב צוריק איז ער שוין נישט אויף די אייגענע פֿיס. מען האָט אים געטראָגן. זײַנע לעבעדיקע אויגן זײַנען געווען געשלאָסן. פֿון איין אויג האָט גערונען בלוט. אַ צעקנאָדערטן, ווי אַ בינטל טויטע אבֿרים, האָט מען אים געטראָגן אין זײַן טישטעך מיט די פֿלעדערווישן מיטן אויסגעמעלטן פּנים. מען האָט גלײַך אַרײַנגערופֿן דעם גוייִשן פֿעלדשער פּאַוואָלסקי, וואָס האָט געוווינט אין שכנות.
„איך קאָן גאָרנישט טאָן, דאָס אויג רינט אים אויס,‟ האָט ער געזאָגט.
אַלע ייִדן אַרום, אויסגעניכטערטע אין איין רגע, זײַנען געשטאַנען מיט אַראָפּגעלאָזענע קעפּ. מײַן פֿאָטער האָט זיך געבעטן בײַם אויסגעצויגענעם מלמד:
„ר׳ מיכל דוד, איר זעט מיך, ר׳ מיכל דוד? … ענטפֿערט, ר׳ מיכל דוד….‟
ר׳ מיכל דוד האָט נישט געענטפֿערט. זײַן פּנים, אויסגעשמירט אין מעל, האָט אויסגעזען ווי אַ מת. די פּראָסטע ייִדן, וואָס זײַנען אָנגעלאָפֿן, האָבן געמוסרט די חסידים:
„חסידקעס, שיכּרים זענט איר, נישט קיין ייִדן — האָבן זיי געמורמלט — אַזאַ אומגליק…‟
מײַן פֿאָטער איז געווען חושך. מײַן מוטער האָט געוויינט. אין מיטן וויינען האָט זי זיך דערמאָנט אַז מען דאַרף צינדן ליכט, ווײַל שושן־פּורים איז דעמאָלט אויסגעפֿאַלן אין פֿרײַטיק.
איך האָב געקוקט אויף דעם מלמד מײַנעם, וואָס איז געלעגן אויסגעצויגן אויף דער גרינער קאָלדרע, געלעגן אַ שווײַגנדיקער, מיט אַן אויסגעמעלט פּנים, איבער וועלכן אַ דין שנירעלע בלוט האָט זיך געשלענגלט, און איך האָב געהאַט תּרעומות צו גאָט, וואָס האָט געקאָנט אָפּטאָן אַזאַ אומגערעכטיקייט, און אין אַ יום־טובֿ דערצו. דאָס איז געווען שוואַרץ־שבת.
The post A shocking Purim experience (from the memoirs of I. J. Singer) appeared first on The Forward.