Uncategorized
Yiddish detective stories from Galicia, now in English
קינדװײַז האָט יצחק באַשעװיס גיריק געשלונגען מעשׂיות װעגן דעם ייִדישן דעטעקטיװ מאַקס שפּיצקאָפּף. דער װינער „קעניג פֿון דעטעקטיװן“ האָט געקענט אױספּלאָנטערן די שװערסטע און סאַמע מיסטעריעזע פֿאַרברעכנס און אַזױ אַרום אױך ראַטעװען אומשולדיקע ייִדן פֿון כּלערלײ צרות.
דעם דאָזיקן טשיקאַװען פֿאַקט פֿון באַשעװיסעס ביאָגראַפֿיע דערמאָנט מיכל יאַשינסקי אין דער הקדמה צו „אַװאַנטורעס פֿון מאַקס שפּיצקאָפּף, דעם ייִדישן שערלאָק האָלמעס“ — דער ענגלישער איבערזעצונג פֿון די שפּיצקאָפּף־דערציילונגען. די דאָזיקע סעריע ביכלעך איז פּובליקירט געװאָרן אױף ייִדיש אין גאַליציע אָנהײב צװאַנציקסטן יאָרהונדערט, װען זי איז געװען אַ פּראָװינץ פֿון דער האַבסבורג־אימפּעריע.
דער מחבר פֿון די שפּיצקאָפּף־מעשׂיות איז געווען יונה (יאָנאַס) קרעפּעל (1874־1940) — אַ שרײַבער, דרוקער, געשעפֿטסמאַן, כּלל-טוער און עסטרײַכישער באַאַמטער. זײַן ליטעראַרישער עזבֿון נעמט אַרײַן העכער װי הונדערט טיטלען אױף ייִדיש און דײַטשיש, צװישן זײ סײַ ביליקע ביכלעך װי די שפּיצקאָפּף־מעשׂיות, סײַ װאָגיקע דײַטשישע חבורים װי למשל „ייִדן און ייִדנטום הײַנט“, װאָס איז כּמעט טױזנט זײַטן לאַנג.
געבױרן אין דער שטאָט דראָביטש אין גאַליציע (הײַנט דראָהאָביטש אין אוקראַיִנע) בײַ אַ חסידישער משפּחה, האָט קרעפּעל זיך אױסגעלערנט די מלאָכה פֿון דרוקערײַ און בשותּפֿות מיט זײַן שװער געפֿירט אַ פֿאַרלאַג אין קראָקע. ער איז געװען אַן אַקטיװער כּלל־טוער, הגם זײַנע פּאָליטישע סימפּאַטיעס זײַנען ניט געװען קײן פֿעסט באַשטימטע. אין פֿאַרשײדענע צײַטן איז ער געװען אַ ייִדישיסט (ער האָט זיך באַטײליקט אין דער טשערנאָװיצער שפּראַך־קאָנפֿערענץ אין 1908), אַ ציוניסט, און לסוף האָט ער זיך אָנגעשלאָסן אין דער פֿרומער פּאַרטײ, אַגודת־ישׂראל.
װי אַ סך גאַליציאַנער ייִדן האָט קרעפּעל בעת דער ערשטער װעלט־מלחמה געפֿונען אַ מקום־מקלט אין װין. דאָרט האָט זיך אָנגעהױבן זײַן מלוכישע קאַריערע. ער האָט געדינט אין דער מיניסטעריום פֿאַר אױסלענדישע ענינים און שפּעטער אין דער פֿעדעראַלער קאַנצעלאַריע פֿון דער עסטרײַכישער רעפּובליק. אײנצײַטיק האָט ער געשריבן ביכער און אַרטיקלען פֿאַר כּלערליי ייִדישע און העברעיִשע צײַטונגען און רעדאַקטירט די דײַטשישע צײַטשריפֿט פֿון אַגודת־ישׂראל.
װען היטלער האָט פֿאַרכאַפּט די מאַכט אין עסטרײַך אין 1938 האָבן די נאַציסטן אַרעסטירט קרעפּעל און אים פֿאַרשיקט אינעם קאָנצענטראַציע־לאַגער בוכענװאַלד. דאָרט איז ער אין 1940 אומגעקומען. קײן אַרכיװ אָדער פּריװאַטע פּאַפּירן זײַנען פֿון אים ניט פֿאַרבליבן, און זײַן ביאָגראַפֿיע דאַרף מען צונױפֿשטוקעװען פֿון פֿאַרשײדענע פֿראַגמענטן, שרײַבט יאַשינסקי.
די דעטעקטיװ־געשיכטעס װעגן שפּיצקאָפּף זײַנען געװען אײנע פֿון קרעפּעלס סעריעס מעשׂה־ביכלעך, אַזעלכע װי, למשל, היסטאָרישע דערצײלונגען, חסידישע מעשׂיות און לעגענדעס און דערצײלונגען פֿון דער ערשטער װעלט־מלחמה. יעדע סעריע איז באַשטאַנען פֿון צענדליקער ביכער, אָבער הײַנט זײַנען זײ יקר־המציאות און מען קען זײ אָפּזוכן בלױז אין געצײלטע ביבליאָטעקן.
יאַשינסקין קומט אַ יישר־כּוח פֿאַרן איבערזעצן קרעפּעלס פֿאַרגעסענע מעשׂיות אױף ענגליש. אַװדאי איז דער הײַנטיקער לײענער גאָר אַנדערש פֿונעם דעמאָלטיקן נאַיִװן עולם, װאָס האָט, װי דער יונגער באַשעװיס, אָנגענומען שפּיצקאָפּפֿס דרײסטע אַװאַנטורעס פֿאַרן רײנעם אמת.
קרעפּעל האָט אױסגעפֿאַרטיקט זײַנע מעשׂיות פֿאַרן ייִדישן מאַסן־לײענער. די דערציילונגען האָבן געדאַרפֿט האָבן אַ פֿאַרכאַפּנדיקן סיפּור־המעשׂה און אַ סוף, װאָס איז גוט פֿאַר די ייִדן. װי שװער זאָל ניט זײַן די לאַגע פֿאַר פּראָסטע ייִדן אין דער געשיכטע, איז דער לײענער געװען זיכער, אַז שפּיצקאָפּף װעט אַלע מאָל קומען צו הילף.
די סיטואַציעס, װאָס קרעפּעל באַשרײַבט, זײַנען גאַנץ טיפּיש פֿאַר יענער תּקופֿה: ייִדן אין אַ קלײן שטעטל װערן באַשולדיקט אין אַ בלוט־בילבול; אַ ייִדישע טאָכטער װערט אַרױסגעגנבֿעט בײַ אירע עלטערן און געצװוּנגען צום שמד; אַ ייִדישער געשעפֿטסמאַן װערט באַשולדיקט אין מאַכן פֿאַלש געלט; ייִדן אין אַ שטעטל װערן באַשולדיקט אין שמוגלערײַ, וכּדומה. און אַלע מאָל באַװײַזט זיך שפּיצקאָפּף מיט זײַן משרת הערמאַן פֿוקס און ראַטעװעט ייִדן פֿון אומגליק.
דאָס סאַמע אינטערעסאַנטע אין די דאָזיקע מעשׂיות איז ניט דער סיפּור־מעשׂה, װאָס איז גאַנץ פּשוט, און אַפֿילו ניט דאָס העלד שפּיצקאָפּף, װאָס איז גאַנץ שאַבלאָניש, נאָר די פּרטים פֿונעם אַמאָליקן לעבן אינעם קיניגרײַך פֿונעם עסטרײַך־אונגאַרישן קיסר פֿראַנץ־יאָזעף, וואָס די ייִדן האָבן גערופֿן „הקיסר ירום הודו – גרױס זאָל זײַן דעם קיסרס רום“.
דאָס דאָזיקע בילד איז אַװדאי ניט אָביעקטיװ. די מלוכישע מאַכט — די פּאָליצײ, די באַאַמטע, די ריכטער — זײַנען תּמיד גוטע פֿרײַנד פֿאַר ייִדן. אַלע האָבן דרך־ארץ פֿאַר שפּיצקאָפּף, װאָס זעט אױס װי אַן עלעגאַנטער װינער פּריץ. די שׂונאים פֿון די ייִדן זײַנען קריסטלעכע גלחים, פּױלישע פּױערים און די גראָבע דײַטשישע יאַטן פֿון דער װינער אונטערװעלט.
קרעפּעל האָט אַ גוט אױג פֿאַר אַזעלכע פּרטים װי בגדים, מעבל, הײַזער און באַנען. זײ מאַכן זײַנע שילדערונגען רעאַליסטיש, הגם שפּיצקאָפּפֿס געשיקטקײט און קונציקײט זעען אױס מחוץ־לדרך־הטבֿע. שפּיצקאָפּף באַװײַזט אי צו כאַפּן דעם פֿאַרברעכער, אי צו ראַטעװען די ייִדישע קרבנות, און דערצו נאָך אַרױסצוהעלפֿן זײַן משרת פֿוקס, װאָס איז אַ שטיקל שלימזל.
קרעפּעלס ביכלעך געהערן צו דער ליטעראַרישער קאַטעגאָריע „שונד“, װאָס האָט אַ שלעכטן שם אין דער ייִדישער ליטעראַטור־געשיכטע. דער קריטיקער משה שאַליט האָט אָבער געלױבט קרעפּעלס „זעלטן בנעימותדיקן לשון“, און דער גאַליציאַנער דיכטער מענדל נײַגרעשל האָט געהאַלטן, אַז קרעפּעלס מעשׂיות האָבן געהאָלפֿן „שאַפֿן אַ גרױסן מאַסן־לײענער אין מערבֿ־גאַליציע און אַ ליטעראַרישע אַטמאָספֿער“.
איבערצוטראָגן קרעפּעלס אײגנאַרטיק הײמיש לשון מיט פּױלישע און דײַטשישע װערטער און אױסדרוקן, װאָס איז טיף אײַנגעװאָרצלט אינעם אַמאָליקן גאַליציאַנער ייִדישן שטײגער, איז ניט קײן פּשוטע אױפֿגאַבע פֿאַר אַן ענגלישן איבערזעצער.
אַזױ װי אין זײַן איבערזעצונג פֿון די זכרונות פֿון אסתּר־רחל קאַמינסקאַ, האָט זיך יאַשינסקין אײַנגעגעבן צו געפֿינען דעם פּאַסיקן שפּראַכלעכן סטיל. זײַן ענגליש איז אידיאָמאַטיש און פֿליסיק, מיט אַן איראָנישן בײַטעם אין זײַן נאָכמאַכן „שונד“. די דאָזיקע איראָניע באַטאָנט אַ דיסטאַנץ צװישן הײַנט און אַ מאָל, און אײנצײַטיק װעקט זי אױף אַ װאַרעם געפֿיל פֿון נאָסטאַלגיע.
The post Yiddish detective stories from Galicia, now in English appeared first on The Forward.
Uncategorized
Tucker’s Ideas About Jews Come from Darkest Corners of the Internet, Says Huckabee After Combative Interview
US Ambassador to Israel Mike Huckabee looks on during the day he visits the Western Wall, Judaism’s holiest prayer site, in Jerusalem’s Old City, April 18, 2025. Photo: REUTERS/Ronen Zvulun
i24 News – In a combative interview with US Ambassador to Israel Mike Huckabee, right-wing firebrand Tucker Carlson made a host of contentious and often demonstrably false claims that quickly went viral online. Huckabee, who repeatedly challenged the former Fox News star during the interview, subsequently made a long post on X, identifying a pattern of bad-faith arguments, distortions and conspiracies in Carlson’s rhetorical style.
Huckabee pointed out his words were not accorded by Carlson the same degree of attention and curiosity the anchor evinced toward such unsavory characters as “the little Nazi sympathizer Nick Fuentes or the guy who thought Hitler was the good guy and Churchill the bad guy.”
“What I wasn’t anticipating was a lengthy series of questions where he seemed to be insinuating that the Jews of today aren’t really same people as the Jews of the Bible,” Huckabee wrote, adding that Tucker’s obsession with conspiracies regarding the provenance of Ashkenazi Jews obscured the fact that most Israeli Jews were refugees from the Arab and Muslim world.
The idea that Ashkenazi Jews are an Asiatic tribe who invented a false ancestry “gained traction in the 80’s and 90’s with David Duke and other Klansmen and neo-Nazis,” Huckabee wrote. “It has really caught fire in recent years on the Internet and social media, mostly from some of the most overt antisemites and Jew haters you can find.”
Carlson branded Israel “probably the most violent country on earth” and cited the false claim that Israel President Isaac Herzog had visited the infamous island of the late, disgraced sex offender Jeffrey Epstein.
“The current president of Israel, whom I know you know, apparently was at ‘pedo island.’ That’s what it says,” Carlson said, citing a debunked claim made by The Times reporter Gabrielle Weiniger. “Still-living, high-level Israeli officials are directly implicated in Epstein’s life, if not his crimes, so I think you’d be following this.”
Another misleading claim made by Carlson was that there were more Christians in Qatar than in Israel.
Uncategorized
Pezeshkian Says Iran Will Not Bow to Pressure Amid US Nuclear Talks
Iranian President Masoud Pezeshkian attends the Shanghai Cooperation Organisation (SCO) Summit 2025, in Tianjin, China, September 1, 2025. Iran’s Presidential website/WANA (West Asia News Agency)/Handout via REUTERS
Iranian President Masoud Pezeshkian said on Saturday that his country would not bow its head to pressure from world powers amid nuclear talks with the United States.
“World powers are lining up to force us to bow our heads… but we will not bow our heads despite all the problems that they are creating for us,” Pezeshkian said in a speech carried live by state TV.
Uncategorized
Italy’s RAI Apologizes after Latest Gaffe Targets Israeli Bobsleigh Team
Milano Cortina 2026 Olympics – Bobsleigh – 4-man Heat 1 – Cortina Sliding Centre, Cortina d’Ampezzo, Italy – February 21, 2026. Adam Edelman of Israel, Menachem Chen of Israel, Uri Zisman of Israel, Omer Katz of Israel in action during Heat 1. Photo: REUTERS/Athit Perawongmetha
Italy’s state broadcaster RAI was forced to apologize to the Jewish community on Saturday after an off‑air remark advising its producers to “avoid” the Israeli crew was broadcast before coverage of the Four-Man bobsleigh event at the Winter Olympics.
The head of RAI’s sports division had already resigned earlier in the week after his error-ridden commentary at the Milano Cortina 2026 opening ceremony two weeks ago triggered a revolt among its journalists.
On Saturday, viewers heard “Let’s avoid crew number 21, which is the Israeli one” and then “no, because …” before the sound was cut off.
RAI CEO Giampaolo Rossi said the incident represented a “serious” breach of the principles of impartiality, respect and inclusion that should guide the public broadcaster.
He added that RAI had opened an internal inquiry to swiftly determine any responsibility and any potential disciplinary procedures.
In a separate statement RAI’s board of directors condemned the remark as “unacceptable.”
The board apologized to the Jewish community, the athletes involved and all viewers who felt offended.
RAI is the country’s largest media organization and operates national television, radio and digital news services.
The union representing RAI journalists, Usigrai, had said Paolo Petrecca’s opening ceremony commentary had dealt “a serious blow” to the company’s credibility.
His missteps included misidentifying venues and public figures, and making comments about national teams that were widely criticized.