Uncategorized
The Hebrew word “stav” didn’t always mean the fall season
יעדעס יאָר אין נאָוועמבער, ווען עס קומט דער האַרבסט און מע האַלט נאָך אין סאַמע זומער (מיט אַ וואָך צוריק בין איך נאָך געגאַנגען אין אַ העמד מיט קורצע אַרבל), זאָגן די סקעפּטיקערס אַז דאָ אין ישׂראל זײַנען אייגנטלעך פֿאַראַן נאָר צוויי סעזאָנען: אַ לאַנגער זומער און אַ קורצער ווינטער. די ציניקערס זאָגן נאָך אַז די צוויי סעזאָנען הייסן אין דער אמתן „דער הייסער סעזאָן“ און „דער ווייניקער הייסער“ – און עס איז נישט אין גאַנצן איבערגעטריבן.
דער תּנ״ך למשל, וואָס האָט גוט געקענט די נאַטור פֿון ארץ-ישׂראל, האָט קיינמאָל נישט געשריבן וועגן די פֿיר סעזאָנען — זומער, האַרבסט, ווינטער און פֿרילינג. אַפֿילו אינעם וואָרט „סתּיו“ (האַרבסט), וואָס ווערט דערמאָנט אין שיר השירים ב, יא: „כי הנה הסתו עבר“, מיינט מען נישט דעם האַרבסט, נאָר דווקא דעם ווינטער. אויך די משנה, וואָס באַשרײַבט די פֿיר „תּקופֿות“ פֿון יאָר (מסכת ראש השנה א, א: „בארבעה פרקים העולם נידון“), דערמאָנט מען נישט אונדזערע באַקאַנטע סעזאָנען.
ערשט אין דער נײַער העברעיִשער ליטעראַטור הייבט מען אָן שרײַבן וועגן דעם „סתּיו“ מיטן טײַטש האַרבסט. דער העברעיִשער שרײַבער אליהו מרדכי ווערבעל (1880-1806) פֿון גאַליציע האָט אין זײַן בוך „לימודי הטבע“ באַניצט דאָס וואָרט „סתּיו“ ווי „האַרבסט“, אפֿשר צוליב דעם וואָס דער ווינטער האָט שוין געהאַט אַ נאָמען: חורף. דאָס איז אַ פּנים געפֿעלן די נײַע העברעיִשע שרײַבערס, וואָס האָבן אַ סך געשריבן וועגן דעם אייראָפּעיִשן פּייזאַזש. האָבן זיי אַדאָפּטירט דעם נעאָלאָגיזם און געשריבן למשל וועגן „נוּגֵה סְתָו אוֹ עַז חֹרֶף“ (אַ טרויעריקער האַרבסט אָדער אַ שטאַרקער ווינטער – ח. נ. ביאַליק); „עברו ימי החג ושמי הסתיו רבצו על הארץ“ (עס זײַנען פֿאַרגאַנגען די יום-טובֿדיקע טעג און אַ האַרבסטיקער הימל איז געלעגן איבערן לאַנד – ש.י. עגנון).
הײַנט צו טאָג איז דער טערמין „סתּיו“ אַזוי באַקאַנט, אַז מען האָט שוין פֿאַרגעסן אַז טויזנטער יאָרן האָט לשון-קודש זיך באַגאַנגען אָן אים. דאָס וואָרט „סתּיו“ איז נאַטירלעך אַפֿילו פֿאַר קליינע קינדער, און אַ סימן דערפֿון זײַנען די צייכענונגען וואָס מײַנע טײַערע פּלימעניקעס האָבן מיר לעצטנס געוויזן פֿונעם קינדער-גאָרטן: שיינע ברוינע ביימער, באַדעקט מיט האַרבסטיקע בלעטער.
דווקא צוויי ווערטער וועלכע האָבן אַ סך צו טאָן מיטן האַרבסט זײַנען פֿאַראַן אויף עבֿרית, אָבער אויף די אייראָפּשיע שפּראַכן (און ייִדיש בתּוכם) — נישט. די ווערטער זײַנען „יורה“, דער ערשטער רעגן וואָס קומט נאָך אַ לאַנגן, טרוקענעם זומער, און „שלכת“ – אַ בלעטער־אָפּפֿאַל, די פֿאַלנדיקע בלעטער פֿון בוים אין האַרבסט. „ונתתי מטר ארצכם בעתו יורה ומלקוש“ (דברים יא, יד: „װעל איך געבן דעם רעגן פֿון אײַער לאַנד אין זײַן צײַט, פֿרירעגן און שפּעטרעגן“ – יהואשס איבערזעצונג). יאָ, מיר האָבן ווייניק רעגן דאָ אין לאַנד, אָבער אַ סך ווערטער דערפֿאַר: גשם, מטר, מבול, זרזיף, טפטוף, רביבים, יורה, מלקוש אאז”וו.
דאָס צווייטע וואָרט, „שלכת“, ווערט דערמאָנט אין ישעיהו ו, יג: „כאלה וכאלון אשר בשלכת“ („װי אַ טערעבינט און װי אַן אײכנבױם, װאָס נאָר זײער שטאַם בלײַבט װען בלעטער פֿאַלן“). „שלכת“ איז אָן קיין שום ספֿק פֿון די שענסטע ווערטער אין עבֿרית. אין אַמעריקע און אין אייראָפּע זײַנען פֿאַראַן פֿאַלנדיקע בלעטער, און איר האָט שיינע לידער ווי Les Feuilles Mortes („האַרבסטבלעטער“( פֿון זשאַק פּרעווער. אָבער מיר, ישׂראלים, האָבן אַ באַזונדער פֿײַערלעך וואָרט דערפֿאַר — „שלכת“, און איר קאָנט אונדז נאָר מקנא זײַן. די ווערטער „יורה“ און „שלכת“ זײַנען געוואָרן אַ מין „מאַדלען-קיכל“, מיט אַ סגולה צו דערוועקן פֿאַרבאָרגענע טעמים און זכרונות.
דאָס האָבן גוט פֿאַרשטאַנען די ייִדישע שרײַבערס וואָס זײַנען אַהין געקומען, און געזוכט נײַע ווערטער פֿאַר די נאַטור-פֿענאָמענען אין ישׂראל. די אַמעריקאַנער דיכטערין רחל פֿישמאַן, וואָס האָט זיך באַזעצט אין קיבוץ בית-אלפֿא, נאָענט צו דער נאַטור, האָט זייער שיין געשריבן ווערן דעם יורה: „שמאָלע פּלײצעס / האָט דער יורה. / און דאָך / שמײכלען אים אַלע נאָך. / די מענער קלאַפּן אים פֿרײַנדלעך. / אױף זײַן דינעם רוקן / קינדער לױפֿן / װילן אָנרירן זײַן גרױ העמד. / ער גיט אײן בליק / מיט זײַנע פֿײַכטע אױגן / און גײט װײַטער“ („זון איבער אַלץ“, זײַט 47).
איז זײַט מיר מוחל, סקעפּטיקערס און ציניקערס: דער האַרבסט עקזיסטירט דאָ דווקא יאָ, און נאָך ווי! עס הייבט זיך אָן מיט די ערשטע טעג ווען מע בעט „ותּן טל ומטר לבֿרכה“ און עס דויערט ביז אַרום חנוכּה, ווען עס ווערט שוין עפּעס ווינטערדיק. פֿאַרשטייט זיך, עס איז נישט דער פּרעכטיקער האַרבסט פֿון צפֿון-אַמעריקע, מיט די וווּנדערלעכע פֿאַרבן; און נישט „דער גאָלדענער האַרבסט“ פֿון מזרח-אייראָפּע, וואָס מען האָט אַזוי שיין באַזונגען אין דער ייִדישער ליטעראַטור.
מיר באַנוגענען זיך מיט אַ ביסל: דאָ און דאָרטן, דער עיקר אין די בערג, לעבן ירושלים צי אינעם גליל, קאָן מען זען אַ בוים אין שלכת. יעדעס יאָר נעם איך פֿון דאָס נײַ אַ פֿאָטאָ פֿון אַ קאַרשן-בוים אין ירושלים, ווען זײַנע בלעטער ווערן סוף-כּל-סוף גאָלד; און אויפֿן וועג צווישן תּל-אָבֿיבֿ און ירושלים באַמערק איך די האַרבסטיקע ביימער. ביסלעכווײַז אין חודש חשוון אָדער כּסלו קומט צו גאַסט אַ וואָלקנדל אָדער רעגנדל, און דער עיקר: עס ווערט אַ ביסל קילער – אַ מחיה. עס איז אַ סך פֿריילעכער ווי דער פֿרילינג, ווײַל דאָ אין לאַנד הייבט זיך אָן גרינען אין סאַמע ווינטער, און אַרום פּסח זײַנען ס׳רובֿ בלומען אויף יענער וועלט, ווײַל עס קומען די באַרימטע „חמסינען“, די הייסע ווינטן פֿון מדבר.
אמת, מען קאָן אויך נישט לייקענען אַז מיטן האַרבסט קומען הײַנט אויך מעלאַנכאָלישע טענער. דעם 7טן אָקטאָבער דערוועקט בײַ אונדז די פֿרישע זכרונות פֿון דעם טראַגישן שׂמחת-תּורה 2023 און די בלוטיקע יאָרן וואָס זײַנען געקומען נאָך אים, און דאָס האַרץ ווערט פֿאַרקלעמט. דער נײַער יאָרצײַט פֿאַראייניקט זיך מיט אַן אַלטן: דאָס יאָר האָבן מיר דעם 4סטן נאָוועמבער אָפּגעמערקט 30 יאָר זינט מען האָט דערמאָרדעט דעם פּרעמיער-מיניסטער יצחק רבין. נאָך אַ סך יאָרן האָט מען באַנײַט די יערלעכע מאַניפֿעסטאַציע אין כּיכּר רבין (רבין-פּלאַץ), וואָס מע האָט אויפֿגעהערט טאָן מיט צוואַנציק יאָר צוריק. אָבער צוליב דעם וואָס די מאַניפֿעסטאַציע איז הײַיאָר פֿאָרגעקומען אַ קורצע צײַט נאָך דעם פֿײַער-אָפּשטעל אין עזה, זענען די געפֿילן געווען געמישטע: פֿון איין זײַט — פֿול מיט טרויער, צער און זאָרג; פֿון דער צווייטער —אַ פֿריש ווינטל פֿון האָפֿענונג, האַרבסטיקע גרוסן פֿון ערגעץ-וווּ.
organicmusic.co.il
The post The Hebrew word “stav” didn’t always mean the fall season appeared first on The Forward.
Uncategorized
UK PM Starmer Says There Could Be New Powers to Ban Pro-Palestinian Marches
British Prime Minister Keir Starmer gives a media statement at Downing Street in London, Britain, April 30, 2026. Photo: REUTERS/Jack Taylor/File photo
British Prime Minister Keir Starmer said the government could ban pro-Palestinian marches in some circumstances because of the “cumulative effect” the demonstrations had on the Jewish community after two Jewish men were stabbed in London on Wednesday.
Starmer told the BBC that he would always defend freedom of expression and peaceful protest, but chants like “Globalize the Intifada” during demonstrations were “completely off limits” and those voicing them should be prosecuted.
Pro-Palestinian marches have become a regular feature in London since the October 2023 attack by Hamas on Israel that triggered the Gaza war. Critics say the demonstrations have generated hostility and become a focus for antisemitism.
Protesters have argued they are exercising their democratic right to spotlight ongoing human rights and political issues related to the situation in Gaza.
Starmer said he was not denying there were “very strong legitimate views about the Middle East, about Gaza,” but many people in the Jewish community had told him they were concerned about the repeat nature of the marches.
Asked if the tougher response should focus on chants and banners, or whether the protests should be stopped altogether, Starmer said: “I think certainly the first, and I think there are instances for the latter.”
“I think it’s time to look across the board at protests and the cumulative effect,” he said, adding that the government needed to look at what further powers it could take.
Britain raised its terrorism threat level to “severe” on Thursday amid mounting security concerns that foreign states were helping fuel violence, including against the Jewish community.
“We are seeing an elevated threat to Jewish and Israeli individuals and institutions in the UK,” the head of counter-terrorism policing, Laurence Taylor, said in a statement, adding that police were also working “against an unpredictable global situation that has consequences closer to home, including physical threats by state-linked actors.”
Uncategorized
War Likely to Resume After Trump’s Rejection of Latest Proposal, Says IRGC General
Iranians carry a model of a missile during a celebration following an IRGC attack on Israel, in Tehran, Iran, April 15, 2024. Photo: Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
i24 News – A senior Iranian military figure said that fighting with the US was “likely” to resume after President Donald Trump stated he was dissatisfied with Tehran’s latest proposal, regime media reported on Saturday.
The comments of General Mohammad Jafar Asadi, one of the top Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) commanders, were relayed by the Fars news agency, considered as a mouthpiece of the the powerful paramilitary body.
“Evidence has shown that the Americans do not not adhere to any commitments,” Asadi was quoted as saying.
He further added that Washington’s decision-making was “primarily media-driven aimed first at preventing a drop in oil prices and second at extricating themselves from the mess they have created.”
Iranian armed forces are ready “for any new adventures or foolishness from the Americans,” he said, going to assert that the Iran war would prove for the US a tragedy comparable with what was for Israel the October 7 massacre.
“Just as our martyred Leader said that the Zionist regime will never be the same as before the Al‑Aqsa Storm operation [the name chosen by Hamas leadership for the October 7, 2023 massacre in southern Israel], the United States will also never return to what it was before its attack on Iran,” he said. “The world has understood the true nature of America, and no matter how much malice it shows now, it is no longer the America that many once feared.”
Uncategorized
Trump Says US Navy Acting ‘Like Pirates’ to Carry Out Naval Blockade of Iranian Ports
A view of Iranian-flagged cargo ship M/V Touska as the US Navy Arleigh Burke-class Aegis guided missile destroyer USS Spruance conducts its interception in a location given as the north Arabian Sea, in this screen capture from a video released April 19, 2026. Photo: CENTCOM/Handout via REUTERS
President Donald Trump said on Friday the US Navy was acting “like pirates” in carrying out Washington’s naval blockade of Iranian ports during the US and Israel’s war against Iran.
Trump made the comments while describing the seizure by US forces of a ship a few days ago.
“We took over the ship, we took over the cargo, we took over the oil. It’s a very profitable business,” Trump said in remarks on Friday evening. “We’re like pirates. We’re sort of like pirates but we are not playing games.”
Some of Tehran’s vessels have been seized by the US after leaving Iranian ports, along with sanctioned container ships and Iranian tankers in Asian waters.
Iran has blocked nearly all ships passing through the Strait of Hormuz apart from its own since the start of the war. Trump has imposed a separate blockade of Iranian ports.
The US and Israel attacked Iran on February 28. Iran responded with its own strikes on Israel and Gulf states that host US bases. US-Israeli strikes on Iran and Israeli attacks in Lebanon have killed thousands and displaced millions.
The war has raised oil prices and led to the blockade of the Strait of Hormuz, a chokepoint for about 20 percent of global oil and liquefied natural gas shipments.
Trump, who has offered shifting timelines and goals for the war that remains unpopular in the US, has faced widespread condemnation over his comments on the conflict, including when he threatened to destroy Iran’s entire civilization last month.
Many US experts said last month that American strikes on Iran may amount to war crimes after Trump threatened to target civilian infrastructure.