Uncategorized
Car talk: Jewish auto writers gather for a Passover seder at Katz’s Deli
(New York Jewish Week) — The idea of eating pastrami with matzah instead of rye bread may strike some as a sacrilege, but for members of the Jewish Auto Writers Society of America (JAWS), who will gather this week for a Passover seder at Katz’s Delicatessen, it’s become a tradition.
“Frankly, bread is a filler,” said Joel Feder, a senior producer for the web sites Motor Authority, The Car Connection and Green Car Reports. “You can eat more pastrami if you don’t waste space on the bread.”
Feder will lead the JAWS seder on Wednesday evening, the first night of Passover. About 30 automotive industry journalists and public relations professionals are expected to attend the gathering, which is held in a back room at the iconic Lower East Side deli. The annual event, which began in 2013, is timed for the press day at the massive New York International Auto Show at Javits Center, which opens to the public this year on Friday. A bus brings JAWS members and their guests to the deli on Houston Street.
The seder is JAWS’s big annual event, though there are efforts underway to gather in Los Angeles at the Genghis Cohen Chinese restaurant in the Fairfax section of the city during the Los Angeles Auto Show in November. The seder is sponsored by Volvo and Nissan and, yes, it has been duly noted that Passover takes place in the Hebrew month of Nisan.
“If a rabbi ever walked in, I think he’d have a heart attack,” joked the seder’s founder, Russel Datz, the national media relations manager for Volvo Car USA.
But not necessarily: Though the gathering is decidedly informal, and the food is not kosher, the JAWS seder features all the accouterments you’d expect at a seder: a seder plate, matzah, wine and a festive meal that, in addition to pastrami, includes brisket, corned beef, tzimmes and matzah ball soup.
What’s more, the group uses a haggadah written by an Orthodox rabbi. “The World’s Shortest Kosher Hagaddah” by Rabbi Yonah Bookstein of the Pico Shul in Los Angeles fulfills all the halachic (Jewish legal) requirements of the Passover seder, and it takes just 10 minutes to get from the blessing on the first cup of wine to the concluding “Next year in Jerusalem!”
The haggadah was found on the internet by Dan Passe, who worked for Nissan for 17 years and left recently to take a job as global head, communications and marketing, for the Nikola Motor Company, an electric truck manufacturer.
Passe has embraced the speedy seder concept for years and readily concedes it is an act of rebellion. “I grew up going to my grandparents in Bayside, Queens, who did a three-hour long seder where you thought you were going to pass out before you got to eat,” he said. “This haggadah, if you want to call it that, is such a great way of making [the holiday] really clear and making it very snackable, if you will.”
Bookstein, who created the 10-minute seder in 2010 for the Jewish rapper known as Kosha Dillz, was delighted that the car guys and women would be, um, speeding through his haggadah. “That’s awesome. I’m originally from Detroit so I have a soft spot for the automobile writers,” he told the New York Jewish Week.
According to its Facebook page, JAWS has 110 members. Datz started the group in 2013 as a way for Jewish industry people to gather as a community during the New York auto show, which is almost always held during the week in which Passover falls.
Feder, who hails from Plymouth, Minnesota, said he is getting grief from his mother for not being home for the holiday this year. (He’ll catch a flight Thursday morning and land in Minneapolis in time to make it to the second seder.) As this year’s seder leader, Feder is filling in for Datz and Passe, who aren’t coming to the New York auto show this year because of family commitments.
Russel Datz, right, leads the annual JAWS seder at Katz’s Deli in Manhattan in 2022. (Kevin Albinder)
In addition to the traditional wine cup left for the prophet Elijah, there will be two unoccupied seats for Datz and Passe, said Evelyn Kanter, president of the International Motor Press Association and a regular at the JAWS seder since its first year. (When Datz was informed of the empty seat gesture, he quipped: ”Is she lighting yahrzeit candles as well?”)
Kanter called the deli gathering “a beloved tradition. It’s a family of people in the automotive business who are all homeless [during the auto show].”
An Upper West Sider, Kanter grew up in Inwood, back when the nearby neighborhood of Washington Heights was known as Frankfurt-on-the-Hudson because of its large German Jewish immigrant population. After stints as an investigative consumer reporter for New York radio and TV stations, Kanter became known as the ecoXplorer, writing about travel and the environment, in addition to cars.
This year, Kanter’s daughter is in Los Angeles and her son in New York is working the night of the first seder. So, in addition to the JAWS seder, she’ll attend a virtual seder on the second night. “I’ll have dinner with my son early next week and we’ll have a delayed Passover,” Kanter said.
According to Passe, half of the seder’s participants at the deli are not Jewish. “They ask to attend because they’ve never been to a seder before,” he said. “We have people who return year after year after year who are not Jewish because they love the ceremony.”
Jenni Newman, the Chicago-based editor-in-chief of cars.com, was invited by two Jewish colleagues at her company and attended JAWS seders in 2019 and 2022. She’s planning to go to her third this week. (There were no seders during the pandemic.) Although Newman describes herself as “super active” in the Lutheran Church growing up, she considers it a gift to experience other peoples’ religions and cultures. “I really enjoyed going through the ritual with everyone and having people sitting next to me explain things,” she said. “I was kind of overcome emotionally just being part of it.”
Last year Newman “found” the afikomen, though it wasn’t much of a hunt: At the JAWS seder, the hidden piece of matzah is taped underneath a random seat. The person who finds the afikomen gets their choice of a high-end Nissan or Volvo to drive for a week after the auto show.
But the real prize goes to local JAWS members, Passe noted. “If you are local and you attend, you go home with the biggest doggy bag you can possibly imagine,” he said.
Kanter, the recipient of said doggy bags, concurs. “Leftovers at Katz’s are simply too good to waste,” she said.
—
The post Car talk: Jewish auto writers gather for a Passover seder at Katz’s Deli appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Massive fire breaks out at kosher supermarket in London’s Golders Green
(JTA) — A huge fire broke out Tuesday morning at the Kosher Kingdom supermarket in Golders Green, London’s heavily Orthodox Jewish neighborhood. Firefighters were still working to put out the blaze six hours later.
Metropolitan Police posted on X that officers were called to the scene on Golders Green Road around 7 a.m. by the London Fire Brigade. “Officers responded and are at the scene assisting firefighters with road closures and evacuations,” said police.
London Fire Brigade Assistant Commissioner Craig Carter provided an update on the scene at 12:30 p.m., saying that 15 engines and around 100 firefighters “have been tackling the fire at its height, which has affected a ground floor shop and a storage area to the rear, which has partially collapsed.”
He noted that the flats above were not affected but residents were evacuated as a precaution.
“Our specialist Fire Investigators, in conjunction with the Metropolitan Police Service, have worked at pace to establish that the circumstances of the fire are not believed to be suspicious and investigations on the cause and origin of the fire are ongoing,” Carter added.
The news that Kosher Kingdom did not appear to be deliberately targeted comes as a relief to Jewish residents, who have been on edge for months amid a string of attacks. The blaze broke out in the same area where four Hatzola ambulances were torched in March, two Jewish men were stabbed in April and a Jewish man said he was attacked for speaking Hebrew this month.
Rochel Cohen, who lives near the supermarket, is among those whose street has been cordoned off. Her first thought was the incident was another antisemitic attack, she told JTA in a phone interview.
Cohen said she looked out the window around 7 a.m. and saw “just huge plumes of black smoke and we heard all the sirens. And the police have roped off all our roads again.”
That “again,” Cohen said, was because it was the third time in two months that her family had witnessed “crime scenes in our neighborhood.”
“The ambulance fire was just on the next street from us and the stabbing situation was 100 meters down the road from us,” she said.
Prior to the fire department’s update, speculation spread on social media that the fire was electrical, potentially caused by faulty freezers. London has seen an unprecedented heatwave over the last several days, with temperatures soaring over 90 degrees.
Cohen said two of her family members previously worked at Kosher Kingdom. They believed from the outset that there was an electrical fire in the freezers “because it’s exactly from the roof footage that we saw where those freezers are located,” she said.
Nonetheless, another incident in the neighborhood has left her shaken. “It’s just a bit of a nightmare, really,” she said. “It’s all these incidents adding up, and it makes it quite scary, this climate of fear we’re currently in. It’s really oppressive.”
Cohen said she has been traveling to jury service the last several weeks about 10 miles from Golders Green in Wood Green, which has a higher than average crime rate.
“I actually felt safer there than I do walking the street here in Golders Green because I’m constantly turning around, checking what’s going on,” she said. “It’s not a nice feeling.”
This article originally appeared on JTA.org.
The post Massive fire breaks out at kosher supermarket in London’s Golders Green appeared first on The Forward.
Uncategorized
Reading a Pakistani author’s 30-year-old novel helped me understand my parents’ views on intermarriage
When I was a kid, I was haunted by the threat of my parents rejecting me if I married a non-Jew. Raised on Disney movies and song lyrics about soulmates, I spent almost every moment of high school anticipating the pain of falling in love with a non-Jew and having to choose between him and my family. If I chose him, the estrangement could bode poorly for married life. But if I married a Jewish man, I’d always worry that if he had not been Jewish, our love would not have overcome our religious differences, and therefore was not that strong to begin with.
The psychic burden began to lift only when I went to college at Hunter in New York City and made friends from other minority groups. I bonded with them over our parents’ desire that we marry someone from the same religion or ethnicity. I had always felt like my parents’ demand constituted bigotry against non-Jews, and I was surprised when my non-Jewish friends were more sympathetic to their stance than I was.
In college, I took a class on the history of modern India and learned about the Pakistani author Bapsi Sidhwa, but I didn’t read her until this year. Sidhwa, who died in 2024, grew up in Lahore’s Parsi community — a group of Zoroastrians who trace their roots to pre-Islamic Iran. Even though her books are mostly more than 30 years old, they still feel relevant, and they remind me of my own Iranian Jewish community.
Sidhwa’s 1993 coming-of-age novel An American Brat centers on Feroza, a Parsi girl from Lahore. Feroza’s parents send her to the U.S. to expand her horizons because they think the local culture is making her too conservative. But they wind up being disappointed when her horizons expand too much.
Feroza’s whole extended family goes into a tailspin when she sends word home that she wants to marry a Jewish man named David. She met him when she responded to an ad he placed in the college newspaper about selling his car. The two bond over their families’ shared emphases on religion and education. David’s family’s Shabbat candles recall the significance of fire within Zoroastrianism. But if Feroza marries a non-Zoroastrian, she will be excommunicated from the Parsi community. As Feroza’s mom Zareen prepares to fly to America to intervene, extended family members urge her to stand her ground no matter how nice David is and no matter how big a “tantrum” Feroza throws — but they also advise her not be too harsh either, so as not to push Feroza away.
The reader never learns what objections, if any, David’s Reform Jewish parents might have to his interfaith marriage; over Shabbat dinner, prior to the proposal, they are reserved but polite. Meanwhile, Zareen’s good-cop bad-cop routine is familiar, quaint and pathetic. She lists eligible Parsi bachelors (the Zoroastrian equivalent of ‘nice Jewish boys’) with promising careers and “worthy mothers.” She tries killing with kindness: “You’re too precious. We’re not going to throw you away on the first riffraff that comes your way.” She even tells Feroza cautionary tales about women who married “nons” (Zoroastrian equivalent of goyim) and wound up feeling disconnected from their heritage. These methods all fail, and the book comes to a sobering end when Zareen calls David’s bluff and demands the couple have a huge traditional wedding, scaring him off and exposing the limits of his supposedly liberal values.
Zoroastrians, like Jews, are a small group. In 2022, an Associated Press article estimated the worldwide Zoroastrian population, which at its peak numbered in the millions, was now around 125,000. Lahore’s Parsi community had all of 11 members as of a 2023 Facebook post.
Reading literature from other cultures, just like having friends from other cultures, can teach us about our own. As I read Zareen’s efforts to talk Feroza out of the engagement, it was somehow easier for me to understand than if they were Jewish like me. The author’s empathy makes Zareen’s mom an especially interesting character, like a Zoroastrian Tevye, torn between family pressures and the feminist values that inspired her to send Feroza to the U.S. in the first place.
Students at Hunter have a reputation for being super liberal, but they also have surprising points of departure from what most people would consider liberal. When I told classmates that I struggled with my parents’ insistence that I marry a Jew, I sensed bad energy in the room, as if they were judging me for disrespecting my parents in front of them. Some seemed to think it’s only natural for a person to marry someone who belongs to the same religion or ethnicity. Part of me was disturbed to see that this brand of separatism was so fashionable — but I also felt relieved, like they’d given me permission to appease my parents.
Feroza heals from her breakup with David partly by remembering that no matter the religion of the person she marries, her religion will always be part of her. As for myself, I don’t know what my future holds. But whatever does happen, it will be something that also happened to countless women before me — not only Jewish women but people of all different races and creeds. It is comforting to remember that as your life is playing out, there are people all over the world and across time living out much the same story as you are.
The post Reading a Pakistani author’s 30-year-old novel helped me understand my parents’ views on intermarriage appeared first on The Forward.
Uncategorized
Newly discovered details about Soviet Jewry between 1945 and 1953
די יאָרן צװישן 1945 און 1953, פֿון דעם סוף פֿון דער צװײטער װעלט־מלחמה ביז יאָסיף סטאַלינס טױט, זײַנען געװען די צײַט פֿון נסיונות פֿאַר סאָװעטישע ייִדן. דער דאָזיקער תּקופֿה איז געװידמעט דאָס בוך „דאָס לעבן נאָך דער מלחמה: האָפֿענונגען און שרעק“ פֿון דער היסטאָריקערין אַנאַ שטערנשיס פֿונעם טאָראָנטער אוניװערסיטעט. דאָס איז דער פֿערטער באַנד אין דער אַכט־בענדיקן געשיכטע פֿון ייִדן אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד אונטער דער רעדאַקציע פֿון די היסטאָריקער גענאַדי עסטרײַך און דוד ענגעל פֿון ניו־יאָרקער אוניװערסיטעט.
העכער װי צװײ מיט אַ האַלב מיליאָן ייִדן זײַנען דערמאָרדעט געװאָרן אױפֿן שטח פֿונעם סאָװעטן־פֿאַרבאַנד אין די גרענעצן פֿון 1941, וואָס נעמט אויך אַרײַן די געגנטן פֿון פּױלן, ליטע, לעטלאַנד, עסטלאַנד און רומעניע, װאָס זײַנען אַנעקסירט געװאָרן אין 1939 און 1940.
בערך צװײ מיט אַ האַלב מיליאָן ייִדן האָבן איבערגעלעבט דעם חורבן אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד. זײ האָבן זיך געפֿונען מחוץ די אָקופּירטע טעריטאָריעס אָדער געדינט אין דער רױטער אַרמײ. אַרום 100,000 ייִדן זײַנען געבליבן לעבן אױף די אָקופּירטע שטחים, דער עיקר אין די געטאָס פֿון טראַנסניסטריע אין דרום־אוקראַיִנע און מאָלדאָװע, װאָס זײַנען געװען אונטער דער רומענישער אָקופּאַציע.
דער חורבן האָט שטאַרק געענדערט דעם קולטורעל־סאָציאַלן פּראָפֿיל פֿון סאָװעטישן ייִדנטום, שרײַבט שטערנשיס. די ייִנגערע, מער אַסימילירטע, געבילדעטע און מאָבילע מענטשן האָבן געהאַט בעסערע אױסזיכטן אױף אױסצומײַדן דעם טױט. די פּראָסטע שטעטלדיקע בעל־מלאכות, פּױערים און עלטערע ייִדן האָבן אָפֿט מאָל ניט געהאַט קײן מעגלעכקײטן צו אַנטלױפֿן פֿון די דײַטשן.
נאָך דער מלחמה האָבן אַ סך ייִדן ניט געװאָלט זיך אומקערן איז די שטעטלעך פֿון אוקראַיִנע און בעלאַרוס, װאָס האָבן זײ דערמאָנט אָן זײערע דערמאָרדעטע קרובֿים און שכנים. האָבן זיי זיך געפּרוּװט באַזעצן אין גרױסע שטעט, אַזעלכע װי קיִעװ, מינסק, מאָסקװע אָדער לענינגראַד.
כּדי צו האָבן אַ װױנרעכט אין אַ גרױסער שטאָט האָט מען געמוזט האָבן אַן אַרבעט און אַ דירה. דער מצבֿ אין קיִעװ איז געװען באַזונדערס שװער. די שטאָט איז געװען אין חורבֿות, און די געבליבענע װױנונגען זײַנען בעת דער דײַטשישער אָקופּאַציע פֿאַרנומען געװאָרן דורך אָרטיקע אוקראַיִנער.
זײ האָבן פֿײַנט געהאַט ייִדן, װאָס האָבן זיך אומגעקערט פֿון דער עװאַקואַציע אין סיביר אָדער צענטראַל־אַזיע און האָבן איצט געװאָלט צוריק באַקומען זײערע דירות מיט האָב־און־גוטס. דאָס האָט געשאַפֿן שפּאַנונג צװישן ייִדן און אוקראַיִנער און אַרויסגערופֿן אַנטיסעמיטישע געפֿילן.
דאָס רובֿ היסטאָרישע פֿאָרשונגען װעגן סאָװעטישע ייִדן פֿאָקוסירן זיך אױף דער פּאָליטיק און קולטור. שטערנשיס ברענגט אַרײַן נײַע היסטאָרישע מקורים, װאָס עד־היום זײַנען לרובֿ פֿאַרבליבן מחוץ דעם אַקאַדעמישן אינטערעס.
אין משך פֿון העכער װי 20 יאָר פֿאָרש-אַרבעט האָט זי אָנגעזאַמלט הונדערטער בעל־פּהיִקע גבֿית־עדותן װעגן דעם אַמאָליקן ייִדישן לעבן אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד. זײ לאָזן הערן שטימען פֿון מענער און פֿרױען פֿון פֿאַרשײדענע סאָציאַלע שיכטן, פֿון פּראָסטע אַרבעטער ביז הױך־אָנגעשטעלטע פֿיגורן.
עס איז כּדאַי דאָ אָפּצומערקן, אַז אײן װיכטיקער אַספּעקט פֿון דער סאָװעטישער ייִדישער דערפֿאַרונג פֿאַרבלײַבט נאָך אַלץ ניט דערפֿאָרשט. אַ היפּשע צאָל ייִדן זײַנען געװען פֿאַרטאָן אין דער אַזױ־גערופֿענער „שאָטן־װירטשאַפֿט“. זײ האָבן געפֿירט קלײנע געשעפֿטן, װאָס זײַנען פֿאָרמעל געװען מלוכישע אָבער פֿאַקטיש זײַנען זײ געװען פּריװאַטע.
פּריװאַטע אונטערנעמונגען זײַנען געװען פֿאַרװערט אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד, אָבער אין דער צײַט פֿון עקאָנאָמישע צרות האָט די מלוכה געקוקט אױף זײ דורך די פֿינגער. אַזאַ מין אַרבעט האָט געלאָזט פֿרומע ייִדן אָפּהיטן שבת און יום־טובֿים. דװקא זײ זײַנען געװען די הױפּט־שטיצער פֿון שילן און פּריװאַטע מנינים.
ספּעציעל אינטערעסאַנט אין שטערנשיסעס בוך זײַנען די באַריכטן װעגן פֿאַרשײדענע פֿאָלק־אַקטיװיטעטן װאָס ייִדן האָבן אָרגאַניזירט אָן קײן שום שטיצה מצד דער מלוכה. מען האָט געזאַמלט געלט צו בױען דענקמעלער אױף די ערטער פֿון מאַסנמאָרד און צו אָרגאַניזירן הזכּרה־צערעמאָניעס.
די ערשטע פּאָר יאָר נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה זײַנען געװען אַ צײַט פֿון גרױסע האָפֿענונגען. נאָכן נצחון איבער דײַטשלאַנד האָט מען געהאָפֿט, אַז די סאָװעטישע מאַכט װעט אָנערקענען די יסורים פֿון ייִדן און װעט זײ העלפֿן װידער אױפֿבױען דאָס ייִדישע לעבן.
די סאַמע אַקטיװסטע קהילות זײַנען געװען אין װילנע און טשערנאָװיץ, די ייִדישע צענטערס, װאָס זײַנען געװאָרן סאָװעטיש ערשט אין 1939 און 1940. אין װילנע האָט מען געשאַפֿן דעם ערשטן חורבן־מוזײ אין דער װעלט און טשערנאָװיץ איז געװאָרן אַ נײַע הײם פֿאַרן קיִעװער ייִדישן טעאַטער.
אָבער דער אױפֿלעב האָט געדױערט בלױז אַ פּאָר יאָר. אַ סך כּלל־טוער (צװישן זײ — דער דיכטער אַבֿרהם סוצקעװער), װאָס פֿאַר דער מלחמה זײַנען געװען פּױלישע אָדער רומענישע בירגער, האָבן באַקומען דערלױבעניש צו פֿאַרלאָזן דעם סאָװעטן־פֿאַרבאַנד אין 1945־1946.
אַרום 1947 האָבן זיך באַװיזן סימנים פֿון ענדערונגען אין דער פּאָליטיק לגבי ייִדן. אײניקע היסטאָריקער פֿאַרבינדן זײ מיטן אָנהײב פֿון דער קאַלטער מלחמה צװישן דעם סאָװעטן־פֿאַרבאַנד און די פֿאַראײניקטע שטאַטן און מיטן אױפֿקום פֿון מדינת־ישׂראל.
שטערנשיס איז מסכּים, אַז דאָס זײַנען געװען װיכטיקע סיבות. אָבער זי האַלט, אַז אַ היפּשע ראָלע האָבן אױך געשפּילט אַנטיסעמיטישע שטימונגען אין דער סאָװעטישער באַפֿעלקערונג. אַנטיסעמיטיזם איז געװען ספּעציעל שטאַרק אין די געגנטן, װאָס זײַנען געװען אונטער דער דײַטשישער אָקופּאַציע. די נאַציסטישע פּראָפּאַגאַנדע האָט געהאַט אַ שטאַרקע השפּעה אױפֿן פּראָסטן פֿאָלק.
אַנטיסעמיטיזם איז געװען פּאָפּולער אױך אין די „הױכע פֿענצטער“ פֿון דער קאָמוניסטישער פּאַרטײ. נאָך דער מלחמה האָט די רעגירונג געהאַט אַ סך שװערע סאָציאַלע און עקאָנאָמישע פּראָבלעמען און האָט זיך גענײטיקט אין דער שטיצע פֿון די מאַסן.
אַן אימאַזש פֿון אַ שׂונא װאָלט געהאָלפֿן אָפּצוציִען דעם אױפֿמערק פֿון די דאָזיקע פּראָבלעמען, פֿאַרסך־הכּלט שטערנשיס. דערצו נאָך האָבן אַ סך ייִדן אַרױסגעװיזן התלהבֿות לגבי מדינת־ישׂראל, און דאָס האָט אַרויסגערופֿט חשד בײַ סטאַלינען.
בײַ ס׳רובֿ ייִדן איז דער דאָזיקער קלאַפּ געקומען אומדערװאַרט. מער פֿון אַלעמען האָבן געליטן די ייִדישע כּלל־ און קולטור־טוער פֿונעם ייִדישן אַנטיפֿאַשיסטישן קאָמיטעט.
דער אַקטיאָר שלמה מיכאָעלס איז דערמאָרדעט געװאָרן אין אַן אינסצענירטן אױטאָ־אומגליק אין יאַנואַר פֿון 1948. די דיכטער איציק פֿעפֿער, דוד האָפֿשטײן, פּרץ מאַרקיש, לײב קװיטקאָ און דער שרײַבער דוד בערגעלסאָן זײַנען באַשולדיקט געװאָרן אין שפּיאָנאַזש, פֿאַרמישפּט געוואָרן צום טױט און דערשאָסן געוואָרן דעם 12טן אױגוסט 1952
אַרום אײן טױזנט ייִדן זײַנען אַרעסטירט געװאָרן פֿאַר „ייִדישן נאַציאָנאַליזם“ און געשיקט געוואָרן אין די תּפֿיסה־לאַגערן. טױזנטער מענטשן האָבן פֿאַרלױרן זײער אַרבעט־שטעלעס. אַלע ייִדישע אַנשטאַלטן זײַנען פֿאַרמאַכט געװאָרן.
די אַנטיסעמיטישע כװאַליע האָט דערגרײכט דעם שפּיץ אָנהײב 1953. אַ גרופּע חשובֿע דאָקטױרים, ס’רובֿ ייִדן, זײַנען באַשולדיקט געװאָרן אין אָפּסמען אָנפֿירער פֿון דער קאָמוניסטישער פּאַרטײ. אײנצײַטיק זײַנען אַרומגעגאַנגען קלאַנגען, אַז סטאַלין איז אױסן צו דעפּאָרטירן ייִדן קײן סיביר.
אַזאַ אַקציע װאָלט ניט געװען קײן יוצא־דופֿן אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד. צו יענער צײַט האָט סטאַלין שױן געהאַט דעפּאָרטירט עטלעכע עטנישע עדות: די טאָטערן פֿון קרים, די טשעטשענצעס און די אינגושן פֿון קאַװקאַז און נאָך אַנדערע. אָבער היסטאָריקער האָבן ניט געפֿונען קײן דאָקומענטאַלע ראַיות פֿון אַ פּלאַן צו דעפּאָרטירן ייִדן.
אַזױ אָדער אַנדערש זײַנען ייִדן געראַטעװעט געװאָרן פֿון סטאַלינס לעצטער גזירה װײַל ער איז געשטאָרבן דעם 5טן מאַרץ 1953, גלײַך נאָך פּורים. בהדרגה האָט מען אָפּגעשטעלט די אַנטיסעמיטישע פּראָפּאַגאַנדע און באַפֿרײַט די פֿאַרמישפּטע פֿונעם גולאַג. אָבער מען האָט פֿאָרט נישט אָנגעהױבן דרוקן ייִדישע ביכער אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד ביז 1959.
שטערנשיס האָט אָנגעשריבן אַ דראַמאַטישע געשיכטע פֿולגעפּאַקט מיט פּרטים, װאָס לאָזן דעם לײענער זיך אױסמאָלן דאָס טאָג־טעגלעכע לעבן פֿון ייִדן אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד. דערצו נאָך באַקומט דער לײענער אַ גוטן פֿאַרשטאַנד פֿון די ברײטערע פּאָליטישע, עקאָנאָמישע און סאָציאַלע טענדענצן, װאָס האָבן באַװירקט סײַ ייִדן סײַ די גאַנצע סאָװעטישע באַפֿעלקערונג.
The post Newly discovered details about Soviet Jewry between 1945 and 1953 appeared first on The Forward.