Connect with us

Uncategorized

Memoirs of a young female courier in Warsaw during the Holocaust

„הײַנט װעט זיכער עפּעס פֿאָרקומען.“ אַזױ רעדן צװישן זיך ייִדן, װאָס האָבן זיך צונױפֿגעזאַמלט אױף אַ ראָג גאַס אינעם װאַרשעװער געטאָ. אײנער פּרוּװט זײַן אָפּטימיסטיש: „ייִדן, שרעקט זיך נישט, איר װעט זען, מיט גאָטס הילף, װעלן מיר די נײַע גזירה אױך איבערקומען“. דאָס איז געװען דער 22טער יולי 1942, דער ערשטער טאָג פֿון דער „גרױסער דעפּאָרטאַציע“, װען די דײַטשן האָבן אַרױסגעפֿירט אַרום 250 טױזנט ייִדן אין די אומברענג־לאַגערן.

מיט דער סצענע עפֿנט װלאַדקע מיד איר בוך זכרונות „פֿון בײדע זײַטן געטאָ־מױער“ װעגן איר לעבן אין װאַרשע בעתן חורבן. לכתּחילה זײַנען זיי אַרױס אין המשכים אין „פֿאָרװערטס“ גלײַך נאָך איר אָנקומען קײן אַמעריקע אין 1946. אין 1948 איז דאָס בוך דערשינען בײַ דעם בילדונג־קאָמיטעט פֿון אַרבעטער־רינג. אין 1977 איז דאָס בוך אַרויס אױף ענגליש מיט אַ הקדמה פֿון אלי װיזעל. איצט איז פּובליקירט געוואָרן אַ פֿאַרברײטערטע אױפֿלאַגע באַגלײט מיט הקדמות פֿונעם היסטאָריקער שמואל קאַסאָװ און פֿונעם איבערזעצער, װלאַדקעס זון סטיװען (שלמה) מיד.

Courtesy of Penguin Random House

וולאַדקע מיד ברענגט דעם לײענער גלײַך אַרײַן אין דער אַטמאָספֿער פֿון האָפֿענונג, שרעק און ייִאוש וואָס האָט געהערשט אינעם װאַרשעװער געטאָ. זי לאָזט דעם לײענער הערן דעם מישמאַש פֿון שטימען פֿון ייִדן, דײַטשן און זײערע אוקראַיִנער מיטהעלפֿער, פֿון װעלכע עס שאַפֿט זיך די טראַגישע געשיכטע פֿון די לעצטע צען חדשים פֿונעם געטאָ.

צום גליק האָט זי אױסגעמיטן די טעגלעכע „אַקציִעס“, װען די „מונדירן“ — דער נאָמען פֿאַר דער ייִדישע פּאָליצײ אױפֿן געטאָ־לשון — האָבן געכאַפּט ייִדן פֿאַר די דעפּאָרטאַציעס. באַלד איז זי געבליבן אַלײן: „די מאַמע, ברודער און שװעסטער זײַנען אַװעקגעפֿירט [געוואָרן] אין דער פּײַנלעכער אומבאַװוּסטקײט“. װלאַדקע האָט אָבער געהאַט אַ גוטן מזל צו באַקומען אַן אַרבעט אין אײנעם פֿון די װאַרשטאַטן װאָס האָבן באַדינט די דײַטשן.

נאָך דער צװײטער „סעלעקציע“ אין סעפּטעמבער 1942 האָבן די געבליבענע ייִדן זיך גענומען צוגרײטן אַ װידערשטאַנד: „אױב שױן אומקומען, זאָל זײַן מיט װירדע, זאָל כאָטש דער שׂונא באַצאָלן אַ טײַערן פּרײַז פֿאַר אונדזער לעבן!“

יונגערהײט האָט װלאַדקע זיך באַטײליקט אינעם „ייִדישן אַרבעטער בונד“, און די דאָזיקע פֿאַרבינדונג האָט איר געהאָלפֿן בלײַבן לעבן בשעתן חורבן. חוץ דעם, האָט זי געהאַט אַ „גוטן אַרישן אױסזען“, גערעדט פּױליש אָן שום ייִדישן אַקצענט. די בונדיסטישע אונטערערדישע פֿירערשאַפֿט אינעם געטאָ האָט איר פֿאָרגעלײגט צו װערן אַ קוריער צװישן דעם געטאָ און דער אַרישער זײַט. אַזױ איז דאָס ייִדישע מײדל פֿײגעלע פּעלטעל געװאָרן אַ פּױלישע פֿרױ װלאַדיסלאַװאַ קאָװאַלסקאַ, בקיצור — װלאַדקע.

בהדרגה װערט זי אײַנגעגלידערט אינעם „נאָרמאַלן“ לעבן צװישן קריסטלעכע פּאָליאַקן. צוערשט איז זי געװען אָפּטימיסטיש: „איך האָב געװאָלט גלױבן, אַז בײַ די פּאָליאַקן איז דאָ אַ שטאַרקן אינטערעס צו העלפֿן זײערע באַקאַנטע ייִדן.“ אָבער באַלד האָט זי דערזען, אַז מען װיל גאָר ניט װיסן װעגן דעם, װאָס עס קומט פֿאָר אױף יענער זײַט געטאָ־מױער.

די אױפֿגאַבע פֿון װלאַדקע און אירע חבֿרים אױף דער אַרישער זײַט איז געװען צו קריגן געװער פֿאַרן געטאָ. קײן דערפֿאַרונג און קײן גוטע באַציִונגען מיט דער פּױלישער אונטערערדישער אַרמײ האָבן זײ אָבער ניט געהאַט: „גאַנצע טעג לױפֿט מען אַרום איבער דער שטאָט. מען זוכט און נישטערט. ממש צו יעדן באַקאַנטן פּאָליאַק, װאָס רופֿט נאָר אַרױס צו זיך אַ ביסל צוטרױ, הײבט מען גלײַך אָן צושטײן און בעטן: העלפֿט אונדז שאַפֿן געװער, מיר װעלן גוט באַצאָלן!“

אָבער לרובֿ באַקומען זײ קנאַפּע הילף. אָפֿט מאָל נעמט מען בײַ זײ געלט און גיט זײ גאָר נישט, אָדער, נאָך ערגער, מסרט מען זײ צו די דײַטשן. און אַפֿילו װען זיי קענען יאָ קריגן אַ רעװאָלװער, מוזן זײ געפֿינען אַן אופֿן, װי אַזױ אים אַרײַנצושמוגלען אינעם געטאָ.

דאָס בוך איז אַ געשפּאַנטע לעקטור. װלאַדקע מיד איז אַ באַגאַבטע דערצײלערין, װאָס דערקלערט פּרט נאָך פּרט אַלע אַספּעקטן פֿון איר געפֿערלעכער אַרבעט. יעדער טאָג קען זײַן דער לעצטער, װען מען װײסט ניט, צי מען װעט דערלעבן ביז אָװנט. זי האָט אַ סך מער מפּלות אײדער דערפֿאָלגן, און אין אַ סך פֿאַלן איז זי געראַטעװעט געװאָרן דורך אַ גליקלעכן צופֿאַל.

קאַסאָװס הקדמה באַשרײַבט דעם ברײטערן היסטאָרישן קאָנטעקסט פֿון יענער תּקופֿה, און מיד גיט צו פּערזענלעכע פּרטים װעגן זײַן מאַמעס לעבן פֿאַרן חורבן אױפֿן סמך פֿון אירע אינטערװיוען אין דער אַמעריקאַנער פּרעסע.

בײַם איבערזעצן האָט מיד אַרײַנגעשטעלט אין קלאַמערן קורצע דערקלערונגען, װאָס העלפֿן בעסער פֿאַרשטײן דעם קאָנטעקסט. ער האָט באַשלאָסן אָפּצוהיטן ייִדישע װערטער פֿון דער ספּעציפֿישער געטאָ־שפּראַך, אַזעלכע װי „אַקציע“, „מונדירן“, „בלאָקאַדע“. דאָס שאַפֿט דעם עפֿעקט פֿון עכטקײט, אָבער אין אײניקע פֿאַלן רופֿט די דאָזיקע סטראַטעגיע אַרויס פֿראַגעס: צוליב װאָס האָט ער „איבערגעזעצט“ דאָס װאָרט „קריסטין“ אינעם ייִדישן מקור ווי Shikse? בכּלל איז די איבערזעצונג זײער פֿרײַ און צו מאָל װײַט פֿונעם ייִדישן טעקסט.

אין אַמעריקע האָט װלאַדקע מיד געװידמעט איר לעבן דער חורבן־דערציִונג, און די נײַע אױפֿלאַגע פֿון איר בוך איז ממשיך דעם דאָזיקן שליחות. דאָס איז אַ װיכטיקער צוגאָב צו דער װאַקסנדיקער ביבליאָטעק פֿון דאָקומענטן און פֿאָרשונגען װעגן װאַרשעװער געטאָ. צום באַדויערן איז די געשיכטע פֿונעם ייִדישן װידערשטאַנד קעגן דער דײַטשישער אָקופּאַציע נאָך ניט געהעריק אײַנגעשלאָסן אינעם אַמעריקאַנער „האָלאָקאָסט עדוקײשן“, אַפֿילו אין ייִדישע טאָגשולן.

װען איך דערצײל למשל די געשיכטע פֿון װאַרשעװער געטאָ אין מײַן קורס פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע אין מזרח־אײראָפּע בײַם מישיגענער אוניװערסיטעט פֿרעגן אַ סך פֿון די סטודענטן: „פֿאַר װאָס האָט מען אונדז דאָס ניט דערצײלט אין אונדזערע קלאַסן װעגן דעם חורבן? דאָס איז אַזױ װיכטיק צו װיסן!“

עד־היום זעט מען אָפֿט מאָל די חורבן־געשיכטע דורך דעם שפּאַקטיװ פֿונעם מאַסנמאָרד. װלאַדקע מידס בוך אָבער, שרײַבט קאַסאָװ, „האָט דערװיזן, אַז איר קאַמף צו בלײַבן לעבן, אױף צו להכעיס אַלע שׂונאים, לייקנט אָפּ די סטערעאָטיפּישע טענה, אַז די ייִדן זײַנען פּאַסיװ געגאַנגען צו זײער אומקום.“

The post Memoirs of a young female courier in Warsaw during the Holocaust appeared first on The Forward.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Uncategorized

Brooklyn’s new ‘lard bagel’ is not kosher. But it is delicious.

Bagels have long been a staple of the Jewish diet, even if they’re not exactly health food. But the latest addition to New York’s bagel scene achieves the impressive feat of inviting both your doctor and your rabbi’s scorn: the “lard bagel,” made with rendered pork fat.

The decidedly unkosher offering is on the menu at Caputo Bagels, which opened Monday in Brooklyn’s Park Slope neighborhood. The bagel shop is the successor to the once-popular Caputo Bakery in Carroll Gardens, which closed in April after five generations of operation.

The lard bagel. Photo by Hannah Feuer

At the now-shuttered Caputo Bakery, “lard bread” was a bestseller. Caputo Bagels seeks to recreate the lard bread experience, but in bagel form. Lard, salami, provolone cheese, salt and pepper are all folded into sourdough, hand-rolled, then boiled and baked at 425 degrees. The Italian-Jewish mash-up is the product of a partnership between James Caputo and Rafi Hasid, who also runs the Israeli restaurant Miriam next door.

Eager to try this bagel novelty, I stocked up on Lactaid pills and trekked to Park Slope early Friday morning. There, I met Caputo himself, who said the lard bread was a family recipe and an Italian-American specialty. Lard, he explained, was “a couple levels above adding butter to your bread.”

“A lot of people who went to the bakery are now rushing here to try the lard bagel,” Caputo said, adding that he did “feel bad” that kosher customers wouldn’t be able to eat the signature item.

I reassured Caputo that I did not keep kosher and was eager to taste the lard bagel myself.

But before digging in, I wanted to know what to expect. The first customer I spoke with had ordered an everything bagel, explaining that she hadn’t known the lard bagel “existed.” The second, visiting New York City from Spain, had opted for banana bread.

I asked her if she had considered ordering the lard bagel. “At this hour in the morning?” she asked.

I was starting to get worried. If nobody orders the lard bagel, does it make a sound?

Fortunately, I soon met Kristin Stoller, a local who used to frequent Caputo Bakery. She had ordered both a lard bagel and a plain one, with a side of scallion cream cheese, to bring home for herself and her boyfriend.

“He’s anxious about the lard bagel,” she told me, but she was hoping to convert him.

I asked if she would do a taste test. “Just like the bread!” she said after taking a bite. “This is perfection.”

Her enthusiasm seemed to be contagious. The first customer I’d spoken with came up to me, this time with a lard bagel in hand. I’d piqued her curiosity. “It’s a savory explosion,” she said.

Outside, I found a customer named Kendra Koch sitting on a bench with her dog, Pom Pom. She, too, had ordered the lard bagel, topped with olive cream cheese.

“It tastes like pizza,” she said as Pom Pom angled toward the bagel, seemingly longing for a bite.

Pom Pom makes a beeline for the lard bagel. Photo by Hannah Feuer

I summoned my courage and ordered one sans toppings, figuring it had enough going on flavor-wise to stand on its own. One bite revealed a cheesy, peppery richness. I wasn’t sure I tasted the lard, but I also wasn’t sure if I was supposed to. My official verdict: delicious.

It was just too bad that my kosher friends couldn’t try it. I’m holding out hope that the schmaltz bagel will catch on next.

The post Brooklyn’s new ‘lard bagel’ is not kosher. But it is delicious. appeared first on The Forward.

Continue Reading

Uncategorized

Yiddish Modernism and the political tumult in the 1930s

אין די 1920ער און 1930ער יאָרן האָט דער זשורנאַל „אין זיך“ געדינט װי אַ טריבונע פֿאַר מאָדערניסטישע עקספּערימענטן אין דער אַמעריקאַנער ייִדיש־ליטעראַטור. צו די „אינזיכיסטן“ האָבן געהערט יעקבֿ גלאַטשטײן, אַהרן גלאַנץ־לעיעלעס, ה. לײװיק, שלמה שװאַרץ, יהודה לײב טעלער און אַנדערע.

װי מען קען טרעפֿן פֿונעם זשורנאַלס נאָמען, זײַנען די דאָזיקע ליטעראַטן געװען פֿאַרטאָן אין שעפֿערישע חקירות אַרום דעם אײגענעם „זיך“. און טאַקע, אין די 1920 יאָרן האָט „אין זיך“ ניט געהאַט קײן אינטערעס צו די פּאָליטישע דאגות־היום.

אָבער דאָס האָט זיך געביטן נאָך 1934, װען גלאַטשטײן איז געװאָרן דער רעדאַקטאָר פֿונעם זשורנאַל. דער דאָזיקער תּקופֿה איז געװידמעט דאָס נײַע בוך פֿון איתי זוטרא (אוניװערסיטעט פֿון מאַניטאָבאַ, קאַנאַדע) „אינזיכיזם: ייִדיש־דיכטונג און די ייִדישע אידענטיטעט אין אַמעריקע אין די 1930ער יאָרן“.

גלאַטשטײן האָט פֿאַרטײדיקט די שעפֿערישע אױטאָנאָמיע פֿונעם דיכטער קעגן די אַנגאַזשירטע קאָמוניסטישע קריטיקער װי אַלכּסנדר פּאָמעראַנץ, װאָס האָבן געפֿאָדערט, אַז ליטעראַטור זאָל דינען די אינטערעסן פֿון די פּראָלעטאַרישע מאַסן.

אַזױ איז גלאַטשטײנס אײגענע פּאָעטישע שאַפֿונג געװאָרן אַ מין פּאָליטישע פּאָזיציע. די דאָזיקע פּאָליטיק, האַלט זוטרא, האָט משפּיע געװען אויף זײַן ליטעראַרישן סטיל און דעם סטיל פֿון אַנדערע מחברים פֿון „אין זיך“.

גלאַטשטײן האָט געעפֿנט די זײַטן פֿון „אין זיך“ פֿאַר פּאָליטישע װיכּוחים. ער אַלײן איז אַרױס מיט אַ פֿאָרשלאָג צו שאַפֿן אַ פּאַרטײ, װאָס זאָל זײַן אי פּאָליטיש ראַדיקאַל אי ייִדישיסטיש, הגם קײן פּראַקטישע פּראָגראַם האָט ער ניט פֿאָרגעלײגט.

להיפּוך צו אַנדערע ראַדיקאַלע פּאַרטײען, קודם־כּל דער קאָמוניסטישער, איז דער הױפּטציל פֿון גלאַטשטײנס פּאַרטײ געװען צו פֿאַרטײדיקן ייִדישע נאַציאָנאַלע אינטערעסן. דאָס איז געװען ספּעציעל װיכטיק אין דער צײַט װען דער אַנטיסעמיטיזם האָט געהאַלטן אין אײן װאַקסן אין אײראָפּע.

גלאַטשטײן האָט פֿאַרבעטן ייִדישע ליטעראַטן אַרומצורעדן זײַן פּראָיעקט אױף די זײַטן פֿונעם זשורנאַל. לרובֿ זײַנען זײ ניט געװען אײַנשטימיק מיט גלאַטשטײן. דער עיקר זײַנען זײ געװען קעגן דער אידײ, אַז די אינטעלעקטואַלן דאַרפֿן װערן פּאָליטישע אָנפֿירער פֿון די מאַסן.

חוץ דעם, װי עס האָט באַמערקט חיים זשיטלאָװסקי, זײַנען שױן דאָ געװען גענוג פּאָליטישע פּאַרטײען אין װעלכע ייִדן האָבן זיך אַקטיװ באַטײליקט. צו שאַפֿן נאָך אַ פּאַרטײ װאָלט ניט געהאָלפֿן צו פֿאַרבעסערן דעם מצבֿ פֿון ייִדן.

דער אינזיכיזם, האַלט זוטרא, איז בטבֿע געװען עקלעקטיש סײַ פּאָעטיש און סײַ פּאָליטיש. מען האָט ניט געהאַלטן פֿון טראַדיציאָנעלע זשאַנערס און סטילן.  אָפֿט מאָל האָט מען עקספּערימענטירט מיט מישן פּראָזע און פֿערזן.

אין די 1930ער יאָרן האָבן די ליטעראַרישע עקספּערימענטן באַקומען אַ פּאָליטישן אַקצענט. סײַ אין דער קונסט און סײַ אין דער פּאָליטיק האָבן די אינזיכיסטן געזוכט אַן ענטפֿער אױף דער עיקר־פֿראַגע: װאָס איז דער עצם פֿונעם ייִדישן „זיך“ אין אַמעריקע אין דער מאָדערנער תּקופֿה?

דער אינזיכיזם איז געװאָרן אַ נײַער מין ייִדישיזם: אַ קולטורעלע און פּאָליטישע אידעאָלאָגיע, װאָסער ציל איז געװען צו פֿאַראײניקן פֿאַרשײדענע פּאָליטישע שטרעמונגען אױפֿן סמך פֿון דער ייִדישער שפּראַך און דער מאָדערנער װעלטלעכער ייִדיש־קולטור.

גלאַטשטײן האָט געגלױבט, אַז װערטער דאַרפֿן טראָגן דעם װירקלעכן אמת, בפֿרט אין די צײַטן, װען כּלערלײ טאָטאַליטאַרישע רעזשימען האָבן פֿאַרשפּרײט ליגנס פֿאַר די צװעקן פֿון זײער מערדערישער פּראָפּאַגאַנדע.

אינעם בוך לידער „ייִדישטײַטשן“, װאָס איז אַרױס אין װאַרשע אין 1937, האָט גלאַטשטײן געפּרוּװט דערגרײכן די טיפֿסטע פֿאָנעטישע און לעקסישע װאָרצלען פֿון דער ייִדישער שפּראַך.

אין די  שורות „אַלטער בױם, פֿעלדז און שטאַם / כ׳קום צו דיר מיט ברױט און גראַם“ דריקט גלאַטשטײן אױס זײַן פּאָזיציע לגבי דער ייִדישער קולטור־ירושה. ער קומט מיט זײַן אַמעריקאַנער „ברױט און גראַם“ צו דעם „אַלטן בױם“ פֿון ייִדיש כּדי צו שעפּן שפּראַכלעסע יניקה פֿאַר זײַן פּאָעזיע.

 זוטרא אַנטפּלעקט אין „ייִדישטײַטשן“ סאַטירישע אונטערטענער, װאָס מאַכן חוזק  סײַ פֿון די פֿאַשיסטן און קאָמוניסטן און סײַ פֿון די אַמעריקאַנער אַסימילאַטאָרן.

די צװײטע צענטראַלע פֿיגור אינעם אינזיכיזם איז געװען דער דיכטער, קריטיקער און זשורנאַליסט אַהרן גלאַנץ־לעיעלעס. אין 1937, אײנצײַטיק מיט גלאַטשײטנס „ייִדישטײַטשן“, איז אַרױס גלאַנץ־לעיעלעס בוך לידער „פֿאַביוס לינד“.

אין הסכּם מיט די עסטעטישע פּרינציפּן פֿונעם אינזיכיזם איז דאָס דאָזיקע בוך אַ מישמאַש פֿון סטילן, זשאַנערס און שטאַנדפּונקטן, װאָס זײַנען פֿאַרקניפּט דורך דער פֿיגור פֿונעם הױפּטהעלד. דאָס איז אַ פּאָעטישער סך־הכּל פֿונעם איניזכיסטישן פּעריאָד אין לעיעלעסעס שאַפֿונג, האַלט זוטרא.

„פֿאַביוס לינד“ האָט באַקומען התלהבֿותדיקע אָפּרופֿן מצד די קריטיקער. גלאַטשטײן האָט געהאַלטן דאָס בוך פֿאַר דער „ערשטער גרױסשװוּנגיקער און גרױסשטאָטישער פּאָעמע אין דער ייִדישער פּאָעזיע“, און ה. לײװיק האָט עס געלױבט פֿאַר זײַן „אָרגאַנישער גאַנצקײט“.

די פֿיגור פֿון פֿאַביוס לינד איז ניט קײן אױטאָביאָגראַפֿישע. זוטרא מאַכט אַ פּרוּװ צו אַנטפּלעקן די פֿאַרפּלאָנטערטע באַציִונגען צװישן דעם מחבר אַהרן גלאַנץ־לעיעלעס, זײַן פּאָעטישער פּערזאָן אַ. לעיעלעס, און זײַן אױסגעטראַכטן „אַלטער עגאָ“ — פֿאַביוס לינד.

לינד פֿיגורירט אינעם בוך װי אַ צעשפּאָלטענע פּערזענלעכקײט: „פֿאַביוס לינד פֿיל לעבנס פֿירט ער“. ער איז סײַ אַ פּראָדוקט און סײַ אַ קרבן פֿון זײַן תּקופֿה.

לינד האָט ספֿקות װעגן כּלערלײ פּראָיעקטן צו לײזן די „ייִדישע פֿראַגע“, אינעם סאָװעטישן ביראָבידזשאַן אָדער אינעם העברעיִש־רעדנדיקן ייִשובֿ אין ארץ־ישׂראל.

חוץ לידער האָט גלאַנץ געשריבן פּאָליטישע קאָמענטאַרן אין דער ליבעראַלער צײַטונג „דער טאָג“. להיפּוך צו גלאַטשטײן האָט ער ניט פֿאַרטראַכט קײן אײגענע פּאָליטישע פּראָיעקטן. זײַן פּאָליטישער שטאַנד איז געװען אין הסכּם מיטן פּראָגרעסיװן הױפּטשטראָם פֿון פֿראַנקלין רוזװעלטס „ניו דיל“.

דער לעצטער נומער פֿון „אין זיך“ איז אַרױס אין 1940, װען אײראָפּע איז שױן געשטאַנען אױפֿן שװעל פֿונעם חורבן. דער קאָנפֿליקט צװישן אַלװעלטלעכקײט און ייִדישקײט, װאָס איז געװען די צענטראַלע טעמע פֿון די אינזיכיסטישע חקירות, איז געלײזט געװאָרן לטובֿת ייִדישקײט.

גלאַטשטײן האָט פּראָקלאַמירט: „אַ גוטע נאַכט, ברײטע װעלט. […] אױף מײַן אײגענעם געבאָט גיי איך צוריק אין געטאָ“. דאָס איז געװען דער סוף פֿונעם ייִדישן מאָדערניזם, פֿאַרסך־הכּלט זוטרא.

די פּאָעטישע קולטור־ירושה פֿון די אינזיכיסטן איז פֿאָרגעשטעלט געװאָרן פֿאַרן ענגליש־שפּראַכיקן עולם אין דער פּרעכטיקער צװײ־שפּראַכיקער אַנטאָלאָגיע „אַמעריקאַנער ייִדישע פּאָעזיע“, װאָס איז אַרױס אין 1986 אונטער דער רעדאַקציע פֿון בנימין און באַרבאַראַ האַרשאַװ.

אין דער הקדמה האָט בנימין האַרשאַװ פּרטימדיק אַנאַליזירט די פֿאָרמעלע און סטיליסטישע חידושים, װאָס די אינזיכיסטן האָבן אַרײַנגעבראַכט אין דער ייִדישער פּאָעזיע אין די 1920ער יאָרן, אָבער ער האָט קױם באַרירט זײער פּאָליטיק.

זוטראס בוך באַטראַכט די אינזיכיסטישע שעפֿערישקײט אונטער אַן אַנדערן קוקװינקל. אין די 1930ער יאָרן זײַנען פּאָליטיק און פּאָעזיע געװאָרן נאָענט צונויפֿגעפֿלאָכטן אין די װערק פֿונעם לעצטן דור אַמעריקאַנער ייִדישעמאָדערניסטן.

The post Yiddish Modernism and the political tumult in the 1930s appeared first on The Forward.

Continue Reading

Uncategorized

I never saw myself in Barbie. Would ‘Hanukkah Barbie’ have changed that?

I wasn’t really a Barbie kid. While I occasionally played with my sister’s hand-me-down Barbies, I preferred American Girl dolls. They were Barbie’s chunkier, cherubic counterparts, each representing a girl from a different period in history and accompanied by a series of historical-fiction books about her life. I devoured those books, including the story of Rebecca Rubin, a 9-year-old Russian-Jewish immigrant living on the Lower East Side in the early 1900s.

So when Mattel released its first Hanukkah Barbie last week — officially marketed as the “Barbie Holiday Sweater Doll” — I wondered whether she would have appealed to me when I was growing up. Would her Jewishness have made her feel more relatable than that blonde-haired, blue-eyed, impossibly proportioned bombshell?

As it turns out, I wasn’t the only one thinking about what it means for Barbie to look Jewish. Shortly after her release, Hanukkah Barbie set off a spirited debate over her appearance. Her nose seemed slightly more prominent than the default Barbie button nose, raising questions about whether Hanukkah Barbie’s face reinforced Jewish stereotypes, or if her distinctive nose reflected a good-faith effort to give the doll recognizably Jewish features.

It was at least clear that Mattel did its homework about the Festival of Lights. The hanukkiah on Barbie’s sweater has the correct number of candleholders, and the dreidels bear accurate Hebrew lettering — which is more than can be said about a lot of Hanukkah merchandise. If sales are any indication, Hanukkah Barbie is resonating. The doll, which originally retailed for about $30, is sold out, with third-party sellers now asking for as much as $345.

There have previously been Barbies modeled after Jewish celebrities, including Olympic gymnast Aly Raisman, Israeli Olympic surfer Anat Lelior and fashion designer Diane von Furstenberg. But Hanukkah Barbie is the first Barbie whose identity is simply Jewish — which means she will have the impossible task of representing Jews of all kinds. Sephardic and Ashkenazi Jews, religious and secular Jews all have to somehow find themselves in the same doll.

Complicating matters, the original blonde Barbie has arguably been Jewish all along. Ruth Handler, the daughter of Polish-Jewish immigrants, invented Barbie in 1959, naming “Barbie” after her daughter, Barbara, and “Ken” after her son, Kenneth. “Barbie is a matrilineal Jew? Love it!” one Reddit user joked last month.

But Barbie was always a little too Aryan-coded to feel Jewish to me. Her origins go back to the postwar German ideal of blonde, white femininity. Handler drew inspiration for Barbie’s look from a German toy named Bild Lilli, marketed toward men as a gag gift and sold in bars and tobacco shops. That doll, in turn, was based on the comic-strip character Lilli, characterized by Barbie’s unofficial biographer M.G. Lord as “a golddigger, exhibitionist, and floozy” who worked as a secretary while looking for a wealthy husband. Bild Lilli was manufactured by O.M. Hausser, a toy company that had produced Adolf Hitler figurines during the 1930s.

No wonder stereotypically Ashkenazi-looking Jews like me, not to mention everyone else who also didn’t fit the Barbie mold, felt left out of Barbie-land. (Which is literally everyone, given that scaled up to human size, a traditional Barbie doll’s proportions would make her unable to survive; there’d be no room for her organs in her tiny waist, and she’d have no choice other than to walk on all fours.)

Over the years, Barbie has become far more inclusive. After the debut of the “Colored Francie” doll in 1967, Barbie expanded to include dolls of different races, body types and abilities, including dolls with prosthetic limbs and wheelchairs and, in 2016, the long-awaited introduction of “curvy,” “petite” and “tall” Barbies. Mattel introduced career-themed dolls in the 1960s, evolving from fashion designer, nurse, and flight attendant to a presidential candidate Barbie in 1992.

The American Girl doll, which Mattel acquired in 1998, was part of a similar response to the limitations of the traditional fashion doll. Created by teacher Pleasant Rowland in 1986, American Girl was designed to help girls see themselves in their dolls while making history feel personal and engaging.

The author with her American Girl dolls, one a look-a-like, the other not so much. Courtesy of Hannah Feuer

Of course, little kids aren’t thinking so much about the sociological implications of their toy choices. For my part, my mom bought me an American Girl look-alike doll with my brunette hair and choppy bangs, hoping that seeing myself reflected in a doll would help build my self-esteem. But I also gravitated toward a blonde-haired, blue-eyed American Girl doll that looked more Barbie-esque, which I begged my mom to buy.

Looking back, I wonder how much of the Barbie beauty standard I had subconsciously absorbed, even with an array of representative dolls at my disposal. Hanukkah Barbie may more closely resemble women like me. But changing the default cultural image of Barbie will take more than a doll with a light-up Hanukkah sweater.

The post I never saw myself in Barbie. Would ‘Hanukkah Barbie’ have changed that? appeared first on The Forward.

Continue Reading

Copyright © 2017 - 2023 Jewish Post & News