Uncategorized
The Dominican Republic was a haven for Jews fleeing the Nazis. A museum project could tell that story.
SOSUA, Dominican Republic (JTA) — Sitting inside a small wood-frame shul just around the corner from Playa Alicia, where tourists sip rum punch while watching catamarans glide by, Joe Benjamin recounted one of the most uplifting but often forgotten stories of Jewish survival during the Holocaust.
“I was bar mitzvahed right here,” he said, pointing to a podium at the front of the sanctuary in La Sinagoga de Sosua. It was built in the early 1940s to meet the spiritual needs of about 750 German and Austrian Jews.
At the time, the Dominican Republic was the only country in the world that offered asylum to large numbers of Jewish refugees, earning the moniker “tropical Zion.”
Benjamin, 82, is president of the Jewish community of Sosua and one of only four surviving second-generation Jews remaining in this touristy beach town on the northern coast of the Dominican Republic. His parents were part of the unconventional colony of Jewish immigrants who established an agricultural settlement between 1940-47 on an abandoned banana plantation overlooking the Atlantic Ocean.
“When I talk about that, I get goosebumps,” Benjamin said. “This is a distinction that the Dominican Republic has. It was the only country that opened its doors to Jews.”
Joe Benjamin, president of the Jewish Community of Sosua, inside the sanctuary of La Sinagoga. (Dan Fellner)
At the 1938 Evian Conference in France, attended by representatives of 32 countries to address the problem of German and Austrian Jewish refugees wanting to flee Nazi persecution, the Dominican Republic announced it would accept up to 100,000 Jewish refugees. About 5,000 visas were issued but fewer than 1,000 Jews ultimately were able to reach the country, which is located on the same island as Haiti, about 800 miles southeast of Miami.
Benjamin was born in 1941 in Shanghai, the only other place besides the Dominican Republic that accepted large numbers of Jewish refugees during the Holocaust. Shanghai, then a divided city not under the control of a single government, did not require a visa to enter. About 20,000 Jewish refugees immigrated there, including Benjamin’s parents, who fled Nazi Germany in 1939.
In 1947, with a civil war raging in China, Benjamin’s father realized the country “was getting a little difficult” and looked for another place to raise his two children.
“I think my father read it in a newspaper – there was a Jewish refugee colony in the Dominican Republic,” he says. “My father had no idea where that was, but he said, ‘I’m going there.’”
Benjamin’s family took a ship from China to San Francisco, a train to Miami, and then flew into Santo Domingo, the Dominican Republic’s capital city. At that time, the city was officially called Ciudad Trujillo after the country’s dictator, Generalissimo Rafael Trujillo, who ruled the Dominican Republic from 1930 until his assassination in 1961.
Photos of some of the 750 Jewish refugees who settled in Sosua in the 1940s on display at the Gregorio Luperon International Airport in Puerto Plata, Dominican Republic. (Dan Fellner)
Historians suggest the Dominican dictator’s motives in accepting large numbers of Jewish refugees at a time when so many other countries — including the United States, Canada and the United Kingdom — turned their backs were fueled more by opportunism than altruism. It’s believed that Trujillo wanted to improve his reputation on the world stage following the 1937 massacre of an estimated 20,000 Black Haitians by Dominican troops. Furthermore, Trujillo liked the idea of allowing a crop of mostly educated immigrants who would “whiten” the country’s population.
“He was a cruel dictator,” Benjamin said of Trujillo. “But it’s not for me to judge. Because for us, he saved our lives. If you’re drowning and someone throws you a rope, you hold on to it. You don’t start asking his motive. You just hold on.”
In 1947, Benjamin was among the last group of Jewish refugees to arrive in Sosua, one of about 10 families known by the other colonists as the “Shanghai group.” The Sosua settlement was run by an organization called the Dominican Republic Settlement Association (DORSA) that was funded by the American Jewish Joint Distribution Committee in New York.
“DORSA would give you 10 cows, a mule, a horse and a cart,” said Benjamin. “My father by profession was a cabinet-maker. He thought he was going to do that here. But there was no market for that. So he dedicated himself to farming.”
Benjamin said conditions in Sosua were “primitive” and a difficult transition for many settlers who had been city-dwellers in Europe. Still, he spoke fondly of a childhood in which he was relatively insulated from the horrors that befell so many other Jewish children his age.
“We had enough to eat,” he says. “We enjoyed the beach. And I went to a Jewish school.”
La Sinagoga de Sosua in the Dominican Republic served the spiritual needs of the Jewish refugees who found a safe haven in Sosua during the Holocaust. It’s now open only for the high holidays. (Dan Fellner)
The school, originally called Escuela Cristobal Colon, opened in 1940 in a barracks and was attended by Jewish children as well as the children of Dominican farm workers. The school still exists and is now called the Colegio Luis Hess, named after Luis Hess, one of the Jewish settlers. Hess taught at the school for 33 years and lived in Sosua until his death in 2010 at the age of 101.
While the children attended school, men worked on farms and women cooked dinner for their families, who ate communal style. Beds were lined with mosquito netting to prevent malaria. As men greatly outnumbered women — Trujillo did not allow single Jewish women to enter the country — intermarriage was common.
Over time, the agriculture venture failed and DORSA instead decided to promote a beef and dairy cooperative, Productos Sosua, which ultimately proved successful.
After finishing high school, Benjamin moved to Pittsburgh to attend college (he’s an engineer who once built and flew his own airplane), got married and started a family. After 17 years in the United States, he decided in 1976 to return to the Dominican Republic, where he became an executive with Productos Sosua. He worked there until he retired in 2004, when the firm was sold to a Mexican company.
“All my life I talked about Sosua as my home,” he said. “I like it here. Everybody knows me.”
A street mural recognizes Sosua’s Jewish history on the main road connecting Sosua with Puerto Plata on the north coast of the Dominican Republic. (Dan Fellner)
Today, Sosua is vastly changed from the sleepy town in which Benjamin was raised. In 1979, an international airport opened in Puerto Plata, just a 15-minute drive to the west. Sosua morphed into a congested tourist destination known for its golden-sand beaches and water sports. It also became a hub of the Dominican sex tourism industry.
Most of Sosua’s Jewish population immigrated to the United States by the early 1980s. Benjamin estimates that only 30-40 Jews remain in Sosua, most of whom are not religiously observant. As a result, the synagogue hasn’t been able to financially sustain a permanent rabbi for more than 20 years. Services are held only on the high holidays, when a rabbi is flown in from Miami.
Benjamin says a group of seven Jews chips in about $2,500 a month to pay for security and other operating expenses.
“It’s very hard to get the Jews here to pay,” he said. “When we bring in the rabbi, we try to charge something. But we don’t get any people if we charge.”
Next to the synagogue is a small museum called the Museo Judio de Sosua, which offers a window into the town’s Jewish roots. Five years ago, the U.S. Embassy in Santo Domingo donated $80,000 to the museum to preserve and digitize its archives. However, the museum, which is badly in need of repairs, has been closed for the past year.
The Museo Judio de Sosua, which tells the story of the Jewish refugees who found a safe haven in the Dominican Republic during the Holocaust. The museum is closed while the community waits for funding to reopen it. (Dan Fellner)
Benjamin has been in discussions with the Dominican government in hopes it will soon finance a major renovation of the museum that would include an exhibition hall big enough to accommodate 100 people for events. Benjamin says he is optimistic the project, which has a price-tag approaching $1 million, will be green-lighted by the government.
“They are very positive about it because it could become a tourist attraction,” he says, noting that Puerto Plata and nearby Amber Cove have become popular port-stops on Caribbean cruises originating in Florida. “If it comes to fruition, it will be in the next year. Because if they don’t do it by then, the government changes. And the next government never continues what the previous government started.”
Otherwise, there are only a few remnants of Jewish life in Sosua for visitors to see. In Parque Mirador overlooking the Atlantic, there is a white cement-block star of David, built to honor the Jewish refugees. About 70 Jews, including Benjamin’s parents, are buried in a Jewish cemetery about a five-minute drive south of the synagogue.
The main street connecting Sosua with Puerto Plata has a street mural depicting the town’s history that features a large star of David right above a scuba-diver. And two of the most prominent streets in Sosua — Dr. Rosen and David Stern — still bear the names of two of the colony’s Jewish founders.
Dr. Rosen Street in downtown Sosua is named after Joseph Rosen, one of the founders of the Dominican Republic Settlement Association. (Dan Fellner)
There had been an exhibition about Sosua’s Jewish colony at the Museum of Jewish Heritage in New York but it closed several years ago. All the more reason, Benjamin says, that the Sosua museum reopens as soon as possible so that the story of the Jews who found a Caribbean cocoon to ride out the Holocaust isn’t forgotten.
“Look at what’s happening in the world — there is a rise in antisemitism,” he said. “It’s very important that our history is documented. It will also be a place where Dominican schoolchildren can come and learn about Judaism.”
With the museum closed, the only place in the area to see photos of the Jewish settlers on public display is the departure lounge in Puerto Plata’s airport. Next to a Dominican band serenading travelers with meringue music, there is a display of pictures showing the colonists riding horses, tilling the fields, attending school and praying in La Sinagoga.
“When they came here, the Jews found no antisemitism at all in this country,” said Benjamin. “They were as free as anybody. They had a wonderful life.”
—
The post The Dominican Republic was a haven for Jews fleeing the Nazis. A museum project could tell that story. appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Memories of Bubbe Khave-Leye at the marketplace in Buenos Aires
אין אונדזערע צײַטן זענען ווייניק יונגע מענטשן זוכה אויסצוּוואַקסן אין אַ שטוב וווּ עס וווינען דרײַ דורות.
איך בין געבוירן געוואָרן אין אַ שטוב, וווּ עס האָבן געוווינט צוזאַמען מײַנע טאַטע־מאַמע מיט די טאַטע־מאַמע פֿון מײַן מאַמע – באָבע חווה־לאה און זיידע חיים־מענדל — יעדער דור מיט זײַן אייגענער גײַסטיקער וועלט, שפּראַך און נסיון אין לעבן. און דערפֿאַר האָב איך געזען, געהערט און איבערגעלעבט צוזאַמען מיט מענטשן פֿון 19טן יאָרהונדערט, געבוירענע אין מיזרח־אייראָפּע. די באָבע חווה־לאה איז געבוירן געוואָרן אין סטאָלפּצע (שטייבץ); דער זיידע חיים־מענדל — אין דראָהיטשן; די מאַמע, ברכה, פֿון פּינסק; דער טאַטע, שמואל, פֿון סטערדין (וואָלין), און איך – פֿון ייִדישן שפּיטאָל אין בוענאָס־אײַרעס.
פֿון די אַכט זין און טעכטער וואָס די באָבע חווה־לאה האָט געהאַט זײַנען פֿיר געבליבן לעבן. די ייִנגסטע טאָכטער, דודה עליזה (פֿראַדל אויף ייִדיש), האָט געוווינט מיט אונדז ביז זי האָט עולה געווען קיין מדינת־ישׂראל אין יאָר 1949. דערצו זײַנען צוויי ברידער פֿון מײַן מאַמען — פֿעטער יוסף און פֿעטער הערשל — געקומען מיט דער גאַנצער משפּחה פֿון פּינסק קיין בוענאָס־אײַרעס אין יאָר 1937.
אַרום פּסחדיקן טיש פֿלעגן זיצן בײַ אונדז די מומע עטעלע פֿון ווילנע און די מומע לאה פֿון בריסק – צוזאַמען מיט די פֿריִער דערמאָנטע משפּחה־מיטגלידער – אַ פֿיל־שפּראַכיק געזעמל פֿון מיזרח־אייראָפּעיִשע ייִדן, וועלכע האָבן געשמועסט אויף ייִדיש, העברעיִש, רוסיש, פּויליש און אויך שפּאַניש.
מײַן באָבע חווה־לאה איז געווען למעשׂה איינשפּראַכיק, געבוירן מן־הסתּם אָנהייב 1880ער יאָרן, איז איר ייִדיש געווען די זעלבע וואָס עס האָבן גערעדט אירע טאַטע־מאַמע און זיידע־באָבע. דער באָבעס ייִדיש איז געווען אײַנגעטונקען אין לומדישן לשון־קודש. זי פֿלעגט אַלע שבת מעבֿיר זײַן די סדרה אין חומש צוזאַמען מיט פּירושים און אַגדות אויף ייִדיש, גלײַך פֿון צאינה־וראינה. וואָך־אײַן וואָך־אויס, יאָר נאָך יאָר, פֿלעגט זי איבערחזרן דעם גאַנצן חומש מיט זײַנע פּירושים און מדרשים, וואָס האָט צוגעגעבן איר פּערזענלעכקייט אַ פּסיכאָלאָגישע טיפֿקייט און געפֿורעמט איר כאַראַקטער און געמיט.
אין דער רוסישער אימפּעריע האָט די משפּחה פֿון מײַן מאַמעס צד געלעבט פֿון דער אַרבעט פֿון מײַן זיידן חיים־מענדל שוואַרץ, ווי אַ בוכהאַלטער אין אַ טאַרטאַק, אָבער מײַן באָבע איז געווען אַ קראַסאַוויצע אין די אויגן פֿון די גויים, האָבן זיידע־באָבע געמוזט אַוועק וווינען אין דער שטאָט פּינסק. דאָרט איז די פּרנסה געווען אַ קליין געוועלב, וווּ מײַן באָבע האָט פֿאַרקויפֿט קאַלך און פֿאַרב.
פֿון קינדווײַז אָן האָב איך דערפֿאַר געהערט אַ לעבעדיקן ליטוויש־ייִדיש, ווי ייִדן האָבן גערעדט זינט, לכל־הפּחות, פֿון אָנהייב 19טן יאָרהונדערט. דאָס ליטווישע ייִדיש האָט אײַנגעזאַפּט אין זיך רוסישע ווערטער, וועלכע זענען מיט דער צײַט געוואָרן אַן אינטעגראַלער טייל פֿון ליטווישן ייִדיש. די משפּחה איז געגאַנגען אַלע שבת און אין די יום־טובֿים אין שיל. צוזאַמען מיטן אָפּהיטן כּשרות איז דאָס טעגלעכע לעבן געווען אײַנגעהילט אין אַ טראַדיציאָנעלן נישט־פֿאַנאַטישן סטיל. זינט איך בין געווען דרײַ יאָר אַלט און ביז נאָך מײַן בר־מצווה איז מײַן וועלט געווען באַאײַנפֿלוסט פֿון אָט דער אַטמאָספֿער. דער וואָס האָט נישט איבערגעלעבט אין זײַן קינדהייט די יום־טובֿדיקייט פֿון שׂמחת־תּורה בעת די הקפֿות אין שיל, איז נישט מסוגל צו באַגרײַפֿן וואָס מיינט אַ ליכטיקע שׂימחה פֿון אַ ציבור וואָס פֿרייט זיך פֿון גאַנצן האַרצן, האַלטנדיק אין זײַנע הענט אַ ספֿר־תּורה, דער אויטאָריטאַטיווער מקור וואָס באַפֿאַרבט זײַן לעבן מיט אַ זין. אַהרן צייטלין האָט אַמאָל וועגן דעם געשריבן אין זײַן פּאָעמע „דנאָען‟:
זײַן אָדער נישט זײַן, נישט דאָס איז די פֿראַגע. די פֿראַגע איז: זין אָדער נישט זין?
דער לוח, מיט זײַנע געדענקטעג און יום־טובֿים, האָט אָרגאַניזירט דאָס לעבן פֿון ייִדישן ציבור, אַרום געשיכטלעכע דאַטעס און טעג פֿון חשבון־הנפֿש, וועלכע האָבן געשטאַרקט דעם געפֿיל פֿון צוגעהעריקייט פֿון יעדן פּרט און יחיד, צו אַ גײַסטיקער און קולטור־טראַדיציע. אַזאַ צוגעהעריקייט באַפֿרײַט דעם יחיד פֿון זײַן איזאָלירונג און פֿירט אים אַרײַן אין אַ קאָלעקטיוו סײַ אין צײַט סײַ אין רוים.
באָבע חווה־לאה און איר טאָכטער, מײַן מאַמע, האָבן געפֿירט אין צווייען די ווירטשאַפֿט פֿון דער היים. אין מאַרק פֿלעג איך גיין אײַנקויפֿן מיט דער באָבען, פֿון זינט איך בין געווען דרײַ צי פֿיר יאָר אַלט. מיר פֿלעגן גיין צו פֿוס אַ האַלבן קילאָמעטער ביז אַ געדעקטן מאַרק, אַן אומגעהײַער גרויסער, אַ צוויישטאָקיקער. דאָס גיין אין מאַרק מיט מײַן באָבען איז געווען בײַ מיר אַן אויסערגעוויינלעכע געשעעניש, וואָס האָט זיך איבערגעחזרט אַלע דאָנערשטיק, כּדי האָבן די מעגלעכקייט צוצוגרייטן דעם שבת פֿרײַטיק אין דער פֿרי. אַזוינע עקסקורסיעס האָבן מיר געמאַכט ביז איך בין געוואָרן זעקס יאָר אַלט און אָנגעהויבן זיך לערנען סײַ אין חדר אין דער פֿרי, און סײַ אין אַ מלוכהשער שולע בײַ טאָג.
עס איז געווען פֿאַר מיר אַן איבערראַשנדיקער איבערגאַנג, פֿון אַ שטילער טראַדיציאָנעלער היים אַלע טעג פֿון דער וואָך, ביז דעם הו־האַ פֿון מאַרק. אַרײַנגייענדיק אין מאַרק פֿלעג איך זיך אָנטרעפֿן מיט אַ רעש און מיט קלינגענדיקע קולי־קולות פֿון מסחר – די פֿאַרקויפֿער און די קויפֿער. עס פֿאַרהילכט דער גרילצנדיקער רעש פֿון דער עלעקטרישער זעג פֿון לעמל דעם קצבֿ, און עס פֿאַרטויבן די געשרייען פֿון די פֿיש־פֿאַרקויפֿער וואָס פֿאַרקויפֿן פֿרישע פֿיש אין אײַזקאַסטנס, אָנגעטאָן אין הויכע שטיוול. זיי פֿאַרבעטן די קונים מיט ברייטע העוויות… און די פֿיש שטינקען, שטינקען דאָך… אַלע פֿינף חושים וואַכן אויף אין מאַרק. צו דעם אַלעם קומען צו אין אָט דעם קאַקאָפֿאָנישן כאָר אויך די קולות פֿון די קליענטן וואָס באַלאַגערן די סוחרים, שטופּן זיך און שרײַען איבער איינער דעם צווייטן.
אָט די איבערראַשנדיקע ווירקלעכקייט האָט מיך פֿאַרכּישופֿט און צעטומלט אין איין און דער זעלבער צײַט. איך בין נאָך געווען אַ נידעריקער קאַרליק פֿון אַזוינע פֿיר צי פֿינף צי זעקס יאָר, און בין נאָך נישט דערגאַנגען ביז צו די טאָמבענק אין מאַרק כּדי צו זען וואָס עס טוט זיך דאָרט איבער מײַן קעפּל פֿון דער אַנדערער זײַט. איך האָב נאָר געהערט קלאַנגען און ריחות. דער עיקר פֿלעג איך שטיין ווי צוגעשמידט און פֿאַרוווּנדערט אַנטקעגן דעם אַרײַנגאַנג צו זושע דעם שוחט, וואָס איז געזעסן און געשאָכטן עופֿות.
איך און באָבע חווה־לאה, מיט קוישן אין די הענט, פֿלעגן שטענדיק דורכגיין אין מאַרק דעם זעלבן מאַרשרוט: מע הייבט אָן בײַ לעמל דעם קצבֿ. אַרום זײַן פֿירקאַנטיקן טאָמבאַנק, פֿון דרײַ זײַטן ווי דער אות חית, איז שטענדיק געווען אַ גראַטשקע, מענטשן זײַנען געשטאַנען קעפּ אויף קעפּ, אין צוויי צי דרײַ שורות און געוואַרט, ווער מיט געדולד, און ווער מיט שטופּערײַ. לעמל האָט פֿאַרקויפֿט כּשר פֿלייש. די קונים האָבן זיך געסטאַרעט צוצוציִען די אויפֿמערקזאַמקייט פֿון לעמלען און זײַן משפּחה, מע זאָל זיי באַדינען. לעמל און זײַן משפּחה האָבן נישט גערוט אַ רגע, באַדינענדיק זייערע קונים.
נאָכן וויזיט בײַם קצבֿ פֿלעגן מיר אַרויפֿגיין מיט די טרעפּ אויפֿן צווייטן שטאָק פֿון מאַרק, צו די פֿיש. פֿון דאָרטן און ווײַטער האָב איך געוווּסט אַז באַלד וועל איך ווערן באַלוינט פֿאַר מײַן געדולדיקייט. מיר פֿלעגן זיך ווײַטער דאָרט צוגיין צו דער פֿרוי וואָס פֿאַרקויפֿט ברויט, בייגל, געבעקס און פּלעצעלעך מיט געפּרעגלטע ציבעלעס. שוין מיד פֿון באַגלייטן מײַן באָבען פֿון איין טאָמבאַנק צו אַ צווייטן, פֿלעג איך אויפֿעסן אַ פּלעצל בעת מיר זײַנען געגאַנגען ווײַטער – מיט אָדער אָן פּוטער. בײַ אונדז אין שטוב זײַנען אַזוינע מאַכלים געווען אַ דעליקאַטעס. למשל, מיר האָבן זייער ליב געהאַט עסן כאַלעמיטקעס און כאַלעאָנקעס – דאָס וואָס מע רופֿט ריכטיקער חלה מיט קעז אָדער חלה אָן קעז.
דער הויכפּונקט פֿון דעם שפּאַציר מײַנעם מיט דער באָבען איבערן מאַרק איז געווען בײַ דעם אָרט וווּ מע האָט פֿאַרקויפֿט עופֿות. שוין פֿון דער ווײַטנס פֿלעג איך דערהערן דעם קוואַקען פֿון די לעבעדיקע הינער אין זייערע שטײַגן, וועלכע זושע דער שוחט פֿלעגט פֿון דאָרטן אַרויסנעמען. זושע האָט זיי איינציקווײַז געהאַלטן אין איין האַנט, און אין דער צווייטער – דעם חלף. אַ ייִד מיט אַ געדיכטער ווײַסער באָרד, ראָזעווע באַקן און אַ קײַלעכדיקן פּנים — אַ מין „סאַנטאַ קלאַוס‟, וואָס האָט געדונגען אַ צימער אין הויז פֿון דער מומע לאה, די מומע פֿון מײַן מאַמען.
אויפֿן טאָמבאַנק פֿון געוועלב פֿון די עופֿות זענען געמאַכט געוואָרן די געשעפֿטן מיט די עופֿות, נאָך דער שחיטה. אין אַ זײַט איז געווען אַ מין אַרײַנגאַנג צו דער אַרענע פֿון די געשעענישן. דאָרט פֿלעג איך זיך אַוועקשטעלן און גאַפֿן, זעענדיק די שטײַגן אין וועלכע די הינער האָבן געליאַרעמט, דערפֿילנדיק מן־הסתּם אַז עס דערנענטערט זיך זייער סוף. זייערע קולות האָבן צוגעגעבן דעם גאַנצן סצענאַריאָ אַ דראַמאַטישע אַטמאָספֿער. הײַנט צו טאָג בין איך גענויגט צו קלערן אַז מײַן טאַלאַנט נאָכצומאַכן די קולות פֿון הינער in extremis איז נישט קיין אײַנגעבוירענער טאַלאַנט, נאָר איז דעראָבערט געוואָרן אין יענע יאָרן אין יענעם אָרט… און די קולות פֿון די הינער הילכן נאָך ביז הײַנט אין מײַן זכּרון פֿון די פּאַלעווינעס אַרויס.
אין יענע קינדעריאָרן האָב איך באַטראַכט מיט אומשולדיקע אויגן, אָן קיין שום מאָראַלישע אָפּהאַלטן, איינע פֿון די שפּײַזקייטן אין אונדזער פֿליישפֿרעסערישער וועלט. די פֿילפֿאַרביקייט אויפֿן שחיטה־שלאַכטפֿעלד האָט פֿאַרכאַפּט מײַן אויג אָנהייבנדיק פֿון דער קלאָר ווײַסער באָרד פֿון זושע דעם שוחט, צוזאַמען מיט די רויטלעכע הינער און די רויטע קאַמען פֿון די הענער, מיט דעם געלבלעכן זעגעכץ אויסגעשפּרייט אין דער לענג און אין דער ברייט אויף דער פּאָדלאָגע, און ענדיקנדיק מיט דער שחיטה אַליין וואָס האָט זיך אָפּגעשפּילט פֿאַר מײַנע אויגן, װען זושע האָט אויפֿגעהויבן דעם בלאַנציקן חלף. אָט דאָס איז וואָס מײַנע אויגן האָבן דערזען:
זושע דער שוחט נעמט אַרויס אַ הון פֿון אַ שטײַג, ער באַרויִקט זי מיט לײַכטע גלעטן פֿון אַ פּראָפֿעסיאָנעלן שוחט, אַ בעל־רחמים, פּאַמעלעך פֿאַררײַסט ער דאָס קעפּל אויף אַהינטער, און אַנטבלויזט דאָס העלדזל. זושע הייבט אויף דעם מעסער, און מיט אַ שאַרפֿער תּנועה פֿון אויסגעשאַרפֿטן חלף גיט ער אַ שניט וווּ מע דאַרף. אַ דינער רויטער שטראָם בלוט צייכנט אָפּ אַ בויגן אין דער לופֿט און נידערט אויפֿן געלן געזעגעכץ. דאָס געקוילעטע הינדל ווערט אַוועקגעוואָרפֿן אויף דער פּאָדלאָגע, און די שעקספּירישע וויזיע וואָס מיר היפּן איבער צוליב דעם כּבֿוד פֿון די געשאָכטענע, קומט צו אַ סוף.
איך וועל זאָגן אַ ליגן, אויב איך וועל טענהן אַז אין עלטער פֿון דרײַ ביז זעקס יאָר האָב איך געוואָלט ווערן אַ שוחט. אָבער אָט די גאַנצע סצענע האָט מיך פֿאַרכאַפּט, נאָך איידער איך האָב פֿאַרשטאַנען וואָס צער־בעלי־חיים איז. פֿונעם געוועלב פֿון די עופֿות זײַנען מיר צוגעגאַנגען צו די טרעפּ וואָס פֿירן אַרונטער, כּדי אײַנצוקויפֿן פֿרוכט און גרינסן. אָבער איידער מיר זײַנען אַראָפּ, האָבן מיר זיך פֿאַרהאַלטן בײַ דעם מילכיקן, וואָס פֿאַרקויפֿט כּל־מיני קעזן און מילכיקע פּראָדוקטן. בײַם אַרויסגאַנג זענען מיר אַרײַן אין אַ געשעפֿט וווּ מיר האָבן געקויפֿט געזאַלצענע הערינג אַרויסגעצויגן בלײַך פֿון אַ פֿאַס, מאַסלינעס, גרויפּן, פֿאַרשיידענע געווירצן און ניס.
אין יענער צײַט זענען אין בוענאָס־אײַרעס נישט געווען קיין פֿרידזשידערן. פֿלייש און מילכיקע פּראָדוקטן האָט מען געהאַלטן אין אַן אײַזקאַסטן — אַ הילצערנעם קאַסטן וווּ מע האָט אַרײַנגעלייגט גרויסע שטיקער אײַז, וועלכע מע האָט געקויפֿט אין דער גאַס. די פֿור מיט די גרויסע שטיקער אײַז פֿלעגט קומען אויף אונדזער גאַס, און מיר פֿלעגן זיי קויפֿן לויט קוביק־מעטערס וואָס דער פֿאַרקויפֿער פֿלעגט אויסהאַקן מיט אַ ספּעציעלן אינסטרומענט.
במשך צענדליקער יאָרן האָב איך דאָ אין ישׂראל געזוכט אין יעדן אָרט וווּ איך האָב געגעסן דעם טעם פֿון אַמאָל, פֿון דער מיזרח־אייראָפּעיִשער קיך בײַ אונדז אין שטוב אין בוענאָס־אײַרעס. ניין… עס איז נישט דער טעם וואָס איז געווען בײַ מיר אין דער היים, האָב איך מיט אַ ווידערווילן אַרויסגעזאָגט בײַ אַלעמען אין שטוב און בײַ מײַן שוויגער און אַפֿילו בײַ מײַן פֿרוי אין קיך. איך טענה נישט חלילה, אַז זיי האָבן נישט געוווּסט ווי אַזוי צו קאָכן, אָדער אויספֿאַרטיקן פּאָטראַוועס. פֿאַרקערט, אָבער דאָס עסן מיט זײַן געשמאַק פֿון אַמאָל איז אַנטרונען… בײַ־בײַ, סאָו־לאָנג… ביז מיט אַ קורצער צײַט צוריק, איז מיר קלאָר געוואָרן פֿאַר וואָס איך געפֿין שוין מער נישט דעם טעם פֿון אָמאָל. הײַנט קאָכט מען אויף אַ גאַז־אייוועלע אָדער אויף עלעקטרע אָבער אין די 1940ער און 1950ער יאָרן האָט מען געקאָכט אויף קוילן. לענג־אויס דער וואַנט אין קיך בײַ אונדז אין שטוב אין בוענאָס־אײַרעס איז געשטאַנען אַן אויוון אויסגעבויט מיט ציגל, מיט דרײַ עפֿענונגען, אין וועלכע עס האָבן געברענט שוואַרצע קוילן, וואָס מיר פֿלעגן אײַנקויפֿן אין אַ קוילן־געשעפֿט, לויט קילאָגראַמען.
פּלוצלינג איז מיר געוואָרן קלאָר, אַז דאָס קאָכן אויף קוילן — למשל, אַ טשאָלנט אין אײַזערנע טעפּ פֿאַרדעקט מיט אַן אײַזערנער דעקל און פֿאַרוויקלט אַרום און אַרום מיט שמאַטעס — אַזאַ טאָפּ וואָס שטייט אויפֿן פֿײַער (נישט פֿון גאַז און נישט פֿון עלעקטרע) 24 שעה, וועט דער טעם זײַן רײַכער ווי דער טעם פֿון גאַז־ און עלעקטרע־געקעכצן. די איינציקע „מאַכלים‟ וואָס מעגן האָבן אַן ענלעכן טעם, זײַנען די קומזיץ־מאַכלים וואָס חלוצים האָבן געספּראַוועט אין די ליכטיקע אויסגעשטערנטע ארץ־ישׂראל־נעכט, און געזונגען: „אַרום דעם פֿײַער/ מיר זינגען לידער/ די נאַכט איז טײַער/ זי קומט נישט ווידער// באַפּוצט די קעפּ/ מיט בלומען קראַנצן/ אַרום דעם פֿײַער/ איז גוט צו טאַנצן…‟ עס איז נישט צו פֿאַרגלײַכן אָפּגעברענטע פּאָטייטעס און פֿאַרטשאַדעטע פּראָדוקטן בײַ אַ קומזיץ מיט די גורמע פּאָטראַוועס פֿאַרגאַזטע און עלעקטריפֿיצירטע.
The post Memories of Bubbe Khave-Leye at the marketplace in Buenos Aires appeared first on The Forward.
Uncategorized
‘It’s a whole ‘nother level of hate’: Pro-Palestinian groups target Oregon Hillel director
The fall semester at Oregon Hillel started with a stolen sukkah. Days later, the director found his face plastered on flyers around University of Oregon’s campus, branding him “Enemy of the People.”
Then came the Oct. 7 anniversary, when pro-Palestinian demonstrators marched to the Hillel House and set fire to an American-Israeli flag on the sidewalk outside.
“It’s a whole ‘nother level of hate and protesting,” said Oregon Hillel Director Lenny Steinberg. “These intimidation factors are starting to grow.”
A tense start
Oregon Hillel serves the University of Oregon in Eugene along with Oregon State University in Corvallis, where the sukkah was stolen. After being up for only a few days, the entire structure, its decorations and everything in it disappeared. The theft is still under investigation and it’s unclear if it was hate motivated.
For Steinberg, who has led Oregon Hillel since 2024, the incidents marked a tense start to the school year — but not an entirely unexpected one. Tensions in Eugene have run high since the Hamas attacks on Israel in 2023 and the subsequent war in Gaza. The university saw an encampment, protests that sometimes offered support for Hamas, the tearing down of Israeli hostage posters and a drawing of a swastika on a dorm bulletin board.
During the spring semester, Oregon Hillel scheduled an event with the 2021 Miss Israel title holder Noa Cochva. She planned to speak with students and answer questions about her home country, but decided to cancel the event due to protests and safety concerns. Instead, she spoke with Hillel students off campus.
While anti-Israel protests are now commonplace across American campuses, protesters’ demands in Oregon have gone beyond simply calling for their university to cut ties with Israel, they want their university to cut ties with Hillel.
“The director of Oregon Hillel supports the continuation of Zionism and genocide in Palestine,” the flyers state. “Hillel off Campus!!!”
A QR code on the posters links to an article about how students in the academic senate at the New School voted to defund and cut ties with Hillel. The New School did not ban Hillel, as the students had no authority to make such a decision.
Steinberg said campus security footage captured two masked individuals wearing sunglasses and all-black clothing putting up the flyers. Four campus activist groups posted an online statement defending the flyers but didn’t explicitly claim to be responsible for them.
“The poster says nothing about Judaism,” the statement reads in all caps. “The reality of the situation is that Oregon Hillel, a staunchly Zionist group, and the administration create a dangerous space for Jews by synchronizing a Zionist agenda with Judaic practice on campus.”
The statement was shared on Instagram by the local chapters of Jewish Voice for Peace, Revolutionary Women’s Committee, Young Democratic Socialists of America and the Eugene Revolutionary Study Group. None of the organizations responded to the Forward’s request for comment.
Steinberg said that, when he saw the flyers, his first thoughts were about the safety of his family, himself and the Jewish community. While he was directly targeted in the posters, he said many Jews reached out to him with their own safety concerns.
Steinberg took offense at the poster, saying it was spreading lies about him and that he in no way supports genocide. As for the accusation of being a Zionist, he said those who distributed the poster have a different definition of the term than he does. He believes that to them, Zionism means Jewish supremacy in Israel, full support of the Israeli government, support for settlers in the West Bank and denial of Palestinians’ right to self-determination.
To him, Zionism means having an ancestral home and self-determination alongside Arabs.
“Zionism doesn’t necessarily, to me, mean everything has to be Jewish,” he said. “It doesn’t mean that the State of Israel gets everything right. They don’t. We don’t get everything right here, but it’s my home, and I love it for all of its amazing beauties and even its flaws.”
Oregon’s Hillel is not unique. It fosters Jewish community through events and offers a space for students to gather, and like many Hillels, funds trips to Israel via both the Birthright and Perspectives programs. Birthright is the free 10-day trip to Israel offered to young adults with one Jewish parent, while Perspectives is a trip offered to students of Jewish and non-Jewish backgrounds to experience both Israel and parts of the West Bank.
Throughout his professional career, Steinberg, 38, has worked for numerous Jewish organizations including the Jewish Federation, the Jewish Community Center in Portland and most recently the Jewish fraternity Alpha Epsilon Pi. Given his line of work he was well aware of the “encampments, and political climates and what hostilities there might be” brewing on campuses before he took the Hillel position in 2024.
“Still, I don’t think any of that truly prepared me for what’s really transpired and happened over these last few weeks,” he said.
While the pro-Palestine groups that shared a statement on the flyer insist it is not antisemitic, Steinberg disagrees. He argues the posters are intended to make Jews feel uncomfortable, while calling for the removal of one of the only Jewish groups on campus.
“That to me is antisemitism masked heavily in anti-Zionism,” he said.
While these events have strained the Jewish community, Steinberg said students have displayed “resilience.” Dozens of people donated to the Corvallis’s new sukkah, the University of Oregon and multiple politicians made statements supporting the Jewish community, and many attended Hillel’s recent unity shabbat.
“Students came, and for the first time in almost two weeks, you could see the weight lifted off their shoulders,” Steinberg said. “You could see that they felt like they belonged and they actually mattered at a time when so many other people are telling them ‘you don’t.’”
The post ‘It’s a whole ‘nother level of hate’: Pro-Palestinian groups target Oregon Hillel director appeared first on The Forward.
Uncategorized
NYC Comptroller breaks campaign promise to Jewish voters to buy Israel Bonds, drawing praise from Mamdani
New York City Comptroller Mark Levine’s decision not to resume the city’s investments in Israel Bonds, breaking a campaign promise he made to Jewish voters last year, drew mixed reactions Wednesday from supporters of Israel and advocates for the Palestinian cause. It also marked another symbolic shift in the city’s relationship with Israel under Mayor Zohran Mamdani.
The decision, first reported by The New York Times, is a significant reversal for Levine, the city’s highest-ranking Jewish elected official, who repeatedly promised last year to restore the investments after his predecessor ended a nearly 50-year practice of buying Israeli government debt.
The city’s pension funds previously held $39 million in Israel Bonds, which returned roughly 5%. Former Comptroller Brad Lander, who is also Jewish, decided not to purchase new bonds when the holdings matured in 2023, citing the city’s policy against investing in foreign government debt.
In an interview with the Times, Levine cited financial concerns and technical challenges, including those related to the war in Gaza and Israel’s political instability, in explaining why Israel Bonds are “not an investment that we can make right now.”
He insisted the decision was not driven by political pressure or a shift in his personal support for Israel, and left open the possibility of purchasing Israel Bonds in the future. The pension funds still hold $285 million in Israel-related assets, including common stocks and more than $1 million in Israeli real estate investment trusts.
The move was nonetheless a political victory for Mamdani, a longtime supporter of boycotts of Israel, who opposed the bond purchases and has sought to reshape New York City’s relationship with Israel, politically, emotionally and economically.
“I welcome the comptroller’s decision,” Mamdani told the Forward on Wednesday. “It is something that I’ve said in the past … I don’t believe that our city should purchase Israel bonds. We don’t purchase the bonds of any other sovereign nation. I don’t think that we should make an exception when it comes to Israel.” The mayor can neither prevent the investment nor overrule it.
Lander, now a congressional candidate, also voiced his approval via text message. “The pension funds are not invested in the bonds of other foreign countries,” Lander said, “and previous comptrollers’ decisions to buy Israel bonds nonetheless were a political move, not a fiduciary one.”
Why Levine changed his mind
For Jewish voters who supported Levine’s campaign, the reversal raises questions about a promise he made while seeking the office of the city’s chief financial officer.
“This has been a rock-solid investment for decades,” he said during the campaign. “Israel has never missed a bond payment, and a good, balanced portfolio should have global diversity.”
When Mamdani suggested Lander’s move should become permanent, Levine pushed back. “Israel bonds have never missed a payment in 70 years, ever, not once,” he said in April. “They pay excellent interest.”
He also called out critics who had been protesting outside his office. “We have had no protesting about our investments in Saudi Arabia, our investments in Pakistan or China, only this one little, tiny sliver,” Levine said.
A spokesperson for Levine’s office said the decision was strictly financial, not political, and noted that the decision applies only to the city’s short-term investments, where concerns about regional instability and financial risks make Israel Bonds “less attractive than other options.” Though the office did acknowledge that it invests in some bonds with lower returns.
Levine conceded that when he made the campaign promise, he did not have a complete understanding of the city’s financial options. “Perhaps a year and a half ago,” Levine told the Times, “I would have expected that the ratings would have been improved by now and/or that the interest rate would have gone up.”
Jewish leaders, who criticized Lander’s decision when it was revealed last year, remained largely silent on Wednesday.
Former comptroller warns of consequences
Scott Stringer, who served as comptroller from 2013 to 2021 and also ran for mayor last year, warned that Levine’s decision could have broader political and social consequences. ”This is a major victory for BDS, and it’s going to have long-term ramifications,” Stringer told the Forward. “This indecision will, unfortunately, spark more BDS calls that could cause further antisemitism.”
Stringer and his predecessors — John Liu and Bill Thompson — purchased tens of millions of dollars in bonds during their time in office. Stringer called Israel Bonds a “sound long-term investment” and argued that the city should not base its decisions on short-term developments.
“It’s a sound investment today, and it’s a sound investment for the future,” he said, adding that it also sends an important symbolic message, especially “because of the politics of the moment.”
When Landers ended the investment in 2023, former Mayor Eric Adams protested but couldn’t stop it. Moshe Davis, who was Adams’ Jewish liaison and worked with then-First Deputy Mayor Randy Mastro, drafted a letter to Lander, saying the decision called into question his “fiduciary duty to the city’s pensioners.” On Wednesday, Davis suggested Levine was “feeding the BDS lie” just like his predecessor.
“Our city deserves a comptroller who stands up to anti-Israel propaganda,” Davis said, “the way he promised on the campaign trail.”
An Israel Bonds spokesperson criticized Levine’s reversal, pointing to his repeated campaign promises. Nate Miller, a spokesperson for Israel Bonds, pointed to the strength of Israel’s economy and said investors have purchased more than $8.5 billion in Israel Bonds since the Oct. 7, 2023 attack on Israel and the Gaza war. Despite Levine’s decision, Miller said, “We look forward to sitting down with him and his team.”
Levine’s spokesperson said the comptroller’s office “continues to evaluate investment opportunities based on their financial merits and our fiduciary responsibilities.”
The post NYC Comptroller breaks campaign promise to Jewish voters to buy Israel Bonds, drawing praise from Mamdani appeared first on The Forward.
