Uncategorized
March comes in with a roar of new Yiddish music
(New York Jewish Week) — As they say in the mameloshn (mother tongue), “Dos Yidish lid iz umetum.” In other words, “Yiddish song is in the air.”
This month a collection of new Yiddish songs will be performed for the first time in America at a Manhattan museum; two Brooklyn blues musicians will release their recordings of old Yiddish folk songs and a new web site preserving the work of a couple who played a pivotal role in promoting Yiddish song is set to debut.
If all that weren’t enough, the stars of the Yiddish stage will also appear at an event celebrating the woman who was dubbed “the Sherlock Holmes of Yiddish song.”
“Because we all have this weird relationship with Yiddish, every project that people do takes it to a different place,” Alex Weiser, director of public programs at YIVO, told the New York Jewish Week. “Interesting, weird things are currently happening with Yiddish song.”
Read on for ways to get your Yiddish on.
Sister act
As part of Carnegie Hall’s multi-venue celebration of women in music, on Sunday, March 5, the Paul Shapiro Quartet takes the stage at the Museum of Jewish Heritage in Battery Park to perform “Di Shvester: The Sisters.” The sisters (by another mother, anyway) in this concert of Jewish and Yiddish music are Eleanor Reissa, the singer/director/actress who is fluent in Yiddish, and Cilla Owens, the superb jazz vocalist who teaches at Hunter College and can sing in Yiddish as well.
Reissa and Owens will perform some songs by the Barry Sisters, the Bronx-born trio of the mid-20th century who brought Yiddish songs into the mainstream. One of the songs they will perform is based on a poem by the Yiddish poet Aliza Greenblatt, aka Woody Guthrie’s mother-in-law. In a cross-genre segue, Reissa and Owens will follow “Zumer Bay Nakht Oyf Dekher” (“Summer At Night On The Roof”) with “Up On the Roof,” the Carole King/Gerry Goffin sung memorably by Laura Nyro.
Shapiro, whose albums for John Zorn’s Radical Jewish Culture series were critically acclaimed, has worked with Owens, who has spent most of her life in Crown Heights, since 1990. Shapiro first started collaborating with Reissa, who grew up in Brownsville, at Yiddish New York in 2017.
“To me they’re both Brooklyn royalty,” said Shapiro, who hangs his fedora in the Lower East Side’s Grand Street Co-ops.
“When I sing with Cilla, I feel like I’m home,” Reissa said
The two vocalists have appeared together several times in Shapiro’s Ribs and Brisket Revue, which began at the now-shuttered Cornelia Street Café.
Percussionist Ricky Gordon, right, and Jeremiah Lockwood, the front man for The Sway Machinery, form the duet Gordon Lockwood. (Courtesy)
A right to sing the blues
For the entire month of March a free five-song EP titled “Once Upon a Time the Fire Burned Brighter: Ballads from the Yiddish Gothic” is available for download. Created by the Brooklyn-based blues performers Gordon Lockwood, these are re-interpretations of Yiddish folk songs, three of them by Lifshe Schaecter Widman, a Yiddish folksinger who begot the Yiddish poet Beyle Schaechter-Gottesman, who begot the Yiddish scholar and former newspaper editor Itzik Gottesman, now a senior lecturer in Yiddish language and culture at the University of Texas at Austin whose Yiddish Song of the Week blog is an important source for lovers of Yiddish song.
The EP will be accompanied by videos of the five songs, plus additional multimedia that will be viewable online. Gordon Lockwood may sound like a Canadian folk singer, but it is actually a duo comprised of percussionist Ricky Gordon, who performs with Wynton Marsalis and has collaborated with Spike Lee, and Jeremiah Lockwood, the front man for The Sway Machinery, a brass-heavy world music band. Lockwood, a card-carrying ethnomusicologist with a PhD from Stanford, recently produced an album of music that features several Hasidic cantors from Brooklyn. In April, Gordon Lockwood will perform their “Once Upon A Time” repertoire in New Haven and New York.
Yiddish royalty
On March 23, the life of Chana Mlotek — the late, great musicologist, folklorist and archivist, who curated the Yiddish music collection at the vaunted YIVO archives — will be celebrated at YIVO’s West 16th St. headquarters. Nine descendants of the Mlotek clan will participate, along with actors Reissa and Steven Skybell, who played Tevye in the Yiddish production of “Fiddler On The Roof.”
Singers will include Lorin Sklamberg of The Klezmatics and Sarah Gordon of the Brooklyn Yiddish rock band Yiddish Princess. Gordon is the daughter of the late Adrienne Cooper, often referred to as the “mother of the Yiddish revival.” The evening’s musical director will be Zalmen Mlotek, Chana and Yosl’s son and artistic director of the National Yiddish Theatre Folksbiene.
On March 20, the Workers Circle is expected to launch The Yosl and Chana Mlotek Collection of Yiddish Song, a website that turns the Mloteks’ three-volume “Pearls of Yiddish Song” anthology into a searchable multimedia resource. Consisting of more than 400 Yiddish songs, the web site will include content curated from YouTube and TikTok, according to an email from the publicist.
The Mlotek collection adds another important resource to a field that includes YIVO’s collection of 4,000-plus Yiddish songs, a project directed by Barbara Kirshenblatt-Gimblett and featuring the field recordings of the late musicologist Ruth Rubin, and many in the Yiddish song scene are looking forward to it.
“We’ve been waiting for this for many, many years,” said Linda Gritz, a retired molecular biologist active in the monthly sing at the Workers Circle in Brookline, Massachusetts. The group has been meeting online during the pandemic and unable to use the couple dozen copies of each Mlotek book, so it has had to create PDFs of 30 songs for its monthly virtual gatherings.
“When it’s online, people could request any song from any book and we could put the URL in the chat and go to it,” said Gritz. “That’ll be an amazing resource.”
Songs for and about refugees
On March 26, “Pleytem Tsuzamen” (“Refugees Together”) will be performed at the Museum of Jewish Heritage-A Living Memorial to the Holocaust. Two performances of Josh Waletzky’s Yiddish song cycle will mark the American debut of the work, which was first performed in 2019 at the Weimar Republic of Yiddishland gathering in Germany. Performers will come from Latvia, Germany, England and Canada, and Brooklyn violinists Jake Shulman-Ment and Deborah Strauss are part of the cast.
“It’s fitting that we’re doing it a couple of weeks before Pesach [Passover] because there’s a Pesach theme that goes through a lot of the songs,” said singer Daniel Kahn, who lives on a houseboat in Hamburg and plays accordion in the production. “It’s incredible how prescient and universal Josh’s song cycle has proven to be…. Those songs and their themes of displacement and upheaval resonate with the liberational traditions within Yiddishkayt [secular Yiddish culture] and Jewish practice.”
English and Ukrainian supertitles will make the two-hour concert, co-sponsored by National Yiddish Theatre Folksbiene, accessible to non-Yiddish speakers.
—
The post March comes in with a roar of new Yiddish music appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Haley Stevens takes aim at Netanyahu in Michigan Senate debate, as opponent Abdul El-Sayed calls Israel a ‘rogue state’
(JTA) — Viewers of Michigan’s Democratic Senate primary debate on Tuesday night could be forgiven for at times forgetting that one candidate comes with the heavy backing of pro-Israel donors.
“The prime minister of Israel has failed,” Rep. Haley Stevens said when asked about Iran, saying that both Israel’s Prime Minister Benjamin Netanyahu and U.S. President Donald Trump had failed to achieve “long-term peace.”
Later, Stevens added that she supported “aid into Gaza” and reiterated that she believed Netanyahu has been bad for American Jews.
“It is very clear that Mr. Netanyahu has not made us safer, has not brought us closer to peace, and he is a danger to Jews in America and around the world,” she said.
The lines represented sharp criticism of Israel’s leadership for a candidate who, according to federal campaign records, has received more than $10 million in support from donors affiliated with AIPAC, the pro-Israel lobby that her progressive opponent, Abdul El-Sayed, has excoriated on the campaign trail and during Tuesday’s debate. Regarded as one of Congress’ more reliable pro-Israel Democrats, Stevens made the comments as Democratic voters have largely shed their sympathies for Israel.
El-Sayed, meanwhile, said during the debate that the United States’ foreign policy “has been handed to us” by Israel and AIPAC and called Israel a “rogue state.”
The former Wayne County health director, whose grassroots campaign has gained momentum as it has increasingly centered anti-Israel rhetoric, did not hold back in his criticism.
Citing “the impact of AIPAC in our politics” as the reason for the joint U.S.-Israeli war on Iran, El-Sayed asserted that the lobbyist’s goals were “to annex Lebanon or to do genocide in Gaza.” He added that Israel was committing “human rights abuses, genocide and apartheid” and called for the United States to “stop funding the Israeli military unilateral blank checks.”
He also tied voters’ economic woes to Israel. “Ask yourself why it is that we are paying $5 gas, why it is that we can’t get out of this quagmire,” he said. “It’s because for too long, our foreign policy has been handed to us by the likes of the state of Israel and AIPAC, who has made sure that both Democrats and Republicans are doing their bidding.”
He further claimed there was no difference between his Democratic opponent and the presumptive Republican nominee, former congressman Mike Rogers, on Israel.
“If Congresswoman Stevens makes it, or if Mike Rogers wins, either way, Israel will win,” El-Sayed said. “AIPAC is perfectly fine with either of my two opponents because they know they will have a comfortable, reliable vote in the U.S. Senate.”
Stevens, who noted that she supports a two-state solution, rejected the line of attack. “No one owns my vote and no one owns my policies,” she said. “Anyone who’s contributing to my Senate campaign is doing so because of my proven record of fighting for Michigan.”
El-Sayed also suggested that Stevens’ sparring with Netanyahu, who is deeply unpopular with American voters, was ingenuine. Earlier in the day, Netanyahu told CNN that he believed Stevens’ previous comments accusing him of making American Jews less safe represented her “probably trying to excuse antisemitism.”
Sayed said he wasn’t convinced the remark was authentic. “I don’t think Benjamin Netanyahu is attacking her to actually attack her,” he said at the debate. “I think he’s attacking her to try and steer away the stink of how staunchly she stands for their policy.”
El-Sayed also attacked Stevens over a June 2025 vote she made in the House to “thank” Immigrations and Customs Enforcement officers. The appreciation was embedded in a resolution condemning the firebombing of a peaceful march for Israeli hostages in Boulder, Colorado. Stevens accused Republicans of having “put in a cynical point” about thanking ICE and El-Sayed of falling into a trap laid by the GOP.
Israel has grown increasingly central ahead of the Michigan primary, set for Aug. 4, in a crucial battleground state with large populations of both Jewish and Arab/Muslim voters. A third candidate who sought to tread a middle ground between Stevens and El-Sayed suspended her campaign earlier this week, ratcheting up anxiety among American Jews around the race.
Stevens’ bid for the Senate comes four years after she ousted Andy Levin, a Jewish progressive congressman who expressed criticism of Israel, in a race that drew more than $4 million in AIPAC-affiliated spending. In the years since, she has remained in a dwindling minority of House Democrats who have voted against all measures that would block or condition military aid to Israel.
El-Sayed’s bid comes as other anti-Israel progressives have prevailed in congressional primaries, shifting campaign discourse about Israel to the left. In an interview with CNN also published Tuesday, El-Sayed took aim at the very idea of a Jewish state.
“Every definition of a Jewish state ends up in some articulation of illiberal values, every single one,” he told CNN. Asked if support for Israel could ever be about more than money, he responded, “Not if you’re a Democrat and you believe in human rights.”
Other Michigan races are also turning into referendums on the Democratic stance on Israel. El-Sayed has cross-endorsed two left-wing congressional candidates, state Rep. Donavan McKinney and activist William Lawrence, who have both said Israel committed genocide in Gaza. Stevens, meanwhile, has endorsed pro-Israel Jewish state Sen. Jeremy Moss for her House seat.
Further down the ballot in Michigan, Democratic activist Abbas Alawieh, a key architect of the 2024 “Uncommitted” movement designed to pressure national Democrats on Gaza, on Tuesday picked up the endorsement of Michigan Gov. Gretchen Whitmer in his bid for a state senate seat on the party ticket. Alawieh has also met with former Vice President Kamala Harris, who lost Michigan to Donald Trump in the general election after the state’s large Arab and Muslim population expressed strong dissatisfaction with her stance on Israel.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Haley Stevens takes aim at Netanyahu in Michigan Senate debate, as opponent Abdul El-Sayed calls Israel a ‘rogue state’ appeared first on The Forward.
Uncategorized
Trump says Iran ceasefire ‘over’ as Hegseth cancels Israel visit amid rising tensions
(JTA) — President Donald Trump said Wednesday that the ceasefire with Iran was “over” after the U.S. military pounded sites in Iran and the Islamic regime struck dozens of American military facilities in the region.
“I think it’s over. I don’t want to deal with them anymore,” Trump told reporters in Ankara, Turkey, where he is attending the NATO summit. “They’re scum. You know what scum is? They’re scum. They’re sick people. They’re led by sick people, and they’re vicious, violent people. And if they had a nuclear weapon, they’d use it. As far as I’m concerned, it’s over.”
At the same time, the president did not appear to rule out further negotiations with Iran, adding, “I’ll speak to our negotiators. They want to negotiate.”
Trump’s comments came hours after the military’s U.S. Central Command announced Tuesday evening that it had launched a “series of powerful strikes against Iran” in retaliation for Iran hitting commercial vessels in the Strait of Hormuz.
Following the U.S. strikes, Iran targeted dozens of U.S. military sites in Bahrain and Kuwait, according to the Iranian Fars news outlet.
“In the initial response to the US aggression, the naval and aerospace forces of the Islamic Revolution Guard Corps, in a joint missile and drone operation, struck 85 locations of important US military facilities,” the Islamic Revolution Guard Corps said in a statement Wednesday.
The exchange of fire further imperiled the shaky ceasefire between the United States and Iran, as well as negotiations with Iran that were supposed to resume after the dayslong funeral for Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei ended Thursday.
Following Trump’s announcement, the price of oil jumped to its highest level in weeks.
Meanwhile, Defense Secretary Pete Hegseth cancelled a planned visit to Israel Wednesday to meet with Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu, according to media reports.
The U.S. and Iran signed a Memorandum of Understanding last month to provide a 60-day framework for the sides to reach a deal on Iran’s nuclear program and other sticking points.
Following Tuesday’s U.S. strikes, Iran’s parliamentary Speaker Mohammad Bagher Ghalibaf accused the United States of violating the Memorandum of Understanding, including “Continued Zionist aggression on [Lebanon]” in a post on X.
“The era of bullying and extortion is over. It leads nowhere. We don’t fold,” Ghalibaf wrote.
During Trump’s meeting with Turkish President Recep Tayyip Erdogan Tuesday, the president also signalled that he would likely restore the country’s ability to purchase F-35 fighter jets, a move that Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu has staunchly opposed.
“Turkey has been in many ways much more loyal than other countries that we think would be loyal,” Trump said when asked if he is going to sell the jets to Turkey, according to Axios. “So it is something we definitely would consider.”
Hegseth’s scrapped meeting with Netanyahu was widely expected to touch upon the idea of U.S. selling the advanced stealth plane to Turkey.
This article originally appeared on JTA.org.
The post Trump says Iran ceasefire ‘over’ as Hegseth cancels Israel visit amid rising tensions appeared first on The Forward.
Uncategorized
Can the Trinity be kosher?
„אַ ייִדישער שילוש‟ (A Jewish Trinity) — אַזוי הייסט דאָס נײַע בוך פֿון אַלאַן בריל, דער ראָש פֿון ייִדיש־קריסטלעכע שטודיעס אינעם סעטאָן־האָל־אוניווערסיטעט (ניו־דזשערזי) און אַ באַקאַנטער פֿאָרשער פֿון ייִדישקייט און צווישן־רעליגיעזע ענינים. ברילס פֿאַרגלײַך־אַנאַליז איז אַ וויכטיקער שטאַפּל אין ייִדיש־קריסטלעכע באַציִונגען, וואָס קען העלפֿן ייִדן און קריסטן בעסער פֿאַרשטיין איינער דעם צווייטן.
בײַ אַ סך ייִדן איז די קריסטלעכע דאָגמע וועגן דער געטלעכער דרײַ־פּערזענלעכקייט אַזוי פֿרעמד, אַז זיי ווייסן נישט אַפֿילו, אַז אין דער פּאָלעמישער ייִדישער ליטעראַטור איז פֿאַר איר פֿאַראַן אַ ספּעציעלער טערמין — שילוש. דאָס וואָרט ווערט אָבער אין ערגעץ נישט דערמאָנט אינעם בוך און ס׳איז דאָ אַ גוטע סיבה דערפֿאַר. בריל באַנוצט זיך מיט דער באַקאַנטער קריסטלעכער טערמינאָלאָגיע און מײַדט דווקא אויס די אַלטע מיטל־עלטערלעכע דיספּוטן צווישן ייִדן און קריסטן. זײַן צוועק איז אַ קאָנסטרוקטיווע פֿאַרגלײַך־שטודיע, נישט קיין פּאָלעמיק. ער פֿאַרגלײַכט די ייִדישע און קריסטלעכע רעליגיע און ווײַזט אָן, אַז אַפֿילו אַזעלכע קאָנצעפּציעס, ווי די קריסטלעכע אמונה אין דרײַ געטלעכע פּערזאָנען, זענען לאַוו־דווקא פֿרעמד פֿאַר ייִדן; עס ווענדט זיך, ווי מע טײַטשט זיי אָפּ.
אין זײַן בוך פֿאָקוסירט בריל אויף דער מאָדערנער קאַטוילישער טעאָלאָגיע. אָפֿט מאָל ציטירט ער דעם דײַטשישן יעזויִט־גלח און פּראָמינענטן טעאָלאָג קאַרל ראַנער, ווי אויך אַ ריי אַנדערע: ייִרגען מאָלטמאַן, וואַלטער קאַספּער און האַנס קינג.
דאָס בוך איז אײַנגעטיילט אין זעקס קאַפּיטלען וועגן דעם שילוש; אינקאַרנאַציע (דער גלויבן, אַז גאָט האָט זיך פֿאַרקערפּערט אין יעזוסן); אָדם־הראשונס חטא; עולם־הבא; משיח, און דעם ברית צווישן גאָט און מענטשן (Covenant).
אין דער הקדמה דערקלערט בריל זײַן אייגענע פּאָזיציע. ער גלייבט נישט, אַז די אונטערשיידן צווישן וועלט־רעליגיעס קאָן מען פּשוט באַשרײַבן ווי „אָט דאָ גלייבן מיר צוזאַמען אין דער זעלבער זאַך, אָבער יענער גלויבן אײַערע איז אונדז פֿרעמד‟. עס זענען פֿאַראַן אַלערליי וואַריאַנטן פֿון ייִדישער און קריסטלעכער טעאָלאָגיע. אין געוויסע אַספּעקטן איז דער חילוק צווישן דעם רמב״מס און אַ חסידישן מקובלס צוגאַנג צו ייִדישקייט גרעסער, ווי צווישן ייִדן און קריסטן.
ס׳איז אינטערעסאַנט, אַז צו אַזאַ טעמע איז בריל צוגעקומען נאָכן וווינען עטלעכע יאָר אין אינדיע, וווּ ער האָט זיך באַקענט מיט הונדויִזם און אַנטדעקט פֿאַר זיך, אַז די אינדישע הויפּט־רעליגיע איז אויך נישט אַזוי ווײַט פֿון ייִדישקייט, ווי עס טראַכטן אַ סך מענטשן. בריל דערציילט וועגן דעם אין זײַן בוך „אַ רבֿ אויפֿן טײַך גאַנג‟. און אַז מע רעדט שוין פֿון הינדויִזם, מעג מען צוקומען צו אַן אַנדער, מער באַקאַנטער רעגיליע, וועלכע האָט במשך פֿון דורות אַרויסגערופֿן בײַ ייִדן ממש אַן אַלערגיע – קריסטלעכקייט.
ווי אַ מאָדערן־אָרטאָדאָקסישער רבֿ, ווענדט זיך בריל זעלטן צו קבלה און חסידות, וווּ מע קען געפֿינען אַ סך מער כּמו־קריסטלעכע פּאַראַלעלן. לייענט, למשל, שאול מגידס בוך „חסידות אינקאַרנירט‟ (Hasidism Incarnate), דערמאָנט אין דער ביבליאָגראַפֿיע פֿון ברילס בוך. בריל שטעלט דעם טראָפּ אויף דעם מין ייִדישקייט, וועלכן ער באַטראַכט ווי דעם ראַציאָנעל־געשטימטן הויפּטשטראָם. ער ווענדט זיך יאָ צו מיסטישע שיטות, אָבער נישט צו אָפֿט. פּונקט אַזוי באַציט ער זיך צום הײַנטצײַטיקן קאַטויליציזם, שילדערנדיק אַזעלכע דעות, וואָס קלינגען מער מאָדערן און ראַציאָנעל, וואָס טײַטשן אָפּ דעם שילוש בלויז ווי פֿאַרשיידענע אַספּעקטן פֿון איין גאָט, און גאָטס פֿאַרקערפּערונג אין יעזוסן מער סימבאָליש, נישט אין גאַנצן בוכשטעבלעך.
על־פּי קבלה אַנטפּלעקט זיך דער אייבערשטער צו דער וועלט און צו דער מענטש דורך צען ספֿירות — פֿאַרשיידענע פּערזענלעכע אַספּעקטן, וועלכע מע קען פֿאַרגלײַכן מיטן קריסטלעכן שילוש. בריל באַמערקט אָבער אַ ספּעציפֿישן חילוק: די ספֿירות באַציִען זיך איינע צו דער צווייטער לויט אַ שטרענגער היעראַרכיע, און בײַ די קריסטן זענען „דער טאַטע, דער זון און דער רוח־הקודש‟ אַבסאָלוט גלײַך. די פּראַוואָסלאַוונע קריסטן, פֿאַרקערט, באַטראַכטן גאָט דעם טאַטן ווי אַ מלך איבער זײַן זון און דעם הייליקן גײַסט ווי זײַן עמאַנאַציע. בריל האָט מיר דערקלערט, אַז אין דער פּראַוואָסלאַוונער טראַדיציע האָט ער זיך נישט געגריבלט. ער באַשרײַבט נאָך אַזעלכע וואַריאַציעס פֿון קריסטלעכער טעאָלאָגיע, וואָס זענען גוט באַקאַנט דעם ברייטן אַמעריקאַנער עולם.
בדרך־כּלל איז בריל גערעכט, אַז די ספֿירות ווערן אָפֿט באַטראַכט ווי אַ שטרענגע היעראַרכיע. כ׳מוז אָבער צוגעבן פֿון זיך, אַז אין אַ ריי באַקאַנטע חסידישע ספֿרים ווערט זייער סדר רעלאַטיוו אָדער דווקא איבערגעקערט. בפֿרט איז דאָס בולט בײַ חב״ד. די ליובאַוויטשער רביים באַטאָנען כּסדר, אַז מלכות — די לעצטע ספֿירה, באַטראַכט ווי אַ ווײַבלעכע און אָפֿט אינעטניפֿיצירט מיט דער שכינה, איז אין איר שורש די העכסטע. מע קען זאָגן, אַז ס׳איז „העכער‟ צו באַטראַכטן דעם באַשעפֿער ווײַבלעך, ווי אַ געטין. מעג דאָס קלינגען אומטראַדיציאָנעל, נאָר אין געוויסע גאַנץ כּשרע קבלה־קוואַלן געפֿינען מיר סימנים פֿון אַזאַ צוגאַנג. פֿון ברילס שטאַנדפּונד – צו האַלטן זיך נישט צו ווײַט פֿונעם הויפּטשטראָם – איז גאַנץ פֿאַרשטענדלעך אַזעלכע ענינים נישט צו דערמאָנען.
אינעם קאַפּיטל „אינקאַרנאַציע‟ דערמאָנט בריל נאָר אַ ביסל, אַז פֿאַר די חסידים איז אַן אמתער צדיק אַ געטלעכע אַנטפּלעקונג, און פֿאַרגלײַכט עס מיט דער „פֿאַרגעטלעכונג‟ פֿון קריסטלעכע הייליקע דורכן רוח־קודש, נישט מיט דעם, ווי די קריסטן קוקן אויף יעזוסן. אויב מע פֿאַרגלײַכן די פּראַוואָסלאַוונע טעאָלאָגיע מיט געוויסע חשובֿע חסידישע ספֿרים, ווערט אָבער דער חילוק נישט אַזוי קלאָר. צום בײַשפּיל, שטייט געשריבן אין שײַכות צו משה רבינו אינעם ספֿר „זרע קודש‟ פֿונעם ראָפּשיצער רבין (פּרשת „ואתחנן‟), אַז אַן אמתער צדיק איז גאָט — ממש מיט אַזעלכע ווערטער. דעם דאָזיקן ספֿר האַלטן די סאַטמאַרער חסידים ווי איינעם פֿון די כּשרסטע און הייליקסטע.
ווידער, פֿון ברילס שטאַנדפּונקט איז דווקא ריכטיק אַזעלכע ראַדיקאַלע דעות נישט צו דערמאָנען. אַפֿילו אין די חסידישע קרײַזן קאָנען זיי שאָקירן אַ פּשוטן ייִד. אַזוי באַציִען זיך אַ סך חסידים צום „זרע קודש‟: דער ספֿר איז טאַקע אַ הייליקער, נאָר גיי פֿאַרשטיי, וואָס דער ראָפּשיצער רבי האָט באמת געמיינט! פֿון דעסט וועגן, אויב עמעצער וואָלט פֿאַרגליכן דעם ראַדיקאַלן „צדיקיזם‟ מיט פּראַוואָסלאַוונע קריסטלעכע געדאַנקען, וואָלט זיך באַקומען גאָר אַן אַנדער בילד מיט נאָך מער פּאַראַלעלן צווישן די רעליגיעס.
די לייענער פֿון מײַנע אַרטיקלען ווייסן, אַז איך האָב ליב אַרויסצוגראָבן, אַמאָל פֿון זעלטענע און ווייניק באַקאַנטע ספֿרים, דווקא ראַדיקאַלע, אומגעוויינטלעכע און יוצא־דופֿנדיקע דעות. ווען איך האָב געלייענט ברילס בוך, האָב איך כּסדר געטראַכט: פֿאַרוואָס גייט נישט דער מחבר נאָך ווײַטער? דאָס איז אָבער אַ מעלה פֿאַר די, וואָס האָבן ליב אַ מאָדערנעם ראַציאָנעלן צוגאַנג. בריל האַלט זיך בײַם מאָדערן־אָרטאָדאָקסישן דרך און שטיצט אַן ענלעכן מין קריסטלעכקייט. פֿאַר מיר, אַ ליבהאָבער פֿון מיסטישע און שאַמאַנישע זאַכן, איז זײַן בוך געוואָרן אַ גוטער באַלערנדיקער אַרײַנפֿיר אין דער וועלט פֿון הײַנטצײַטיקע קאַטויליקער, וואָס קלינגען טאַקע ווי קריסטלעכע „מאָדערנע אָרטאָדאָקסן‟.
דאָס בוך ענדיקט זיך מיט אַ דערמאָנונג פֿונעם פּראָמינענטן רבֿ יונתן סאַקס ז״ל, וועלכער האָט באַטאָנט, אַז „די וועלט ווערט גרעסער צוליב די אונטערשיידן‟ און דערבײַ אָפּגעשאַצט די קריסטלעכע רעליגיע, ווי אויך די רעליגיעזע פֿאַרשיידנאַרטיקייט בכלל. בריל איז מסכּים, אָבער שליסט זײַן פֿאָרשונג מיט די ווערטער: „די צוויי רעליגיעס בלײַבן באַזונדערע אומאָפּהענגיקע בריתן מיטן באַשעפֿער‟.
The post Can the Trinity be kosher? appeared first on The Forward.
