Uncategorized
March comes in with a roar of new Yiddish music
(New York Jewish Week) — As they say in the mameloshn (mother tongue), “Dos Yidish lid iz umetum.” In other words, “Yiddish song is in the air.”
This month a collection of new Yiddish songs will be performed for the first time in America at a Manhattan museum; two Brooklyn blues musicians will release their recordings of old Yiddish folk songs and a new web site preserving the work of a couple who played a pivotal role in promoting Yiddish song is set to debut.
If all that weren’t enough, the stars of the Yiddish stage will also appear at an event celebrating the woman who was dubbed “the Sherlock Holmes of Yiddish song.”
“Because we all have this weird relationship with Yiddish, every project that people do takes it to a different place,” Alex Weiser, director of public programs at YIVO, told the New York Jewish Week. “Interesting, weird things are currently happening with Yiddish song.”
Read on for ways to get your Yiddish on.
Sister act
As part of Carnegie Hall’s multi-venue celebration of women in music, on Sunday, March 5, the Paul Shapiro Quartet takes the stage at the Museum of Jewish Heritage in Battery Park to perform “Di Shvester: The Sisters.” The sisters (by another mother, anyway) in this concert of Jewish and Yiddish music are Eleanor Reissa, the singer/director/actress who is fluent in Yiddish, and Cilla Owens, the superb jazz vocalist who teaches at Hunter College and can sing in Yiddish as well.
Reissa and Owens will perform some songs by the Barry Sisters, the Bronx-born trio of the mid-20th century who brought Yiddish songs into the mainstream. One of the songs they will perform is based on a poem by the Yiddish poet Aliza Greenblatt, aka Woody Guthrie’s mother-in-law. In a cross-genre segue, Reissa and Owens will follow “Zumer Bay Nakht Oyf Dekher” (“Summer At Night On The Roof”) with “Up On the Roof,” the Carole King/Gerry Goffin sung memorably by Laura Nyro.
Shapiro, whose albums for John Zorn’s Radical Jewish Culture series were critically acclaimed, has worked with Owens, who has spent most of her life in Crown Heights, since 1990. Shapiro first started collaborating with Reissa, who grew up in Brownsville, at Yiddish New York in 2017.
“To me they’re both Brooklyn royalty,” said Shapiro, who hangs his fedora in the Lower East Side’s Grand Street Co-ops.
“When I sing with Cilla, I feel like I’m home,” Reissa said
The two vocalists have appeared together several times in Shapiro’s Ribs and Brisket Revue, which began at the now-shuttered Cornelia Street Café.
Percussionist Ricky Gordon, right, and Jeremiah Lockwood, the front man for The Sway Machinery, form the duet Gordon Lockwood. (Courtesy)
A right to sing the blues
For the entire month of March a free five-song EP titled “Once Upon a Time the Fire Burned Brighter: Ballads from the Yiddish Gothic” is available for download. Created by the Brooklyn-based blues performers Gordon Lockwood, these are re-interpretations of Yiddish folk songs, three of them by Lifshe Schaecter Widman, a Yiddish folksinger who begot the Yiddish poet Beyle Schaechter-Gottesman, who begot the Yiddish scholar and former newspaper editor Itzik Gottesman, now a senior lecturer in Yiddish language and culture at the University of Texas at Austin whose Yiddish Song of the Week blog is an important source for lovers of Yiddish song.
The EP will be accompanied by videos of the five songs, plus additional multimedia that will be viewable online. Gordon Lockwood may sound like a Canadian folk singer, but it is actually a duo comprised of percussionist Ricky Gordon, who performs with Wynton Marsalis and has collaborated with Spike Lee, and Jeremiah Lockwood, the front man for The Sway Machinery, a brass-heavy world music band. Lockwood, a card-carrying ethnomusicologist with a PhD from Stanford, recently produced an album of music that features several Hasidic cantors from Brooklyn. In April, Gordon Lockwood will perform their “Once Upon A Time” repertoire in New Haven and New York.
Yiddish royalty
On March 23, the life of Chana Mlotek — the late, great musicologist, folklorist and archivist, who curated the Yiddish music collection at the vaunted YIVO archives — will be celebrated at YIVO’s West 16th St. headquarters. Nine descendants of the Mlotek clan will participate, along with actors Reissa and Steven Skybell, who played Tevye in the Yiddish production of “Fiddler On The Roof.”
Singers will include Lorin Sklamberg of The Klezmatics and Sarah Gordon of the Brooklyn Yiddish rock band Yiddish Princess. Gordon is the daughter of the late Adrienne Cooper, often referred to as the “mother of the Yiddish revival.” The evening’s musical director will be Zalmen Mlotek, Chana and Yosl’s son and artistic director of the National Yiddish Theatre Folksbiene.
On March 20, the Workers Circle is expected to launch The Yosl and Chana Mlotek Collection of Yiddish Song, a website that turns the Mloteks’ three-volume “Pearls of Yiddish Song” anthology into a searchable multimedia resource. Consisting of more than 400 Yiddish songs, the web site will include content curated from YouTube and TikTok, according to an email from the publicist.
The Mlotek collection adds another important resource to a field that includes YIVO’s collection of 4,000-plus Yiddish songs, a project directed by Barbara Kirshenblatt-Gimblett and featuring the field recordings of the late musicologist Ruth Rubin, and many in the Yiddish song scene are looking forward to it.
“We’ve been waiting for this for many, many years,” said Linda Gritz, a retired molecular biologist active in the monthly sing at the Workers Circle in Brookline, Massachusetts. The group has been meeting online during the pandemic and unable to use the couple dozen copies of each Mlotek book, so it has had to create PDFs of 30 songs for its monthly virtual gatherings.
“When it’s online, people could request any song from any book and we could put the URL in the chat and go to it,” said Gritz. “That’ll be an amazing resource.”
Songs for and about refugees
On March 26, “Pleytem Tsuzamen” (“Refugees Together”) will be performed at the Museum of Jewish Heritage-A Living Memorial to the Holocaust. Two performances of Josh Waletzky’s Yiddish song cycle will mark the American debut of the work, which was first performed in 2019 at the Weimar Republic of Yiddishland gathering in Germany. Performers will come from Latvia, Germany, England and Canada, and Brooklyn violinists Jake Shulman-Ment and Deborah Strauss are part of the cast.
“It’s fitting that we’re doing it a couple of weeks before Pesach [Passover] because there’s a Pesach theme that goes through a lot of the songs,” said singer Daniel Kahn, who lives on a houseboat in Hamburg and plays accordion in the production. “It’s incredible how prescient and universal Josh’s song cycle has proven to be…. Those songs and their themes of displacement and upheaval resonate with the liberational traditions within Yiddishkayt [secular Yiddish culture] and Jewish practice.”
English and Ukrainian supertitles will make the two-hour concert, co-sponsored by National Yiddish Theatre Folksbiene, accessible to non-Yiddish speakers.
—
The post March comes in with a roar of new Yiddish music appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
Why Mamdani remains focused on Israel as NYC mayor
When Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu spoke at the UN this week, New York City Mayor Zohran Mamdani was there — not in body, but in spirit, having condemned the Israeli prime minister and previously encouraged protests against him.
As a leader in the Jewish community, I know that many American Jews oppose Netanyahu’s government. But many also believe strongly that Israel’s survival as a Jewish homeland is critically important. They, therefore, feel boxed in by the mayor: compelled by conscience to oppose Israel’s leader and to condemn Mamdani’s repeated attacks on Israel’s existence, many of which they find offensive and dangerous.
Because of my previous work for Mayor Bloomberg, I am often asked by Jewish community members why this mayor so frequently puts them in this painful bind. The answer, I believe, lies in motivations worth understanding more clearly.
Of course, Mamdani’s focus on Israel seems partially motivated by principle. He clearly thinks Israel is illegitimate and opposes how it defends itself. I take him at his word that these convictions are sincere. But sincerity still does not explain his single-mindedness. A mayor willing to absorb this much political friction must see some benefit. But what?
To understand, let’s reexamine the 2025 election, often described as a “political tsunami.” The facts, however, are more complicated. Mamdani did defeat his closest opponent by nearly 10%, but in so doing he secured under 51% of the total vote – against a flawed and divided opposition. Viewed this way, his impressive margin seems less sweeping and much narrower.
More important than his electoral margin, though, is the coalition that produced it. His victory rested heavily on three blocs: self-identified very liberal voters; and Muslim and South Asian voters, who turned out in historic numbers. South Asian and Indo-Caribbean turnout, for example, rose 350% between 2021 and 2025, with 87% of South Asian votes going to Mamdani. Analyzing available data, I believe that, taken together, these three blocs accounted for well over 50% of all Mamdani votes.
What makes this coalition intriguing is that it consists of such strange bedfellows. The blocs differ sharply on many key local issues. On same-sex marriage, PRRI’s American Values Atlas found 33% support among Muslim-Americans in 2024, with support among very liberal Americans substantially higher. The divergence is similarly stark on policing, education, and many other policies.
In fact, it is hard to identify many things uniting these blocs besides this candidate: a skilled politician speaking the language of the left, while activating Muslim and South Asian voters just as Mayors Bloomberg and Koch activated Jewish voters and Mayors Adams and Dinkins activated Black voters.
Which brings us back to Israel.
When one barely ekes out a majority against flawed opponents, and one’s coalition is fundamentally misaligned, one must find ways to hold it together. To this end, Mamdani seems to be taking a page from Donald Trump. When Trump’s coalition buckles, he reaches for a “shiny distraction” — attacks on the press; trade wars; threatened invasions of Greenland. For Trump, the specifics are almost irrelevant; what matters is the theater of conflict and the distraction it produces.
For Mamdani, his Greenland is Israel.
Yes, it is a subject on which he holds sincere convictions. But, more importantly, it is one of few issues on which his coalition agrees. His relentless focus on Israel — to the exclusion of other worthy targets, including grave human rights offenders across South Asia and the Muslim world — is no accident. It is a political calculation allowing him to don the mantle of moral crusader while keeping his coalition on-side and united.
For those who believe Mamdani’s politics pose a danger to the Jewish community and want to slow his political momentum, this analysis yields two insights.
First, trying to persuade the mayor to soften his Israel attacks is unlikely to succeed. Doing so is not his inclination or in his political interests.
Second, and maybe more interestingly, Mamdani has a vulnerability that he seems to recognize – a fragile coalition. Allowing Mamdani to
make Israel his “shiny distraction” and engaging him on it plays his game. A different approach would be to defend Israel as-needed, but focusing efforts on pressing Mamdani to do his job – for example, elevating important issues, such as specialized high school admissions practices, on which his coalition happens to be divided.
The upshot? When smart politicians do things that seem politically risky, they usually see something others do not. Mamdani’s Israel focus offers a case-in-point. Those looking to respond should consider resisting the temptation to take the bait when possible. The wiser strategy is to engage under different rules: defending Israel when necessary, then pivoting to the difficult local issues from which Israel is meant to distract.
The post Why Mamdani remains focused on Israel as NYC mayor appeared first on The Forward.
Uncategorized
New voices in Yiddish: A prose and poetry contest
לכּבֿוד דעם 85סטן יאָר זינט מע האָט פֿאַרלייגט דעם ייִדישן זשורנאַל „אױפֿן שװעל“, וועט די אָרגאַניזאַציע וואָס שטיצט דעם זשורנאַל, די „ייִדיש־ליגע“, דורכפֿירן אַ קאָנקורס פֿון נײַע ייִדיש־שפּראַכיקע לידער און פּראָזע.
אַ זשורי פֿון אָפּגעקליבענע מומחים וועט אָפּשאַצן די אַרבעטן, און די דרײַ בעסטע פֿון ביידע קאַטעגאָריעס וועלן באַלוינט ווערן מיט געלטפּרעמיעס.
די פּראָזע־שאַפֿונגען קענען זײַן ביז 2,500 װערטער, און אַלע אַרײַנגעשיקטע מאַטעריאַלן מוזן זײַן נאָך נישט קיין געדרוקטע. דער טערמין אַרײַנצושיקן די שריפֿטן איז דער 31סטער אָקטאָבער 2026.
די געווינער-ווערק, און בכלל אַן אָפּקלײַב פֿון די אַרײַנגעשיקטע שאַפֿונגען, וועט מען אויך דרוקן אין דעם יובֿל-נומער. „זאָלן אונדזערע לייענערס געניסן פֿון נײַע ליטעראַרישע שאַפֿונגען אויף מאַמע-לשון!“ האָט די שעף־רעדאַקטאָרין פֿון „אויפֿן שוועל“, מרים טרין, געזאָגט.
די שריפֿטן שיקן מען דורך בליצפּאָסט צו info@leagueforyiddish.org.
The post New voices in Yiddish: A prose and poetry contest appeared first on The Forward.
Uncategorized
Jewish languages meet in Birobidzhan
אויף אַן אינטערנאַציאָנאַלן ייִדישן קולטור־פֿעסטיוואַל לעצטנס אין ביראָבידזשאַן האָט מיך, ווי אַ ייִדישיסט, באַזונדערס פֿאַרחידושט די אינערלעכע ייִדישע פֿיל־שפּראַכיקייט.
דער „אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט“ איז פֿאָרגעקומען פֿונעם 6טן ביזן 9טן סעפּטעמבער.
מיט איינעם פֿון די געסט, הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, האָב איך לאַנג געשמועסט וועגן זײַן אייגענער ייִדישער שפּראַך — דזשוהורי, אַ שפּראַך ענלעך אויף פּערסיש. מיט אַנדערע געסט, דרײַ טוניסער ייִדן, וואָס וווינען אין ישׂראל, האָבן מיר גערעדט וועגן זייער מאַמע־לשון, אַ ייִדישן מין אַראַביש. דערצו האָט אַ זינגער און כּלל־טוער, אליעזר (איגאָר) דאַבאַקאַראָו, מיר געזאָגט אַז ער איז אויפֿגעוואַקסן אין סאַמאַרקאַנד, אוזבעקיסטאַן, רעדנדיק אויף בוכאָרי — פּערסיש מיט אַ ייִדישן טעם.
אויף עטלעכע אונטערנעמונגען האָט מען אויך געזונגען לידער אויף העברעיִש. בעת דער שבתדיקער סעודה (כ׳בין אָנגעקומען מיט עטלעכע אַנדערע געסט פֿון פֿריִער, ערבֿ־שבת) האָבן מיר אַרומגערעדט די קשיא, צי איז לשון־קודש אָדער דער מאָדערנער העברעיִש באמת אַ ייִדישע שפּראַך? דער ביראָבידזשאַנער הויפּט־רבֿ אפֿרים קאָלפּאַק, אַ ליובאַוויטשער חסיד, האַלט, אַז נישט. לשון־קודש איז, לויט אים, די געטלעכע שפּראַך, דורך וועלכן דער רבונו־של־עולם האָט באַשאַפֿן די וועלט איידער דער ערשטער ייִד, אַבֿרהם אָבֿינו, איז געבוירן געוואָרן. אַזוי איז די מעשׂה לויט דער ייִדישער מסורה.
די עכטע ייִדישע שפּראַך, אויף וועלכער ייִדן האָבן גערעדט טאָג און נאַכט במשך פֿון דור צו דור, די שפּראַך פֿון די גרעסטע צדיקים און קדושים, איז דווקא ייִדיש. איך בין מסכּים דערמיט, נאָר, פֿאַרשטייט זיך, אַ סך מענטשן האַלטן אַנדערש.
דער ערשטער פֿעסטיוואַל פֿון דעם מין איז אָרגאַניזירט געוואָרן נאָך אין דער סאָוועטישער תּקופֿה, אין 1989; דערנאָך, מיט איבעררײַסן — יעדע צוויי יאָר. דער 13טער אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון ייִדישער קולטור און קונסט איז פֿאָרגעקומען אין 2017. זינט דעמאָלט און ביז איצט האָט מען אים, צוליב פֿאַרשיידענע שוועריקייטן, נישט געקאָנט אָרגאַניזירן.
להיפּוך, האָט די איצטיקע אונטערנעמונג געשטעלט דעם טראָפּ אויף ייִדן אַרום דער וועלט בכלל, אויף פֿאַרשיידענע ייִדישע עדות, לאַוו־דווקא ייִדיש־רעדנדיקע אַשכּנזים. די אויסלענדישע געסט זענען געקומען פֿון ווײַסרוסלאַנד, מדינת־ישׂראל און כינע. ווי געזאָגט, זענען דרײַ פֿון די ישׂראלדיקע באַטייליקטע געבוירן געוואָרן אין טוניס. דערפֿאַר קאָן מען זאָגן, אַז צפֿון־אַפֿריקע איז אויך געווען פֿאָרגעשטעלט.
בסך־הכּל האָט מען דורכגעפֿירט 160 אונטערנעמונגען, על־פּי רובֿ גאַנץ קליינע, און עטלעכע גרויס־מאַסשטאַביקע. צוליב דעם גוטן וואַרעמען וועטער, איז דער אומזיסטער שלוס־קאָנצערט, וווּ ס׳איז אַרויסגעטראָטן דער באַקאַנטער מאָסקווער כאָר בראָש מיט מיכאַיִל טורעצקי, פֿאָרגעקומען אין דרויסן, אויף אַ פּלאַץ לעבן דעם ברעג פֿונעם טײַך ביראַ.
אומגעוויינטלעך איז געווען דאָס פֿאַרזוכן די גרעסטע חלה אין דער וועלט — איבער 12 מעטער (40 פֿוס) די לענג — וואָס די אָרטיקע קולינאַרן האָבן קונציק אויסגעבאַקן אונטער דער השגחה פֿון הרבֿ קאָלפּאַק. צווישן קליינע און פּשוטע אונטערנעמונגען איז געווען אַ וואַרשטאַט ווי צו שרײַבן די ייִדישע אותיות. די הויפּט־רעדאַקטאָרין פֿון „ביראָבידזשאַנער שטערן‟, יעלענע סאַראַשעווסקאַיאַ, האָט מיך געבעטן איר מיטצוהעלפֿן. זי האָט צוגעטראַכט אַ ספּעציעלן פּלאַסטיק־טראַפֿאַרעט (שטענצל־אותיות) מיטן ייִדיש אַלף־בית, טאַקע לויט די ייִוואָ־תּקנות: מיט אַ קמף אונטערן אַלף, צוויי יודן מיט אַ פּתח אאַז״וו), וואָס דערמעגלעכט אָפּצוצייכענען יעדן אות אויף אַ גרינגן אופֿן. זענען מיר געזעסן אין דרויסן מיט אַ טישל און געוויזן יעדן נײַגעריקן פֿאַרבײַגייער, ווי אַזוי עס שרײַבן זיך אויף ייִדיש זייערע נעמען צי אַנדערע פֿראַזעס.
די אַטמאָספֿער איז געווען אַ לוסטיקע און אומפֿאָרמעלע. עטלעכע געסט האָט פֿאַרחידושט די אַלטע סאָוועטישע אַוואַנגאַרד־אַרכיטעקטור, וועלכער ס׳איז טאַקע געווידמעט אַ נײַ בוך, וואָס מע האָט אויך פּרעזענטירט אויפֿן פֿעסטיוואַל. אין דער זעלבער צײַט, איז אין דער שטאָט פֿאָרגעקומען אַ באַשיידענע פּאַראַלעלע אונטערנעמונג: דער פֿעסיטיוואַל פֿון ייִדישע באָבעס — מיט אויסשטעלונגען, פֿאַרמעסטן, קאָנצערטן, אַ יריד פֿון היימגעמאַכטע קליידער און אַנדערע חפֿצים.
וואָס שייך דער שפּראַך בוכאָרי, באַטראַכטן אַ סך בוכאַרישע ייִדן אין קווינס דאָס לשון ווי אַ באַזונדערע שפּראַך. במשך פֿון אַ סך יאָרן האָט מיטן פֿאָרווערטס מיטגעאַרבעט דער בוכאַרישער פֿאָטאָגראַף אַרקאַדי יאַגודאַיעוו, מיט וועלכן איך פֿלעג שמועסן וועגן זײַן מאַמע־לשון. בעצם איז זי סתּם פּערסיש, אָבער מיט אַ צאָל ספּעציפֿיש ייִדישע עלעמענטן.
אַן אַנדער מעשׂה איז דזשוהורי — די שפּראַך פֿון די קאַווקאַזישע באַרג־ייִדן, וואָס האָט אַן אָפֿיציעלן סטאַטוס אין דאַגעסטאַן, איינער פֿון די רוסלענדישע דרומדיקער ראַיאָנען. אָפֿיציעל הייסט ער טאַטיש, ווײַל לויט דער סאָוועטישער טערמינאָלאָגיע איז ער ענלעך אויפֿן מוסולמענישן לשון טאַטיש. דער חילוק צווישן דזשוהורי (וואָס מיינט „ייִדיש‟) און טאַטיש איז אָבער ממשותדיק, הגם נישט אַזוי גרויס, ווי צווישן ייִדיש און דײַטשיש. דאָס איז טאַקע אַ באַזונדער לשון מיט אַן אייגענער ליטעראַטור.
אין דער שטאָט דערבענט, פֿון וואַנען עס איז אָנגעקומען קיין ביראָבידזשאַן הרבֿ עובֿדיה איסאַקאָוו, גייט אַרויס די צוויי־שפּראַכיקע דזשהורי־רוסישע צײַטונג „וואַטאַן‟ („היימלאַנד‟). איסאַקאַוו איז אויך אַ שוחט, אַ מוהל און אַ באַגאַבטער מאָלער. אַן אויסשטעלונג פֿון זײַנע ווערק איז געווען א טייל פֿונעם פֿעסיטיוואַל. נאָך איין קאַווקאַזישער ייִד, אַלבערט ראַפֿיִעוו, האָט פֿאָרגעשטעלט זײַנע פּרעכטיקע מיזרחדיקע טעפּעכער מיט אַ ייִדישן טעם.
די אינערלעכע ייִדישע פֿאַרשיידנאַרטיקייט איז געווען, לויט מײַן מיינונג, דער וויכטיקסטער מאָמענט פֿון דער אונטערנעמונג. עטלעכע זאַכן וואָס ס׳איז כּדאַי צו דערמאָנען איז, אַז אין רוסלאַנד זענען פֿאַראַן צוויי אָפֿיציעל אָנערקענטע ייִדישע לשונות — ייִדיש און באַרג־ייִדיש (דזשוהורי); אַז אַ סך ספֿרדים רעדן נאָך אַלץ אויף לאַדינאָ אָדער ייִדיש־אַראַבישע דיאַלעקטן, און אַז בײַ די בוכאַרישע ייִדן איז פֿאַראַן אויך אַן אייגענער דיאַלעקט און אַ באַזונדערע קולטור.
בקיצור, ייִדן שטעלן מיט זיך פֿאָר נישט עפּעס אַ מאָנאָטאָנע מאַסע, נאָר אַ בונטן „מערבֿ־מיזרחדיקן‟ טעפּעך פֿון פֿאַרשיידענע עדות מיט זייערע אוניקאַלע לשונות און טראַדיציעס.
The post Jewish languages meet in Birobidzhan appeared first on The Forward.
