עס קומט באַלד דער יום־טובֿ ל״ג־בעומר — דער 33סטער טאָג פֿון ציילן ספֿירה, די טעג צווישן פּסח און שבֿועות.

ל״ג־בעומר איז אַ טאָג פֿון פֿרייד אין מיטן פֿון זיבן וואָכן טרויער און ערנסטקייט. מע דריקט אויס די פֿרייד אויף פֿאַרשיידענע אופֿנים. דאָס ווערטל „אַ ל״ג־בעומר-גענעראַל איז נאָר אויף איין טאָג“ פֿאַררופֿט זיך אויפֿן מינהג, אין וועלכן חדר־ייִנגלעך פֿלעגן גיין אויף אַ שפּאַציר אין וואַלד מיטן מלמד, און שיסן פֿײַל־און־בויגנס (נישט קיין אמתע, נאָר שפּילעכלעך). איין חדר־ייִנגל האָט מען אויסגעקליבן צו זײַן דער גענעראַל איבער די „שלאַכטן“, וואָס האָבן נאָכגעמאַכט בר־כּוכבאס קאַמף קעגן די רוימער מיט צוויי טויזנט יאָר פֿריִער.

דעם בולטן מיליטאַריסטישן מינהג האָט מען אויסגעטײַטשט מיט אַ מער „ייִדישלעכן“ טעם — אַזוי ווי קיין רעגנבויגן האָט זיך נישט באַוויזן בעתן לעבן פֿון רב שמעון בר־יוחאי, אַ תּנא פֿון דער מישנה, דינט דער בויגן פֿונעם פֿײַל־און־בויגן ווי אַ דערמאָנונג נאָך זײַן טויט. ווי עס ווערט געזאָגט אינעם קבלה־ספֿר, דער „זוהר“, וואָס, לויט דער טראַדיציע, האָט בר־יוחאי מחבר געווען, וועט אַ רעגנבויגן מיט כּלערליי קאָלירן זיך באַווײַזן איידער דער משיח וועט קומען. האָט דער בויגן, במילא, אויך אַ טײַטש ווי אַ טייל פֿון אונדזער ייִדישער אמונה אין משיחן.

ל״ג־בעומר אינעם דאָרף מירון, נישט ווײַט פֿון צפֿת, פּראַוועט מען דעם יום־טובֿ מיט גרויס פּאַראַד; אַ מינהג, וואָס ציט זיך עטלעכע הונדערט יאָר צוריק און נעמט זיך פֿון דעם, וואָס רבֿ שמעון בר־יוחאיס קבֿר געפֿינט זיך דאָרטן. די געלערנטע האַלטן, אַז דעם „זוהר“ האָט מען ערשט אָנגעשריבן מיט אַ טויזנט יאָר שפּעטער. אין שפּאַניע, אינעם 13טן יאָרהונדערט, האָט זיך צום ערשטן מאָל באַוויזן דאָס ווערק, אַרויסגעגעבן פֿון משה דעלעאָן, אָבער דעלעאָן האָט דאָרטן געשריבן, אַז בר־יוחאי האָט עס געשאַפֿן — יוחאי האָט געקליבן די אַנטפּלעקונגען וואָס משה רבינו האָט באַקומען פֿונעם אייבערשטן און זיי געדרוקט אינעם „זוהר“.

גרשון שלום האָט געהאַלטן, אַז דעלעאָן האָט נישט נאָר אַרויסגעגעבן דעם „זוהר“, נאָר אים אויך אָנגעשריבן. ל״ג־בעומר הייסט אויך „חילולא דרבֿ שמעון בן־יוחאי“ און חילולא מיינט חתונה, מיטן מיין, אַז דער טויט פֿונעם גרויסן רבֿ האָט געבראַכט אַ שלומדיקע האַרמאָניע אין דער וועלט, וואָס מע קען געפֿינען אין זײַן „זוהר“. נישט אַלע רבנים זענען געווען צופֿרידן מיט דעם, וואָס מע הייבט אַרויס דעם „זוהר“ און זײַן מחבר אינעם טאָג פֿון ל״ג־בעומר. אָבער די פּאָפּולערע טראַדיציעס זענען געבליבן, אַזוי ווי צו שפּילן מוזיק בײַ זײַן קבֿר און אָפּשערן צום ערשטן מאָל די האָר פֿונעם קינד (בשעת ספֿירה ציילן טאָר מען נישט שערן די האָר.)

די ספֿרדישע ייִדן רופֿן דעם טאָג „ל״ג־לעומר“, נישט „בעומר“ און האָבן אַנדערע מינהגים ווי די אַשכּנזים. למשל, אין אַשכּנזישע פֿרומע קרײַזן טאָר מען נישט חתונה האָבן בשעת מע ציילט ספֿירה, אַ חוץ ל״ג־בעומר. אָבער בײַ די ספֿרדישע ייִדן מעג מען יאָ האָבן חתונה אין אַלע טעג פֿון ניסן נאָך פּסח; די סירישע ייִדן מעגן חתונה האָבן פֿון ל״ג־בעומר אָן ביז שבֿועות. ווען מע הייבט אָן צו ציילן עומר בײַ די ייִדן פֿון מאַראָקאָ באַקומט יעדער ייִד אין בית־הכּנסת אַ ביסל זאַלץ אין קעשענע, אַ דערמאָנונג צו ציילן ספֿירה, אָבער דאָס זאַלץ איז אויך אַ סגולה קעגן שלעכטס.

פֿון אַ פֿאָלקלאָריסטישן קוקווינקל קען מען באַטראַכטן אַ סך מינהגים מיט זאַלץ ווי אַ מיטל אַוועקצוטרײַבן בייזע רוחות — למשל, דאָס אײַנטונקען די חלה אין זאַלץ פֿרײַטיק־צו־נאַכטס. בײַ די מיזרח־אייראָפּעיִשע ייִדן האָט מען געוואָרפֿן זאַלץ אין די ווינקלען פֿון שטוב פּטור צו ווערן פֿון די נישט־גוטע, און מע האָט געשיט אַ ביסל זאַלץ אין די אַרבע־כּנפֿות פֿונעם קינד. ווען אַ ציגײַנער איז אַרויס פֿון שטוב האָט מען געוואָרפֿן זאַלץ, דאָס מזל זאָל נישט געשטערט ווערן.

אין אַנדערע מינהגים האָט דאָס זאַלץ אַן אַנדער אויסטײַטש. ס׳איז געווען אַ מינהג, אַז אויב מע וואַרפֿט זאַלץ אין אַ ווינקל, וווּ מע וועט עס נישט אַוועקקערן, וועט מען ווערן אָרעם. אין ענגלאַנד און האָלאַנד (ספֿרדישע ייִדן) האָט מען געגלייבט, אַז אויב מע שיט זאַלץ אויס, וועט דאָס ברענגען אַ שלעכט מזל. אין שודטס בוך פֿון „ייִדישע מערקווירדיקייטן“ [מאָדנע זאַכן] פֿונעם אָנהייב 18טן יאָרהונדערט, שרײַבט ער, אַז אַ ייִדישע פֿרוי פֿון דײַטשלאַנד האָט אים געעצהט אויפֿצוהענגען זאַלץ מיט ברויט אויף די העלדזער פֿון זײַנע קינדער, אַוועקצוטרײַבן דעם עין־הרע.

דער פּראָפֿעסאָר פֿון רעליגיע, טעאָדאָר גאַסטער, דער זון פֿונעם חשובֿן פֿאָלקלאָריסט הרבֿ משה גאַסטער, האָט ליב צו פֿאַרגלײַכן ייִדישע מינהגים מיט נישט־ייִדישע; צי ער טרײַבט איבער די פֿאַרגלײַכונגען מיט אַנדערע קולטורן איז אַ קשיא, אָבער אינטערעסאַנט, פֿון דעסטוועגן, זענען זײַנע שטודיעס. די טעג פֿון עומר פֿאַרגלײַכט ער אָן אַ „להבֿדיל“, צו דעם קריסטלעכן „לענט“ — די זעקס וואָכן פֿאַר פּאַסכע, ווען די קריסטן פֿאַסטן אָדער זענען מוותּר אַנדערע פֿאַרגעניגנס.

לויט גאַסטערן דאַרף מען באַטראַכטן ל״ג־בעומר ווי אַ פֿרילינגדיקן מײַ־פֿעסטיוואַל. ער שרײַבט, אַז דאָס שיסן פֿײַל־און־בויגנס איז געווען פֿאַרשפּרייט אין אייראָפּע דעם 1טן מײַ, ווײַל די נאַכט פֿריִער איז געווען „וואַלפּורגיס־נאַכט“ — „דער שבת פֿון די מכשפֿות“. די פֿײַלן האָבן אַוועקגעטריבן די בייזע רוחות. ל״ג־בעומר פֿלעגן די ייִדישע קינדער אויך גיין אויפֿן בית־עולם, נישט נאָר אין וואַלד, און גאַסטער באַטאָנט, אַז דאָס טאַנצן און פֿרייען זיך אויפֿן בית־עולם איז אויך פֿאָרגעקומען דעם ערשטן מײַ צווישן די פּויערים.

אין אַ זאַמלונג ייִדישע מעשׂיות פֿון אַראַבישע לענדער, רעדאַקטירט פֿון דן בן־עמוס, געפֿינט זיך אַ מעשׂה, דערציילט פֿון יוסף זיוו, וועגן די ייִדן פֿונעם טוניזישן אינדזל דזשערבאַ און די ניסים פֿון ל״ג־בעומר. בײַ זיי איז געווען אַ מינהג אָנצוצינדן אַ גרויסע מנורה און זי טראָגן מיט גרויס שׂימחה פֿון דער ייִדישער געגנט צו דער גרויסער סינאַגאָגע “אַל־גאַריבאַ”. די נאַכט האָט מען אָנגערופֿן „די נאַכט פֿון דער מנורה“, און מע האָט געזונגען, געשפּילט און רעציטירט פּאָעמעס מיט גרויס פֿרייד, גייענדיק אין גאַס.

איין יאָר האָט אַ גרופּע שׂונאי־ישׂראל באַשלאָסן, אַז מע טאָר נישט דערלאָזן, אַז די ייִדן זאָלן אַזוי זיך משׂמח זײַן. די באַנדע האָט געקליבן געווער — מעסער, העק, שטעקנס — און בדעה געהאַט צו באַפֿאַלן די פֿריילעכע ייִדן און זיי צעטרײַבן. אַלע אין דער גרופּע האָבן מסכּים געווען. אָבער אין דער נאַכט פֿונעם יום־טובֿ האָט מיט אַ מאָל אַ שטראַל ליכט אַ שײַן געטאָן פֿון דער מנורה און זיי פֿאַרבלענדט די אויגן. „דער גאָט פֿון די ייִדן איז געקומען אונדז אומברענגען, אַנטלויפֿט!“ — האָט דער פֿירער אויסגעשריגן, אָבער בלינדערהייט האָבן זיי נישט געזען וווּ צו לויפֿן.

ווען זיי האָבן סוף־כּל־סוף ווידער אָנגעהויבן זען, האָבן זיי זיך געפֿונען אין מיטן פֿון די טאַנצנדיקע, זינגענדיקע ייִדן. קיין ברירה האָבן זיי נישט געהאַט און געמוזט מיטטאַנצן און מיטזינגען ביז דער סינאַגאָגע. „און אין יעדן דור דערציילט מען וועגן דעם נס פֿון דעם ליכט, און וועגן דעם נס פֿון דער מנורה אין דער נאַכט פֿון ל״ג־בעומר. זאָלן אַלע אינטריגעס פֿון אונדזערע שׂונאים אָפּגעשאַפֿן ווערן, און גאָט זאָל אונדז ראַטעווען פֿון אַלע פֿײַנט.“

The post Playing with bows and arrows and other Lag BaOmer shtetl customs appeared first on The Forward.

TEL AVIV, ISRAEL — On Thursday’s bright, sun-drenched morning during a rare pause in the multi-front war Israel has been locked into for nearly three years, in between the protests, funerals and steady drumbeat of violence and trauma, something decidedly more hopeful was taking place.

In one of the city’s largest conference centers, thousands gathered for the third annual People’s Peace Summit under the banner “It must be. It can be. It will be.” The event was organized by the It’s Time coalition, a partnership of more than 80 grassroots peacebuilding and shared society organizations.

Young activists in T-shirts representing their various causes stood alongside older attendees, some in kippot, others in hijabs. Diplomats in business attire moved through the crowd, as did the handful of Israeli politicians still publicly associated with the peace camp – familiar faces in a political landscape where their ranks have thinned considerably. Outside the main arena, Hebrew mingled with Arabic and English as participants strolled through art installations and an organizational fair showcasing the work of It’s Time’s partners.

While previous events took place at the height of war — while hostages remained in captivity and Gaza endured devastating destruction — this year’s summit unfolded during a fragile lull in fighting, the tenuous ceasefires with Hamas, Hezbollah, and the Islamic Revolutionary Guard Corps allowing, however briefly, for conversations to move beyond issues of immediate survival. Speakers tackled settler violence in the West Bank, looming elections, the immense challenge of rebuilding Gaza and the broader question of how to move Israel and Palestine beyond its default state of perpetual conflict. Inside the packed sessions, the tone was equal parts practical, sober and hopeful.

After a quick coffee break, the thousands of participants came together for an evening of stirring speeches and raucous musical performances. When Israeli pop icon Dana International took the stage with a familiar anthem of peace, the crowd rose to its feet, wrapping their arms around one another and belting out the words.

Despite the joyous atmosphere, the event — and the coalition behind it — is not immune from criticism. Some critiques appear to have been internalized: this year’s programming leaned more heavily into policy, strategy and the hard realities of war than previous gatherings. Other issues remain unresolved. Palestinian participation, while present, was still markedly limited, which organizers attribute largely to government-imposed restrictions on movement rather than a lack of interest. Still, the question of whether a civil society movement like this can translate hope and optimism into concrete political change remains to be seen.

That tension between aspiration and reality extends well beyond Israel. In the United States, support for Israel, particularly among younger American Jews, is waning. A 2024 Pew survey found that fewer than half of American Jews under 30 say they feel “very attached” to Israel, while a JFNA poll released in February 2026, found that just 37% of all American Jews identify as Zionists. Both numbers represent a sharp decline from older generations.

For Shira Ben Sasson, Israel director of the New Israel Fund, it is precisely the peace camp which could hold the answer to this growing disillusionment. If the state itself no longer reflects the values that once anchored many American Jews’ connection to Israel, she suggests, perhaps their more natural partner is the small but determined coalition of Israelis working to change it.

“I appreciate how difficult it is to be a Jew who cares about Israel right now,” she told the Forward as the conference, which New Israel Fund helped support and coordinate, got underway. “People are struggling with what they are seeing — the way Israel is conducting itself. Its policies. They are watching the value set that once connected them so strongly to the Jewish state disappear.”

Her response is one of both reassurance and redirection.

“Thank you for continuing to care,” she said. “But remember — the Israeli government is not your partner. We are. Pro-democracy civil society is your partner. Those of us who are fighting for equality here, for the rights of non-Israeli Jews and the rights of non-Jewish Israelis are your partners. This is where those shared values still live.”

If that message feels unfamiliar to those in the diaspora, Ben Sasson suggests the reason ultimately comes down to lack of exposure.

“We, the Israeli peace camp, need to be in many more places than we are right now,” she said. “We must get the word out that while we might not be the majority here, we are not only growing in number, we are expanding our diversity as well.”

She pointed to the rising number of Orthodox Jews, like herself, who have joined the movement as one example.

Ben Sasson also emphasized that, as with any strong partnership, the relationship must move in both directions. Israeli peace activists, she said, must make themselves more visible to American Jews. But American Jews also need to be willing to open their eyes.

“The mainstream Jewish community has to challenge itself,” she said. “They have to be able to voice their concern for Israeli democracy, for the violence in the occupied territories. And they have to be willing to engage in an honest discussion about peace.”

She is less worried about reaching individuals whose support for Israel may be wavering — many of whom, she believes, will connect with the movement’s vision — than she is about the institutions that have long shaped American Jewish engagement with Israel. Those institutions, she said, have been slow to open themselves to this kind of messaging.

“I think there’s fear,” Ben Sasson explained. “The word ‘peace’ has come to sound political. And once something is labeled political, these legacy institutions don’t want to touch it.”

But that avoidance, she warned, comes at a cost.

“They cannot afford to just stick with the same old stale perception of Israel,” she argued. “If you aren’t willing to talk about the real-life issues that Israelis are facing, you simply won’t be relevant anymore — particularly for the young people in your community.”

“Do not be afraid of controversy,” she added. “Do not be afraid to invite an Arab and a Jew to your event, where there may be disagreement. That’s okay. Struggling and wrestling is a core part of our identity.”

While Ben Sasson contends there is a critical mass of people who are hungry for an alternative way to relate to Israel, the question of feasibility remains; the same question that follows the peace movement inside Israel: Does its growing visibility reflect real political momentum, or is it simply too late to reverse course?

To those who are ready to walk away altogether, Ben Sasson points out that Israel stands to lose not only their support, but also the values and organizing traditions American Jews have long brought to the relationship.

“You’ve helped us achieve so many things in Israel for decades,” she said. “You helped us get a state. And now we need a different kind of support. The Jewish values that you offer — the concept of tikkun olam, which is not at the heart of Israeli Judaism but is at the heart of American Judaism — this is the support you can offer us right now.”

Her final plea was simple.

“Do not give up on Israel,” Ben Sasson said. “There have been so many times when things felt insurmountable and you did not give up on us. Don’t give up on us now.”

The post ‘Don’t give up on us now’: Israel peace summit convenes thousands to aim for elusive progress appeared first on The Forward.

(JTA) — A Republican state lawmaker in New Hampshire partnered with a notorious German Holocaust denier in an effort to insert Holocaust denial into the state’s public education guidelines.

Rep. Matt Sabourin dit Choinière successfully pushed the New Hampshire Commission on Holocaust and Genocide Education to hear testimony from Germar Rudolf, a German chemist who has previously been deported from the United States and served prison time in his home country for propagating Holocaust denial.

Two other Holocaust deniers also testified before the state House as a result of Sabourin dit Choinière’s efforts, including a man who grew up Jewish who has led protests outside a Michigan synagogue weekly for more than two decades.

Sabourin dit Choinière’s antics were first reported Wednesday by NPR. But the push actually took place in public view, during a livestreamed meeting of the state House’s Executive Departments and Administration Committee in January.

During the meeting, Sabourin dit Choinière testified that he had visited Dachau and seen a gas chamber, then learned that no one was ever gassed at Dachau. (The Dachau historic site says the chamber’s lack of use “remains unexplained.” More than 40,000 people died at Dachau.)

“This was the first doubt in my mind that over time led towards a revisionist thinking about the Holocaust,” Sabourin dit Choinière said before explaining that he was relieved to have discovered the “Committee for Open Debate on the Holocaust,” a group that produced a 54-volume set of books that he offered to the committee.

“Holocaust historical revision revisionism as a science does not deny that Jews were persecuted or deprived of their civil rights or deported or herded into ghettos. It does not deny that many were killed, but it does seek to learn why, how and when they died. And it seeks to separate the truth from the fiction,” he said.

“This is vitally important knowledge for the Holocaust and Genocide Education Commission’s curriculum development,” he continued. “If we are going to have Holocaust and Genocide Education taught in New Hampshire public schools, which I think it should be, it needs to be accurate and reliable.”

The Committee for Open Debate on the Holocaust is run by Rudolf, whose publications have claimed that Zyklon B was never used in the Auschwitz gas chambers, defended notorious Holocaust denier David Irving and cast doubt on photographic evidence of concentration camps.

Few people attended the public meeting, which mostly focused on the state retirement system. Among those in attendance were three men who testified: Rudolf and two members of his group.

“I have under my belt 35 years of research, organizing research, conducting and publishing research, of forensic and archival nature on the Holocaust question,” Rudolf said during his testimony.

The other two men both came in from Michigan: Henry Herskovitz, an Ann Arbor man who for decades has led weekly protests outside a synagogue’s Shabbat services that have incorporated Holocaust denial; and David Skrbina, a former professor at the University of Michigan-Dearborn who has published numerous Holocaust-denial books under a pseudonym.

“As a historical event of great importance, we must examine all sides of this topic with an open mind,” Skrbina told the committee. “Exaggerations, lies, gross errors, and physical impossibilities must be identified and rooted out if we are to learn from this event and to do justice to its many victims.”

During the meeting, the testimony elicited little pushback. One state lawmaker indicated sympathy to the Holocaust deniers’ testimony.

“I’ve been there. I’ve seen all of that. I’ve felt it when I walked around. And I think it’s a travesty that we’re trying to hide the truth about what’s happened in the past, and I want to thank you all for bringing this to the committee today, and I think all students everywhere should know what happened,” GOP state Rep. Susan DeRoy told the panel following Rudolf and Herskovitz’s testimony. “So my question would be, why do they want to cover this up?” (The chair shot down the line of questioning, saying, “It’s not an appropriate question.” DeRoy did not immediately reply to a request for comment.)

Sabourin dit Choinière also introduced an amendment that would have added a member of Rudolf’s extremist group to the commission, which oversees Holocaust education that is required in New Hampshire schools and is preparing to update curriculum materials.

The amendment failed. But the fact that it was made and entertained at all was deeply concerning to New Hampshire state representative Loren Selig, a Jewish Democrat and Holocaust commission member.

“Shocked would be an understatement,” Selig told NPR about the moment her colleague introduced it. “I could barely speak.”

Another member of the commission, Rabbi Jon Spira-Savett, told JTA that the incident was “horrifying.”

“Any time anything like this gets a public airing, that’s not good,” Spira-Savett, who leads Temple Beth Abraham in Nashua, said of the legislator’s flirtation with Holocaust denial. “The idea that somehow Holocaust education ought to include hearing the perspective of deniers — we are so, so far beyond that, and it’s terrifying we might actually have to make the case for that here in our state or anywhere.”

The commission was formed with a 2020 state law to set guidelines for the state on teaching the Holocaust, and includes lawmakers from both parties. Sabourin dit Choinière does not serve on it. Though commissioners are dedicated to the task, Spira-Savett said, “it isn’t a state where there’s a tremendous amount of resources to enforce the teaching.”

Unrelated to his Holocaust denial, Rudolf also has a criminal record, having been convicted in Pennsylvania, where he lives, of indecent exposure after being arrested for public nudity at a playground.

Sabourin dit Choinière’s antics come as the Republican Party grapples with internal tensions over antisemitism, as party leaders have grown divided by figures such as Tucker Carlson, Candace Owens and Nick Fuentes who have minimized the Holocaust or amplified deniers. Texas Sen. Ted Cruz lamented the rise of antisemitism in the party to the Republican Jewish Coalition conference earlier this year, while Vice President JD Vance has said he does not want to draw lines that would exclude such voices from the party.

A Republican candidate for state office rejected Sabourin dit Choinière’s endorsement of him following NPR’s reporting. The conservative group Americans For Prosperity, which has endorsed Sabourin dit Choinière in the past, condemned antisemitism in a statement to NPR.

Prior to NPR’s report, Sabourin dit Choinière’s Holocaust commission moves attracted little public attention. A New Hampshire progressive group in January called on House Speaker Sherman Packard to strip Sabourin dit Choinière of his committee assignments, which according to the House website he has retained.

“Promoting Holocaust denial and antisemitic conspiracy theories is incompatible with public service,” a co-founder of the Kent Street Coalition wrote in an open letter published in a nonprofit news site. “Rep. Sabourin dit Choinière should be removed from his committee assignments as a matter of principle and accountability.”

Holocaust education commissions have been the sites of controversy in other states. The South Carolina equivalent last year faced internal division over its chair’s decision to muzzle a local rabbi’s speech tying the Holocaust to modern U.S. policies. Texas’s own commission recently advised on a controversial proposed statewide required reading list, and Texas’s governor also recently appointed a Christian pro-Israel activist to the commission.

Sabourin dit Choinière isn’t the only member of New Hampshire’s state house to have made antisemitic comments related to the Holocaust this year. Another Republican, state Rep. Travis Corcoran, faced disciplinary hearings this week after tweeting a “final solution” joke aimed at a Jewish Democratic colleague.

The post A GOP lawmaker tried to put a Holocaust denier on New Hampshire’s Holocaust education board appeared first on The Forward.