Uncategorized
A history of Mel Brooks as a ‘disobedient Jew’
(JTA) — Jeremy Dauber subtitles his new biography of Mel Brooks “Disobedient Jew.” It’s a phrase that captures two indivisible aspects of the 96-year-old director, actor, producer and songwriter.
The “Jew” is obvious. Born Melvin Kaminsky in Brooklyn in 1926, Brooks channeled the Yiddish accents and Jewish sensibilities of his old neighborhoods into characters like the 2000 Year Old Man — a comedy routine he worked up with his friend, the writer and director Carl Reiner. He worked Jewish obsessions into films like 1967’s “The Producers,” which features two scheming Jewish characters who stage a sympathetic Broadway musical about Hitler in order to bilk their investors.
Brooks’ signature move is to inject Jews into every aspect of human history and culture, which can be seen in the forthcoming Hulu series “History of the World, Part II.” A sequel to his 1981 film, “History of the World, Part I,” it parodies historical episodes in a style he honed as a writer on 1950s television programs such as “Your Show of Shows,” whose writers’ rooms were stocked with a galaxy of striving Jewish comedy writers just like him.
The “Disobedient” part describes Brooks’ relationship to a movie industry that he conquered starting in the early 1970s. In a series of parodies of classic movie genres — the Western in “Blazing Saddles,” the horror movie in “Young Frankenstein,” Alfred Hitchcock in “High Anxiety — he would gently, sometimes crudely and always lovingly bite the hand that was feeding him quite nicely: In 1976, he was fifth on the list of top 10 box office attractions, just behind Clint Eastwood.
Dauber describes the parody Brooks mastered as “nothing less than the essential statement of American Jewish tension between them and us, culturally speaking; between affection for the mainstream and alienation from it.”
Dauber is professor of Jewish literature and American studies at Columbia University, whose previous books include “Jewish Comedy” and “American Comics: A History.” “Mel Brooks: Disobedient Jew” is part of the Jewish Lives series of brief interpretative biographies from Yale University Press.
Dauber and I spoke about why America fell for a self-described “spectacular Jew” from Brooklyn, Brooks’ lifelong engagement with the Holocaust, and why “Young Frankenstein” may be Brooks’ most Jewish movie.
Our conversation was edited for length and clarity.
Jewish Telegraphic Agency: “History of the World, Part II” comes out March 6. “History of the World, Part I” may not be in the top tier of Brooks films, but it seems to touch on so many aspects of his career that you trace in your book: the parody of classic movie forms, the musical comedy, injecting Jews into every aspect of human civilization, and the anything-for-a-laugh sensibility.
Jeremy Dauber: I agree. There’s the one thing that really brings it home, and it’s probably the most famous or infamous scene from the film. That’s the Spanish Inquisition scene. You have Brooks sort of probing the limits of bad taste. He had done that most famously in “The Producers” with its Nazi kickline, but here he takes the same idea — that one of the ways that you attack antisemitism is through ridicule — and turns the persecution of the Jews into a big musical number. It’s his love of music and dance. But the thing that’s almost the most interesting about this is that he takes on the role of the Torquemada character.
As his henchman sing and dance and the Jews face torture, the Brooklyn-born Jew plays the Catholic friar who tormented the Jews.
That’s right. And what’s the crime that he accuses the Jews of? “Don‘t be boring! Don‘t be dull!” That’s the worst thing that you can be. It’s his way of saying, “If I have a religion, you know, it is show business.”
His fascination with showbiz seems inseparable from his Jewishness, as if being a showbiz Jew is a denomination in its own right.
One of my favorite lines of his is when he marries [actress] Anne Bancroft, who of course is not Jewish. And he says, “She doesn’t have to convert: She’s a star.” If you’re a star, if you’re a celebrity, you’re kind of in your own firmament faith-wise, and so it’s okay. Showbiz is this faith. But it is very Jewish, because show business is a way to acceptance. It’s a way that America can love him as a Jew, as Mel Brooks, as a kid from the outer boroughs who can grow up to marry Anne Bancroft.
Jeremy Dauber is the author of “Mel Brooks: Disobedient Jew” (Yale University Press)
You write early on that “Mel Brooks, more than any other single figure, symbolizes the Jewish perspective on and contribution to American mass entertainment.” On one foot, can you expand on that?
Jews understand that there’s a path to success and that being embraced by a culture means learning about it, immersing yourself in it, being so deeply involved in it that you understand it and master it. But simultaneously, you’re doing that as a kind of outsider. You’re always not quite in it, even though you’re of it in some deep way. In some ways, it’s the apotheosis of what Brooks does, which is being a parodist. In order to be the kind of parodist that Mel Brooks is, you have to be acutely attuned to every aspect of the cultural medium that you’re parodying. You have to know it inside and outside and backwards and forwards. And Brooks certainly does, but at the same time you have to be able to sort of step outside of it and say, you know, “Well, I’m watching a Western, but come on, what’s going on with these guys? Like why doesn’t anyone ever, you know, pass gas after eating so many beans?”
You have this great phrase, that to be an American Jew is to be part of the “loyal opposition.”
That’s right. Brooks at his best is always kind of poking and prodding at convention, but loyally. He’s not like the countercultural figures of his day. He’s a studio guy. He’s really within the system, but is poking at the system as well.
You wrote in that vein about his 1963 short film, “The Critic,” which won him an Oscar. Brooks plays an old Jewish man making fun of an art film.
On the one hand, he’s doing it in the voice of one of his older Jewish relatives, the Jewish generation with an Eastern European accent, to make fun of these kinds of intellectuals. He’s trying to channel the everyman’s response to high art. “What is this I’m watching? I don’t understand this at all.” On the other hand, Brooks is much more intellectual than he’s often given credit for.
For me the paradox of Brooks’ career is conveyed in a phrase that appears a couple of times in the book: “too Jewish.” The irony is that the more he leaned into his Jewishness, the more successful he got, starting with the “2000 Year Old Man” character, in which he channels Yiddish dialect in a series of wildly successful comedy albums with his friend Carl Reiner. How do you explain America’s embrace of these extremely ethnic tropes?
Brooks’ great motion pictures of the late 1960s and 1970s sort of track with America’s embrace of Jewishness. You have “The Graduate,” which came out at around the same time as “The Producers,” and which showed that someone like Dustin Hoffman can be a leading man. It doesn’t have to be a Robert Redford. You have Allan Sherman and all these popular Jewish comedians. You have “Fiddler on the Roof” becoming one of Broadway’s biggest hits. That gives Brooks license to kind of jump in with both feet. In the 1950s, writing on “The Show of Shows” for Sid Caesar, the Jewishness was there but in a very kind of hidden way. Whereas, it’s very hard to watch the 2000 Year Old Man and say, well, that’s not a Jewish product.
What he also avoided — and here I will contrast him with the novelist Philip Roth — were accusations that he was “bad for the Jews.” Philip Roth was told that his negative portrayals of Jewish characters was embarrassing the Jews in front of the gentiles, but for some reason, I don’t remember anyone complaining even though the Max Bialystock character in “The Producers” can be fairly described as a conniving Jew. What made Brooks’ ethnic comedy more palatable to other Jews?
“The Producers” had a lot of pushback, but for a lot of other reasons.
I guess people had enough to deal with when he staged a musical comedy about Hitler.
Exactly. But the other part is that his biggest films are not as explicitly Jewish as something like Roth’s novel “Portnoy’s Complaint.” I actually think “Young Frankenstein” is one of the most Jewish movies that Mel Brooks ever made, but you’re not going to watch “Young Frankenstein” and say, wow, there are Jews all over the place here.
What about “Young Frankenstein,” a parody of classic horror movies, seems quintessentially Jewish?
The script, which is a lot of Gene Wilder and not just Mel Brooks, is really about someone saying, “You know, I don’t have this heritage — I’m trying to fit in with everybody else. My name is Dr. FRAHNK-en-shteen.” And then people say, “No, this is your heritage. You are Dr. Frankenstein.” [Wilder’s character realizes] “it is my heritage, and I’m embracing it. And I’m Frankenstein. And you may find that monstrous but that’s your business.” It’s about assimilation and embracing who you are.
And of course, Wilder as Dr. Frankenstein is unmistakably Jewish, even when he plays a cowboy in “Blazing Saddles.”
Right. Again, by the mid-’70s, you know, you have Gene Wilder and Elliot Gould and Dustin Hoffman, all Jews, in leading roles. “Young Frankenstein” ends up being a movie about coming home and embracing identity, which is playing itself out a lot in American Jewish culture in the 1970s.
I guess I have to go back and watch it for the 14th time with a different point of view.
That’s the fun part of my job.
You talk about what’s happening at the same time as Brooks’ huge success, which is, although he’s a little younger, the emergence of Woody Allen. You describe Brooks and Woody Allen as the voice of American Jewish comedy, but in very different ways. What are the major differences?
Gene Wilder, who worked with both of them, says that working with Allen is like lighting these tiny little candles, and with Brooks, you’re making big atom bombs. The critical knock against Brooks was that he was much more interested in the joke than the story. And I think with the exception maybe of “Young Frankenstein” there’s a lot of truth to that. The jokes are phenomenal, so that’s fine. Allen pretty quickly moved towards a much more narrative kind of film, and so began to be seen as this incredibly intellectual figure. In real life, Allen always claimed that he wasn’t nearly as intellectual as everyone thought, while Brooks had many more kinds of intellectual ambitions than the movie career that he had. There is a counterfactual world in which “The 12 Chairs,” his 1970 movie based on a novel by two Russian Jewish novelists and which nobody talks about, makes a ton of money.
Instead, it bombs, and he makes “Blazing Saddles,” which works out very well for everybody.
Although he does create Brooksfilms, and produces more narrative, serious-minded films like “The Elephant Man” and “84 Charing Cross Road.”
Right, and decides that if he puts his name on these as a director, they’re going to be rejected out of hand. There is a shelf of scholarship on Woody Allen, but if you look at who had influence on America in terms of box office and popularity, it’s Brooks winning in a walk.
You also mention Brooks and Steven Spielberg in the same sentence. Why do they belong together?
Partly because they had huge popular success in the mid-’70s. Brooks is a generation older, but they are hitting their cinematic success at the same time. And they are both movie fans.
Which comes out in their work — Brooks in his film parodies and Spielberg in the films that echo the films he loved as kid.
Until maybe his remake of “West Side Story,” Spielberg is not really a theater guy in the way that Brooks is, when success meant to make it on Broadway. When Brooks was winning all those Tonys in 2001 for the Broadway musical version of “The Producers,” it may have been almost more meaningful for his 5-year-old, or 7- or 8-year-old self than making his incredibly popular pictures.
You also write about Brooks being a small “c” conservative, a bit of a square. Which I think will surprise people who think about the fart jokes and the peepee jokes and all that stuff. And by square, I mean, kind of old showbizzy, even a little prudish sometimes.
I think that’s right. There’s a great moment that I quote at the end of the book where they are trying out the musical version of “The Producers,” and they want to put the word “f–k” in and Brooks is like, “I don’t know if we can do that on Broadway,” and Nathan Lane is like, “Have we met? You’re Mel Brooks!” He’s a 1950s guy.
Another place where this kind of conservatism comes in is when you compare him to other comedians of the 1950s and ’60s — the so-called “sick comics” like Lenny Bruce and Mort Sahl who were pushing the envelope in terms of subject matter and politics. He wasn’t part of that. He was part of Hollywood. He was trying to make it in network television.
There is an interview in that era when he complained that people who are writing for television are not “dangerous.” Meanwhile, he himself was writing for television. But I think it’s fair to say that “The Producers” was really something different. You didn’t have to be Jewish to be offended by “The Producers.” But as we were saying before, he is more of the loyal opposition, rather than sort of truly out there. He’s not making “Easy Rider.”
An exhibit space at the Museum of Broadway evokes the scenery from the Mel Brooks musical “The Producers.” (NYJW)
“The Producers” is part of Brooks’ lifelong gambit of mocking the Nazis, I think starting when he would sing anti-Hitler songs as a GI in Europe at the tail end of World War II. Later he would remake Jack Benny’s World War II-era anti-Nazi comedy, “To Be or Not to Be.” And then there is the quick “Hitler on Ice” gag in “History of the World, Part I.” Brooks always maintains that mocking Nazis is the ultimate revenge on them, while you note that Woody Allen in “Manhattan” makes almost the opposite argument: that the way to fight white supremacists is with bricks and baseball bats. Did you come down on one side or the other?
To add just a twinge of complication is the fact that Brooks actually fought Nazis, and also had a brother who was shot down in combat. So for me to sit in moral judgment on anybody who fought in World War II is not a place that I want to be. What’s interesting is that Brooks makes a lot of these statements over the course of a career in which Nazism is done, in the past, defeated. Tragically, the events of the last number of years made white supremacy and neo-Nazism a live question again. When “The Producers” was staged as a musical in the early 21st century, people could say, “Okay, Nazism’s time has passed.” It’s not clear to me that we would restage “The Producers” now as a musical on Broadway, when just last week you had actual neo-Nazis handing out their literature outside a Broadway show. It would certainly be a lot more laden than it was in 2001.
Time also caught up with Brooks in his depiction of LGBT characters. Gay characters are the punchlines in “The Producers” and “Blazing Saddles” in ways that have not aged well. But you also note how both movies are about two men who love each other, to the exclusion of women.
There’s an emotive component to him about these male relationships. Bialystok and Bloom [the protagonists in “The Producers”] is a kind of love story. One of the interesting things is that as it became comparatively more comfortable for gay men to live their truth in society and in Hollywood, there was an evolution. In that remake of “To Be or Not to Be,” there is a much more sympathetic gay character who’s not stereotypical.
What other aspects of Brooks’ Jewishness have we not touched upon? For instance, he’s not particularly interested in Judaism as a religion, and ritual and theology rarely come up in his films, even to be mocked.
It’s not something that he’s particularly interested in. To him, being Jewish is a voice and a language. From the beginning of his career the voice is there. What he’s saying in these accents is that this is Jewish history working through me. It is, admittedly, a very narrow slice of Jewish history.
The first- and second-generation children of Jewish immigrants growing up in Brooklyn neighborhoods that were overwhelmingly Jewish.
It was a Jewishness that was aspirational. It was intellectual. It was a musical Jewishness. It was not in the way we use this phrase now, but it was a cultural Jewishness. It was not a synagogue Jewishness or a theological Jewishness. But of course he is Jewish, deeply Jewish. He couldn’t be anything else. And so he didn’t, and thank God for that.
—
The post A history of Mel Brooks as a ‘disobedient Jew’ appeared first on Jewish Telegraphic Agency.
Uncategorized
VIDEO: Literature scholar Nathan Cohen speaks about ‘shund’ literature
נתן כּהן, דער אָנגעזעענער פֿאָרשער פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור בײַם בר־אילן אוניווערסיטעט, האָט לעצטנס געהאַלטן אַ רעפֿעראַט אויף ייִדיש אין מינכן, דײַטשלאַנד, וועגן דער ייִדישער מאַסן־ליטעראַטור (דער עיקר, שונד־ליטעראַטור) צווישן 1860 און 1914.
דער נאָמען פֿונעם רעפֿעראַט, „ביכער פֿאַר אַלע“, איז געווען אַ רמז אויפֿן פֿאַרלאַג פֿונעם זעלבן נאָמען, וואָס זײַן שליחות איז געווען צו מאַכן די וועלטלעכע ייִדישע ליטעראַטור מער צוטריטלעך און וואָלוועלער פֿאַר די אָרעמע ייִדישע מאַסן.
די לעקציע, וואָס כּהן האָט געהאַלטן דעם 17טן יוני אינעם לודוויג־מאַקסימיליאַנס־אוניווערסיטעט, איז געווען טייל פֿון אַ יערלעכער טראַדיציע אין מינכן, אײַנגעפֿירט אין 2011 — דעם שלום־עליכם־רעפֿעראַט אין אָנדענק פֿון עוויטאַ וויעצקי, ז״ל. אַרום זיבעציק מענטשן זענען געקומען הערן דעם רעפֿעראַט, און נאָך אַ פֿופֿציק האָבן זיך צוגעהערט דורך דער אינטערנעץ. די אונטערנעמונג איז געשטיצט געוואָרן דורכן קולטור־צענטער פֿון דער מינכנער קהילה און דורך דער קושנער־פֿונדאַציע.
מיט אַ טאָג פֿריִער האָט כּהן געגעבן אַן אַרײַנפֿיר צו דער טעמע פֿאַר אַ גרופּע אָרטיקע ייִדיש־סטודענטן. ווי מע האָט געהערט פֿון די אָפּרופֿן נאָכן קלאַס, האָט נישט נאָר דער תּוכן, נאָר אויך כּהנס אופֿן רעדן גופֿא פֿאַרכאַפּט די תּלמידים. בײַ עטלעכע סטודענטן איז דאָס געווען צום ערשטן מאָל וואָס זיי הערן אַ גאַנצענע לעקציע אויף ייִדיש, און דערצו נאָך – פֿון אַן אומבאַקאַנטן לערער.
אינעם רעפֿעראַט גופֿא דעם צווייטן טאָג האָט כּהן אָנגעהויבן מיט אַ היסטאָרישן אַרײַנפֿיר, דערקלערנדיק ווי אַזוי און ווען עס האָט זיך אָנגעהויבן פֿאַרשפּרייטן די ייִדיש־וועלטלעכע ליטעראַטור און וואָסער ראָלע האָט אין דעם געשפּילט די ייִדישע פּרעסע, אָנהייבנדיק מיטן אַמאָליקן ייִדישן וואָכנבלאַט „קול מבֿשׂר“.
אין צוואַנציקסטן יאָרהונדערט האָבן זיך די ייִדישע צײַטונגען גענומען פֿאַרשפּרייטן אַלץ מער און מער. אין וואַרשע אין 1906 האָט מען אַרויסגעגעבן אַ סך מער ייִדיש־שפּראַכיקע צײַטשריפֿטן ווי העברעיִשע אָדער פּויליש־ייִדישע. האָבן די ייִדישע צײַטונגען געמוזט אויסהאַלטן אַ שטאַרקע קאָנקורענץ, און איין מיטל אין קאַמף איז געווען צו דרוקן די ראָמאַנען אין המשכים (אָדער, ווי מע פֿלעגט עס רופֿן אויפֿן דײַטשמערישן שטייגער – „אין פֿאָרזעצונגען“). אַ בולטער בײַשפּיל פֿון אַזאַ „ראָמאַנען“־קאָנקורענץ געפֿינט מען אין די צוויי וואַרשעווער טאָגצײַטונגען, „הײַנט“ און „מאָמענט“.
די לעקציע האָט כּהן אילוסטרירט מיט אָן אַ שיעור בילדער, ניט נאָר פֿון די צײַטונגען, נאָר דער עיקר אויך פֿון די שיינע שער־בלעטלעך פֿון די אַרומגערעדטע ראָמאַנען; צווישן זיי — ניט ווייניק ווערק פֿון די ייִדישע „שונד“־מחברים אײַזיק־מאיר דיק און שמר. אָט נעמט למשל אַזאַ טיטל: „די בלינדע יתומה, אָדער צווישן טיגערן“ פֿון שמרן, געדרוקט אין 1892.
גרויס הנאה האָט דער עולם געהאַט קוקנדיק אויף ייִדישע באַאַרבעטונגען פֿון אַזעלכע באַקאַנטע ווערק ווי „שערלאָק האָלמס“, „ראָבינזאָן קרוזאָ“ און „מאַקס און מאָריץ“ — אַן אילוסטרירטע דײַטש־שפּראַכיקע דערציילונג פֿון 1865. כּהן האָט זיך באַזונדער אָפּגעשטעלט אויף די דעמאָלטיקע נאָרמעס פֿון איבערזעצן, אויף דער נטיה צו פֿאַרייִדישן פֿרעמדשפּראַכיקע ווערק: אָט הייסט למשל ראָבינזאַן קרוזאָס געפֿונענער חבֿר ניט „פֿרײַטיק“ ווי אין אַנדערע לשונות, נאָר דווקא „שבת“.
מיט פֿילצאָליקע קאָמישע בײַשפּילן האָט כּהן געפֿירט דעם עולם דורך דער געשיכטע פֿון ייִדישער ליטעראַטור, און בולט אָנגעוויזן ווי אַזוי זי האָט אַלע מאָל געזוכט אַ מיטל־ליניע צווישן די אַמביציעס און פֿאָדערונגען פֿון דער הויכער ליטעראַטור מיטן געוואַלדיקן נאָכפֿרעג בײַ די מאַסן נאָך אַ מער „צוטריטלעכער“ ליטעראַטור.
כּהן האָט אַזוי שיין און דראַמאַטיש באַשריבן די שונדראָמאַנען מיט זייערע סענסאַציאָנעלע קעפּלעך, אַז דער עולם איז שוין, דאַכט זיך, גרייט געווען צו קויפֿן און צו לייענען די ביכער. אַ שאָד וואָס קיין מוכר־ספֿרים איז דאָרטן ניט געווען!
דערצו האָבן אַ סך צוהערערס זיך געפֿרייט אַז זיי קענען הערן אַ לאַנגע לעקציע אויף ייִדיש. עטלעכע האָבן זיך אַפֿילו נאָכגעפֿרעגט וועגן ייִדיש־קורסן – וואָס דאָס איז אפֿשר די שענסטע פּעולה פֿון כּהנס רעפֿעראַט.
כאָטש מע האָט אין אָנהייב 20סטן יאָרהונדערט אָפֿט געהאַלטן ייִדיש פֿאַר אַ „זשאַרגאָן“ קען מען זאָגן אַז טיילווײַז „זשאַרגאָניזירט“ מען ייִדיש ביז הײַנט צו טאָג, ווײַל ס’רובֿ פֿונעם עולם אַסאָציִיִרט ייִדיש ראשית־כּל מיט מוזיק (און געוויינטלעך בלויז מיט איין געוויסן טיפּ מוזיק – קלעזמער) אָדער וויצן. מיט זײַן רעפֿעראַט האָט כּהן דערוויזן דעם היפּוך — אַז ייִדיש טויג יאָ פֿאַר אַן אַקאַדעמישער בינע, און אַז אַפֿילו וועגן אַזאַ „נידעריקער“ טעמע ווי שונד, קען אַ פּראָפֿעסאָר האַלטן אַן ערשטקלאַסיקע לעקציע.
כּדי צו הערן דעם גאַנצן רעפֿעראַט, גיט אַ קוועטש דאָ.
The post VIDEO: Literature scholar Nathan Cohen speaks about ‘shund’ literature appeared first on The Forward.
Uncategorized
For the first time in decades, Israelis have something to vote for — not just against
As an Israeli-American, I’ve had a front-row seat to the successes, failures, blind spots and breakthroughs of political movements in both places.
One difference has always stood out to me. Americans occasionally get to experience something many Israelis have not felt in a very long time: the opportunity to vote not only against something, but for something.
And that may be the greatest political challenge facing Israel today.
Because before politics is about power, it is about imagination. Before a movement becomes viable, people have to believe that something different is possible.
Last week, leaders of the Israel-Palestinian peace activism group Standing Together launched a new political party in Israel: Makom Lekulanu, which translates to “a place for us all”.
Predictably, the conversation immediately turned to electoral math. Will the party cross the threshold required to enter parliament? Will it weaken other opposition parties? Will it matter in a political system dominated by larger forces?
These questions are understandable. But they overlook what may be the most important thing the new party does: challenging the conviction, which Prime Minister Benjamin Netanyahu and his allies have worked to instill in Israelis, that no genuine political alternative to our grim status quo exists.
The damage predates the crises that have defined Netanyahu’s current term as prime minister: the corruption scandals, the attacks on democratic institutions, the devastation of Oct. 7, and the ensuing catastrophes in Gaza and now the wider region. Since the Second Intifada, Israelis have been taught to think of politics primarily as crisis management. Fear has become synonymous with realism, and hope has become synonymous with naïveté.
Election after election, the horizon has narrowed, and so has the Israeli political imagination. The possibility of fundamental change has seemed to disappear from view.
Students of political change have long observed that transformative moments rarely begin with majorities. More often, they begin with a shift in what people believe is possible.
Standing Together spent years working toward such a shift, long before launching a political party.
Jewish and Palestinian activists joined together to model a different vision of citizenship. They delivered temporary bomb shelters to Bedouin communities neglected by the state. They organized protection for Arab bus drivers threatened by Jewish extremists. They led humanitarian aid convoys toward Gaza despite enormous political pressure and public hostility.
None of these actions changed the balance of power in Israel. But they allowed people to begin experiencing a different version of what Israel could be — a place where Jewish-Palestinian partnership can be practical rather than theoretical, where solidarity can thrive even amid war and trauma, and where citizenship can mean taking responsibility for one another, rather than merely defending one’s own group.
Creating a clear sense that a better kind of civic life is possible, and showing what it could look like, is a tactic that powered Barack Obama to the presidency in the United States. It helped Sen. Bernie Sanders reshape American politics despite never winning a major party nomination for the presidency. It’s won a wave of recent progressive victories in New York City, where I live, which have been fueled by a politics of solidarity and shared purpose rather than grievance alone.
It’s no accident that former Comptroller Brad Lander, one of those New York progressives, has deep relationships with the leaders of Standing Together. A shared ethic — the conviction that the futures of all people in a land are intertwined, whether we acknowledge it or not — lies at the core of both American and Israeli progressivism.
There’s reason to hope that Makom Lekulanu could create momentum in Israel similar to that which politicians like Lander have created in the U.S. The party’s name echoes a 2008 political campaign in Tel Aviv led by Dov Khenin called Ir Lekulanu, or “a city for all.” Khenin, who advocated for affordability, environmental sustainability and democratic participation, began that race polling very low and finished with more than a third of the vote. He lost the election, but he changed the political conversation and inspired a generation of activists who understood that campaigns can succeed even when they do not win.
The party’s name also evokes Eretz Lekulam, “a land for all,” a joint Israeli-Palestinian movement advancing innovative political frameworks — including confederation — for resolving the conflict. Last year, Standing Together adopted Eretz Lekulam’s political platform, becoming one of the few major political actors willing to articulate a comprehensive proposal for equality, freedom and shared belonging for Israelis and Palestinians.
Whether one agrees with every element of that plan is ultimately less important than the fact that it exists. In today’s Israel, fully articulated visions of the future have become surprisingly rare.
Will Makom Lekulanu succeed electorally? I have no idea. But the most important question facing Makom Lekulanu is not whether it can immediately cross an electoral threshold. It is whether it can help Israelis feel hopeful again. Can they picture a politics not organized entirely around fear? A Jewish-Palestinian partnership that’s a source of strength rather than a threat? A future that is more than just a better-managed version of the present?
Because before people build a different future, they must first be able to imagine one.
The post For the first time in decades, Israelis have something to vote for — not just against appeared first on The Forward.
Uncategorized
Pinchas, this week’s Torah portion, is hard to stomach today
אין דער פֿריִערדיקער פּרשה האָבן מיר געלייענט, ווי אַזוי דער מואָבֿישער מלך בלק, בשותּפֿות מיטן בייזן כּישוף־מאַכער בלעם, האָט אַרײַנגעשיקט פֿרעמדע פֿרויען צו די ייִדן, כּדי זיי צו פֿאַרפֿירן צו דינען עבֿודה־זרה.
אַהרנס אייניקל פּינחס האָט דערזען, אַז זמרי, דער נשׂיא פֿונעם שבֿט־שמעון האָט אָנגעהויבן אָפֿענערהייט אַן אינטימע באַציִונג מיט אַ געוויסער נישט־ייִדישער פֿרוי, כּזבי. די חז״ל דערקלערן, אַז דאָס איז געווען בלקס טאָכטער. פּנחס האָט אַרויסגעכאַפּט אַ שווערד און דערהרגעט דאָס פּאָרל; אַ מגפֿה, וואָס האָט דעמאָלט געבושעוועט צווישן די ייִדן, האָט זיך אָפּגעשטעלט. הגם פּנחס איז לכתּחילה נישט געווען אַ כּהן, האָט אים דער אייבערשטער פֿאַר זײַן קנאָות געגעבן די כּהונה.
אַן אַנדער וויכטיקער פּערסאָנאַזש, וואָס ווערט שפּעטער באַטראַכט אין דער הײַנטיקער סדרה, איז יהושע בן נון. בײַם סוף פֿון די פֿערציק־יאָריקע וואַנדערונגען אין מידבר, האָט דער אייבערשטער געהייסן משה רבינו פֿאַר זײַן טויט אָנצושטעלן יהושע בן נון ווי דעם קומענדיקן מנהיג פֿונעם גאַנצן כּלל־ישׂראל.
פֿון דער הײַנטצײַטיקער פּערספּעקטיוו, זענען פּנחס און יהושע זייער צווייפֿלהאַפֿטיקע פּערסאָנאַזשן. אין הלכה איז פֿאַראַן אַ באַקאַנטע דעה, לויט וועלכער דער תּורה־איסור חתונה צו האָבן מיט אַ נישט־ייִדישער פֿרוי איז חל בלויז אויף די „שבֿע עממין‟, די זיבן אוראַלטע פֿעלקער פֿון ארץ־כּנען. כּזבי איז געווען פֿון בנות־מדין, אַן אַנדער פֿאָלק. אויב זמרי וואָלט מיט איר חתונה געהאַט, וואָלט עס לויט אַ גאַנצער ריי ראשונים און אַחרונים געווען בלויז אַן איסור מדרבנן. דווקא פֿון דער מעשׂה מיט פּנחסן לערנען מיר אָפּ, אַז אין אַ זעלטענער סיטואַציע קומט פֿאַר אַזאַ אינטימער באַציִונג אַ חיובֿ־מיתה. זמרי האָט פֿאַרבראַכט מיט דער מדינישער פּרינצעסין אָפֿענערהייט, פֿאַר די אויגן פֿון אַ גאַנצן מנין ייִדן, דערפֿאַר האָט פּנחס געהאַט דאָס רעכט זיי צו דערהרגענען בשעת־מעשׂה. ווען כּזבי וואָלט נישט געדינט עבֿודה־זרה, וואָלט פּנחס אויך נישט געטאָרט עס טאָן אַפֿילו אין אַזאַ אויסטערלישער סיטואַציע.
מע קאָן זאָגן, אַז פּנחס איז אַ גאַנצער „אַנטיפּאָד‟ פֿון קורח. קורח האָט געגלייבט, אַז ער מעג אויך דינען ווי אַ כּהן און האָט אָרגאַניזירט אַן אויפֿשטאַנד קעגן משה רבינו. אין אַ געוויסער מאָס, האָט ער געהאַט ריכטיקע משיחישע כּוונות, אָבער אויסגעמישט מיט גאווה. פּנחס האָט דווקא נישט געהאַט קיין ספּעציעלן פּלאַן. כּדי צו פֿאַרטיידיקן די תּורה האָט ער זיך באַנוצט מיט אַ שווערד, און צוליב דעם געוואָרן אַ כּהן. על־פּי קבלה ווערן די כּהנים אַסאָציִיִרט מיט דער מידת־חסד; הגם פּנחס האָט אָנגעווענדט אַ בלוטיקן מעטאָד פֿון זײַן מעשׂה־קנאָות, האָט ער דערמיט אַ פּנים געטאָן אַ גרויסן חסד דעם גאַנצן ייִדישן פֿאָלק.
פֿונדעסטוועגן, קלינגט די מעשׂה שרעקלעך פֿאַר אַ הײַנטצײַטיקן לייענער. מע מעג דרשענען וועגן דער סאָציאַלער סכּנה פֿון געמישטע חתונות, אָבער קיין רבֿ וועט נישט פּראָפּאַגאַנדירן די מעשׂה־קנאָות ווי אַ פּראַקטישן מעטאָד. הײַנט וועט אַ נאָרמאַלער מענטש נישט פֿאָרלייגן צו לייזן סאָציאַל־דעמאָגראַפֿישע פּראָבלעמען מיט אַ שווערד.
די מקובלים און חסידישע צדיקים דערקלערן די אינערלעכע דינאַמיק פֿון דער הײַנטיקער פּרשה. זמרי איז געווען אַן עכטער תּלמיד־חכם. ער האָט געוווּסט, אַז כּזבי האָט אַ ייִדישע נשמה און געוואָלט אויף אַן אויסטערלישן ווילדן אופֿן ווײַזן די אַנדערע ייִדן, אַז צוליב זײַנע פּערזענלעכע השׂגות מעג ער זיך מיט איר מזווג זײַן בפֿרהסיא. פּנחס וואָלט עס געקאָנט פֿאַרשטיין און דן צו זײַן זמרי לכף־ּזכות. דווקא צוליב דעם, וואָס ער האָט אויסגענוצט אַן אומגעוויינטלעכן קנאָות־מעטאָד, האָט דער באַשעפֿער אויף אַ חידושדיקן אופֿן געביטן זײַן כּהונה־סטאַטוס.
אין דער הײַנטיקער סדרה ווערט ווײַטער אַנטוויקלט די טעמע פֿון אומגעריכטע חשבונות. עס טרעפֿן זיך צומאָל זעלטענע סיטואַציעס, ווען אַן אַגרעסיווער אַקט לשם־שמים ווערט אין די אויגן פֿונעם באַשעפֿע פֿאַררעכנט פֿאַר אַ גרויסן חסד.
יהושע בן נון איז אַן אַנדער פֿיגור, וואָס קאָן בײַ אַ מאָדערנעם לייענער אַרויסרופֿן אַ סך קשיות. אויב מע נעמט אָן דעם תּנ״כישן ספֿר־יהושע כּפּשוטו, שאַפֿט זיך אַ פֿינצטערער אײַנדרוק, אַז אונטער זײַן פֿירערשאַפֿט האָבן די ייִדן אויסגעהרגעט גאַנצע פֿעלקער אין ארץ־כּנען. געוויסע מאָדערן־אָרטאָדאָקסישע מפֿרשים טײַטשן אָפּ דעם ספֿר־יהושע שלא־כּשפּוטו. למשל, דער פֿרומער פּראָפֿעסאָר־היסטאָריקער לאָרענס שיפֿמאַן האָט באַמערקט, אַז אין די שפּעטערדיקע תּנ״כישע ספֿרים פֿיגורירן גאַנץ אָפֿט די זעלבע פֿעלקער, וועלכע יהושע האָט, כּלומרשט, אומגעבראַכט. אַ צאָל אַנדערע היסטאָריקער באַטראַכטן יהושע ווי אַ מין רעוואָלוציאָנער, וואָס האָט געקעמפֿט בלויז קעגן געוויסע רישעותדיקע שיכטן, וועלכע האָבן באַזעצט די פֿעסטונג־שטעט אין ארץ־כּנען און האָבן עקספּלואַטירט די פּשוטע באַפֿעלקערונג.
די חז״ל לייזן די דאָזיקע עטישע פּראָבלעם אויף אַן אַנדער אופֿן. פֿאַר יעדער מיליטערישער אַקציע, האָט יהושע פֿאָרגעלייגט די כּנענים זיך אָפּצוזאָגן פֿון עבֿודה־זרה, שלום צו מאַכן מיט די ייִדן אָדער צו אַנטלויפֿן. בלויז די, וואָס האָבן זיך פּרינציפּיעל אָפּגעזאָגט פֿון אַלע אַנדערע אָפּציעס, האָט מען אויסגעהרגעט. דערצו, איז עס געווען דער איינציקער יוצא־מן־הכּלל, וואָס איז חל נאָר אויף די אוראַלטע כּנענישע פֿעלקער, וועלכע זענען שוין לאַנג נישט בנימצא אין דער וועלט.
לויט דער ייִדישער מסורה, האָט יהושע אַליין חתונה געהאַט מיט רחבֿ, אַ געוועזענע כּנענישע זונה, וועלכע האָט זיך מגייר געווען. לויט אַן אַנדער דעה, איז זי געווען בלויז אַ באַרימטע וווּנדער־שיינע בעל־הביתטע פֿון אַ האָטעל, צו וועלכער יעדער מאַן האָט געחלומט זיך אָנצורירן, אָבער למעשׂה האָט זי קיינעם נישט געלאָזט. עס באַקומט זיך אַן אינטערעסאַנטע אינווערסיע פֿון דער מעשׂה מיט זמרי און פּנחס, וואָס ווײַזט קלאָר, אַז נישט אַלע כּנענים האָט יהושע בן נון אויסגעהרגעט מיט אַ שווערד.
אַזוי צי אַזוי, טרעפֿן מיר זיך ווידער אין אונדזער פּרשה מיט אַ פּערסאָנאַזש, וועלכער איז באַקאַנט אין דער ייִדישער טראַדיציע ווי אַ גרויסער נבֿיא און צדיק, אָבער זײַנע מיליטערישע מעשׂים ווערן באַטראַכט ווי אַן אוניקאַלער אויסנאַם, וואָס מע טאָר נישט נאָכמאַכן. וואָס שייך פּנחסן, שטייט אין די פּראַקטישע הלכה־ספֿרים געשריבן, אַז „אין מורין כּן‟. זײַן קנאָות־מעשׂה געהערט צו דער קאַטעגאָריע פֿון ריין־טעאָרעטישע הלכות.
מע קאָן זאָגן, אַז מיט די דערמאָנטע צוויי פּערסאָנאַזשן שליסט זיך אַ גאַנצער ציקל פֿון אומגעוויינטלעכע פּערזענלעכע חשבונות אינעם חומש „במדבר‟. פֿריִער האָבן מיר געלייענט וועגן קרח, דעם משיחישן אויפֿשטענדלער; די מיצווה פֿון „פּרה אדומה‟, וואָס אַפֿילו שלמה המלך האָט זי נישט געקאָנט פֿאַרשטיין על־פּי שׂכל. מיט אַ וואָך צוריק האָט די פּרשה געטראָגן דעם נאָמען פֿון בלק, אַ רשע און שׂונא־ישׂראל, וועלכער האָט פֿאָרט געוויזן אַ מוסטער פֿון מסירת־נפֿש. פּנחס און יהושע בן נון רעפּרעזענטירן אַן אַנדער מין פּאַראַדאָקסאַלע מענטשן: צדיקים, וועלכע האָבן געדינט דעם אייבערשטן מיט אַ שווערד.
די תּורה ווײַזט אונדז אין דער הײַנטיקער פּרשה אַן אינטערעסאַנטן לעבנס־פּאַראַדאָקס. זמריס „פֿרײַע ליבע‟ האָט דערוועקט אין הימל די מידת־הדין, אָבער פּנחסן האָט זיך מיט גוואַלד־מיטלען אײַנגעגעבן צו דערוועקן די געטלעכע מידת־הרחמים. ביידע פּערסאָנאַזשן האָבן דעמאָנסטרירט דעם דאָזיקן פּאַראַדאָקס אויף היפּוכדיקע עקסטרעמע אופֿנים.
The post Pinchas, this week’s Torah portion, is hard to stomach today appeared first on The Forward.
