Uncategorized
What can we learn from Molly Crabapple’s book about the Bund?
דאָס נײַע בוך „דאָ, װוּ מיר לעבן, איז אונדזער לאַנד“ פֿון מאָלי קראַבעפּל איז אַ פֿאַרכאַפּנדיקע לעקטור. זי דערצײלט די 50־יאָריקע געשיכטע פֿונעם „ייִדישן אַרבעטער בונד“ דורך פּערזענלעכע ביאָגראַפֿיעס פֿון אַמאָליקע באַרימטע און װײניק־באַקאַנטע אַקטיװיסטן. אַזוי אַרום באַלעבט זי דעם טרוקענעם פֿאַקטישן מאַטעריאַל דורך איר פֿלאַמיקן כּח־הדמיון און מאָלט אױס די אַמאָליקע העלדן װי אונדזערע מיטצײַטלער.
פֿאַרן װעגװײַזער אין דער װעלט פֿון דער אַמאָליקער ייִדישער מזרח־אייראָפּע האָט קראַבעפּל גענומען איר עלטער־זײדע, שמואל ראָטבאָרד. זי איז געבױרן געװאָרן יאָרן נאָך זײַן טױט, אָבער די משפּחה האָט אָפּגעהיט דאָקומענטן און בילדער, װאָס האָבן איר דערמעגלעכט אױפֿצובױען זײַן לעבן מיט אַ סך פּרטים.
געבױרן אין דער שטאָט װאַלקעװיסק (הײַנט אין בעלאַרוס), איז דער יונגער שמואל געװאָרן אַ מיטגליד פֿונעם בונד אָבער האָט אין גיכן אימיגרירט קײן אַמעריקע, װוּ ער איז געװאָרן אַ קינסטלער. זײַן ערשטע אױסשטעלונג האָט ער געהאַט אינעם אַמאָליקן „פֿאָרװערטס“־בנין אױף איסט־בראָדװײ.
אַנדערע פּערסאָנאַזשן אינעם בוך זײַנען באַקאַנטע היסטאָרישע בונדיסטן: װלאַדימיר מעדעם, אַרקאַדי קרעמער, רפֿאל אַבראַמאָװיטש, מאַרק ליבער, סאָפֿיע דובנאָװ, הענריק ערליך, װיקטאָר אַלטער, און אַ סך אַנדערע.
קראַבעפּל פֿירט דעם לײענער דורך די היסטאָרישע קריזיסן, אין װעלכע דער בונד האָט זיך אַקטיװ באַטײליקט: די רוסישע רעװאָלוציעס פֿון 1905 און 1917, די ערשטע װעלט־מלחמה און דער אױפֿקום פֿון דער פּױלישער רעפּובליק, און צום סוף – דער חורבן. זי האָט אַ סך אָפּשײַ פֿאַר דער גבֿורה און מסירת־נפֿשדיקײט פֿון בונדיסטן, אָבער זי אָנערקענט, אַז אַזוינע העלדישע טיפּן קענען אָפֿט מאָל זײַן שװערע פּערזענלעכקײטן. אָפֿט מאָל פֿאַרגלײַכט זי איר אײגענע זשורנאַליסטישע דערפֿאַרונג מיט הײַנטצײַטיקע ראַדיקאַלע קעמפֿער אין פֿאַרשײדענע לענדער.
בונדיסטן האָבן איבערגעלאָזט אַ רײַכן עזבֿון מיט זכרונות און דאָקומענטן. קראַבעפּל שמעלצט די דאָזיקע מקורים צונױף אין אַ געשפּאַנטן נאַראַטיװ, װאָס זי באַפֿאַרבט מיט לעבעדיקע און עמאָציאָנעלע פּרטים.
קראַבעפּל האָט ניט קײן מורא פֿאַר גוזמאות און שאַבלאָנען און זשאַלעװעט ניט קײן שאַרפֿע װערטער אין אירע שילדערונגען פֿון נעגאַטיװע פּערסאָנאַזשן. אָט איז אַ בילד פֿונעם אָדעסער פּאָגראָם אין 1905: „די בלוט־געשמירטע רוסישע מוטערס האָבן באַלאָדן זײערע װעגעלעך מיט דעם האָב־און־גוטס פֿון באַרױבטע ייִדישע הײַזער און דערנאָך האָבן געלאָזט זײערע קינדער אונטערצינדן דאָס, װאָס איז פֿאַרבליבן אין די שטיבער.“
קראַבעפּל איז גוט באַהאַװנט אין דער מאַרקסיסטישער טעאָריע, װאָס זי האָט זיך אױסגעלערנט פֿון איר טאַטן, אַ פּראָפֿעסאָר פֿון פֿילאָסאָפֿיע. זי קען קלאָר אױסלײגן די אידעאָלאָגישע חילוקי־דעות צװישן דעם בונד און אַנדערע לינקע פּאַרטײען. צום באַדױערן, באַגײט זי אָפֿט מאָל צו פֿרײַ מיט היסטאָרישע פֿאַקטן: אױף אײן זײַט, נומער אַכט, האָב איך באַמערקט לכל־הפּחות פֿיר פֿאַקטישע טעותן.
למשל, דער צאַר נילאָקײַ דער ערשטער האָט ניט באַגרענעצט די צאָל ייִדישע סטודענטן אין רוסישע אוניװערסיטעטן, װײַל דעמאָלט זײַנען בײַ די רוסישע ייִדן כּמעט ניט געװען קײן בעלנים אױף צו לערנען זיך אין אוניװערסיטעטן. די אַזױ־גערופֿענע „פּראָצענט־נאָרמע“ (קוואָטע) האָט אײַנגעפֿירט ערשט זײַן אײניקל אַלעקסאַנדער דער דריטער אין 1887, מער װי דרײַסיק יאָר נאָך ניקאָלײַס טױט אין 1855. און ניקאָלײַ האָט אױך ניט „דערקלערט זײַן ציל, אַז אײן דריטל ייִדן זאָלן שטאַרבן, אײן דריטל עמיגרירן, און אײן דריטל שמדן זיך“. דאָס האָט כּלומרש געזאָגט אַלעקסאַנדער דעם דריטנס מיניסטער ניקאָלײַ איגנאַטיעװ אין 1882, כאָטש קײן פֿאַרלאָזלעכער מקור פֿאַר דעם איז ניטאָ.
דאָס אַלגעמײנע בילד װערט בכּיװן געמאָלט אין שװאַרץ און װײַס. די גוטע יאַטן זײַנען דאָ, נאַטירלעך, די בונדיסטן. די רשעים זײַנען אַלע אַנדערע: פֿאַרשײדענע רעגירונגען, די באָלשעװיקעס, און אַװדאי די ציוניסטן. אָבער שולדיק אין אַלע צרות איז, נאַטירלעך, די מערבֿ־וועלט מיט איר קאַפּיטאַליסטישן און אימפּעריאַליסטישן פּאָליטיש־עקאָנאָמישן רעזשים.
דער אַנטי־ציוניסטישער טאָן איז זײער בולט אינעם בוך. אַ סבֿרא אַז דװקא די דאָזיקע אַקטועלע אידעאָלאָגישע נטיה האָט געדינט װי אַ װיכטיקער מאָטיװ פֿאַרן דאָזיקן ליטעראַרישן פּראָיעקט. און דאָס האָט זיך טאַקע דער מחברטע גוט אײַנגעגעבן. זי האָט ממש מחיי־מתים געװען דעם קעמפֿערישן גײַסט פֿון דער אַמאָליקער בונדיסטישער פּאָלעמיק.
אָבער קראַבעפּל איז ניט בלינד צו די שװאַכקײטן פֿונעם בונד. „דער בונד האָט אױפֿגעטאָן אַ סך אױף די געביטן פֿון די הילף־אָרגאַניזאַציעס, קולטורעלער שעפֿערישקײט און זעלבשוץ. אָבער אײן זאַך האָט דער בונד פֿאַרפֿעלט: צו פֿאַרכאַפּן די מאַכט.“ בלײַבט דאָ אַ פֿראַגע, צי האָט דער בונד געהאַט אַזאַ געלעגנהײט, חוץ אפֿשר אײנציקע מאָמענטן אין רוסישע און פּױלישע שטעט אין 1905?
דאָס בוך קען דינען ווי אַ װיכטיקער אינטעלעקטועלער רעסורס פֿאַרן הײַנטיקן דור ראַדיקאַלע קעמפֿער קעגן ציוניזם און מדינת־ישׂראל. עס קען זײ באַזאָרגן מיט היסטאָרישער און טעאָרעטישער אַמוניציע. דאָס בוך איז אָבער אױך אַ ראַיה, אַז װײַט ניט אַלע קריטיקער פֿון ציוניזם זײַנען אַנטיסעמיטן (כאָטש אַ היפּשע צאָל פֿון זײ זײַנען טאַקע יאָ).
היסטאָריש האָט ציוניזם געװוּנען אינעם געראַנגל מיטן בונד, און מדינת־ישׂראל איז אַ פֿאַקט װאָס מען קען ניט אָפּלײקענען. און דװקא ישׂראל איז געװאָרן אַ נײַע הײם פֿאַר אַ היפּשע צאָל בונדיסטן, װאָס האָבן איבערגעלעבט דעם חורבן.
אָבער קראַבעפּל האַלט, אַז דאָס איז געװען זײער שלימזל: „די מזלדיקע האָבן באַקומען װיזעס פֿאַר קהילות פֿון דער שארית־הפּליטה אין מעלבורן און יאָהאַנעסבורג, פּאַריז און מאָנטעװידעאָ. די אַנדערע האָבן ניט געהאַט אַזאַ מזל. אין די יאָרן נאָכן חורבן זײַנען הונדערטער לעבן־געבליבענע בונדיסטן אַװעק קײן פּאַלעסטינע. זײער פּאַרטײ האָט זײ געגעבן באָבע־מעשׂיות. די ציוניסטן האָבן זײ געגעבן אַן אָרט װוּ זײ האָבן געקענט אױפֿבױען זײער לעבן פֿון דאָס נײַ.“
מערקװירדיק איז אין די דאָזיקע װערטער אַ געמיש פֿון ביטול לגבי די ציוניסטן און דער אָנערקענונג פֿונעם פֿאַקט, אַז פֿונעם בונדיסטישן פּראָיעקט האָט זיך אױסגעלאָזט אַ בױדעם. די אַנטי־ציוניסטישע פּניה האָט ניט דערמעגלעכט קראַבעפּל צו זאָגן כאָטש אַ פּאָר װערטער װעגן דעם המשך פֿונעם בונד אין ישׂראל, װעגן יצחק לודען און מרדכי צאַנין, װעגן דער צײַטשריפֿט „לעבנס־פֿראַגען“ אין ישׂראל, װאָס איז טאַקע געװען שטאַרק קריטיש לגבי דער ישׂראלדיקער רעגירונג.
אָבער נאָך אַ גרעסערע שװאַכקײט פֿונעם בוך איז דאָס ממש קאַריקאַטורישע בילד פֿון ציוניזם, אױף דעם ניװאָ פֿון דער אַמאָליקער סאָװעטישער אַנטי־ציוניסטישער פּראָפּאַגאַנדע. עס איז דאָ ניט קײן װאָרט, אַז אַ װיכטיקער טײל פֿון דער ציוניסטישער פּראָגראַם אין אײראָפּע און אַמעריקע איז געװען דװקא צו שטיצן דעם ייִדישן קיום אין גלות. און דװקא די פּועלי־ציוניסטן זײַנען געװען װײניקער דאָגמאַטיש אײדער די בונדיסטן אין זײער קוק אױף דער ייִדיש־קולטור.
קראַבעפּל ענדיקט איר בוך װעגן דעם בונד מיט זאָגן אַ דאַנק „דעם פֿאָלק פֿון פּאַלעסטינע“. עס קלינגט פּראָװאָקאַטאָריש און פּאַסיק פֿאַרן הײַנטיקן ראַדיקאַלן צײַטגײַסט.
The post What can we learn from Molly Crabapple’s book about the Bund? appeared first on The Forward.
Uncategorized
UK adopts sweeping measures against antisemitism in schools
(JTA) — The U.K. has adopted sweeping measures to combat antisemitism in English schools, prompting pushback from the country’s largest teachers’ union.
The move came after a new government-commissioned review found that three in five Jewish students reported experiencing antisemitism in English schools. The most common incidents were jokes, stereotypes and comments about Jewish people. About half of respondents who witnessed or experienced antisemitism said the incidents were not reported, most often because they did not think they would be taken seriously.
The government on Wednesday accepted 27 recommendations from the report, including dedicated antisemitism training for leaders and staff, improved recording of antisemitic incidents and moves to build a better understanding of Jewish life, identity and contemporary antisemitism.
The government commissioned the report following a spate of high-profile attacks on Jews in Britain, including an attack on a synagogue in Manchester last year that left two men dead.
The report’s author, Sir David Bell, the vice chancellor of the University of Sunderland and former chief inspector of schools in England, recommended addressing antisemitism distinctly from other forms of racism. He argued that antisemitism was a “uniquely complex” problem because of intertwined racial and religious dimensions, since Jewish identity can encompass both an ethnicity and a religion, along with expressions of prejudice that hold all Jews responsible for the actions of Israel.
The government will also encourage English schools to adopt the International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) working definition of antisemitism. The definition is supported by many mainstream Jewish organizations and has been adopted by 47 countries, including the U.K., but critics say that it conflates some forms of antisemitism with criticism of Israel.
British Education Secretary Lucy Powell called Bell’s review a “generational moment” and said that “implementation is now my priority.”
However, the National Education Union, the largest union representing teachers, lecturers, teaching assistants and support staff in the United Kingdom and Europe, raised concerns on Wednesday about recommending the IHRA definition for schools. NEU general secretary Daniel Kebede said in a statement that the definition “risks deepening the problem rather than tackling it, and actively undermining efforts to confront antisemitism.”
“The IHRA’s contested framing risks blurring the line between antisemitism and legitimate criticism of the Israeli government and the genocide in Gaza, leaving teachers with uncertainty when they need clarity,” said Kebede. He cited a risk that “children who cannot critically explore issues through classroom discussion will instead seek their answers in online and unsafe groups.”
Kebede also encouraged Britain’s Department for Education to strengthen guidance on all forms of racism, not only antisemitism, saying that 65% of teachers report they have not received any antiracism training in the past year.
The Board of Deputies of British Jews, an umbrella organization for British Jewish communities, celebrated the antisemitism report and the government’s adoption of its proposed measures. The group specifically praised the report’s “clear recommendations that schools and local authorities follow government guidelines by adopting the IHRA Working Definition of Antisemitism as a tool to deepen understanding of contemporary antisemitism.”
“We remain concerned about undue external influence on schools driven by narrow political agendas, and tendentious materials seeping into schools and increasing disharmony, and we will continue to press for vigilance against this,” said the Board of Deputies.
The post UK adopts sweeping measures against antisemitism in schools appeared first on The Forward.
Uncategorized
Orthodox Jewish man stabbed in midtown Manhattan
(New York Jewish Week) — An Orthodox Jewish man is in stable condition after being stabbed on Wednesday evening in the Diamond District of midtown Manhattan. Police are investigating the attack as a possible hate crime.
Police told the Jewish Telegraphic Agency that the NYPD’s Hate Crimes Task Force is investigating the incident as a possible antisemitic attack, and Manhattan Shomrim — the Jewish community watch group — has asked people to share footage as police search for the suspect. No arrests have been made.
The victim was identified by police as a 26-year-old man, and Orthodox Jewish outlet COLLive identified him as a resident of Crown Heights, the neighborhood that is home to the Chabad-Lubavitch Hasidic movement’s headquarters.
He was taken to Bellevue Hospital in stable condition. Police said they were called at about 5:50 p.m. on Wednesday after the man was stabbed in the back with “an unknown sharp object” on 47th Street near Fifth Avenue. ABC7 reported that the victim told investigators he believed he was stabbed with a needle or syringe.
According to the Chabad website, which published an interview with the victim, he is a recently ordained Hasidic rabbi named Joseph, who commutes to Midtown each day to wrap tefillin with Jewish merchants. The attacker, Joseph told the website, was a woman who seemed to be following him prior to the stabbing.
The attack comes as Jewish New Yorkers have been targeted in more than half of the hate crimes committed in New York City this year, despite making up about 12% of the city’s population.
In July, an assailant stabbed two men on the Upper West Side, including one who was leaving a synagogue, while yelling “Allahu akbar,” and was charged with committing hate crimes.
Louis Keene contributed reporting.
The post Orthodox Jewish man stabbed in midtown Manhattan appeared first on The Forward.
Uncategorized
VIDEO: A Hasid gives us a tour of Morocco in Yiddish
דער ירושלימער יוטוב־שטערן וועלוול קירשנבוים האָט לעצטנס אַרויסגעשטעלט אַ ווידעאָ אויף ייִדיש פֿון אַ פּרעכטיקן וויזיט, וואָס ער האָט געמאַכט אין מאַראָקאָ. עס באַגלייט אים זײַן חבֿר אַבֿרהם פּרץ.
אינעם ווידעאָ זעט מען ווי קירשנבוים דאַוונט שחרית מיט די אָרטיקע ייִדן און באַזוכט אַ גוט אָפּגעהיטענעם בית־עולם, וווּ עס ליגן באַערדיקט גרויסע צדיקים ווי למשל הרבֿ חיים בן עתר (1696–1743), באַקאַנט ווי דער „אור החיים“. „מענטשן מיינען, אַז נאָר אין אייראָפּע זענען דאָ קבֿרים פֿון צדיקים!“ זאָגט קירשנבוים.
מיר זעען אַ גרויסע, שיינע שיל מיט אַ פֿײַנער אַרכיטעקטור אין קאַזאַבלאַנקאַ; דעם גרויסן אַראַבישן שוק, וווּ קירשנבוים קויפֿט זיך אײַן מלבושים פּונקט ווי די מאַראָקאַנער גייען אָנגעטאָן. ער באַוווּנדערט אויך די שיינע טיי־גלעזער און טשײַניקן, וואָס מע פֿאַרקויפֿט דאָרט, און באַקענט זיך מיט אַ ייִדישן סוחר וואָס האַנדלט מיט זילבער און גאָלד, פּונקט אַזוי ווי זײַן טאַטע און זיידע האָבן געטאָן פֿאַר דור־דורות.
The post VIDEO: A Hasid gives us a tour of Morocco in Yiddish appeared first on The Forward.
